Bu DVD-nin kütləvi surətinin çıxarılması açıq şəkildə təşviq olunur; nəşriyyatların bəyan etdiyi məqsəd mümkün olan
ən geniş yayımı təmin etməkdir. Hörmətlə, Neue Impulse e.V.
Aşağıdakı film pulumuzun əsl inkişafını və pul-kredit sistemindəki çatışmazlıqları göstərir.
Hər hansı oxşarlıq real hadisələrə və şəxslərə təsadüfi də, qəsdsiz də deyil.
Neue Impulse e.V. təqdim edir
secret.tv, Kopp Verlag və CreVid.de-nin mehriban dəstəyi ilə
Michael Kent istehsalı
Zərgər Fabian haqqında bir hekayə
Niyə hər yerdə pul çatışmazlığı var?
Mənə dünyanı və əlavə 5%-i ver, ya da
Larry Hanniganın mətninə əsaslanır
Ralf Aleks Fiştnerin rəsmləri
Rəvayətçi Kai Taschner
Rejissorluq və animasiya Christoph Lehmann
Fabian ertəsi gün böyük bir izdiham qarşısında söyləyəcəyi nitqi məşq edərkən həyəcanlı idi.
O həmişə hakimiyyət və nüfuz üçün çalışmışdı.
İndi onun xəyalı tezliklə gerçəkləşəcək.
Fabian qızıl və gümüşlə işləyən sənətkar idi, zərgərlik əşyaları və bəzək əşyaları düzəldirdi,
amma işləyərək dolanmaq ona artıq xoş gəlmirdi.
O, fövqəladə olanın həyəcanını, çağırışı axtarırdı.
Və indi onun böyük planı reallaşmağa yaxın idi.
Nəsillər boyu mal mübadiləsinin birbaşa forması ticarətin ən yayılmış forması idi.
Ailəni dolandırmalı olanlar ya bu işi tamamilə öz əkinçilikləri və heyvandarlıqları vasitəsilə həll edirdilər,
ya da müəyyən bir ticarət sahəsində ixtisaslaşırdılar.
Öz istehsalımızdan artıq olan məhsul başqalarının artıq məhsulu ilə dəyişdirildi.
Bazar meydanı sosial həyatın canlı mərkəzi idi.
Toza və səs-küyə baxmayaraq, rəngarəng xəlbəcəlilik ümumiyyətlə populyar idi, çünki həmişə
çoxlu yeni və maraqlı şeylər eşidmək olardı.
Lakin son zamanlar sürtünmə və mübahisələrin artdığı görünürdü.
Niyə bunun üçün söz israf edək?
Daha yaxşı bir sistem qurmağın vaxtı çatmışdı.
Adətən insanlar yaxşı əhval-ruhiyyədə olurdular və əməyinin bəhrəsindən həzz alırdılar.
Hökumət forması son dərəcə sadə idi.
Hər bələdiyyədə vətəndaşlar şurası seçildi, onun vəzifəsi fərdin azadlıqlarını və hüquqlarını təmin etmək və zəmanət etmək idi.
Heç kəsi, fərdin və ya qrupun təhriki ilə olsun-olmasın, iradəsinə zidd hər hansı bir işi görməyə məcbur etmək olmaz.
Bu hökumətin yeganə məqsədi idi və hər seçilmiş mer öz icması tərəfindən könüllü şəkildə dəstəklənirdi.
Lakin bazar günü asanlıqla aradan qaldırıla bilməyən bir sıra problemlər ortaya çıxardı.
Bıçağın dəyəri nə idi?
Bunun üçün bir yoxsa iki səbət qarğıdalı ödənilməlidir?
Bir inək əl arabasından daha dəyərli idimi?
Mənbə nöqtəsi harada idi?
Heç kəs daha yaxşı sistem düşünə bilməzdi.
Fabian xalqa elan etmişdi: "Mən barterlə bağlı problemlərimizin həllini tapmışam."
Bütün vətəndaşlar böyük bir toplaşmaya dəvət olundular.
Şəhər meydanında böyük bir izdiham toplaşdı.
Fabian özünün pul adlandırdığı yeni sistemini izah etdi.
Məsələ olduqca ümidverici səsləndiyindən, insanlar maraqla ondan soruşdular ki, bu dəyişiklik necə həyata keçiriləcək.
Adətən zərgərlik düzəltmək üçün istifadə etdiyim qızıl çox qiymətli metaldır, dedi.
Paslanmır, rəngi dəyişmir və saxlanma müddəti məhdudiyyətsizdir.
Beləliklə, mən qızıldan bir neçə sikkə düzəldəcəyəm və hər birinə taler deyəcəyəm.
O, dinləyicilərə izah etdi ki, talerin dəyəri tezliklə sabitləşəcək və puldan alış-veriş vasitəsi
kimi istifadə etmək mal mübadiləsinin birbaşa həyata keçirilməsindən xeyli daha praktik olacaq.
Vətəndaşlar Məclisinin bir üzvü qeyd etdi ki, bəzi insanlar asanlıqla qızıl hasil edib ondan sikkələr düzəldə bilərlər.
Fabian artıq cavabı hazırlamışdı.
Bu ədalətsiz olar.
Əlbəttə ki, yalnız hökumət tərəfindən təsdiqlənmiş sikkələr qanuni ödəniş vasitəsi kimi qəbul edilir.
Təhlükəsizlik məqsədilə möhür vurulur.
Tamaşaçılar bunu olduqca inandırıcı hesab etdilər və hər kəsin əvvəlcə eyni sayda sikkə alması təklif olundu.
Lakin şamçı araya girərək dedi ki, o, thalerlərin əksəriyyətinə haqqı var, çünki hər kəs onun şamlarından istifadə edirdi.
Heç cür mümkün deyil, dedi fermerlərdən biri, çünki yemək olmadan hər kəs ac qalardı.
Talerlərin əksəriyyəti mütləq fermerlərə getməlidir.
Bu əvvəlcə ümumi dava-dalaşa səbəb oldu.
Fabian bir müddət insanlara öz aralarında mübahisə etmələrinə imkan verdi və nəhayət onlara heyrətamiz bir həll yolu açıqladı.
Sən razılaşa bilmədiyin üçün, əvvəlcə mənimdən ehtiyacın olan bütün talerləri almanı məsləhət görürəm.
Nəzəri cəhətdən yuxarı həddi yoxdur, amma əlbəttə ki, məbləği mənə geri ödəyə bilməlisiniz.
Məndən nə qədər çox taler alsan, ilin sonunda bir o qədər çoxunu qaytarmalısan.
Yaxşıdır, dedilər həmvətənlər, bəs sənin üçün nə var?
Fabian izah etdi ki, mən sizə pul təchizatı xidməti göstərdiyim üçün haqq almağa haqqım var.
Gəlin belə deyək ki, sənə verdiyim hər 100 taler üçün borcun hər növbəti ilində 100 talerə əlavə 5 taler alaram.
Bu əlavə 5 taler mənim icarə haqqımdır və biz bu icarə haqqını faiz adlandıracağıq.
Başqa yol görünmürdü və 5% mülayim tələb kimi görünürdü.
Gələn cümə günü yenidən gəl, işə başlayarıq.
Fabian vaxt itirmədi və növbəti bir neçə gün-gecəni sikkələr düzəltməyə sərf etdi.
Bir həftə sonra insanlar onun dükanının qarşısında növbəyə düzülmüşdülər.
Vətəndaşlar şurası sikkələri yoxlayıb təsdiqlədikdən sonra ilk vətəndaşlar öz ilk talerlərini döydülər.
Bəziləri əvvəlcə yad sistemı sınamaq üçün yalnız bir neçə taler istəyirdilər.
Çox keçmədən yeni mübadilə vasitəsi o qədər populyarlaşdı ki, bütün malların dəyəri qızıl
sikkələr və ya talerlərlə ifadə olunmağa başlandı.
Bu dəyər təyini məhsulun qiyməti idi və qiymət əsasən onun istehsalında sərf olunan əmək miqdarına əsaslanırdı.
Əgər çox iş tələb olunurdusa, onda yüksək qiymət tutulurdu.
Lakin demək olar ki, heç bir zəhmət olmadan istehsal edilə bilən şeylər ucuz idi.
Ölkənin bir şəhərində Alban adlı bir kişi yaşayırdı.
O yeganə saat ustası idi.
Onun müştəriləri onun saatları üçün yüksək qiymət ödəməyə hazır idilər.
Amma sonra saat düzəldən başqa bir adam da gəldi və satışını artırmaq üçün onları daha aşağı qiymətə təklif etdi.
Alban bütün müştərilərini daha ucuz rəqiblərə itirməmək üçün qiymətlərini endirməyə məcbur oldu.
Tezliklə qiymətlər müştəri üçün əlverişli səviyyədə sabitləşdi, çünki hər iki saat ustası mümkün olan ən yaxşı
keyfiyyəti ən əlverişli qiymətə təqdim etməyə çalışırdı.
Bu həqiqi və dürüst sərbəst rəqabət idi.
Eyni prinsip tezliklə bütün sahələrə yayıldı.
İnşaat sənayesi, nəqliyyat sektoru, kənd təsərrüfatı, hətta mühasiblər və digər bütün peşələr.
Müştərilərin sərbəst seçimi var idi və onlar öz məqsədlərinə uyğun ən yaxşı təklifi seçdilər.
Digər şəxslərin bu biznesə daxil olmasının qarşısını almaq üçün güzəştlər və ya gömrük
rüsumları kimi süni qoruyucu tədbirlər yox idi.
Yaşayış səviyyəsi yüksəldi və nəhayət hər kəs pulun tətbiqindən əvvəl həyatın necə mümkün olduğunu düşünürdü.
İlin sonunda Fabian ona borcu olan bütün insanları tapdı.
Bəzilərinin indi borc aldıqlarından daha çoxu var idi, amma bu, digərlərinin indi daha azına sahib olması demək idi,
çünki dövriyyəyə yalnız müəyyən sayda sikkə buraxılmışdı.
Beləliklə, gəlir əldə edənlər 100 taleri və 5 taler faizini qaytarırdılar, lakin çox vaxt işlərini davam
etdirmək üçün yenidən pul borc almağa məcbur olurdular.
Digərləri üçün ilk dəfə borclu olduqları aydın oldu.
Onlara yenidən pul borc verməzdən əvvəl Fabian öz tələblərini təmin etmək üçün bu insanların əmlakına ipoteka qoydu.
İndi borclular təkcə borclu deyildilər, evləri də girov altında idi, ona görə də tapılması inanılmaz dərəcədə
çətin olan itkin 5 taleri tapmaq üçün tezliklə yola düşdülər.
Heç kəs anlamadı ki, cəmiyyət bütövlükdə bu borc tələsindən heç vaxt xilas ola bilməyəcək, çünki əslində ilk dəfə istehsal
edilib dövriyyəyə buraxılmış bütün talerlər ödənilsə belə, hər 100 taler üçün ildə 5 taler faiz çatışmazlığı qalacaqdı.
Fabian istisna olmaqla heç kəs anlamırdı ki, faiz heç vaxt ödənilə bilməzdi, çünki bu əlavə
miqdarda sikkə heç vaxt istehsal edilməmişdi.
Bəzi insanların tezliklə ödəniş qabiliyyətini itirməsi tamamilə qaçılmaz idi.
Fabianin emalatxanasının arxasında müştərilərin bəzi sikkələrini təhlükəsiz saxlamaq
üçün yerləşdirməyi sevdikləri bir seyf vardı.
O, bunun üçün saxlanılan məbləğin həcmi və müddətinə görə kiçik bir rüsum alırdı.
Sahib depozitləri üçün qəbzləri aldı.
Böyük alış-verişlərdə çoxlu qızıl sikkə daşımaq çətin olduğundan, tədricən sikkələrin əvəzinə alınan malların dəyərinə uyğun
Fabianin bir və ya bir neçə qəbzi ilə ödəmək adəti yarandı.
Dükkan sahibləri qəbzləri etibarlı ödəniş vasitəsi kimi qəbul edirdilər, çünki istənilən vaxt onları
Fabiana apara və əvəzində qızıl sikkələr ala bilərdilər.
Qızıl özü hərəkət etdirməyə ehtiyac qalmadan qəbzlər əldən-ələ ötürülürdü.
Fabianın qəbzləri qızıl sikkələr qədər etibar edilirdi.
Fabian tezliklə başa düşdü ki, demək olar ki, heç kəs qızıl sikkələri geri almağa gəlmir.
Beləliklə, o öz-özünə düşündü: "İndi mənim əlimdə bu qədər qızıl var, amma hələ də
sənətkar kimi alnımın tərilə çörəyimi qazanıram."
Bu mənasızdır.
Axı, burada sadəcə uzanmış və nadir hallarda tələb olunan qızılı istifadə etməyə icazə versəydilər, onlar mənə faiz ödəyərdilər.
O öz-özünə dedi: "Düzgün düşünürsən, qızıl mənə məxsus deyil, amma o mənim əlimdədir və vacib olan tək şey budur."
Niyə sikkə vura-vura davam etməliyəm ki, xəzinəmi saxladığım sikkələrdən istifadə edə bilərəm?
Beləliklə, o, artıq özündə əmanət edilmiş qızıl sikkələri borc verməyə başladı.
Əvvəlcə yalnız bir az və çox ehtiyatla, amma tədricən getdikcə daha cəsarətlə.
Bir gün Fabian böyük bir kredit müraciəti aldı.
O müştəriyə təklif etdi: "Niyə bütün bu sikkələri sənə göndərmək əvəzinə sənin adına hesab açmayaq?"
Mən sadəcə sizə müvafiq məbləğdə qəbzlər verəcəyəm.
Borçalan razılaşdı və qəbzlər yığınını götürüb getdi.
O, xeyli məbləğdə kredit almışdı, lakin qızıl seyfdə qalırdı.
Müştəri getdikdən sonra Fabianın üzündə geniş bir təbəssüm vardı, çünki o, tortu yeyib saxlaya bilmişdi.
O, qızıl borc verə bilərdi və hələ də onu özündə saxlaya bilərdi.
Dostlar, tanışlar və yad adamlar, hətta düşmənlər də öz işləri üçün pula ehtiyac duyurdu və girov təqdim edə bildikləri müddətcə
borc verilə biləcək məbləğə heç bir məhdudiyyət qoyulmurdu.
Fabian sadəcə qəbzlər verərək, hətta sahibi belə olmadığı seyfində saxlanılan məbləğin bir neçə mislini borc verə bildi.
Və hər şey yaxşı idi, əsl sahiblər qızılını geri tələb etməyincə və əhalinin etimadı qorunub saxlanılınca.
Böyük bir kitabda o, hər bir müştərinin debet və kredit əməliyyatlarını dəqiq qeyd edirdi.
Pul borc vermək son dərəcə gəlirli biznes olduğu ortaya çıxdı.
Fabianın sosial statusu demək olar ki, onun sərvəti qədər sürətlə yüksəldi.
O, artıq ona hörmət edilən vacib bir adam idi.
Maliyyə məsələlərində onun sözü təkcə demək olar ki, vəhy sayılırdı.
Digər şəhərlərin qızılçıları onun iş üsullarına maraq göstərməyə başladılar və bir gün hamısı birlikdə onu görməyə getdilər.
O, onlara öz metodlarını öyrətdi, lakin gizliliyin vacib bir şərt olduğunu vurğuladı.
Əgər sui-qəsd ifşa olunsaydı, bütün sistem kart evi kimi çökə bilərdi.
Buna görə gizli bir cəmiyyət yaratmaq qərara alındı.
Hər zərgər öz şəhərinə qayıdaraq Fabianın göstərişlərinə əsasən öz pul kreditləşdirmə biznesini təşkil etməyə başladı.
Fabianın qəbzləri indi onun qızıl sikkələri kimi qəbul edilirdi və onlar tez-tez sikkələrlə eyni şəkildə seyfə qoyulurdu.
Əgər bir tacir digərinə malların çatdırılması üçün müəyyən bir ödəniş göndərmək istəsəydi, o, sadəcə Fabiana qısa bir göstəriş
yazırdı ki, onun hesabından digər tacirin hesabına pul köçürsün.
Fabian cəmi bir neçə dəqiqəyə hesablarda zəruri dəyişiklikləri edə bildi.
Bu yeni sistem də çox populyar oldu.
Belə nağdsız ödəniş üçün yazılı göstərişlər çeklər adlandırılırdı.
Başqa bir gizli görüşdə Fabian qızılçılarına yeni bir plan açdı.
Ertəsi gün onlar ölkənin ayrı-ayrı hissələrinə rəhbərlik edən bütün qubernatorları yığışdırdılar.
Fabian sözçü kimi çıxış etdi. "Bizim verdiyimiz qəbzlər adətən yaxşı qarşılanır, lakin bəzən
bu qəbzlər saxtakarlar tərəfindən surət edilir."
Biz buna son qoymalıyıq.
Qubernatorlar çaşqınlıqla soruşdular ki, bununla bağlı nə edə bilərlər.
Fabian əlbəttə ki, cavabı hazırlamışdı. "Mən təklif edirəm ki, hökumət yeni, mürəkkəb naxışlı qəbzləri xüsusi kağız üzərində çap
etmə işini öz üzərinə götürsün; biz onlara banknotlar deyəcəyik."
Biz zərgərlər çap xərclərini ödəməkdən məmnunuq, çünki bu, qəbzlər verərkən bizə çox vaxt qazandırır.
Qubernatorların daha heç bir etirazı yox idi, çünki əhalini dələduzlardan qorumaq əlbəttə ki,
zəruri idi və banknot çap etmək məntiqli bir həll idi.
"Və başqa bir şey də var," dedi Fabian, "bəzi insanlar qızıl axtarmağa çıxıblar və öz qızıl sikkələrini düzəldirlər."
Mən bütün qızıl nuggetlərin müvafiq kompensasiya müqabilində sikkə və banknot şəklində təhvil
verilməsini tələb edən qanunun qəbul edilməsini təklif edirəm.
Bu təklif də qəbul edildi və hökumət yeni əskinaslardan böyük miqdarda çap etdi.
Hər banknotda xüsusi bir söz var idi.
Bir taler, beş taler, on taler və s.
Zərgərlər minimal çap xərclərini qarşıladılar.
Qeydləri daim özünlə gəzdirmək daha rahat olduğundan, əhalini inandırmaq asan idi.
Lakin onların populyarlığına baxmayaraq, yeni banknotlar və sikkələr bütün əməliyyatların
cəmi təxminən on faizi üçün istifadə olunub.
Statistika göstərdi ki, bütün ödəniş əməliyyatlarının 90 faizi çeklər və bank köçürmələri ilə həyata keçirilib.
Fabian sonra planının növbəti mərhələsini işə saldı.
İndiyə qədər müştərilər əslində pullarının təhlükəsiz saxlanması üçün ona kiçik bir haqq ödəyirdilər.
Lakin seyfə daha çox pul cəlb etmək üçün Fabian yığımçılara depozitlərinə üç faiz məharət təklif etdi.
Çox adam onun yalnız iki faiz gəlir əldə edəcəyinə inanırdı, çünki o, pullarını beş faizlə borc verməklə tanınırdı.
Qeyd edək ki, heç kəs Fabianın metodlarını sorğuya çəkməyə meylli deyildi, çünki üç faiz faiz əldə etmək
anbar üçün əlavə ödəniş etməli olmaqdan xeyli yaxşı idi.
Yığımçıların çoxluğu səbəbindən Fabianın idarə etdiyi aktivlər sürətlə artdı.
Və bir daha o, xəzinədə əslində mövcud olan banknot və sikkə formasında olan məbləğdən xeyli çox məbləği borc verdi.
Xəzinədəki hər 100 taler nağd pul üçün o, borcalanlara 200, 300 və ya 400 taler, bəzi
hallarda isə hətta 900 talerədək kredit verirdi.
O, sadəcə nisbətin heç vaxt dozdan birdən çox olmamasına əmin olmalıydı, çünki orta hesabla hər on
müştəridən biri kreditini nağd ödəmək istəyirdi.
Buna baxmayaraq, Fabian sadə çeklər şəklində verdiyi 900 taler kitab puluna görə tam 45 taler faiz ala bildi.
Bu, 900 talerdə beş faiz deməkdir.
Və Fabian 45 taleri faiz kimi saxladı.
Digər zərgərlər də eyni şeyi etdilər.
Onlar hamısı pulu havadan yaradıb.
Sadəcə bir dolam qələmlə, üstəlik faiz də tələb etdilər.
Əlbəttə, onlar pulu özləri kəsmirdilər, əksinə hökumətdən əskinas çap etdirir və ya sikkə vurdururdular,
sonra da bu pullar zərgərlər tərəfindən xalqa paylanırdı.
Fabian yalnız çap xərclərini ödəyib.
Buna baxmayaraq, onlar kreditlər verərkən havadan pul yaradıb və sonra ona da faiz tətbiq ediblər.
Əksər insanlar hökumətin pul təchizatı üçün məsul olduğunu düşünürdülər.
Onlar həmçinin inanırdılar ki, Fabian yalnız başqalarının ona əmanət kimi depozit etdiyi pul məbləğlərini borc verərdi.
Təəccüblüdür ki, pul başqa yerə borc verildikdə heç kimin əmanəti heç vaxt azalmayıb.
Əgər hər kəs hesab balanslarını eyni anda çıxarmağa çalışsaydı, dələduzluq ifşa olunardı.
Bir gün düşüncəli bir iş adamı Fabianı görməyə gəldi.
Faiz ödənişi səhvdir, dedi.
Hər dəfə onlar 100 taler borc verdikdə, əvəzinə 105 taler tələb edirlər.
Əlavə 5 taler heç vaxt ödənilə bilməz, çünki onlar mövcud deyil.
Kəndlilər qida istehsal edir, sənaye mallar istehsal edir və s., amma yalnız onlar pul istehsal edirlər.
Gəlin bütün ölkədə yalnız iki sahibkarın olduğunu fərz edək ki, onlar digər hər kəs üçün işəgötürən rolunu oynayırdılar.
Bunlardan hər biri 100 taler borc alır.
Biz əməkhaqqı və xərclərə 90 taler ödəyir və 10 taler mənfəət hesablayırıq, bu da öz ciblərimizə gedir.
Ümumi satınalma gücü o zaman 90 plus 10 talerə 2 dəfə bərabər olardı, yəni 200 taler.
Amma onları ödəmək üçün bütün məhsullarımızı 210 talerə satmalı olardıq.
Əgər bizdən biri bütün malını 105 talerə satmağı bacarsa, digəri maksimum 95 taler qazana bilər.
Üstəlik, o, bəzi mallarını sata bilməyəcək, çünki onları almaq üçün pul qalmamışdır.
O hələ də onlara 10 taler borclu qalacaq və bunu yalnız daha çox pul borc almaqla ödəyə bilər.
Buna görə sistem mümkünsüzdür.
Adam danışmağa davam etdi.
Görünür, onlar dövriyyəyə 105 taler buraxmalı idilər, yəni 100 taler mənim üçün, 5 taleri isə özləri xərcləmək üçün.
O zaman 105 taler dövriyyədə olardı və borclar ödənilə bilərdi.
Fabian səssizcə dinlədi və nəhayət cavab verdi.
İqtisadiyyat çox mürəkkəb bir sahədir, əzizim.
Bu məsələ çoxillik öyrənmə tələb edir.
Mən qeyd olunan məsələlərə tam diqqət yetirəcəyəm, sən isə öz işlərinə bax.
Daha səmərəli işləməli, istehsalı artırmalı, xərcləri azaltmalı və daha yaxşı iş adamı olmalısan.
Hər zaman sizə kömək etməkdən məmnunam.
Ziyarətçi narazı halda yoluna davam etdi.
Burada nəsə səhv idi.
Fabianın üsullarında köklü bir yanlışlıq var idi.
Və o suallardan ustalıqla yayınırdı.
Amma Fabian geniş şəkildə ekspert kimi qəbul edilirdi və etirazlar faydasız olardı.
Axı iqtisadiyyat çiçəklənirmiş kimi görünürdü və ölkə böyük yüksəliş yaşayırdı.
Borçlanan pulun faizi ödənmək üçün tacirlər qiymətləri qaldırmalı oldular.
Sonra işçilər maaşlarının çox aşağı olduğunu şikayət etdilər.
Lakin işəgötürənlər daha yüksək əməkhaqqı ödəmək istəmirdilər.
Onlar iflas riski olduğunu göstərdilər.
Fermerlər məhsullarına ədalətli ödəniş almadılar.
Və bir çox evdar qadınlar həddindən artıq bahalı yeməklərdən şikayət etdilər.
Nəhayət, tətillər başladı.
Əvvəllər naməlum olan bir fenomen.
Getdikcə daha çox insan da kasıblıqdan əziyyət çəkirdi.
Hətta dostlarının və ya qohumlarının belə onlara kömək etmək imkanı yox idi.
Ölkənin əsl sərvəti böyük ölçüdə unudulmuşdu.
Məhsuldar torpaq, geniş meşələr, mineral ehtiyatları və mal-qara.
Hər şey pul ətrafında fırlanırdı.
Bu göründüyü qədər üstün əmtəə, həmişə çatışmazlıq içində idi.
Amma heç kəs sistemi sorğu-sual etmirdi.
Hökumətin bütün bu mexanizmləri nəzarətdə saxladığına inanılırdı.
Bir neçə nəfər artıq vəsaitlərini birləşdirərək müstəqil kredit və ya maliyyə institutları yaratmağa müvəffəq oldu.
Bu, 6% və ya daha çox faiz gətirərdi, bu isə Fabianın 3% faiz təklifindən xeyli yüksək idi.
Lakin bu müstəqil şirkətlər yalnız əslində onların mülkiyyətində olan pulu borc verə bilərdilər.
Fabianin əksinə olaraq, onların sadəcə kitabda ruşd qələmi ilə yazmaqla havadan pul yaratmaq kimi qəribə gücləri yox idi.
Bu müstəqil maliyyə institutları Fabianı və onun yoldaşlarını qıcıqlandırdı.
Buna görə də onlar dərhal özlərininkini yaratdılar.
Rəqabətin əksəriyyəti inkişaf etməyə belə imkan tapmadan satın alındı.
Çox keçmədən bütün maliyyə institutları ya onların mülkiyyətində idi, ya da onların nəzarətində idi.
Ümumi iqtisadi vəziyyət pisləşməyə davam etdi.
İşçilər hesab edirdilər ki, onların işəgötürənləri çox çoxlu gəlir götürürdülər.
Digər tərəfdən, işəgötürənlər işçilərini tənbəl və səmərəsiz hesab edirdilər.
Hər kəs bir-birini günahlandırdı.
Qubernatorlar da həll yolu tapa bilmədilər.
Üstəlik, kasıblıq probleminin prioritet qaydada həll olunmalı olduğu görünürdü.
Sosial proqramlar tətbiq edildi və hər bir sakin qanuni olaraq töhfə verməyə məcbur edildi.
Bu isə vətəndaşları qəzəbləndirdi, çünki onlar hələ də qonşuların ehtiyac anlarında könüllü olaraq
bir-birinə kömək etməli olduqları köhnə düşüncəyə bağlı idilər.
Bu vergilər qanuniləşdirilmiş soyğunçuluqdan başqa bir şey deyil, insanlar etiraz etdilər.
Fərddən onun iradəsinə zidd olaraq götürülən hər şey, məqsədindən asılı olmayaraq, oğurluqla eynidir.
Amma hər kəs özünü gücsüz hiss edirdi və vergiləri və rüsumları ödəmədiyi üçün ona tətbiq oluna biləcək həbs cəzasından qorxurdu.
Sosial proqramlar qısa müddətli yardım göstərsə də, problemləri həll edə bilmədi.
Əksinə, onlar tezliklə daha çox sayda geri qayıtdılar və özləri ilə əlavə pul ehtiyacı gətirdilər.
Sosial xərclər başgicəlləndirən hədlərə çatdı və baha başa gələn inzibati aparat da nəzarətdən çıxdı.
Hökumətin əksər üzvləri dürüst insanlar idi və dürüst məlumat verirdilər.
Onlar vətəndaş yoldaşlarını əlavə xərclərlə yükləmək istəmirdilər.
Beləliklə, onlar son çarələrini də itirirlər və əskik pulu Fabian və onun yoldaşlarından borc alırlar.
Lakin onlar bu borcları necə ödəyəcəklərini heç bilmirdilər.
Valideynlər artıq uşaqlarının müəllimlərinə pul ödəməyə imkan tapmırdılar.
Onlar artıq həkimlərə də pul ödəyə bilmirdilər.
Hətta nəqliyyat şirkətləri də iflas etdi.
Sadəcə artıq pul qalmamışdı.
Addım-addım hökumət özünü bütün bu funksiyaları ələ keçirməyə və idarə etməyə məcbur oldu.
Müəllimlər, həkimlər və bir çox digər peşə qrupları dövlət qulluqçuları və dövlət sektorunun işçiləri oldular.
Bu şəraitdə yalnız bir neçəsi hələ də işindən məmnunluq duyurdu.
Onlar yaxşı maaş alırdılar, amma müstəqilliklərini və kimliklərini itirdilər.
Hər kəs sadəcə nəhəng bir maşının dişlisindən başqa bir şey deyildi.
Şəxsi təşəbbüs üçün heç bir imkan yox idi və peşəkar nailiyyətlər demək olar ki, nəzərə alınmırdı.
Əməkhaqqı və maaşlar demək olar ki, sabit idi və yüksəliş yalnız rəhbər təqaüdə çıxdıqda və ya vəfat etdikdə verilirdi.
Çarəsizlik içində hökmdarlar yenidən Fabianadan məsləhət istəməyə qərar verdilər.
Onu son dərəcə ağıllı hesab edirdilər və o, maliyyə məsələlərində həmişə ən yaxşı həlli tapırmış kimi görünürdü.
O, onların bütün problemlərini dinlədi, onlara fikir verdi və danışdı.
Bir çox insan öz problemləri ilə bacara bilmir.
Onlar başqasının müdaxilə edib onların problemlərini həll etməsindən asılıdırlar.
Əminəm ki, hamınız razılaşarsınız ki, əksər insanlara həyatda xoşbəxt olmağa və əsas
ehtiyaclarının qarşılanmasına hüquq verilməlidir.
Axı biz bütün insanların bərabər olması prinsipini təmsil edirik.
Tarazlıq yaratmaq üçün zənginlərin artıq sərvəti əlindən alınıb kasıblar arasında yenidən bölüşdürülməlidir.
Başqa yolu yoxdur.
Proqressiv vergi sistemi tətbiq edilməlidir.
Nə qədər çoxun varsa, bir o qədər çox ödəməlisən.
Hər kəsi var-dövlətinə görə vergiyə cəlb edin və hər kəsə ehtiyacına görə verin.
Məsələn, məktəblər və xəstəxanalar maliyyə baxımından imkansız vəziyyətdə olanlara pulsuz əlçatan olmalıdır.
O, onlara ali ideallar haqqında uzun bir mühazirə verdi və sözlərini belə tamamladı: "Və
xahiş edirəm, mənə borcunuz olduğunu unutmayın."
Sən onu artıq kifayət qədər uzun müddətdir borc alırsən.
Ödənişi təxirə salmaqla sizə kömək edə bilərəm, amma ən azı faizi ödəməyə davam etməlisiniz.
Heç kəs Fabianın fəlsəfəsinə şübhə etmirdi.
Hökumət əslində pilləli gəlir vergisini tətbiq etdi.
Kim nə qədər çox qazanırdısa, ona tətbiq olunan vergi faizi bir o qədər yüksək olurdu.
Heç kəs gəlir vergisini sevmirdi, amma hər kəs onu ödəyirdi, yoxsa həbsxanaya düşərdilər.
Ticarətçilər bir daha qiymətlərini artırmağa məcbur oldular.
Bir daha işçilər daha yüksək əməkhaqqı tələb etdilər.
Nəticədə bir çox sahibkar işçi qüvvələrinin bir hissəsini maşınlarla əvəz etməli oldu və ya iflas etdi.
Bu, əlbəttə ki, işsizliyi daha da dərinləşdirdi və hökuməti sosial yardım və işsizlik
müavinətləri üçün əlavə modellər tətbiq etməyə vadar etdi.
Hökumət müxtəlif sənayelərin çöküşünün qarşısını almaq və iş yerlərini qorumaq üçün tariflər,
subsidiyalar və digər qoruyucu tədbirlər tətbiq etdi.
Burada-burada insanlar istehsalın məqsədinin həqiqətən mallar istehsal etmək, yoxsa sadəcə iş
yerləri yaratmaq olub-olmadığını düşünməyə başladılar.
Vəziyyət pisləşməyə davam etdikcə, hökumət əməkhaqqı və qiymət nəzarəti, eləcə də mürəkkəb
tənzimləmələr vasitəsilə müəyyən sabitliyi qorumağa çalışdı.
Vergi orqanları əlavə dəyər vergisi və hər cür rüsumlar vasitəsilə gücləndirilməli idi.
Birisi bir dəfə qeyd etmişdi ki, çörək kütləsi kombaynından evdar qadına çatana qədər 50-dən çox müxtəlif vergiyə məruz qalır.
İndi ekspertlərin müdaxilə vaxtı çatmışdı. Bəzən onlar hətta kabinet səviyyəsinə qalxırdılar, amma əksər
hallarda qaranlıq komitələrdə görüşüb ildən-ilə yalnız mənasız sənədlər hazırlaya bilirdilər.
Ən yaxşı halda onlar vergi sisteminin daha da strukturlaşdırılmasını tövsiyə etdilər.
Amma vergilərin və rüsumların ümumi məbləği davamlı olaraq artmağa davam etdi.
Fabian maraq ödənişlərini yorulmadan tələb edirdi.
Bu maddə vergi gəlirlərinin getdikcə artan hissəsini udurdu.
Bu, tamamilə yeni bir siyasət formunun, yəni partiya siyasətinin meydana gəlməsinə səbəb oldu.
İnsanlar hansı partiyanın problemləri ən yaxşı həll edə biləcəyi barədə bir-biri ilə mübahisə etdilər.
İnsanlar şəxsiyyətləri və ideologiyaları müzakirə etdilər, bir-birinə etiketlər yapışdırdılar və əsl problem
istisna olmaqla hər şey barədə böyük qalmaqal qopardılar.
Hökumət orqanları arasında sakit bir ümidsizlik yayıldı.
Nəhayət, o həddə çatdı ki, bir şəhərdə ödənilməli faizlər yaradılan ümumi gəlirdən çox oldu.
Ölkə üzrə ödənilməmiş faiz miqdarı artdı və gecikmiş faizə də faiz tətbiq olunmağa başlandı, bu isə mürəkkəb faiz adlanır.
Bu, Fabian və onun yoldaşlarına ölkənin maddi sərvətlərini tədricən ya mülkiyyətin ötürülməsi, ya da nəzarət şuralarında
artan nəzarət əldə etməklə ələ keçirməyə imkan verdi.
Amma nəzarət hələ tam deyildi.
Gizli cəmiyyət yalnız hər bir insanı tamamilə nəzarət altına aldıqdan sonra mövqelərinin təhlükəsiz olacağını bilirdi.
Hər yerdə pul çatışmırdı.
Çox adam işsiz qaldı və kasıblaşdı.
Sosial təminat sistemləri hər kəsə qayğı göstərə bilmədi, buna görə də insanlar tədricən üsyan etməyə başladılar.
Fabian hökuməti bir daşla iki quş vurmağa inandırdı.
Birincisi, müharibə insanların ümumi xarici düşmənə qarşı mübarizədə birləşməsi üçün ən yaxşı vasitədir.
Və ikincisi, bu, daxili dövlət borclarını ödəməyin ən yaxşı yoludur, yəni qələbədən sonra digər ölkələri istismar etməklə.
Müharibə maşınını işə salmaq üçün Fabian fabriklər tikdirdi, sahiblərinə bombalar istehsal etmək üçün pul verdi,
orduya pul borc verdi və nəhayət qurbanlara genişmiqyaslı bərpa işləri üçün yüksək faizli kreditlər verdi.
Bundan sonra iqtisadi inkişaf adı altında əlavə səxavətli kreditlər verildi.
Bu sistem, bütün nəticələri ilə birlikdə, o qədər uğurlu idi ki, dünyanın bir çox ölkəsi qəflətən özlərini yalnız xarici
borcda, yəni Fabian qarşısında borclu vəziyyətdə deyil, həm də hansısa silahlı münaqişədə iştirak edərkən tapdılar.
Fabian hər zaman güc balansını təmin edirdi ki, istənilən ölkə digərinə qarşı müharibəyə məcbur edilə bilsin.
Fabian hər zaman hesab edirdi ki, bir ölkə onun təkliflərini nəzərə almadığı, borclarını qaytarmadığı və
ya Fabianla əlaqəsi olmayan yeni pul sistemi tətbiq etmək istədiyi zaman bu yaxşı fikirdir.
Fabian həmişə hücum olunan ölkəni, əsasən ön adamlar, ön təşkilatlar və ya gizli xidmətlər vasitəsilə
maliyyələşdirirdi ki, müharibə mümkün qədər uzun çəksin və bərpadan mümkün qədər çox pul qazanılsın.
Sonra o, işğal etdiyi ölkənin infrastrukturunu və təbii sərvətlərini talanaraq borclarını ödədı.
Hiyləgər sistemə qarşı üsyan edən vətəndaşlarımızın əksəriyyəti iqtisadi təzyiq
göstərilərək və ya sadəcə lağa qoyularaq susduruldu.
Bu məqsədlə Fabian və onun quldur yoldaşları qəzetlərin, televiziya və radio stansiyalarının əksər hissəsini alıb, onları
idarə etmək üçün özlərinin seçdiyi rəhbərləri təyin etdilər.
Bu media operatorlarının çoxu həqiqətən dünyanı yaxşılaşdırmağa çalışırdı, amma necə istismar edildiklərini heç anlamırdılar.
Onların təşviq etdiyi həllər yalnız simptomları müalicə edirdi, problemin kök səbəbinə isə heç vaxt toxunmurdu.
Şübhəsiz ki, müxtəlif qəzetlər və jurnallar var idi.
Bəziləri sol qanad üçün, bəziləri sağ qanad üçün, digərləri liberal mərkəz üçün, həmçinin
işçilər üçün jurnallar və sahibkarlar üçün jurnallar.
İstədiyiniz hər şeyi oxumağa və yazmağa icazə verilirdi, amma yalnız əsl problemin kökünə çatmağa çalışmadığınız müddətcə.
Fabianın böyük planı tamamlanmaq üzrə idi.
Bütün ölkə, təkcə bu ölkə deyil, ona ağır borclu idi.
Təhsil sistemi və kütləvi informasiya vasitələri vasitəsilə o, insanların yalnız
duyğularını deyil, hətta zehnlərini də idarə edirdi.
Əhalinin nə düşündüyü və nə inandığı nəhayət tamamilə Fabienin əlində idi.
Əgər bir insanın şəxsi zövqləri üçün xərcləyə biləcəyindən qat-qat çox pulu varsa, o,
dünyadan hələ də hansı xüsusi zövqləri ala bilər?
Özünü elita elan edənlər üçün bu suala aydın cavab var.
Güc
Başqaları üzərində çılpaq, məhdudiyyətsiz hakimiyyət.
İdealistlər media və siyasətdə çox bacarıqlı idilər və beləliklə effektiv şəkildə neytrallaşdırılmışdılar.
Amma Fabian maliyyə dinastiyalarının hakimiyyət həvəskarları arasında axtardığı o xüsusi hökmranlıq
zehniyyətinə malik həqiqi nəzarət fanatiklərini tapdı.
Keçmiş zərgərlərin əksəriyyəti bu düşüncə tərzini inkişaf etdirmişdi.
Onların həddindən artıq zənginliyi artıq onları qane etmirdi.
Onlar yeni bir çağırışın həyəcanını axtarırdılar.
Kütlələr üzərində hakimiyyət ən böyük oyun idi.
Bu insanlar özlərini başqalarından üstün hesab edirdilər.
Hakimiyyət etmək bizim haqqımız və borcumuzdur.
Xalq kütlələri özləri üçün nəyin yaxşı olduğunu bilmirlər.
Onları bir araya toplamaq və onlara əmr etmək məcburiyyətindəsən.
Biz isə hökmranlıq etmək üçün doğulmuşuq.
Fabian və onun yoldaşları şəhər və ölkə üzrə çoxsaylı kredit müəssisələrini idarə edirdilər.
Bəlkə də onlar fərqli sahiblərə məxsus özəl şirkətlər idi, lakin görünən bütün rəqabətə
baxmayaraq, onlar sıx əməkdaşlıq edirdilər.
Hökumətin təsdiqi ilə mərkəzi bank yaradılmışdı, onun əsası isə öz kapitalına belə əsaslanmırdı.
Xeyr, burada da pul yaradılması əhalinin əmanət depozitlərinin debetləşdirilməsi əsasında həyata keçirilirdi.
Haraya baxsan borclar.
Xaricdən baxanda bu ehtiyat mərkəzi pul təklifini ciddi şəkildə tənzimlədiyi və necə isə hökumət
funksiyasını təcəssüm etdirdiyi təəssüratını yaradırdı.
Amma qəribədir ki, seçilmiş heç bir hökumət nümayəndəsi və ya yüksək səviyyəli dövlət məmuru bu mərkəzi
bankın idarəetmə orqanına heç vaxt daxil edilməyib.
Hökumət artıq Fabian-dən birbaşa borc almırdı, lakin gələn ilin vergi gəlirləri kreditlər üçün girov kimi
istifadə edilməklə mərkəzi bankdan müraciət edə bildi.
Bu, Fabienin planına uyğun gəlirdi, yəni şübhəni özündən yayındırmaq və bunun əvəzinə hökumət prosedurunu irəli sürmək.
Arxa planda, əlbəttə ki, o nəzarəti özündə saxladı.
Fabianın hökumət işlərinə dolayı nəzarəti o qədər mükəmməl idi ki, bir dəfə lovğalanaraq bunu etiraf etdi.
Əgər bir millətin pulunu idarə edirsəm, qanunları kim qəbul edirsə, mənim üçün fərqi yoxdur.
Hansı partiyanın hakimiyyətdə olması vacib deyildi, çünki Fabian pulu, maliyyəni, ölkənin həyat damarını idarə edirdi.
Hökumət pulu aldı, lakin hər əlavə kreditə faiz tutuldu.
Getdikcə artan məbləğlər hər cür sosial faydalar üçün xərclənirdi və hökumət yalnız faizləri ödəməyə
çətinlik çəkirdi, əsas borcu qaytarmaq isə mümkün deyildi.
Bəzən kimsə soruşardı: "Əgər pul insan tərəfindən yaradılmış bir sistemdirsə, deməli onu insanların
ehtiyaclarına uyğunlaşdırmaq olar ki, insanları idarə etmək əvəzinə onlara xidmət etsin, düzdür?"
Amma bu cür insanlar getdikcə nadirləşirdi və onların səsləri faizi ödəmək üçün itkin beş taler
axtarışının yaratdığı cəhənnəm səs-küyü içində boğuldu.
Hökumətlər gəldi, getdi və onlarla birlikdə partiya rəngləri də dəyişdi.
Qara, qırmızı, sarı, yaşıl, amma prinsip eyni qaldı.
Hansı hökumət hakimiyyətdə olmasından asılı olmayaraq, Fabienin son məqsədi ilbəil daha da yaxınlaşırdı.
İnsanların qanunları əhəmiyyətsiz idi.
Onlar qusma həddinə qədər vergiyə tutulmuşdular.
Onun ödəmə qabiliyyəti sona çatmışdı.
İndi Fabianın son böyük addımı üçün vaxt yetişmişdi.
Bütün pulun on faizi hələ də sikkə və əskinas şəklində dövriyyədə idi.
Ciblərində nağd pul olan insanlar hələ də öz həyatlarına müəyyən dərəcədə nəzarət edirdilər.
Şəxsi azadlığın bu son qalası şübhə oyatmadan ləğv edilməli idi.
Bəzi insanlar bunun təhlükəsizlik məsələsi olduğunu iddia edə bilərlər.
Çeklər öz icmasının xaricində qəbul edilmirdi.
Səyahət edərkən insanlar nağd pul daşımaq istəmirdilər.
Bu sahədə daha münasib bir həll çox arzuolunan idi.
Əlbəttə ki, Fabian yenə də haqlı idi.
Onun təşkilatı hər kəsə sahibin adı, fotoşəkli və identifikasiya nömrəsi göstərilən plastik kart verdi.
Alış-veriş edərkən bu kartı təqdim etməli idiniz.
Biznesmenlər mərkəzi kompüterə müraciət edib kredit vəziyyətini yoxladılar, bundan sonra müştəri
müəyyən məbləğədək istədiyi qədər alış-veriş edə bilərdi.
Ayın sonunda balansını ödəyən müştərilərdən faiz tutulmaması kredit kartını daha da cəlbedici etdi.
Digər tərəfdən, iş adamlarının xərcləri əhəmiyyətli dərəcədə yüksək idi, bu isə nəticə məhsulların qiymətinə
əlavə edilməli və beləliklə müştəriyə ötürülməli idi.
Fabian və onun yoldaşları getdikcə yaxşılaşan şöhrətdən həzz alırdılar.
Bəli, onlar həqiqətən cəmiyyətin dayağı sayılırdılar.
Onun maliyyə və iqtisadi məsələlərlə bağlı bəyanatları demək olar ki, dini dogma kimi qəbul edilirdi.
Vergi və rüsumların daim artan yükü altında saysız-hesabsız kiçik müəssisələr çökdü.
Bütün mümkün texnika və prosedurlar üçün xüsusi icazə və lisenziyalar tətbiq edildi, bu da
qalan şirkətlərin ayaqda qalmasını çətinləşdirdi.
Fabian bütün iri şirkətlərə sahib idi və ya onları idarə edirdi, hər birinin yüzlərlə törəmə müəssisəsi var idi.
Bu böyük şirkətlər arasındakı rəqabət tamamilə bir görüntüdən ibarət idi.
Nəticədə bütün rəqiblər bazardan çıxmağa məcbur oldular.
Suvabacılar, avtomobil mexanikləri, elektriklər və digər əksər sənətkarlar və kiçik müəssisələr eyni taleyi yaşadılar.
Onlar Fabianın böyük korporasiyaları tərəfindən uduldular, bu korporasiyalar isə birgə hökumətin qoruması altında idi.
Fabian sonra sikkələrin və kağız pulun tamamilə ləğv edilməsini müdafiə etdi.
Belə ki, heç bir şirkət və ya fərdi şəxs kredit kartları və hər yerdə mövcud olan kompüter sistemi olmadan yaşaya bilməsin.
Kimsə kredit kartını itirdiyi halda, Fabianın planı hər vətəndaşın şəxsiyyət nömrəsini onların əlində döymə etməklə xüsusi işıq
altında oxunmasını və kompüterə ötürülməsini təmin etmək idi.
Belə şəxsiyyət sübutu olmadan artıq heç kim heç nə ala və ya sata bilməyəcək.
Hər kompüter nəhəng mərkəzi kompüterə qoşulmalıdır, orada hər bir şəxs haqqında bütün məlumatlar saxlanılsın.
Beləliklə, Fabian hər kəs haqqında hər şeyi biləcəkdi.
Bu başa çatdıqdan sonra o, ölkədəki bütün insanlar üzərində, üstəlik, bütün dünyada yaşayan
insanlar üzərində tam və mütləq nəzarətə malik olacaqdı.
Bu çətinlikdən çıxış yollarına və həllərinə bu gün artıq malikik.
Bu filmin uğuruna töhfə verən hər kəsə təşəkkür edirik: secret.tv / kopp-verlag.de / crevid.de