Massaafritun þessarar DVD-plötu er sérstaklega hvött; útgefendur segjast stefna að sem
víðtækustum dreifingu. Virðingarfyllst, Neue Impulse e.V.
Eftirfarandi myndband sýnir raunverulega þróun peninganna okkar og gallana í peningakerfinu.
Allar líkingar við raunveruleg atvik og persónur eru hvorki tilviljun né óviljandi.
Neue Impulse e.V. kynnir
Með góðum stuðningi secret.tv, Kopp Verlag, CreVid.de
Michael Kent framleiðsla
Saga um Fabian gullsmíðameistara
Af hverju er peningaskortur alls staðar?
Gefðu mér heiminn plús 5% eða
byggt á texta eftir Larry Hannigan
Teikningar eftir Ralf Alex Fichtner
Sögumaður Kai Taschner
Leiðsögn og hreyfimyndagerð Christoph Lehmann
Fabian var spenntur þegar hann æfði ræðuna sem hann myndi flytja fyrir stóran mannfjölda daginn eftir.
Hann hafði ætíð stefnt að völdum og virðingu.
Nú myndi draumur hans brátt rætast.
Fabian var handverksmaður sem vann með gull og silfur, smíðaði skartgripi og skreytingar, en honum líkaði
ekki lengur að þurfa að afla sér framfærslu með vinnu.
Hann leitaði eftir spennu hins óvenjulega, áskoruninni.
Og nú var stóráætlun hans að fara að rætast.
Í margar kynslóðir var beinn vöruskipti algengasta viðskiptamyndin.
Þeir sem áttu fjölskyldu til að fæða sinntu annaðhvort þessu verkefni alfarið með eigin landbúnaði og
búfjárrækt, eða þeir sérhæfðu sig í tilteknum viðskiptum.
Afgangurinn af okkar eigin framleiðslu var skipt fyrir afgang annarra.
Markaðstorgið var líflegur miðpunktur félagslífsins.
Þrátt fyrir rykið og hávaðann var litríkt amstur almennt vinsælt, því það var alltaf mikið
af nýjum og áhugaverðum hlutum til að heyra.
Nýlega virtust þó núningur og ágreiningur vera að aukast.
Af hverju eyða orðum í það?
Það var kominn tími til að koma á betra kerfi.
Venjulega voru menn í góðu skapi og höfðu notið ávaxta erfiðis síns.
Stjórnarformið var afar einfalt.
Í hverju sveitarfélagi var kosið borgararáð sem hafði það hlutverk að tryggja og tryggja frelsi og réttindi einstaklingsins.
Enginn má neyða neinn til að gera neitt sem hann vill ekki, hvort sem það er að undirleggi einstaklings eða hóps.
Þetta var eini tilgangur stjórnvalda, og hver kjörinn borgarstjóri naut fúslegs stuðnings samfélags síns.
Hins vegar leiddi markaðsdegið fram fjölda vandamála sem ekki var auðvelt að yfirstíga.
Hvert var verðmæti hnífs?
Ætti að borga fyrir það með einum eða tveimur körfum af maís?
Var kúa metin meira virði en handvagn?
Hvar var mælistikan?
Enginn gat hugsað sér betra kerfi.
Fabian hafði tilkynnt fólkinu: "Ég hef lausnina á vandamálum okkar með skiptum."
Öllum samlanda var boðið í stóran samkomu.
Gríðarleg mannfjöldi safnaðist saman á torgi bæjarins.
Fabian útskýrði nýja kerfið sitt, sem hann kallaði peninga.
Þar sem málið hljómaði nokkuð lofandi, spurðu menn hann forvitnilega hvernig skiptingin yrði framkvæmd.
Gullið sem ég nota venjulega til að búa til skartgripi er mjög dýrmætt málm, sagði hann.
Hún ryðgar ekki, litbreytist ekki og hefur ótakmarkaðan geymsluþol.
Svo mun ég búa til nokkra gullmyntir og kalla hverja þeirra þalera.
Hann útskýrði fyrir áheyrendum hvernig verðmæti þalarsins myndi brátt stöðvast og að notkun peninga sem milliliðar
í viðskiptum væri mun hentugri en bein vara-viðskipti.
Einn meðlimur borgarþingsins benti á að sumir gætu auðveldlega grafið gull sjálfir og smíðað myntir úr því.
Fabian hafði þegar svarið tilbúið.
Það væri ósanngjarnt.
Auðvitað eru aðeins myntir sem ríkisstjórnin hefur samþykkt viðurkenndar sem lögmæt greiðslumiðlun.
Þéttimerki er stimplað á til öryggis.
Áhorfendur töldu þetta nokkuð trúverðugt, og það var lagt til að allir fengju upphaflega sama fjölda mynta.
En kertagerðarmaðurinn skar fram úr og sagðist eiga rétt á flestum þalernum, því allir notuðu kerti hans.
Aldrei nokkur vegur, hrópaði einn bóndinn, því án matar myndi allir svelta.
Flestir þalera ættu hiklaust að fara til bænda.
Þetta leiddi í upphafi til almennrar rifrildis.
Fabian lét fólkið rífast meðal sín um stund og afhjúpaði þeim loksins ótrúlega lausn.
Þar sem þú getur ekki verið sammála, legg ég til að þú fáir hjá mér alla þá þalera sem þú þarft um sinn.
Fræðilega séð er engin efri takmörk, en þú verður auðvitað að geta endurgreitt mér upphæðina.
Því fleiri þalera sem þú færð frá mér, því meira munt þú þurfa að endurgreiða í lok ársins.
Allt í lagi, sögðu samlanda, og hvað færðu út úr þessu?
"Vegna þess að ég veiti þér þjónustu," útskýrði Fabian, "þ.e.a.s. peningaafhendingu, á ég rétt á þóknun."
Segjum að fyrir hverja 100 þalera sem ég lán þér fái ég 100 þalera og 5 þalera til baka á hverju næsta lánaári.
Þessir fimm þalera í viðbót eru leigugjaldið mitt, og við köllum þetta leigugjald vexti.
Það virtist engin önnur leið vera til, og 5% virtist vera hófleg krafa.
Komdu aftur næsta föstudag, og við byrjum.
Fabian sóaði engum tíma og eyddi næstu dögum og nætur í að búa til myntir.
Viku síðar biðu menn í röð fyrir utan búð hans.
Eftir að borgarráðið hafði skoðað og samþykkt myntirnar, smíðaðu fyrstu borgararnir sína fyrstu þalera.
Sumir vildu upphaflega aðeins fá nokkra þalera til að prófa ókunnuga kerfið.
Mjög fljótlega varð nýja gjaldmiðillinn svo vinsæll að verðmæti allra vara var metið í gullmyntum eða þalerum.
Þessi gildisúthlutun var verð vöru, og verðið byggðist aðallega á vinnuaflinu sem varið var í framleiðslu hennar.
Ef mikið verk var krafist, var rukkað hátt verð.
Hins vegar voru hlutir sem hægt var að framleiða nánast án fyrirhafnar ódýrir.
Í einu af bæjunum í landinu bjó maður sem hét Alban.
Hann var eini úrsmíðameistarinn.
Viðskiptavinir hans voru reiðubúnir að borga hátt verð fyrir úr hans.
En þá kom annar maður sem einnig framleiddi úr og bauð þau á lægra verði til að auka sölu sína.
Alban var neyddur til að lækka verðin til að forðast að missa alla viðskiptavini sína til ódýrari samkeppnisaðila.
Fljótlega jöfnuðust verðin á viðskiptavinasænu stigi, þar sem báðir úrgerðarmennirnir
reyndu að skila sem bestri gæðum á hagstæðu verði.
Það var ekta og heiðarleg frjáls samkeppni.
Sama meginreglan breiddist fljótlega út til allra geira.
Byggingariðnaðurinn, samgöngugeirinn, landbúnaðurinn, jafnvel bókhaldarar og allar aðrar stéttir.
Viðskiptavinir höfðu frjálsan val og ákváðu bestu tilboðið eftir eigin geðþótta.
Engar gervivarnaraðgerðir, svo sem ívilnanir eða tolla, voru til staðar til að koma í veg fyrir að aðrir kæmu inn í reksturinn.
Lífskjörin hækkuðu, og að lokum undraðist allir hvernig lífið hefði nokkurn tíma verið
mögulegt áður en peningum var tekið í notkun.
Í lok ársins leitaði Fabian uppi alla þá sem skulduðu honum peninga.
Sumir áttu nú meira en þeir höfðu lánað sér, en það þýddi líka að aðrir áttu nú minna, þar sem aðeins
ákveðinn fjöldi mynta hafði verið settur í umferð.
Þeir sem höfðu gert hagnað greiddu því til baka 100 þýskum ríkistálara auk 5 þýskra ríkistálara í vexti, en
þurftu oft að taka lán aftur til að halda rekstri áfram.
Það varð öllum hinum í fyrsta sinn ljóst að þeir væru í skuld.
Áður en hann lánaði þeim aftur fé, setti Fabian veðband á eignir þessara manna til að tryggja kröfur sínar.
Nú voru skuldararnir ekki einungis í skuldum, heldur höfðu þeir einnig veðsett hús sín, svo þeir lögðu fljótt af
stað til að finna hina fimm þýlsana sem vantaði, en þeir voru ótrúlega erfiðir að koma sér yfir.
Enginn áttaði sig á því að samfélagið allt myndi aldrei geta losnað úr þessum skuldagildru, því jafnvel þótt allir þalérar sem
upphaflega voru framleiddir og settir í umferð hefðu verið endurgreiddir, hefði samt sem áður vantað
fimm þaléra í vexti á ári fyrir hvern hundrað þaléra.
Enginn nema Fabian skildi að vextirnir gætu aldrei verið greiddir, því þessi
viðbótarupphæð myntanna hafði aldrei verið framleidd.
Það var algjörlega óumflýjanlegt að sumir myndu fljótlega reynast gjaldþrota.
Aftan í verkstæðinu sínu hafði Fabian geymslugrjót þar sem viðskiptavinir vildu leggja nokkra mynt sína til öryggis.
Hann tók smá gjald fyrir þetta, eftir fjárhæðinni og hversu lengi það var geymt.
Eigandinn fékk kvittanir fyrir innborganir sínar.
Þegar stærri kaup voru gerð var óþægilegt að bera með sér marga gullmyntir, svo smám saman varð það venja að
greiða með einni eða fleiri kvittunum Fabians sem samsvöruðu verðmæti keyptra vara í stað myntanna.
Verslunareigendur tóku við kvittunum sem áreiðanlegu greiðslumiðli, því þeir gátu hvenær sem var
borið þær til Fabians og fengið gullmynt í skiptum.
Kvittanirnar gengu úr hendi til handar án þess að gullið sjálft þyrfti að hreyfast.
Kvittanir Fabians voru treyst jafnmikið og gullmyntirnar sjálfar.
Fabian áttaði sig fljótlega á því að varla nokkur kæmi til að sækja gullmyntirnar aftur.
Svo hugsaði hann með sér: "Nú á ég svo mikið gull, en ég þéna samt brauðið mitt með svita andlits míns sem handverksmaður."
Þetta er vitleysa.
Eftir allt saman myndu tugi manna borga mér vexti ef þeim væri leyft að nota gullið sem liggur bara hér og er sjaldan sótt.
Hann sagði sjálfum sér, alveg rétt, gullið tilheyrir mér ekki, en það er í mínum vörslum og það er allt sem skiptir máli.
Af hverju ætti ég að halda áfram að mynta myntir þegar ég get notað nokkrar af myntunum úr geymslunni minni?
Svo byrjaði hann að lána gullmyntirnar sem þegar höfðu verið lagðar inn hjá honum.
Í fyrstu aðeins smá og mjög varlega, en smám saman sífellt djarfari.
Einn daginn fékk Fabian stóran lánsumsókn.
Hann lagði fyrir viðskiptavininn: "Af hverju opnum við ekki reikning í þínu nafni í
stað þess að flytja alla þessa mynt til þín?"
Ég mun einfaldlega útvega þér samsvarandi fjölda kvittana.
Lántakandinn samþykkti og hélt af stað með hrúgu af kvittunum.
Hann hafði fengið verulegt lán, en gullið sat áfram í geymsluskápnum.
Þegar viðskiptavinurinn hafði farið, var Fabian með breitt bros á vör, því hann hafði tekist að borða köku og samt halda henni.
Hann gat lánað gull og samt haldið því í eigu sinni.
Vinir, kunningjar og ókunnugir, jafnvel óvinir, þurftu peninga fyrir fyrirtæki sín, og svo lengi sem þeir gátu lagt
fram veð, var engin takmörk fyrir því hversu mikið mætti lána.
Fabian gat lánað út margfalt hærri upphæð en sú fjárhæð sem geymd var í skápnum hans, sem hann ekki einu
sinni átti, einfaldlega með því að gefa út kvittanir.
Og allt var í lagi svo lengi sem hinir raunverulegu eigendur kröfðust ekki aftur
gulls síns og traust almennings var viðhaldið.
Í stóru bók hélt hann nákvæmar skrár yfir debet- og kreditfærslur hvers og eins viðskiptavinar.
Lánveiting reyndist afar arðbær starfsemi.
Félagsstaða Fabians hækkaði næstum jafn hratt og auður hans.
Hann var nú mikilvægur maður sem menn litu upp til.
Í fjármálum var orð hans nánast talið opinberun.
Gullsmiðir frá öðrum bæjum byrjuðu að hafa áhuga á viðskiptaháttum hans, og einn daginn fóru þeir allir saman til að hitta hann.
Hann kynnti þeim aðferðir sínar en lagði áherslu á að leynd væri nauðsynleg forsenda.
Ef samsærið hefði verið afhjúpað, hefði allt kerfið getað hrunið eins og spilakassa.
Var því ákveðið að stofna leynifélag.
Hver gullsmiður sneri aftur til síns bæjar og hóf að skipuleggja eigið lánveitingarfyrirtæki samkvæmt leiðbeiningum Fabians.
Kvittanir Fabians voru nú samþykktar á sama hátt og gullmyntir hans, og þær voru oft
lagðar í öryggishólf á sama hátt og myntirnar.
Ef einn kaupmaður vildi senda öðrum kaupmanni ákveðna greiðslu fyrir vörusendingu, skrifaði hann einfaldlega
stutta leiðbeiningu til Fabians um að millifæra peninga af reikningi sínum á reikning hins kaupmanns.
Fabian gat gert nauðsynlegar breytingar á reikningunum á aðeins nokkrum mínútum.
Þetta nýja kerfi varð líka mjög vinsælt.
Skriflegar leiðbeiningar um slíka greiðslu án reiðufjár voru kallaðar tékkum.
Á annarri leynifundum lét Fabian gullsmíðameistarana sína vita af nýrri áætlun.
Næsta dag kölluðu þeir saman fund allra landstjóra sem stjórnuðu einstökum hlutum landsins.
Fabian starfaði sem talsmaður. "Kvittanirnar sem við gefum út eru almennt vel teknar, en stundum eru þær afritaðar af fölsurum."
Við verðum að leggja endi á þetta.
Ríkisstjórarnir spurðu í undrun hvað þeir gætu gert í því.
Fabian hafði auðvitað svarið tilbúið. "Ég legg til að ríkisstjórnin taki að sér verkefnið að prenta nýjar kvittanir með
flóknum mynstrum á sérstökum pappíri, sem við munum kalla seðla."
Við gullsmíðameistarar erum fúsir til að greiða prentkostnaðinn, því það sparar okkur gríðarlega mikinn tíma við útgáfu kvittana.
Ríkisstjórarnir höfðu engar frekari athugasemdir, þar sem það var auðvitað nauðsynlegt að vernda íbúa fyrir
svikurum og prentun bankaseðla var skynsamleg lausn.
"Og svo er eitthvað annað," sagði Fabian, "sumir hafa farið í gullgrafir og eru að búa til sínar eigin gullmyntir."
Ég legg til að lög verði sett sem krefjast þess að allar gullhnöggur séu afhentar í skiptum
fyrir viðeigandi bætur í formi mynta og seðla.
Þessi tillaga var einnig samþykkt og ríkisstjórnin prentaði miklar upphæðir af nýjum seðlum.
Á hverri seðil var sérstakt orð.
Einn þalari, fimm þalarar, tíu þalarar og svo framvegis.
Gullsmiðirnir greiddu lágmarksprentunarkostnaðinn.
Þar sem það var mun þægilegra að bera seðlana með sér, var auðvelt að sannfæra íbúa.
Þrátt fyrir vinsældir þeirra voru nýju seðlarnir og myntirnar þó aðeins notaðar í um tíu prósent af öllum viðskiptum.
Tölfræðin sýndi að 90 prósent allra greiðslufærslna voru afgreiddar með tékkum og bankamillifærslum.
Fabian setti þá næsta áfanga áætlunar sinnar í gang.
Þangað til nú höfðu viðskiptavinir í raun greitt honum lítið gjald fyrir að halda peningum sínum öruggum.
Hins vegar bauð Fabian sparifjáreigendum þrjá prósenta vexti af innlánum sínum til að laða að sér meira fé í seifuboxið.
Flestir töldu að hann myndi aðeins græða tvö prósent hagnað, því hann var þekktur fyrir að
lána peningana þeirra á fimm prósenta vöxtum.
Að auki var enginn tilhneigður til að efast um aðferðir Fabians, því að fá þrjá prósenta vexti var mun
betra en að þurfa að greiða aukagjald fyrir geymslu.
Vegna mikils fjölda sparifólks jukust eignir sem Fabian stjórnaði hratt.
Og enn og aftur lánaði hann út mun hærri upphæðir en raunverulega voru til sem seðlar og myntir í geymslunni.
Fyrir hverjar 100 tálara í reiðufé í geymslunni lánaði hann 200, 300 eða 400 tálara, og í sumum
tilfellum jafnvel allt að 900 tálara til lántakenda.
Hann þurfti bara að ganga úr skugga um að hlutfallið færi aldrei yfir níu á móti einu, því að að meðaltali vildu einn af
hverjum tíu viðskiptavinum fá lán sitt greitt út í reiðufé.
Þrátt fyrir það gat Fabian rukkað fullan 45 talera í vexti af 900 talera í bókarfé sem hann lánaði út í formi einfaldra tékka.
Þetta er fimm prósent af 900 tálerum.
Og Fabian hélt 45 tálerunum í vexti.
Hinir gullsmíðarnir gerðu það sama.
Þeir sköpuðu allir peninga úr engu.
Bara með fyllerístiftinn og krafðri ávöxtun ofan á það.
Auðvitað smíðuðu þeir ekki peningana sjálfir, heldur létu þeir ríkisstjórnina prenta seðla eða mynta myntir,
sem síðan voru dreifðar til almennings af gullsmiðum.
Fabian borgaði aðeins prentkostnaðinn.
Þrátt fyrir það sköpuðu þeir peninga úr engu þegar þeir veittu lán og rukkuðu svo vexti af þeim.
Flestir töldu að ríkisstjórnin bæri ábyrgð á peningamagninu.
Þeir trúðu einnig að Fabian myndi einungis lána út fjárhæðir sem aðrir höfðu lagt inn hjá honum sem sparifé.
Það er þó undarlegt að sparnaður engins hafi nokkru sinni minnkað þegar peningarnir voru lánuð annars staðar.
Ef allir hefðu reynt að taka út innistæður sínar á reikningum sínum í einu, hefði svindlið komið í ljós.
Einn daginn kom hugulsamur viðskiptamaður til að hitta Fabian.
Vaxtaálagið er rangt, sagði hann.
Í hvert sinn sem þeir lána 100 þalera krefjast þeir 105 þalera til baka.
Aukafimm talerarnir geta aldrei verið greiddir, því þeir eru ekki til.
Bændur framleiða mat, iðnaðurinn framleiðir vörur og svo framvegis, en aðeins þeir framleiða peninga.
Gerum ráð fyrir að aðeins tveir viðskiptamenn í öllu landinu væru atvinnurekendur allra hinna.
Hver og einn af þessum tveimur lætur sér lána 100 þalera.
Við greiðum 90 talera í laun og útgjöld og reiknum 10 talera hagnað sem fer í okkar eigin vasa.
Heildarkaupmátturinn yrði þá 90 plús 10 tálar sinnum 2, þ.e. 200 tálar.
En til að borga fyrir þau þyrftum við að selja allar vörur okkar á 210 þalera.
Ef annar okkar tekst að selja allan sinn birgð fyrir 105 þalera, getur hinn hagnast að hámarki 95 þalera.
Ennfremur mun hann ekki geta selt suma vöruna sína því engir peningar eru eftir til að kaupa þær.
Hann mun enn skulda þeim tíu tálara og getur aðeins endurgreitt þá með því að taka meiri lán.
Kerfið er því ómögulegt.
Maðurinn hélt áfram.
Svo virðist sem þeim hafi verið ætlað að setja 105 talera í umferð, nefnilega 100 fyrir mig og 5 sem þeir myndu eyða sjálfir.
Þá væru 105 þalera í umferð og skuldirnar gætu verið greiddar.
Fabian hlustaði þögull og svaraði loks.
Hagfræði er mjög flókið fræðasvið, elskan mín.
Þetta mál krefst margra ára náms.
Ég mun veita þeim málum sem nefnd voru alla mína athygli, en þú sjá um þín.
Þú þarft að vinna skilvirkari, auka framleiðslu, draga úr kostnaði og verða betri viðskiptamaður.
Ég er fús til að aðstoða þig hvenær sem er.
Gesturinn hélt áfram óánægður.
Eitthvað var hér að.
Það var eitthvað grundvallaratriði sem var rangt við aðferðir Fabians.
Og hann forðaði spurningum snjallt.
En Fabian var almennt talinn sérfræðingurinn, og mótmæli yrðu árangurslaus.
Eftir allt saman virtist efnahagslífið blómstra og landið var að upplifa gríðarlega uppsveiflu.
Til að standa straum af vöxtum af lánaðri peningu urðu kaupmenn að hækka verðin.
Starfsmennirnir kvörtuðu þá yfir því að laun þeirra væru of lág.
Hins vegar vildu vinnuveitendur ekki greiða hærri laun.
Þeir bentu á gjaldþrotahættu.
Bændurnir fengu ekki sanngjarnt gjald fyrir afurðir sínar.
Og margar húsmæður kvörtuðu undan of dýrri matvöru.
Að lokum brutust út verkföll.
Fyrirbæri sem áður var óþekkt.
Sífellt fleiri urðu einnig fyrir áhrifum fátæktar.
Og jafnvel vinir eða ættingjar höfðu ekki úrræði til að hjálpa þeim.
Raunveruleg auðleg landsins var að mestu gleymd.
Frjósöm jarðvegur, víðáttumiklar skógar, steinefnauppspretta og búfé.
Allt snerist um peninga.
Þessi sýnilega æðsta vara, sem var ætíð skammtað.
En enginn efast um kerfið.
Það var talið að ríkisstjórnin hefði alla þessa mekanisma undir stjórn.
Fáeinir gátu sameinað afgangsfé sitt og stofnað sjálfstæð láns- eða fjármálastofnanir.
Þetta myndi skila 6% vöxtum eða meira, sem var mun hærra en vaxtatilboð Fabians upp á 3%.
Hins vegar gátu þessi sjálfstæðu fyrirtæki aðeins lánað fé sem raunverulega var þeirra eign.
Ólíkt Fabian, höfðu þeir ekki þá undarlegu krafta að skapa peninga úr engu með því að
skrá þá einfaldlega í bókunum með fyllerispenna.
Þessar sjálfstæðu fjármálastofnanir pirruðu Fabian og fylgismenn hans.
Þess vegna stofnuðu þeir fljótt sitt eigið.
Flest keppinautarnir voru keyptir upp áður en þeir fengu nokkurn séns til að blómstra.
Á skömmum tíma voru allar fjármálastofnanir annaðhvort í eigu þeirra eða undir stjórn þeirra.
Almenn efnahagsástandið versnaði áfram.
Verkamennirnir töldu að yfirstjórnendur þeirra væru að setja of mikinn hagnað í vasann.
Vinnuveitendur, aftur á móti, töldu starfsmenn sína vera löt og óhagkvæma.
Allir sökuðu hver annan.
Ríkisstjórarnir gátu heldur ekki fundið lausn.
Ennfremur virtist sem vandamál fátæktar þyrfti að taka á sem forgangsverkefni.
Félagslegar áætlanir voru innleiddar og hverjum íbúa var löglega skylt að leggja til.
Þetta reiddist borgurunum, sem enn héldu fast við gamaldags hugmyndina um að nágrannar ættu af
fúsum og frjálsum vilja að hjálpast að í neyðartímum.
Þessir skattar eru ekki annað en lögleidd rán, mótmæltu fólkið.
Allt sem tekið er frá einstaklingi gegn vilja hans, óháð tilgangi, er hið sama og þjófnaður.
En hver og einn fann sig valdalausan og óttaðist fangelsisrefsingu sem gæti verið lögð á fyrir vangreiðslu skatta og gjalda.
Þó að félagslegu úrræðin veittu skammtímahjálp gátu þau ekki leyst vandamálin.
Þvert á móti sneru þeir fljótlega aftur í stærri fjölda og komu með sér frekari þörf fyrir peninga.
Útgjöld til félagsmála náðu svimandi hæðum og kostnaðarsamur stjórnsýsluapparatur fór einnig úr böndunum.
Flestir meðlimir ríkisstjórnarinnar voru sæmilegir menn sem veittu heiðarlegar upplýsingar.
Þeir vildu ekki leggja frekari kostnað á samlanda sína.
Þannig missa þeir síðasta úrræðið sitt, að lána sér vantarpeningana hjá Fabian og félögum hans.
Hins vegar höfðu þeir enga hugmynd um hvernig þeir myndu nokkurn tíma endurgreiða þessar skuldabréf.
Foreldrar gátu ekki lengur ráðið kennara barna sinna.
Þeir gátu heldur ekki lengur ráðið lækna.
Jafnvel flutningafyrirtæki gjaldþrot.
Það var einfaldlega ekkert fé eftir.
Skref fyrir skref komst ríkisstjórnin að því að hún var neydd til að taka yfir og stjórna öllum þessum verkefnum.
Kennarar, læknar og margir aðrir fagstéttir urðu ríkisstarfsmenn og opinberir starfsmenn.
Undir þessum kringumstæðum fengu aðeins fáir enn ánægju af vinnu sinni.
Þeir fengu sæmilega laun, en misstu sjálfstæði sitt og sjálfsmynd.
Hver einstaklingur var bara tannhjól í risastóru vél.
Það var enginn vettvangur fyrir persónulega frumkvæði, og fagleg afrek urðu varla tekin eftir.
Laun og launagreiðslur voru nánast föst, og stöðuhækkanir voru aðeins veittar þegar yfirmaður lét af störfum eða lést.
Í örvæntingu sinni ákváðu stjórnendurnir enn og aftur að leita til Fabians eftir ráði.
Þeir töldu hann einstaklega snjallan, og hann virtist alltaf hafa bestu lausnina á fjármálalegum vandamálum.
Hann hlustaði á öll vandamál þeirra, hugleiddi þau og talaði.
Margir ráða ekki við eigin vandamál.
Þeir treysta á að einhver annar grípi inn í og leysi vandamálin þeirra fyrir þá.
Ég er viss um að þið séuð öll sammála um að flestum mönnum eigi að veita rétt til hamingju
í lífinu og til að uppfylla grunnþarfir sínar.
Eftir allt saman tákna við hið yfirgnæfandi meginreglu um að allir menn séu jafnir.
Til að skapa jafnvægi þarf að skera af umframauðugum hinna ríku og endurdreifa því til hinna fátæku.
Það er engin önnur leið.
Stigskipt skattkerfi verður að innleiða.
Því meira sem maður á, því meira þarf maður að borga.
Skattleggjum alla eftir auðæfum þeirra og gefum öllum eftir þörfum þeirra.
Til dæmis ættu skólar og sjúkrahús að vera aðgengileg án endurgjalds þeim sem eru fjárhagslega vanmáttugir.
Hann hélt þeim langa ræðu um háleit markmið og lauk með orðunum: "Og vinsamlegast ekki gleyma að þið eigið mér peninga."
Þú hefur verið að taka það að láni í nokkurn tíma núna.
Ég get mætt þér hálfa leið með því að fresta endurgreiðslunni, en að minnsta kosti verður þú að halda áfram að greiða mér vexti.
Enginn efast um heimspeki Fabians.
Ríkisstjórnin innleiddi í raun stigskatta á tekjur.
Því meira sem einhver þénnaði, því hærra hlutfall var lagt á hann í skatt.
Enginn vildi tekjuskatt, en allir greiddu hann því annars hefðu þeir farið í fangelsi.
Verslunareigendur urðu aftur á ný að hækka verðin sín.
Aftur krafðust starfsmennirnir hærri launa.
Í kjölfarið þurftu margir frumkvöðlar að skipta út hluta af vinnuafli sínu fyrir vélar eða urðu gjaldþrota.
Þetta gerði auðvitað atvinnuleysi verra og leiddi til þess að ríkisstjórnin innleiddi frekari
módel fyrir félagslega aðstoð og atvinnuleysisbætur.
Ríkisstjórnin innleiddi tolla, styrki og önnur verndarráðstafanir til að koma í veg fyrir að
ýmsar atvinnugreinar hrynnu og til að bjarga störfum.
Hér og þar fóru menn að velta fyrir sér hvort tilgangur framleiðslunnar væri í raun að
framleiða vörur eða einungis að skapa störf.
Þegar ástandið versnaði sífellt frekar reyndi ríkisstjórnin að viðhalda ákveðinni stöðugleika
með laun- og verðstýringu og flóknum reglugerðum.
Skattyfirvöldum var ætlað að verða styrkt með virðisaukaskatti og alls konar gjöldum.
Einu sinni benti einhver á að brauð væri háð yfir fimmtíu mismunandi sköttum á leið
sinni frá uppskeruvél til heimilisfrúarinnar.
Nú var komið að sérfræðingunum að stíga inn. Stundum komu þeir jafnvel inn í ráðherrastig, en aðallega
hittust þeir í óþekktum nefndum og gátu ár eftir ár aðeins framleitt merkingarlausar skýrslur.
Í besta falli mæltu þeir með frekari endurskipulagningu skattkerfisins.
En heildarupphæð skatta og gjalda hélt áfram að hækka jafnt og þétt.
Fabian krafðist óþreytandi vaxtagreiðslna sinna.
Þetta atriði gleypti sífellt stærri hluta skatttekna.
Þetta leiddi til algjörlega nýrrar gerðar stjórnmála, nefnilega flokkspólitík.
Fólk rífðist um hvor flokkurinn gæti best leyst vandamálin.
Fólk ræddi persónuleika og hugmyndafræði, kastaði hvoru öðru merkimiðum og gerði mikið
mál úr öllu nema raunverulegu vandamálinu.
Þögul örvænting breiddist út meðal stjórnvalda.
Að lokum komst það á þann stað að vextirnir sem voru til greiðslu í einu bæjarfélagi voru meiri en heildartekjur sem mynduðust.
Um allt land jókst upphæð ógreiddra vaxta, og nú voru vextir einnig lagðir á vanskilavaxta, svokallaðir samsettir vextir.
Þetta gerði Fabian og fylgismönnum hans kleift að taka smám saman yfir áþreifanlegt auðæfi landsins,
annaðhvort með eignarhaldsflutningum eða með því að öðlast vaxandi stjórn á eftirlitsstjórnum.
En stjórnin var enn ekki alhliða.
Leyndarfélagið vissi að það yrði ekki öruggt í stöðu sinni fyrr en það hefði alla einstaklinga fullkomlega undir stjórn sinni.
Allstaðar skorti peninga.
Margir voru atvinnulausir og urðu fátækir.
Félagsmálakerfin gátu ekki séð um alla, svo fólkið byrjaði smám saman að rísa upp.
Fabian sannfærði ríkisstjórnina um að drepa tvær flugur í einu höggi.
Í fyrsta lagi er stríð besta leiðin til að sameina fólk í baráttunni gegn sameiginlegum ytri óvini.
Og í öðru lagi er þetta einnig besta leiðin til að endurgreiða innlenda ríkisskuldir,
nefnilega með því að nýta sér önnur lönd eftir sigur.
Til að koma stríðsvélunni af stað lét Fabian reisa verksmiðjur, gaf eigendum þeirra fé til framleiðslu
sprengja, lánaði hernum fé og veitti fórnarlömbunum loks hávaxtalán til umfangsmikillar endurreisnar.
Eftir það voru veitt frekari örlát lán undir heitinu efnahagsþróun.
Þetta kerfi, með öllum afleiðingum sínum, var svo árangursríkt að mörg lönd um allan heim urðu skyndilega ekki
aðeins í erlendum skuldum, einkum við Fabian, heldur einnig þátttakendur í einhvers konar vopnuðum átökum.
Fabian sá til þess að valdahlutföllin væru ætíð jöfn, svo að hægt væri að neyða hvaða land sem er til að hefja stríð gegn öðru.
Fabian taldi þetta alltaf góða hugmynd þegar land hunsaði tillögur hans, greiddi ekki niður skuldir sínar eða
vildi innleiða nýtt peningakerfi sem ekki var tengt Fabian.
Fabian fjármagnaði alltaf það land sem var undir árás, aðallega í gegnum milliliði, milliliðasamtök eða
leyniþjónustur, svo stríðið myndi vara sem lengst og sem mest fé mætti græða á enduruppbyggingunni.
Hann endurgreiddi síðan lán sín með því að ræna innviðum og náttúruauðlindum hins sigraða lands.
Flestir samlanda okkar sem risu upp gegn þessu undirferli voru þaggaðir niður með því að setja þá undir
efnahagslegan þrýsting eða einfaldlega gera grín að þeim.
Til þess keyptu Fabian og fylgismenn hans upp flestar dagblöð, sjónvarps- og útvarpsstöðvar
og réðu handvalda stjórnendur til að reka þær.
Margir þessara fjölmiðlaaðila reyndu af einlægni að bæta heiminn, en þeir gerðu sér engan veginn
grein fyrir því hvernig verið var að misnota þá.
Lausnirnar sem þeir kynntu lögðust alltaf aðeins á einkenni án þess að takast nokkurn tíma á við kjarnaorsök vandamálsins.
Það voru vissulega ýmsar dagblöð og tímarit.
Sum fyrir vinstri vænginn, sum fyrir hægri vænginn, önnur fyrir frjálslynda miðjuna, auk
tímarita fyrir verkalýðinn og annarra fyrir frumkvöðla.
Þér var leyft að lesa og skrifa hvað sem þú vildir, en aðeins svo lengi sem þú reyndir ekki
að komast til botns í raunverulegu vandamálinu.
Stóri áætlun Fabians var að nálgast lokið.
Allt landið, og ekki bara þetta land, var honum mjög skuldað.
Með menntakerfinu og fjölmiðlunum stýrði hann ekki aðeins tilfinningum fólks, heldur jafnvel hugsunum þeirra.
Hvað almenningur hugsaði og trúði var að lokum alfarið í höndum Fabians.
Ef einstaklingur býr yfir mun meiri fjármunum en hann gæti nokkurn tíma eytt í eigin ánægju, hvaða
sérstaka unaði getur hann þá enn fengið úr heiminum?
Fyrir sjálfskipaða elítuna er til skýr svör við þessari spurningu.
Krafturinn.
Ber, óheft vald yfir öðrum.
Ídealistarnir voru mjög færir í fjölmiðlum og stjórnmálum og höfðu þannig verið áhrifaríkt hlutlausaðir.
En Fabian fann hina sönnu stjórnarsjúklinga með þá sérstöku ráðherrahugarfari sem hann var að
leita að meðal valdasjúklinga fjármáladæmisanna.
Flestir fyrrverandi gullsmiðir höfðu þróað þessa tegund hugsunarháttar.
Of mikil auðleg þeirra fullnægði þeim ekki lengur.
Þeir voru að leita að spennunni í nýju áskorun.
Vald yfir fjöldanum var æðsta leikurinn.
Þessir menn töldu sig æðri öllum öðrum.
Það er okkar réttur og okkar skylda að stjórna.
Fjöldinn veit ekki hvað er gott fyrir hann.
Þú þarft að safna þeim saman og skipa þeim um hvað þau eigi að gera.
Við hins vegar erum fæddir til að stjórna.
Fabian og fylgismenn hans stjórnuðu fjölmörgum lánastofnunum um alla borgina og landið.
Það kann að hafa verið að þau væru einkafyrirtæki með mismunandi eigendur, en þrátt fyrir
alla sýnilega samkeppni unnu þau náið saman.
Með samþykki stjórnvalda hafði seðlabanki verið stofnaður, en undirstaða hans byggðist ekki einu sinni á eigin fé.
Nei, hér líka var peningasköpun byggð á því að skuldfæra sparnaðarreikninga almennings.
Skuldir alls staðar þar sem þú lítur.
Á yfirborðinu gaf þessi varasjóðsmiðstöð til kynna að hún stýrði peningamagninu af alvarleika og
bæri einhvern veginn með sér ríkislega starfsemi.
En undarlega nóg hefur enginn kjörinn fulltrúi ríkisstjórnar né æðsti embættismaður nokkru
sinni verið innifalinn í stjórn þessa seðlabanka.
Ríkisstjórnin tók ekki lengur lán beint hjá Fabian, heldur gat hún snúið sér til seðlabankans,
með skatttekjum næsta árs sem veð fyrir lánunum.
Þetta samræmdist áætlun Fabians, nefnilega að beina gruninum frá sér og í staðinn leggja fram stjórnsýslulega málsmeðferð.
Í bakgrunni hélt hann auðvitað völdum.
Óbeint vald Fabians yfir ríkismálum var svo fullkomið að hann lét einu sinni stinga úr sér hroka.
Ef ég stjórna peningum þjóðarinnar, þá er mér alveg sama hver setur lögin.
Það skipti engu máli hvaða flokkur var við völd, því Fabian stjórnaði peningunum, fjármálunum, lífsblóði þjóðarinnar.
Ríkisstjórnin fékk peningana, en ávöxtun var lögð á hvert auka lán.
Sífellt hærri upphæðir voru lagðar í alls konar félagslega kosti, og ríkisstjórnin gat varla
greitt vexti, hvað þá endurgreitt höfuðstólinn.
Stundum spurði einhver: "Ef peningar eru kerfi sem menn hafa búið til, þá ætti vissulega að vera hægt að aðlaga það að þörfum
fólks svo að það þjóni því frekar en stjórni því, er það ekki?"
En fólk af þessu tagi varð sífellt sjaldgæfara, og rödd þeirra drukknaði í helvískum hávaða sem stafaði af hinni
eilífu leit að hinum fimm þalera sem vantaði til vaxtanna.
Stjórnvöld komu og fóru, og með þeim flokkalitirnir.
Svartur, rauður, gular, grænn, en meginreglan var hin sama.
Óháð því hvaða ríkisstjórn var við völd, færðist endanlegt markmið Fabians ár frá ári nær og nær.
Lög manna voru óviðkomandi.
Þeir voru skattlagðir til óhugnaðar.
Greiðsluhæfi hennar var á enda.
Nú var tíminn kominn fyrir síðustu stóru aðgerð Fabians.
Tíu prósent af öllum peningum var enn í umferð í formi mynta og seðla.
Með reiðufé í vasanum höfðu menn enn ákveðna stjórn á eigin lífi.
Þessi síðasta vígstöð persónufrelsisins þurfti að afnema án þess að vekja grun.
Mætti halda því fram að um öryggismál hafi verið að ræða.
Tékkar voru ekki samþykktir utan eigin samfélags.
Fólk vildi ekki bera reiðufé með sér þegar það ferðaðist.
Þægilegri lausn var því mjög vel tekið í þessu tilliti.
Auðvitað hafði Fabian aftur rétt fyrir sér.
Samtök hans útveguðu öllum plastkort sem sýndi nafn kortahafans, ljósmynd og auðkennanúmer.
Þú þurftir bara að sýna þessa kortið þegar þú verslaðir.
Viðskiptamennirnir tengdust miðtölvunni og kannaðu lánshæfni, eftir það gat
viðskiptavinurinn verslað að vild sinni upp að ákveðnu marki.
Kreditkortið var gert enn aðlaðandi fyrir viðskiptavini með því að rukka þá enga vexti
þegar þeir greiddu niður stöðuna í lok mánaðarins.
Viðskiptamenn, aftur á móti, höfðu verulega hærri útgjöld sem þurfti að bæta við verð
endanlegra vara og þannig láta viðskiptavininn borga.
Fabian og vinir hans nutu sífellt betri orðspors.
Já, þeir voru sannarlega taldir stoðir samfélagsins.
Yfirlýsingar hans um fjármál- og efnahagsmál voru samþykktar nánast sem trúarleg doktrína.
Fjöldi smáfyrirtækja féll saman undan sífellt vaxandi byrði skatta og gjalda.
Sérstök leyfi og skírteini voru tekin upp fyrir allar hugsanlegar aðferðir og verklagsreglur, sem gerði það erfitt
fyrir hin fáu fyrirtæki sem eftir voru að halda sér á floti.
Fabian átti eða stjórnaði öllum stórum fyrirtækjum, hvert með hundruð dótturfyrirtækja.
Samkeppnin milli þessara stóru fyrirtækja var hreint blekking.
Að lokum voru allir keppinautarnir reknir af markaðnum.
Lagnamenn, bílavirki, rafvirkjar og flestir aðrir iðnaðarmenn og smáfyrirtæki urðu fyrir sömu örlögum.
Þau voru gleypt af stórum fyrirtækjum Fabians, sem öll saman voru undir vernd stjórnvalda.
Fabian hélt því fram að gjaldmiðlar, bæði myntir og seðlar, yrðu alfarið afnumdir.
Svo að engin fyrirtæki né einstaklingar gætu lifað af án kreditkorta og alræðis tölvukerfis.
Ef einhver missti kreditkortið sitt, var áætlun Fabians að húðflúrast kennitölu hvers borgara á hönd þeirra svo hægt
væri að lesa hana undir sérstöku ljósi og senda til tölvu.
Án slíkra sönnunargagna um auðkenni myndi enginn geta keypt né selt neitt lengur.
Allir tölvur ættu að vera tengdar við risastóra miðlæga tölvu þar sem allar upplýsingar um hvern einstakling yrðu geymdar.
Á þann hátt myndi Fabian vita allt um alla.
Þegar þessu hefði verið náð, myndi hann hafa endanlega og algjöra stjórn á öllum íbúum
landsins og enn fremur á öllum íbúum jarðar.
Lausnir og mögulegir útgönguleiðir úr þessum vanda eru þegar til í dag.
Við viljum þakka öllum sem lögðu sitt af mörkum til árangurs þessarar kvikmyndar: secret.tv / kopp-verlag.de / crevid.de