Massale kopiëring van hierdie DVD word uitdruklik aangemoedig; die uitgewers se verklaarde doel is om die wydste moontlike
verspreiding te bewerkstellig. Hoogagtend, Neue Impulse e.V.
Die volgende film wys die werklike ontwikkeling van ons geld en die gebreke in die monetêre stelsel.
Enige ooreenkomste met werklike gebeure en persone is nie toevallig of onbedoeld nie.
Neue Impulse e.V. stel voor
Met die vriendelike ondersteuning van secret.tv, Kopp Verlag, CreVid.de
'n Michael Kent-produksie
'n verhaal oor Fabian die goudsmid
Waarom daar oral 'n geldtekort is
Gee my die wêreld plus 5% of
gebaseer op 'n teks deur Larry Hannigan
Tekeninge deur Ralf Alex Fichtner
Verteller Kai Taschner
Regie en animasie Christoph Lehmann
Fabian was opgewonde terwyl hy die toespraak wat hy die volgende dag voor 'n groot skare sou lewer, geoefen het.
Hy het altyd na mag en aansien gestreef.
Nou sou sy droom binnekort waar word.
Fabian was 'n ambagsman wat met goud en silwer gewerk het en juweliersware en ornamentjies gemaak het, maar hy het
nie meer daarvan gehou om sy brood deur werk te verdien nie.
Hy het die opwinding van die buitengewone, die uitdaging, gesoek.
En nou was sy groot plan op die punt om tot stand te kom.
Vir generasies was die direkte ruil van goedere die algemene vorm van handel.
Diegene wat 'n gesin moes voed, het óf hierdie taak heeltemal deur hul eie landbou en veeteelt
behartig, óf hulle het in 'n bepaalde ambag gespesialiseer.
Die surplus van ons eie produksie is geruil vir die surplus van ander.
Die markplein was die lewendige sentrum van die sosiale lewe.
Ten spyte van die stof en geraas was die kleurvolle gejaag en gewoel oor die algemeen gewild, want daar
was altyd baie nuwe en interessante dinge om te hoor.
Onlangs het wrywing en geskille egter toege­nomen.
Waarom woorde daaroor mors?
Dit was tyd om 'n beter stelsel op te stel.
Gewoonlik was mense in goeie gees en het hulle die vrugte van hul arbeid geniet.
Die vorm van regering was uiters eenvoudig.
In elke munisipaliteit is 'n burgersraad verkies, wie se taak was om die vryhede en regte
van die individu te verseker en te waarborg.
Niemand kan gedwing word om iets teen sy of haar wil te doen nie, hetsy op aandrang van 'n individu of 'n groep.
Dit was die enigste doel van die regering, en elke verkose burgemeester is gewillig deur sy gemeenskap ondersteun.
Die markdag het egter 'n aantal probleme opgelewer wat nie maklik oorkom kon word nie.
Wat was die waarde van 'n mes?
Moet dit met een of twee mandjies mielies betaal word?
Was 'n koei meer werd as 'n wa?
Waar was die maatstaf?
Niemand kon 'n beter stelsel bedink nie.
Fabian het aan die mense aangekondig: "Ek het die oplossing vir ons probleme met ruilhandel."
Alle mede-burgers is na 'n groot byeenkoms uitgenooi.
'n reuse skare het op die dorpsplein byeengekom.
Fabian het sy nuwe stelsel verduidelik, wat hy geld genoem het.
Aangesien die saak nogal belowend geklink het, het mense hom nuuskierig gevra hoe die oorgang aangepak sou word.
Die goud wat ek gewoonlik gebruik om juweliersware te maak, is 'n baie kosbare metaal, het hy gesê.
Dit roes nie, vervaag nie en het 'n onbeperkte rakleeftyd.
So sal ek 'n aantal munte uit goud maak en elke munt 'n thaler noem.
Hy het aan die gehoor verduidelik hoe die waarde van die thaler binnekort sou stabiliseer en dat die gebruik
van geld as ruilmiddel aansienlik meer prakties sou wees as die direkte ruil van goedere.
Een lid van die Burgersassemblee het opgemerk dat sommige mense maklik self goud kon myen en daarvan munte kon slaan.
Fabian het reeds die antwoord gereed gehad.
Dit sou onregverdig wees.
Natuurlik word slegs munte wat deur die regering goedgekeur is, as wettige betaalmiddel aanvaar.
'n seël word vir sekuriteitsdoeleindes aangebring.
Die gehoor het dit heel geloofwaardig gevind, en dit is voorgestel dat almal aanvanklik dieselfde aantal munte moet ontvang.
Die kersemaker het egter ingespring en gesê dat hy geregtig was op die meeste thalers, omdat almal sy kerse gebruik het.
Geen kans nie, het een van die boere geskree, want sonder kos sou almal verhonger.
Die meeste van die thalers behoort beslis aan die boere te gaan.
Dit het aanvanklik tot 'n algemene ruzie gelei.
Fabian het die mense 'n rukkie lank onder mekaar laat argumenteer en het uiteindelik 'n
verstommende oplossing aan hulle bekendgemaak.
Aangesien jy nie kan saamstem nie, stel ek voor dat jy eers al die thalers wat jy nodig het by my kry.
Daar is teoreties geen boonste limiet nie, maar jy moet natuurlik in staat wees om die bedrag aan my terug te betaal.
Hoe meer thalers jy van my ontvang, hoe meer sal jy aan die einde van die jaar moet terugbetaal.
Reg, het die mede-burgers gesê, en wat is daarin vir jou?
Omdat ek jou 'n diens lewer, het Fabian verduidelik, naamlik die voorsiening van geld, het ek reg op vergoeding.
Kom ons sê dat vir elke 100 thalers wat ek jou leen, ek elke daaropvolgende jaar van die skuld 100 plus 5 thalers terugkry.
Hierdie ekstra vyf thalers is my huurfooi, en ons sal hierdie huurfooi rente noem.
Dit het gelyk of daar geen ander manier was nie, en 5% het gelyk soos 'n beskeie eis.
Kom volgende Vrydag terug, en ons begin.
Fabian het geen tyd gemors nie en het die volgende paar dae en nagte bestee om munte te maak.
'n Week later het mense buite sy winkel in 'n ry gestaan.
Nadat die burgersraad die munte geïnspekteer en goedgekeur het, het die eerste burgers hul eerste thalers geslaan.
Sommiges wou aanvanklik net 'n paar thalers hê om die onbekende stelsel uit te probeer.
Baie gou het die nuwe ruilmiddel baie gewild geraak, sodat die waarde van alle goedere
in terme van goue munte of thalers beraam is.
Hierdie waardetoekenning was die prys van 'n produk, en die prys was hoofsaaklik gebaseer op die hoeveelheid
arbeid wat by die vervaardiging daarvan betrokke was.
As 'n groot hoeveelheid werk benodig is, is 'n hoë prys gehef.
Dinge wat byna moeiteloos vervaardig kon word, was goedkoop.
In een van die dorpe in die land het 'n man met die naam Alban gewoon.
Hy was die enigste horlosiemaker.
Sy kliënte was bereid om 'n hoë prys vir sy horlosies te betaal.
Maar toe het nog 'n man opgedaag wat ook horlosies gemaak het en dit teen 'n laer prys aangebied het om sy verkope te verhoog.
Alban is gedwing om sy pryse te verlaag om te verhoed dat hy al sy kliënte aan goedkoper mededingers verloor.
Binnekort het die pryse op 'n kliëntvriendelike vlak gestabiliseer, aangesien albei
horlosiemakers daarna gestreef het om die beste moontlike kwaliteit teen die gunstigste prys te lewer.
Dit was egte en eerlike vrye mededinging.
Dieselfde beginsel het gou na alle sektore versprei.
Die konstruksiebedryf, die vervoersektor, landbou, selfs rekenmeesters en elke ander beroep.
Kliënte het vrye keuse gehad en het na eie goeddunke oor die beste aanbod besluit.
Daar was geen kunsmatige beskermende maatreëls soos toelaes of invoerheffings om ander
mense te keer om die besigheid te betree nie.
Die lewenstandaard het gestyg, en uiteindelik het almal gewonder hoe die lewe ooit moontlik was voor die bekendstelling van geld.
Aan die einde van die jaar het Fabian al die mense wat hom geld geskuld het, opgespoor.
Sommiges het nou meer besit as wat hulle geleen het, maar dit het ook beteken dat ander nou minder gehad het,
aangesien slegs 'n sekere aantal munte in omloop gebring is.
Diegene wat wins gemaak het, het dus die 100 thaler plus 5 thaler rente terugbetaal, maar moes
dikwels weer geld leen om in besigheid te bly.
Dit het vir die eerste keer vir al die ander duidelik geword dat hulle skuld gehad het.
Voordat hy hulle weer geld geleen het, het Fabian 'n verband op hierdie mense se eiendom geplaas om sy vorderinge te verseker.
Nou was die skuldenaars nie net in die skuld nie, maar het hulle ook hul huise verpand, so hulle het vinnig begin soek na die
ontbrekende vyf thalers, wat so ongelooflik moeilik te bekom was.
Niemand het besef dat die samelewing as geheel nooit hierdie skuldval kon ontkom nie, want selfs al sou al die thalers wat
oorspronklik vervaardig en in omloop gebring is, terugbetaal gewees het, sou daar steeds 'n tekort van
5 thalers rente per jaar per 100 thalers gewees het.
Niemand behalwe Fabian het verstaan dat die rente nooit betaal kon word nie, omdat hierdie
bykomende hoeveelheid munte nog nooit vervaardig is nie.
Dit was absoluut onvermydelik dat sommige mense binnekort insolvent sou blyk te wees.
Agter in sy werkswinkel het Fabian 'n kluis gehad waar kliënte graag 'n paar van hul
munte vir veilige bewaring ingedeponeer het.
Hy het 'n klein fooi daarvoor gehef, afhangende van die geldbedrag en hoe lank dit bewaar is.
Die eienaar het kwitansies vir sy deposito's ontvang.
Wanneer groter aankope gedoen is, was dit onhandig om baie goue munte rond te dra, so het dit geleidelik gebruiklik geword om
in plaas van munte met een of meer van Fabian se kwitansies te betaal wat ooreenstem met die waarde van die aangekoopte goedere.
Die winkeliers het die kwitansies as 'n betroubare betaalmiddel aanvaar omdat hulle dit te eniger tyd
na Fabian kon neem en in ruil goue munte kon ontvang.
Die kwitansies is van hand tot hand oorgedra sonder dat die goud self verskuif moes word.
Fabian se kwitansies is net so baie vertrou as die goue munte self.
Fabian het gou besef dat byna niemand eintlik gekom het om die goue munte terug te eis nie.
So het hy by homself gedink: Ek het nou soveel goud in my besit, tog verdien ek steeds my
brood deur die sweet van my voorkop as vakman.
Dis onsin.
Immers sou dosyne mense my rente betaal as hulle toegelaat word om die goud wat hier
net rondlig en selde opgeëis word, te gebruik.
Hy het vir homself gesê, heeltemal reg, die goud behoort nie aan my nie, maar dit is in my besit en dit is alles wat saak maak.
Waarom moet ek voortgaan om munte te slaan as ek sommige van die munte in my kluis kan gebruik?
So het hy begin om die goue munte wat reeds by hom gedeponeer was, uit te leen.
Eers net 'n bietjie en baie versigtig, maar geleidelik al hoe meer stoutmoedig.
Eendag het Fabian 'n groot kredietversoek ontvang.
Hy het vir die kliënt voorgestel: waarom maak ons nie 'n rekening in jou naam oop in plaas
daarvan om al daardie munte na jou toe te vervoer nie?
Ek sal jou eenvoudig die toepaslike aantal kwitansies uitreik.
Die lener het ingestem en met 'n stapel kwitansies weggestap.
Hy het 'n aansienlike lening ontvang, maar die goud het in die kluis gebly.
Toe die kliënt vertrek het, het Fabian 'n breë glimlag op sy gesig gehad, omdat hy daarin geslaag
het om 'n koek te eet en dit steeds heel te hou.
Hy kon goud uitleen en dit steeds in sy besit hou.
Vriende, kennisse en vreemdelinge, selfs vyande, het geld vir hul besighede nodig gehad, en solank hulle
onderpand kon verskaf, was daar geen beperking op die bedrag geld wat uitgeleen kon word nie.
Fabian kon verskeie kere die bedrag geld wat in sy kluis gestoor was uitleen, wat hy nie eens
besit het nie, bloot deur kwitansies uit te reik.
En alles was in orde solank die regte eienaars nie hul goud teruggeëis het nie en die
vertroue van die bevolking gehandhaaf is.
In 'n groot boek het hy presiese rekords gehou van die debiete en krediete van elke individuele kliënt.
Geldlening het geblyk 'n uiters winsgewende besigheid te wees.
Fabian se sosiale status het byna so vinnig gestyg as sy rykdom.
Hy was nou 'n belangrike man tot wie opgekyk is.
In finansiële sake is sy woord alleen byna as openbaring beskou.
Goudsmeden uit ander dorpe het belangstelling in sy sakepraktyke begin toon, en eendag het hulle almal saam na hom toe gegaan.
Hy het hulle in sy metodes ingewy, maar beklemtoon dat geheimhouding 'n noodsaaklike voorwaarde was.
As die samenzwering ontdek was, sou die hele stelsel soos 'n kaarthuis ingestort het.
Daar is dus besluit om 'n geheime genootskap te stig.
Elke goue­smid het na sy dorp teruggekeer en begin om sy eie geldleningsbesigheid volgens Fabian se instruksies te organiseer.
Fabian se kwitansies is nou op dieselfde wyse as sy goue munte aanvaar, en hulle is dikwels op
dieselfde wyse as die munte in 'n kluis gedeponeer.
As 'n handelaar 'n spesifieke betaling vir die aflewering van goedere aan 'n ander handelaar wou stuur, het hy
eenvoudig 'n kort instruksie aan Fabian geskryf om geld van sy rekening na die ander handelaar se rekening oor te dra.
Fabian kon die nodige veranderinge aan die rekeninge in net 'n paar minute aanbring.
Hierdie nuwe stelsel het ook baie gewild geraak.
Die geskrewe instruksies vir so 'n kontantlose betaling is as tjeks aangedui.
By 'n ander geheime vergadering het Fabian sy goudsmeden ingelig oor 'n nuwe plan.
Die volgende dag het hulle 'n vergadering byeengeroep van al die goewerneurs wat oor die afsonderlike dele van die land voorsit.
Fabian het as woordvoerder opgetree. "Die kwitansies wat ons uitreik, word oor die algemeen goed ontvang, maar
soms word hierdie kwitansies deur vervalsers gekopieer."
Ons moet hieraan 'n einde maak.
Die goewerneurs het ontsteld gevra wat hulle daaraan kon doen.
Fabian het natuurlik die antwoord gereed gehad. "Ek stel voor dat die regering die taak op hom neem om nuwe
kwitansies met ingewikkelde patrone op spesiale papier te druk, wat ons banknote sal noem."
Ons goudsmeden is graag bereid om die drukwerkkoste te dek, aangesien dit ons 'n enorme
hoeveelheid tyd bespaar wanneer ons kwitansies uitreik.
Die goewerneurs het geen verdere besware gehad nie, aangesien dit natuurlik nodig was om die bevolking teen bedrieërs te
beskerm en die druk van banknote 'n sinvolle oplossing was.
"En dan is daar nog iets anders," sê Fabian, "sommige mense het goudgrawe begin en maak hul eie goue munte."
Ek stel voor dat 'n wet in werking gestel word wat vereis dat alle goue nuggets ingehandig word in ruil vir
gepaste vergoeding in die vorm van munte en banknote.
Hierdie voorstel is ook aanvaar, en die regering het groot hoeveelhede van die nuwe banknote gedruk.
Daar was 'n spesifieke woord op elke banknoot.
Een thaler, vyf thalers, tien thalers, en so aan.
Die goue­smeede het die minimale druk­koste gedek.
Aangesien dit baie geriefliker was om die aantekeninge saam met jou rond te dra, was dit maklik om die bevolking te oortuig.
Ten spyte van hul gewildheid is die nuwe banknote en munte egter slegs vir ongeveer tien persent van alle transaksies gebruik.
Die statistieke het getoon dat 90 persent van alle betalingstransaksies met tjeks en bankoordragte verwerk is.
Fabian het toe die volgende fase van sy plan in werking gestel.
Tot dusver het kliënte hom eintlik 'n klein fooi betaal vir die veilige berging van hul geld.
Om egter meer geld na die kluis te lok, het Fabian spaarders drie persent rente op hul deposito's aangebied.
Die meeste mense het geglo dat hy net 'n wins van twee persent sou maak, omdat hy bekend was
daarvoor dat hy hul geld teen vyf persent rente uitleen.
Terloops was niemand geneig om Fabian se metodes glad te bevraagteken nie, want om drie persent rente te verdien
was aansienlik beter as om ekstra vir berging te betaal.
Vanweë die groot aantal spaarders het die bates wat deur Fabian bestuur is, vinnig gegroei.
En weer het hy aansienlik hoër bedrae uitgeleen as wat werklik in die kluis in die vorm van banknote en munte was.
Vir elke 100 talers kontant in die kluis het hy 200, 300 of 400 talers uitgeleen, en in
sommige gevalle selfs tot 900 talers aan leners.
Hy moes net seker maak dat die verhouding nooit nege-tot-een oorskry nie, want gemiddeld het een uit tien
kliënte hul kredietbalans in kontant uitbetaal wou hê.
Nietemin kon Fabian 'n volle 45 taler rente hef op die 900 taler boekgeld wat hy in die vorm van eenvoudige tjeks uitgeleen het.
Dit is vyf persent op 900 talers.
En Fabian het die 45 talers as rente behou.
Die ander goudsmeden het dieselfde gedoen.
Hulle het almal geld uit die lug geskep.
Slegs met 'n vulpen, en boonop rente geëis.
Natuurlik het hulle nie self die geld geslaan nie, maar het hulle die regering banknote laat druk of munte laat
slaan, wat toe deur goudsmeden aan die mense versprei is.
Fabian het slegs die drukwerkkoste gedek.
Nietemin het hulle geld uit die lug geskep toe hulle lenings toegestaan het en daarna rente daarop gehef.
Die meeste mense het geglo dat die regering verantwoordelik was vir die geldvoorsiening.
Hulle het ook geglo dat Fabian net bedrae geld sou uitleen wat ander by hom as spaargeld gedeponeer het.
Dit is egter vreemd dat niemand se spaargeld ooit afgeneem het toe die geld elders uitgeleen is nie.
As almal probeer het om hul rekeningbalans gelyktydig te onttrek, sou die bedrogspul ontmasker gewees het.
Eendag het 'n nadenkende sakeman Fabian kom sien.
Die renteheffing is verkeerd, het hy gesê.
Elke keer as hulle 100 talers uitleen, eis hulle 105 talers in ruil.
Die ekstra 5 talers kan nooit betaal word nie, omdat hulle nie bestaan nie.
Boere produseer kos, nywerheid produseer goedere, en so meer, maar net hulle produseer geld.
Kom ons neem aan dat daar in die hele land net twee sakelui is wat as werkgewers vir almal anders optree.
Elkeen van hierdie twee leen 100 thalers.
Ons betaal 90 talers aan lone en uitgawes en bereken 'n wins van 10 talers, wat in ons eie sakke beland.
Die totale koopkrag sou dan 90 plus 10 talers maal 2 wees, d.w.s. 200 talers.
Maar om daarvoor te betaal, sou ons al ons produkte vir 210 thalers moes verkoop.
As een van ons daarin slaag om sy hele voorraad vir 105 thalers te verkoop, kan die ander 'n maksimum van 95 thalers verdien.
Verder sal hy nie in staat wees om sommige van sy goedere te verkoop nie, omdat daar geen geld meer is om dit te koop nie.
Hy sal hulle nog 10 talers skuld en kan hulle slegs terugbetaal deur meer geld te leen.
Die stelsel is dus onmoontlik.
Die man het voortgegaan.
Skynbaar moes hulle 105 talers in omloop sit, naamlik 100 vir my en 5 wat hulle self sou bestee.
Dan sou 105 thalers in omloop wees en kon die skulde terugbetaal word.
Fabian het stil geluister en uiteindelik geantwoord.
Ekonomie is 'n baie ingewikkelde vakgebied, my lief.
Hierdie kwessie vereis baie jare se studie.
Ek sal die genoemde sake my volle aandag gee, terwyl jy asseblief jou eie sake behartig.
Jy moet meer doeltreffend werk, produksie verhoog, koste verminder en 'n beter sakeman word.
Ek is graag bereid om u te eniger tyd te help.
Die besoeker het ontevrede sy pad voortgegaan.
Iets was hier verkeerd.
Daar was iets fundamenteel verkeerd met Fabian se metodes.
En hy het vaardig vrae ontwyk.
Maar Fabian is wyd beskou as die deskundige, en besware sou tevergeefs wees.
Immers het die ekonomie gedy en het die land 'n enorme oplewing ervaar.
Om die rente op die geleende geld te dek, moes handelaars hul pryse verhoog.
Die werknemers het toe gekla dat hul lone te laag was.
Werkgewers wou egter nie hoër lone betaal nie.
Hulle het gewys op die risiko van bankrotskap.
Die boere is nie regverdig betaal vir hul produkte nie.
En baie huishoudsters het gekla oor die buitensporig duur kruideniersware.
Uiteindelik het stakinge uitgebreek.
'n Fenomeen wat voorheen onbekend was.
Meer en meer mense is ook deur armoede geraak.
En selfs vriende of familielede het nie die middele gehad om hulle te help nie.
Die land se werklike rykdom is grootliks vergeet.
Die vrugbare grond, die uitgestrekte woude, die minerale hulpbronne en die vee.
Alles het om geld gedraai.
Hierdie skynbaar opperste kommoditeit, wat altyd skaars was.
Maar niemand het die stelsel bevraagteken nie.
Daar is geglo dat die regering al hierdie meganismes onder beheer gehad het.
'n Paar mense kon hul surplusfondse saamvoeg en onafhanklike krediet- of finansiële instellings oprig.
Dit sou 6% rente of meer oplewer, wat Fabian se rentekoersaanbod van 3% aansienlik oortref het.
Echter kon hierdie onafhanklike maatskappye slegs geld uitleen wat werklik hul eiendom was.
Anders as Fabian het hulle nie die vreemde krag gehad om geld uit die lug te skep deur dit
eenvoudig met 'n vulpen in die boeke in te skryf nie.
Hierdie onafhanklike finansiële instellings het Fabian en sy trawante geïrriteerd.
Daarom het hulle onmiddellik hul eie gestig.
Die meeste van die kompetisie is opgekoop voordat dit selfs 'n kans gehad het om te floreer.
In geen tyd nie was alle finansiële instellings óf in hul besit óf deur hulle beheer.
Die algehele ekonomiese situasie het voortgegaan om te versleg.
Die werkers het gedink dat hul base te veel wins in hul sak gesteek het.
Werkgewers het hul werkers daarenteen as lui en ondoeltreffend beskou.
Almal het mekaar die skuld gegee.
Die goewerneurs kon ook nie 'n oplossing vind nie.
Verder het dit gelyk of die probleem van armoede as 'n saak van prioriteit aangespreek moes word.
Sosiële programme is ingestel en elke inwoner was wettiglik verplig om by te dra.
Dit het op sy beurt die burgers kwaad gemaak, wat steeds vasgehou het aan die ou-modieuse idee dat
bure vrywillig mekaar in tye van nood moet help.
Hierdie belastings is niks meer as wettige rooftog nie, het die mense geprotesteer.
Alles wat van 'n individu teen sy wil geneem word, ongeag die doel, is gelyk aan diefstal.
Maar elkeen het magteloos gevoel en gevrees vir die tronkstraf wat vir nie-betaling van belastings en heffings opgelê kon word.
Alhoewel die maatskaplike programme korttermynverligting gebied het, kon hulle nie die probleme oplos nie.
Inteendeel, hulle het gou in groter getalle teruggekeer en het 'n verdere behoefte aan geld saamgebring.
Sosio-ekonomiese besteding het duizelingwekkende hoogtes bereik en die duur administratiewe apparaat het ook uit beheer geraak.
Die meeste lede van die regering was ordentlike mense wat eerlike inligting verskaf het.
Hulle wou nie hul mede-burgers met verdere koste belas nie.
So mis hulle hul laaste uitweg om die ontbrekende geld by Fabian en sy maatjies te leen.
Hulle het egter geen idee gehad hoe hulle hierdie skulden ooit sou kan afbetaal nie.
Ouers kon nie meer bekostig om hul kinders se onderwysers te betaal nie.
Hulle kon nie meer die dokters betaal nie.
Selfs vervoerondernemings het bankrot gegaan.
Daar was eenvoudig geen geld meer oor nie.
Stap vir stap het die regering homself verplig gevind om al hierdie funksies oor te neem en te bestuur.
Onderwysers, dokters en baie ander professionele groepe het staatsamptenare en openbare sektor-werknemers geword.
Onder hierdie omstandighede het net 'n paar steeds voldoening uit hul werk geput.
Hulle het ordentlike salarisse ontvang, maar hulle het hul onafhanklikheid en identiteit verloor.
Elke persoon was net 'n tandrat in 'n reuse masjien.
Daar was geen ruimte vir persoonlike inisiatief nie, en professionele prestasies is skaars opgemerk.
Lone en salarisse was feitlik vasgestel, en bevorderings was slegs moontlik as 'n meerdere afgetree of oorlede het.
In hul wanhoop het die heersers weer besluit om Fabian om raad te vra.
Hulle het hom as uiters slim beskou, en hy het altyd gelyk of hy die beste oplossing vir finansiële kwessies het.
Hy het na al hul probleme geluister, daaroor nagedink en gepraat.
Baie mense kan nie hul eie probleme hanteer nie.
Hulle is afhanklik daarvan dat iemand anders ingryp en hul probleme vir hulle oplos.
Ek is seker julle stem almal saam dat die meeste mense die reg op geluk en op die
vervulling van hul basiese behoeftes behoort te hê.
Ons verteenwoordig immers die oorheersende beginsel dat alle mense gelyk is.
Om balans te skep, moet die oortollige rykdom van die rykes afgetap en aan die armes versprei word.
Daar is geen ander manier nie.
'n gestaffelde belastingstelsel moet ingestel word.
Hoe meer 'n mens het, hoe meer moet 'n mens betaal.
Belast almal volgens hul rykdom en gee aan almal volgens hul behoeftes.
Byvoorbeeld behoort skole en hospitale gratis toeganklik te wees vir dié wat finansieel benadeeld is.
Hy het vir hulle 'n lang lesing oor verhewe ideale gegee en afgesluit met die woorde: "En
vergeet asseblief nie dat julle my geld skuld nie."
Jy leen dit nou al vir 'n geruime tyd.
Ek kan jou halfpad tegemoetkom deur die afbetaling op te skort, maar jy moet ten minste aanhou om die rente aan my te betaal.
Niemand het Fabian se filosofie bevraagteken nie.
Die regering het eintlik 'n gestratifiseerde inkomstebelasting ingestel.
Hoe meer iemand verdien het, hoe hoër was die persentasie waarteen hulle belas is.
Niemand het inkomstebelasting gehou nie, maar almal het dit betaal omdat hulle andersins in die tronk sou beland het.
Handelaars is weer eens gedwing om hul pryse te verhoog.
Weer eens het die werknemers hoër lone geëis.
Gevolglik moes baie entrepreneurs 'n deel van hul arbeidsmag met masjiene vervang of het bankrot gegaan.
Dit het natuurlik die werkloosheid vererger en die regering aangespoor om verdere modelle vir
maatskaplike bystand en werkloosheidsvoordele in te stel.
Die regering het tariewe, subsidieë en ander beskermende maatreëls ingestel om verskeie nywerhede
voor ineenstorting te red en werkgeleenthede te behou.
Hier en daar het mense begin wonder of die doel van produksie eintlik was om goedere te
vervaardig of bloot om werkgeleenthede te verskaf.
Soos die situasie aanhou versleg het, het die regering probeer om 'n mate van stabiliteit te behou
deur loon- en prysbeheer en ingewikkelde regulasies.
Die belastingowerhede moes versterk word deur middel van waarde-toegevoegde belasting en allerhande heffings.
Iemand het eens daarop gewys dat 'n brood onderhewig was aan meer as 50 verskillende belastings op sy
pad van die kombineermasjien tot by die huisvrou.
Nou was dit tyd vir die kenners om in te tree. Soms het hulle selfs kabinetsvlak bereik, maar meestal het
hulle in onbekende komitees vergader en jaar ná jaar kon hulle net sinnelose dokumente oplewer.
Op sy beste het hulle verdere herstrukturering van die belastingstelsel aanbeveel.
Maar die totale bedrag van belastings en heffings het voortgegaan om gestaag te styg.
Fabian het meedoënloos sy rentebetalings geëis.
Hierdie item het 'n steeds groter wordende deel van die belastinginkomste verslind.
Dit het gelei tot 'n heeltemal nuwe vorm van politiek, naamlik partypolitiek.
Mense het met mekaar gestry oor watter party die probleme die beste kon oplos.
Mense het oor persoonlikhede en ideologieë gesels, etikette na mekaar gegooi en 'n groot bohaai
gemaak oor alles behalwe die werklike probleem.
'n stille wanhoop het deur die regeringsliggame versprei.
Uiteindelik het dit die punt bereik dat die rente wat in een dorp verskuldig was, die
totale inkomste wat gegenereer is, oorskry het.
Landwyd het die bedrag onbetaalde rente toegeneem, en daar is nou ook rente gehef op
agterstallige rente, bekend as samestelde rente.
Dit het Fabian en sy trawante in staat gestel om geleidelik die land se tasbare rykdom oor te neem,
hetsy deur eienaarskapstransfers of deur toenemende beheer oor toesighoudende rade.
Maar beheer was nog nie omvattend nie.
Die geheime genootskap het geweet dat hulle eers in hul posisie veilig sou wees sodra hulle elke
enkele persoon perfek onder hul beheer gehad het.
Daar was oral 'n gebrek aan geld.
Baie mense was werkloos en het verarm.
Die maatskaplike welsynstelsels kon nie vir almal sorg nie, so het die mense geleidelik begin opstaan.
Fabian het die regering oortuig om twee vlieë met een klip te slaan.
Eerstens is oorlog die beste middel om mense te verenig in die stryd teen 'n gemeenskaplike eksterne vyand.
En ten tweede is dit ook die beste manier om binnelandse staatskuld te vereffen, naamlik
deur ander lande ná oorwinning uit te buit.
Om die oorlogsmasjien aan die gang te kry, het Fabian fabrieke laat bou, het hy die eienaars geld gegee om bomme te vervaardig,
het hy geld aan die weermag geleen, en uiteindelik het hy die slagoffers hoë-rente
lenings vir uitgebreide herbouing toegestaan.
Daarna is verdere ruimhartige lenings toegestaan onder die opskrif ekonomiese ontwikkeling.
Hierdie stelsel, met al sy implikasies, was so suksesvol dat baie lande regoor die wêreld skielik nie net in buitelandse
skuld, naamlik by Fabian, beland het nie, maar ook betrokke of deelnemend was in 'n soort gewapende konflik.
Fabian het verseker dat daar altyd 'n magsbalans was, sodat enige land tot oorlog teen enige ander gedwing kon word.
Fabian het altyd gedink dit was 'n goeie idee wanneer 'n land sy voorstelle geïgnoreer het, nie sy skulde
terugbetaal het nie, of 'n nuwe geldstelsel wou invoer wat nie aan Fabian gekoppel was nie.
Fabian het die aangevalle land altyd gefinansier, meestal deur voorbokke, voororgansisasies of geheime dienste,
sodat die oorlog so lank as moontlik sou duur en soveel geld as moontlik uit die herbouing gemaak kon word.
Hy het toe sy lenings terugbetaal deur die infrastruktuur en natuurlike hulpbronne van die verowerde land te plunder.
Die meeste van ons mede-burgers wat teen die sluipendstelsel in opstand gekom het, is stilgemaak deur hulle
onder ekonomiese druk te plaas of hulle eenvoudig te bespot.
Om hierdie doel te bereik, het Fabian en sy trawante die meeste koerante, televisie- en radiostasies
opgekoop en deur handgeselekteerde bestuurders laat bestuur.
Baie van hierdie media-operateurs het opreg probeer om die wêreld te verbeter, maar hulle
het glad nie besef hoe hulle uitgebuit is nie.
Die oplossings wat hulle bevorder het, het net die simptome behandel sonder om ooit die
worteloorsaak van die probleem aan te pak.
Daar was beslis verskeie koerante en tydskrifte.
Sommiges vir die linkervleuel, sommiges vir die regtervleuel, ander vir die liberale sentrum, sowel as
tydskrifte vir werkers en ander vir entrepreneurs.
Jy was toegelaat om te lees en te skryf wat jy wou, maar net solank jy nie probeer het om tot die
kern van die werklike probleem deur te dring nie.
Fabian se groot plan het besig gewees om voltooi te word.
Die hele land, en nie net hierdie land nie, was hom baie verskuldig.
Deur die onderwysstelsel en die massamedia het hy nie net mense se emosies beheer nie, maar selfs hulle gedagtes.
Wat die bevolking gedink en geglo het, was uiteindelik heeltemal in Fabian se hande.
As 'n enkele persoon baie meer geld besit as wat hulle ooit vir hul eie genot kan bestee, watter
spesiale plesiers kan hulle nog uit die wêreld put?
Vir die selfverklaarde elite is daar 'n duidelike antwoord op hierdie vraag.
Die krag
Die naakte, ongeremde mag oor ander mense.
Die idealiste was baie vaardig in die media en in die politiek en is dus effektief geneutraliseer.
Maar Fabian het die ware beheerfreaks met daardie spesiale heersersmentaliteit gevind wat hy onder die
magsverslaafdes van die finansiële dinastieë gesoek het.
Die meeste van die voormalige goudsmeden het hierdie soort denkwyse ontwikkel.
Hul buitensporige rykdom het hulle nie meer tevrede gestel nie.
Hulle was op soek na die opwinding van 'n nuwe uitdaging.
Mag oor die massas was die uiteindelike spel.
Hierdie mense het gedink hulle was superieur aan almal anders.
Dit is ons reg en ons plig om te regeer.
Die massas weet nie wat goed vir hulle is nie.
Jy moet hulle bymekaarkry en beveel.
Ons, aan die ander kant, is gebore om te regeer.
Fabian en sy trawante het talle kredietinstellings regoor die stad en die land beheer.
Dit mag wees dat hulle privaat maatskappye met verskillende eienaars was, maar ten spyte van
alle skynbare mededinging het hulle nou saamgewerk.
Met regeringsgoedkeuring is 'n sentrale bank gestig, waarvan die grondslag nie eens op sy eie kapitaal berus het nie.
Nee, hier ook was die geldskepping gebaseer op die debitering van die bevolking se spaargeld.
Skulde oral waar jy kyk.
Uiterlik het hierdie reserwesentrum die indruk geskep dat dit die geldvoorraad op 'n ernstige wyse reguleer
en op een of ander manier 'n regeringsfunksie beliggaam.
Maar vreemd genoeg is nog nooit 'n verkose regeringsverteenwoordiger of senior staatsamptenaar in die
bestuursliggaam van hierdie sentrale bank ingesluit nie.
Die regering het nie meer direk by Fabian geleen nie, maar kon wend tot die sentrale bank, met die belastinginkomste
van die volgende jaar as onderpand vir die lenings.
Dit was in lyn met Fabian se plan, naamlik om die skuldgevoel van homself af te lei en in
plaas daarvan 'n regeringsprosedure voor te stel.
In die agtergrond het hy natuurlik steeds die beheer behou.
Fabian se indirekte beheer oor regeringsaangeleenthede was so perfek dat hy eens 'n pronkpraatjie laat ontsnap het.
As ek 'n nasie se geld beheer, maak dit my nie saak wie die wette maak nie.
Dit het nie saak gemaak watter party aan bewind was nie, want Fabian het die geld, die
finansies, die lewensbloed van die nasie beheer.
Die regering het die geld ontvang, maar rente is gehef op elke bykomende lening.
Al hoe groter bedrae is in alle soorte maatskaplike voordele gepomp, en die regering kon skaars die
rente betaal, laat staan die hoofskuld terugbetaal.
Af en toe sou iemand vra: "As geld 'n stelsel is wat deur mense geskep is, kan dit sekerlik by mense se
behoeftes aangepas word sodat dit hulle dien in plaas daarvan om hulle te beheer, nie waar nie?"
Maar mense van hierdie soort het al hoe skaarser geword, en hul stemme is versmoor deur die helse geraas wat
veroorsaak is deur die ewige soeke na die vyf ontbrekende thalers om die rente te betaal.
Regerings het gekom en gegaan, en saam met hulle die kleure van politieke partye.
Swart, rooi, geel, groen, maar die beginsel het dieselfde gebly.
Ongeag watter regering aan bewind was, het Fabian se uiteindelike doel elke jaar nader en nader gekom.
Die wette van mense was onbelangrik.
Hulle is tot op die punt van naarheid belas.
Haar solvensie was ten einde.
Nou was die tyd ryp vir Fabian se laaste groot skuif.
Tien persent van alle geld was nog in omloop in die vorm van munte en banknote.
Met kontant in hul sakke het mense steeds 'n mate van beheer oor hul eie lewens gehad.
Hierdie laaste bolwerk van persoonlike vryheid moes sonder om agterdog te wek afgeskaf word.
Mens kan argumenteer dat dit 'n saak van veiligheid was.
Sjeks is nie buite jou eie gemeenskap aanvaar nie.
Mense wou nie kontant saamdra wanneer hulle reis nie.
'n Meer gerieflike oplossing was dus baie welkom in hierdie gebied.
Natuurlik het Fabian weer die regte idee gehad.
Sy organisasie het aan almal 'n plastiekkaart uitgereik waarop die houer se naam, 'n foto en 'n identifikasienommer verskyn het.
Jy moes net hierdie kaart voorlê wanneer jy inkopies doen.
Die sakelui het die sentrale rekenaar gekontak en die krediet nagegaan, waarna die kliënt tot
'n sekere bedrag na hartelus kon inkopies doen.
Die kredietkaart is vir kliënte nog aantrekliker gemaak deurdat hulle geen rente hoef te betaal wanneer hulle
hul balans aan die einde van die maand terugbetaal nie.
Sakemense daarenteen het aansienlik hoër uitgawes gehad, wat op hul beurt by die prys van die eindprodukte
gevoeg moes word en dus aan die kliënt deurgegee is.
Fabian en sy maatjies het 'n steeds verbeterende reputasie geniet.
Ja, hulle is werklik beskou as pilare van die samelewing.
Sy verklarings oor finansiële en ekonomiese sake is byna as godsdienstige dogma aanvaar.
Talle klein ondernemings het onder die steeds toenemende las van belastings en heffings ingestort.
Spesiale permitte en lisensies is ingestel vir alle moontlike tegnieke en prosedures, wat dit moeilik gemaak het
vir die oorblywende maatskappye om kop bo water te hou.
Fabian het alle groot maatskappye besit of beheer, elkeen met honderde filiale.
Die mededinging tussen hierdie groot maatskappye was suiwer 'n voorwendsel.
Uiteindelik is alle mededingers uit die mark gedwing.
Ploegers, motorwerktuigkundiges, elektrisiëns en die meeste ander vakmanne en klein ondernemings het dieselfde lot gely.
Hulle is deur Fabian se groot korporasies ingesluk, wat gesamentlik onder die beskerming van die regering was.
Fabian het toe aangevoer vir die volledige afskaffing van munte en banknote.
Sodat geen maatskappy of individu sonder kredietkaarte en die alomteenwoordige rekenaarstelsel kan oorleef nie.
In die geval dat iemand hul kredietkaart verloor het, was Fabian se plan om elke burger se identifikasienommer op
hul hand te laat tatoeëer sodat dit onder 'n spesiale lig gelees en na 'n rekenaar oorgedra kon word.
Sonder so 'n identiteitsbewys sou niemand meer enigiets kon koop of verkoop nie.
Elke rekenaar moet aan 'n reuse sentrale rekenaar gekoppel wees waarin alle inligting oor elke enkele persoon gestoor sal word.
Op dié manier sou Fabian alles oor almal weet.
Sodra dit bereik was, sou hy uiteindelike totale beheer hê oor al die mense in die land en, verder, oor al die mense op aarde.
Oplossings en moontlike uitweë uit hierdie benarde situasie bestaan reeds vandag.
Ons wil graag almal bedank wat bygedra het tot die sukses van hierdie film: secret.tv / kopp-verlag.de / crevid.de