1
00:00:00,099 --> 00:00:06,999
Multiplicatio huius disci DVD magna multitudine expresse
fovetur; propositum editorum declaratum est ut distributio

2
00:00:06,999 --> 00:00:11,737
quam latissima fiat. Sincere vestri, Neue Impulse e.V.

3
00:00:11,737 --> 00:00:19,473
Pellicula sequens verum progressum pecuniae
nostrae et vitia systematis nummarii ostendit.

4
00:00:19,473 --> 00:00:28,145
Quaevis similitudo cum rebus et personis
veris nec fortuita nec non voluntaria est.

5
00:00:28,145 --> 00:00:30,864
Neue Impulse e.V. praesentat

6
00:00:30,864 --> 00:00:41,787
Benignā subsidiō secret.tv, Kopp Verlag, CreVid.de

7
00:00:41,787 --> 00:00:44,544
Productio Michaelis Kent

8
00:00:44,544 --> 00:00:51,140
Fabula de Fabiano aurifice

9
00:00:58,935 --> 00:01:03,514
Cur pecunia ubique deest

10
00:01:03,514 --> 00:01:07,480
Da mihi orbem terrarum cum quinque centesimis vel

11
00:01:07,480 --> 00:01:10,660
Ex scripto Larrii Hannigani

12
00:01:13,433 --> 00:01:17,053
Descriptiones a Ralfo Alexandro Fichtnero

13
00:01:23,720 --> 00:01:27,220
Narrator Kai Taschner

14
00:01:30,962 --> 00:01:31,918
Directio et animatio Christoph Lehmann

15
00:01:31,918 --> 00:01:39,840
Fabianus, orationem quam postero die coram magno
populo habiturus erat exercens, excitatus erat.

16
00:01:39,840 --> 00:01:43,880
Is semper potentiam et gloriam affectaverat.

17
00:01:43,880 --> 00:01:48,280
Nunc somnium eius mox verum fieri.

18
00:01:48,280 --> 00:02:01,860
Fabianus artifex erat, qui ex auro et argento ornamenta
fabricabat, sed ei iam non placebat victum suum labore quaerere.

19
00:02:01,860 --> 00:02:06,040
Vicit ardorem rerum extraordinariarum, certamen.

20
00:02:06,040 --> 00:02:11,940
Et nunc consilium eius magnificum ad effectum venturum erat.

21
00:02:13,528 --> 00:02:18,920
Per multas aetates, merces directe
permutabantur, et haec erat communis commercii forma.

22
00:02:18,920 --> 00:02:26,066
Qui familiam alendam habebant, aut hoc munus
omnino per suam agriculturam et pecuariam

23
00:02:26,066 --> 00:02:30,751
administrabant, aut in certum artificium se dedicabant.

24
00:02:30,751 --> 00:02:38,053
Superfluum nostrae productionis pro
superfluo aliorum permutatum est.

25
00:02:38,053 --> 00:02:42,760
Forum erat vivum centrum vitae socialis.

26
00:02:42,760 --> 00:02:47,473
Quamvis pulvis et strepitus essent, varius
ille et coloratus tumultus plerumque gratus erat,

27
00:02:47,473 --> 00:02:50,560
quia semper multa nova et mira audienda erant.

28
00:02:50,560 --> 00:02:54,887
Nuper autem frictio et controversiae crescere videbantur.

29
00:02:54,887 --> 00:02:57,400
Cur verbis frustra consumamur?

30
00:02:57,400 --> 00:03:03,273
Tempus erat meliorem rationem instituere.

31
00:03:03,273 --> 00:03:10,686
Plerumque homines laeti erant et
fructibus laboris sui fruebantur.

32
00:03:10,686 --> 00:03:13,360
Forma rei publicae erat simplicissima.

33
00:03:13,360 --> 00:03:22,680
In unaquaque municipio consilium civium electum est, cuius
munus erat libertates iuraque singulorum tueri et confirmari.

34
00:03:22,680 --> 00:03:31,000
Nemo cogatur quidquam contra voluntatem suam
facere, sive ab uno sive a pluribus incitatus.

35
00:03:31,000 --> 00:03:41,200
Hoc unum propositum rei publicae erat, et omnis
praefectus ab sua civitate libenter fovebatur.

36
00:03:41,200 --> 00:03:47,320
Tamen dies nundinarum nonnullas
difficultates praebuit, quae non facile superabantur.

37
00:03:47,320 --> 00:03:49,600
Quantum valebat cultrum?

38
00:03:49,600 --> 00:03:54,440
Num una an duabus corbibus frumenti solvendum est?

39
00:03:54,440 --> 00:03:58,200
Num vacca plus valebat quam plaustrum?

40
00:03:58,200 --> 00:04:00,096
Ubi erat lapis probatorius?

41
00:04:00,096 --> 00:04:04,057
Nemo melius systema excogitare posset.

42
00:04:04,057 --> 00:04:10,000
Fabianus populo nuntiaverat: "Remedia
habemus difficultatibus nostris permutationis."

43
00:04:10,000 --> 00:04:15,040
Omnes cives ad magnum conventum invitati sunt.

44
00:04:15,040 --> 00:04:18,880
Ingens turba in foro oppidi convenerat.

45
00:04:18,880 --> 00:04:23,640
Fabianus novum suum systema, quod
"Argentum" appellavit, exposuit.

46
00:04:23,640 --> 00:04:31,720
Cum res satis bonae spei videretur, homines eum
curiositate rogaverunt quomodo mutatio susciperetur.

47
00:04:31,720 --> 00:04:37,280
Aurum, quo plerumque ad ornamenta facienda
utor, metallum est pretiosissimum, inquit.

48
00:04:37,280 --> 00:04:42,480
Non rubiginat, non mutat colorem, et in infinitum durat.

49
00:04:42,480 --> 00:04:50,400
Itaque complures nummos aureos
faciam et singulos thalerum appellabo.

50
00:04:50,400 --> 00:04:58,739
Explicavit auditoribus quomodo valor thalari mox
stabilis fieret et uti pecunia tamquam medio permutationis

51
00:04:58,739 --> 00:05:04,720
multo magis commodum esset quam res ipsas directe permutare.

52
00:05:04,720 --> 00:05:14,147
Unus ex Conventu Civium animadvertit nonnullos homines
facile posse ipsi aurum effodere et ex eo nummos cudere.

53
00:05:14,147 --> 00:05:17,200
Fabianus iam responsum paratum habebat.

54
00:05:17,200 --> 00:05:18,880
Id iniquum esset.

55
00:05:18,880 --> 00:05:24,840
Scilicet, solum nummi a re publica
approbati pro nummo legitimo accipiuntur.

56
00:05:24,840 --> 00:05:28,600
Sigillum ad securitatem causa imprimitur.

57
00:05:28,600 --> 00:05:37,880
Hoc audientibus satis probabile visum est, et propositum
est ut omnes initio eundem numerum nummorum acciperent.

58
00:05:37,880 --> 00:05:46,560
Tum candelarius interpellavit, dicens se ius habere in
maximam partem thalerorum, quod omnes candelis suis uterentur.

59
00:05:46,560 --> 00:05:52,400
Nullo modo, clamavit unus ex
agricolis, nam sine cibo omnes fame perirent.

60
00:05:52,400 --> 00:05:56,880
Maxima pars thalerorum agricolis omnino danda est.

61
00:05:56,880 --> 00:06:01,920
Hoc primum ad iurgium generale duxit.

62
00:06:01,920 --> 00:06:09,880
Fabianus homines paulisper inter se disputare
sivit et denique eis solutionem mirabilem revelavit.

63
00:06:09,880 --> 00:06:18,360
Quoniam non consentitis, suadeo ut primum ab
me omnes thalerios necessarios accipiatis.

64
00:06:18,360 --> 00:06:25,872
Theoretice nullum est finis superior,
sed scilicet mihi summam reddere debes.

65
00:06:25,872 --> 00:06:33,400
Quo plures thaleros a me accipis, eo
plura tibi in fine anni reddenda erunt.

66
00:06:33,400 --> 00:06:39,120
Bene, inquit cives, sed quid tibi interest?

67
00:06:39,120 --> 00:06:47,680
Quia tibi officium praebeo, scilicet pecuniae suppeditationem,
inquit Fabianus, mercedem accipere mihi ius est.

68
00:06:47,680 --> 00:07:00,200
Pone me tibi centum thaleros quotannis mutuare; pro
singulis annis debiti, centum et quinque thaleros accipiam.

69
00:07:00,200 --> 00:07:09,800
Hi quinque thaleri additicii merces locationis
meae sunt, et has mercedes usuras appellabimus.

70
00:07:09,800 --> 00:07:16,480
Alia via non esse videbatur, et quinque
centesimae postulatio modesta videbatur.

71
00:07:16,480 --> 00:07:20,727
Veni cras die Veneris, et incipiemus.

72
00:07:20,727 --> 00:07:27,280
Fabianus nullum tempus perdidit et proximos
dies noctesque nummos faciendo consumpsit.

73
00:07:27,280 --> 00:07:31,640
Post hebdomadem, homines ante tabernam eius in ordine stabant.

74
00:07:31,640 --> 00:07:38,640
Postquam consilium civium nummos inspexit et
approbavit, cives primi primos thalerios suos cuderunt.

75
00:07:38,640 --> 00:07:46,400
Nonnulli primo nonnisi paucos thalerios
voluerunt ad systema insolitum experiendum.

76
00:07:46,400 --> 00:07:52,386
Mox novum instrumentum commutationis valde
gratum factum est, ita ut pretium omnium

77
00:07:52,386 --> 00:07:56,560
mercium aestimaretur nummis aureis vel thaleris.

78
00:07:56,560 --> 00:08:06,800
Haec aestimatio valoris pretium mercis erat, et pretium
praesertim in labore eius fabricationis positum erat.

79
00:08:06,800 --> 00:08:12,000
Si multum operis requirebatur, tunc pretium magnum exigebatur.

80
00:08:12,000 --> 00:08:17,940
Tamen, quae paene sine labore fieri poterant, vilia erant.

81
00:08:19,560 --> 00:08:24,800
In una ex oppidis regionis habitabat vir nomine Albanus.

82
00:08:24,800 --> 00:08:27,560
Solus horologarius erat.

83
00:08:27,560 --> 00:08:33,080
Clientes eius parati erant magnum
pretium pro horologiis eius solvere.

84
00:08:33,080 --> 00:08:41,960
Sed tum alius vir venit, qui et horologia fabricabat et
ea minore pretio offerebat ut venditiones suas augeret.

85
00:08:41,960 --> 00:08:49,360
Albanus pretiis suis deminuendis coactus est, ne
omnes clientes suos ad aemulos viliores amitteret.

86
00:08:49,360 --> 00:08:56,815
Mox pretia ad modum emptoribus gratum
stabilita sunt, cum ambo horologi studerent optimam

87
00:08:56,815 --> 00:09:01,413
qualitatem pretio quam favorabilissimo praebere.

88
00:09:01,413 --> 00:09:06,640
Fuit vera et honesta libertas certandi.

89
00:09:06,640 --> 00:09:10,687
Idem principium mox ad omnes partes diffundebatur.

90
00:09:10,687 --> 00:09:19,480
Industria aedificatoria, res vectoria,
agricultura, etiam ratiocinatores et omnis alia professio.

91
00:09:19,480 --> 00:09:25,840
Clientes libere eligere poterant et pro
suo arbitrio optimam oblationem decernebant.

92
00:09:25,840 --> 00:09:34,560
Nullae erant praesidiorum rationes artificiosae, ut concessiones
aut vectigalia portoria, quae alios ab negotio prohiberent.

93
00:09:34,560 --> 00:09:46,160
Vitae cultus crevit, et tandem omnes mirabantur quomodo vita
umquam possibilis fuisset antequam pecunia introducta est.

94
00:09:46,160 --> 00:09:51,400
Fine anni, Fabianus omnes qui ei pecuniam debebant quaesivit.

95
00:09:51,400 --> 00:09:58,903
Nunc quidam plus possidebant quam mutuerant, sed
hoc etiam significabat alios nunc minus habere, cum

96
00:09:58,903 --> 00:10:03,600
certus tantum numerus nummorum in usum missus esset.

97
00:10:03,600 --> 00:10:10,177
Qui lucrum fecerant, itaque centum thaleros cum quinque
thaleris faenoris reddiderunt, sed saepe iterum

98
00:10:10,177 --> 00:10:15,120
pecuniam mutuam accipere cogebantur ut negotium continuaretur.

99
00:10:15,120 --> 00:10:20,360
Primum ceteris omnibus liquit se aere alieno esse.

100
00:10:20,360 --> 00:10:28,080
Priusquam eis pecuniam iterum commodaret, Fabius pignus
in bona horum hominum posuit ad sua credita firmanda.

101
00:10:28,080 --> 00:10:35,490
Nunc debitores non solum aere alieno premebantur, sed etiam domos
suas pigneraverant; itaque celeriter profecti sunt

102
00:10:35,490 --> 00:10:42,800
ut quinque thaleros deessentes invenirent, qui
tam incredibiliter difficiles ad comparandum erant.

103
00:10:42,800 --> 00:10:52,632
Nemo intellexit societatem totam numquam posse hoc laqueo aeris
alieni evadere, quia etsi omnes thalari ab initio

104
00:10:52,632 --> 00:11:03,920
producti et in usum missi soluti essent, adhuc deessent quinque
thalari faenoris per annum pro singulis centum thalaris.

105
00:11:03,920 --> 00:11:15,280
Nemo praeter Fabianum intellexit usuras numquam solvi posse,
quod haec pecunia additicia nummorum numquam producta esset.

106
00:11:15,280 --> 00:11:22,980
Omnino inevitabile erat fore ut
nonnulli mox insolventes evaderent.

107
00:11:25,200 --> 00:11:31,447
In postica parte officinae suae, Fabius
arcam habebat, in qua clientes libenter

108
00:11:31,447 --> 00:11:36,000
nonnullas ex nummis suis ad custodiam deponebant.

109
00:11:36,000 --> 00:11:41,227
Pro hoc parvam mercedem exigebat, quae pendebat
ex summa pecuniae et tempore quo retinebatur.

110
00:11:41,227 --> 00:11:44,720
Dominus syngraphas pro depositis suis accepit.

111
00:11:44,720 --> 00:11:53,038
Cum maiores emptiones facerentur, grave erat multas aureas nummis
portare; itaque paulatim mos factus est

112
00:11:53,038 --> 00:12:02,240
solvere uno aut pluribus syngraphis Fabianis, qui
valori mercium emptarum pro nummis responderent.

113
00:12:02,240 --> 00:12:09,155
Tabernarii syngraphas pro fida pecuniae solutione
acceperunt, quod eas ad Fabianum quovis tempore

114
00:12:09,155 --> 00:12:13,560
ferre et pro eis nummos aureos accipere poterant.

115
00:12:13,560 --> 00:12:19,280
Syngraphae de manu in manum tradebantur,
ita ut ipsum aurum moveri non oporteret.

116
00:12:19,280 --> 00:12:25,720
Fabianorum syngraphae tamquam nummi ipsi agebantur.

117
00:12:25,720 --> 00:12:33,160
Fabianus mox intellexit paene neminem re
vera ad nummos aureos repetendos venire.

118
00:12:33,160 --> 00:12:43,680
Itaque secum cogitavit: "Nunc tantum aurum possideo,
tamen panem meum labore manuum mearum tamquam artifex merēo."

119
00:12:43,680 --> 00:12:45,000
Nihil est.

120
00:12:45,000 --> 00:12:55,480
Etenim, complures mihi usuras solverent, si illo auro
uti liceret, quod hic tantum iacet et raro vindicatur.

121
00:12:55,480 --> 00:13:06,120
Sibi dixit: "Recte sane, aurum mihi non est,
sed in mea potestate est, et hoc solum refert."

122
00:13:06,120 --> 00:13:14,347
Cur nummos cudere pergam, cum ex
arcario meo quibusdam uti possim?

123
00:13:14,347 --> 00:13:20,320
Itaque coepit auri nummos, qui iam
apud eum depositi erant, fenerare.

124
00:13:20,320 --> 00:13:28,280
Primo tantum paulum et cautissime,
sed paulatim audacius et audacius.

125
00:13:28,280 --> 00:13:33,560
Quodam die, Fabius magnam petitionem fidei accepit.

126
00:13:33,560 --> 00:13:42,640
Clienti suasit: "Cur non rationem in nomine tuo
aperimus potius quam omnes illos nummos ad te transportamus?"

127
00:13:42,640 --> 00:13:46,960
Simpliciter tibi numerum syngrapharum idoneum tradam.

128
00:13:46,960 --> 00:13:52,520
Mutuatarius assensit et cum cumulo syngrapharum discessit.

129
00:13:52,520 --> 00:14:01,600
Mutuum magnum acceperat, tamen aurum in arcario manebat.

130
00:14:01,600 --> 00:14:14,320
Peregre cliente facto, Fabius laetissima fronte
ridebat, quod et placentam edisset et eam servavisset.

131
00:14:14,320 --> 00:14:19,760
Aureum mutuum dare poterat et idem in sua potestate retinere.

132
00:14:19,760 --> 00:14:27,482
Amici, noti, ignoti, etiam inimici, pecunia ad
negotia sua egebant, et dummodo pignus praebere possent,

133
00:14:27,482 --> 00:14:33,120
nullum finem erat summae pecuniae quae mutuari poterat.

134
00:14:33,120 --> 00:14:40,604
Fabianus, simplici syngrapharum editione, multo
plus pecuniae quam in arcā suā conditae erat

135
00:14:40,604 --> 00:14:45,840
mutuare potuit, quam quidem arcam ne possidebat quidem.

136
00:14:45,840 --> 00:14:55,600
Et omnia bene se habebant, dummodo veri domini
aurum suum non peterent et fides populi servaretur.

137
00:14:55,600 --> 00:15:02,720
In magno libro, rationes exactas debitorum et
creditorum uniuscuiusque clientis servabat.

138
00:15:02,720 --> 00:15:09,040
Argentaria negotium maxime quaestuosum se praebuit.

139
00:15:09,040 --> 00:15:15,800
Fabiani status socialis paene tam cito quam opes eius crevit.

140
00:15:15,800 --> 00:15:18,880
Iam erat vir magni momenti et venerabilis.

141
00:15:18,880 --> 00:15:24,720
In rebus pecuniariis, verbum eius
pro revelatione paene habebatur.

142
00:15:24,720 --> 00:15:33,680
Aurifices ex aliis oppidis mores eius negotiales observare
coeperunt, et quadam die omnes una eum invisere ierunt.

143
00:15:33,680 --> 00:15:43,800
Eos in rationes suas initiauit, sed
inculcauit secretium esse condicionem necessariam.

144
00:15:43,800 --> 00:15:51,120
Si coniuratio detecta esset, totus ordo
sicut domus chartarum corruere potuisset.

145
00:15:51,120 --> 00:15:55,560
Itaque decretum est sodalitatem secretam instituere.

146
00:15:55,560 --> 00:16:05,440
Quisque aurifex in oppidum suum rediit et negotium suum
argentarium secundum praecepta Fabiani ordinare coepit.

147
00:16:05,440 --> 00:16:11,167
Syngraphae Fabianae iam eodem modo ac nummi
aurei eius acceptabantur, et saepe in

148
00:16:11,167 --> 00:16:14,585
arcam munitam eodem modo ac nummi deponebantur.

149
00:16:14,585 --> 00:16:21,640
Si mercator alicui alteri solutionem certam pro mercium
traditione mittere vellet, simpliciter Fabiano

150
00:16:21,640 --> 00:16:28,920
mandatum breve scripsit ut pecuniam de ratione
sua in rationem alterius mercatoris transferret.

151
00:16:28,920 --> 00:16:34,840
Fabianus paucis modo minutis
emendationes necessarias rationibus facere potuit.

152
00:16:34,840 --> 00:16:39,339
Hoc novum systema quoque valde gratum factum est.

153
00:16:39,339 --> 00:16:47,840
Praecepta scripta ad tales solutiones sine
pecunia numerata syngraphae appellabantur.

154
00:16:47,840 --> 00:16:55,040
In alia conventione secreta, Fabius
aurariis suis novum consilium patefecit.

155
00:16:55,040 --> 00:17:02,660
Postero die, conventum habuerunt omnium
gubernatorum qui singulis partibus regionis praeerant.

156
00:17:02,660 --> 00:17:09,722
Fabianus orator egit. "Syngraphae quas
edimus plerumque bene accipiuntur, sed

157
00:17:09,722 --> 00:17:14,720
interdum hae syngraphae a falsariis describuntur."

158
00:17:14,720 --> 00:17:17,960
Hoc finiendum est.

159
00:17:17,960 --> 00:17:22,520
Gubernatores trepidantes rogaverunt quid de ea re facere possent.

160
00:17:22,520 --> 00:17:31,166
Fabianus, utique, responsum paratum habebat. "Suggero ut res
publica suscipiat munus imprimendi nova

161
00:17:31,166 --> 00:17:39,793
syngrapha exemplaribus implicatis in charta
speciali, quas notas argentarias appellabimus."

162
00:17:39,793 --> 00:17:48,840
Nos aurifices libenter impensas impressoriae sustinemus,
quod hoc nobis magnum tempus in syngraphis edendis servat.

163
00:17:48,840 --> 00:17:55,814
Gubernatoribus nihil amplius obiectum est, cum
et fraudatores a civibus defendendi et

164
00:17:55,814 --> 00:18:00,432
chartarum nummariarum impressio ratio prudentis essent.

165
00:18:00,432 --> 00:18:09,360
"Et est etiam aliud," inquit Fabianus, "nonnulli
aurum petentes vagantur et suas nummas aureas cudunt."

166
00:18:09,360 --> 00:18:20,800
Proposo legem ferre quae iubeat omnes nuggetos aureos tradi, pro
quibus aequa compensatio nummis chartisque nummariis reddatur.

167
00:18:20,800 --> 00:18:28,080
Haec quoque propositio accepta est, et res publica
magnas copias novorum chartarum nummariarum impressit.

168
00:18:28,080 --> 00:18:32,400
In unaquaque charta nummaria verbum proprium erat.

169
00:18:32,400 --> 00:18:37,040
Unus thaler, quinque thalerae, decem thalerae, et sic deinceps.

170
00:18:37,040 --> 00:18:42,960
Aurifices sumptus impressoriorum minimos operuerunt.

171
00:18:42,960 --> 00:18:49,360
Cum multo commodius esset notas secum
portare, facile erat populum persuadere.

172
00:18:49,360 --> 00:18:54,181
Novae autem chartulae nummariae et nummi,
quamvis gratiosi essent, ad tantum circiter

173
00:18:54,181 --> 00:18:57,440
decem per centum omnium negotiorum adhibebantur.

174
00:18:57,440 --> 00:19:02,503
Statisticae monstraverunt nonaginta centesimas
omnium transactionum solutionis per

175
00:19:02,503 --> 00:19:06,880
syngraphas et translationes argentarias tractatas esse.

176
00:19:06,880 --> 00:19:11,800
Fabianus deinde proximam partem consilii sui inchoavit.

177
00:19:11,800 --> 00:19:19,280
Usque adhuc, clientes ei re vera parvam
mercedem solverant pro pecunia sua tuto servanda.

178
00:19:19,280 --> 00:19:28,940
Tamen, ut plus pecuniae in arcam alliceret, Fabianus pecuniae
conditoribus tres pro centum faenoris in deposita eorum obtulit.

179
00:19:28,940 --> 00:19:34,530
Plurimi homines credebant eum lucrum tantum duarum
centesimarum facturum esse, quod notus erat

180
00:19:34,530 --> 00:19:38,360
pecuniam suam quinque centesimis faenoris mutuis dare.

181
00:19:38,360 --> 00:19:46,262
Praeterea, nemo omnino rationes Fabianae in dubium
vocare volebat, quia tres centesimae faenoris

182
00:19:46,262 --> 00:19:52,700
accipere multo melius erat quam pro custodia ultra solvere.

183
00:19:54,800 --> 00:20:01,173
Propter magnum numerum pecuniae servantium,
bona a Fabiano administrata celeriter creverunt.

184
00:20:01,173 --> 00:20:09,760
Et iterum, summas multo maiores mutuavit quam quae re vera
in arcario in forma chartarum nummariarum et nummorum erant.

185
00:20:09,760 --> 00:20:18,369
Pro singulis centum taleris in arcario numeratis,
ducentos, trecentos, vel quadringentos taleros, et

186
00:20:18,369 --> 00:20:22,760
in quibusdam casibus usque ad nongentos, mutuabat.

187
00:20:22,760 --> 00:20:31,001
Ei tantum curandum erat ne proportio novem ad unum
numquam excederet, quia fere unus ex decem clientibus

188
00:20:31,001 --> 00:20:35,920
pecuniam pro credito suo numeratam accipere volebat.

189
00:20:35,920 --> 00:20:43,122
Nihilominus, Fabius usuras quinquaginta quinque
talerorum ex integris nongentis taleris in pecunia libraria

190
00:20:43,122 --> 00:20:47,160
exigere potuit, quos per syngraphas simplices commodaverat.

191
00:20:47,160 --> 00:20:52,240
Id est quinque per centum ex nongentis taleris.

192
00:20:52,240 --> 00:20:57,600
Fabianus autem quadraginta quinque taleros usuris retinuit.

193
00:20:57,600 --> 00:21:00,600
Alii aurifices idem fecerunt.

194
00:21:00,600 --> 00:21:03,920
Omnes pecuniam ex nihilo creaverunt.

195
00:21:03,920 --> 00:21:11,960
Simpliciter calamo atramenti, et praeterea usuras postulavit.

196
00:21:11,960 --> 00:21:18,832
Scilicet, non ipsi pecuniam cudebant, sed curabant
ut res publica chartas argentarias vel nummos

197
00:21:18,832 --> 00:21:23,520
cuderet, qui deinde ab aurariis populo distribuebantur.

198
00:21:23,520 --> 00:21:26,640
Fabianus solum impensas typographicas solvit.

199
00:21:26,640 --> 00:21:34,320
Nihilominus, pecuniam ex nihilo creabant cum
mutua darent, et deinde usuras ex ea exigebant.

200
00:21:34,320 --> 00:21:40,173
Plurimi homines credebant rei publicae
curae esse copiam pecuniae providere.

201
00:21:40,173 --> 00:21:49,120
Credebant etiam Fabianum nummos tantum mutuaturum
esse quos alii apud eum in compendium deposuissent.

202
00:21:49,120 --> 00:21:56,640
Mirum tamen est, quod peculium nullius umquam
deminutum est, cum pecunia alibi commodaretur.

203
00:21:56,640 --> 00:22:06,680
Si omnes simul pecuniam suam ex rationibus suis
retrahere conati essent, fraus patefacta esset.

204
00:22:06,680 --> 00:22:12,000
Quodam die, negotiator quidam prudens Fabianum visum venit.

205
00:22:12,000 --> 00:22:15,160
Faenus iniquum est, inquit.

206
00:22:15,160 --> 00:22:21,200
Quotiescumque centum thaleros mutuant,
centum et quinque thaleros pro ea re exigunt.

207
00:22:21,200 --> 00:22:27,200
Quinque talerorum additamentum
numquam solvi potest, quia non exsistunt.

208
00:22:27,200 --> 00:22:34,880
Agricolae cibum gignunt, industria
bona, et cetera, sed soli pecuniam gignunt.

209
00:22:34,880 --> 00:22:43,360
Pone duos tantum negotiatores in tota civitate
fuisse, qui ceteris omnibus conductores essent.

210
00:22:43,360 --> 00:22:47,040
Quisque horum duorum centum thaleros mutuat.

211
00:22:47,040 --> 00:22:56,200
Noverdecim taleros pro mercede et impensis solvimus et lucrum
decem talerorum computamus, quod in nostros sacculos confertur.

212
00:22:56,200 --> 00:23:04,567
Vis emendi tota tunc esset nonaginta cum decem
taleris bis multiplicata, id est, ducenti taleris.

213
00:23:04,567 --> 00:23:12,480
Sed ut pro eis solvamus, nobis omnia nostra
producta ducentis et decem taleris vendere oporteret.

214
00:23:12,480 --> 00:23:19,761
Si alter ex nobis totam copiam suam centum et
quinque thaleris vendere potuerit, alter non plus

215
00:23:19,761 --> 00:23:24,000
quam nonaginta quinque thaleris lucrari potest.

216
00:23:24,000 --> 00:23:32,160
Praeterea, non poterit nonnulla bona sua
vendere, quia pecunia ad ea emenda non superest.

217
00:23:32,160 --> 00:23:39,800
Adhuc decem taleros eis debebit et eos solvere
non poterit nisi plus pecuniae mutuam accipiendo.

218
00:23:39,800 --> 00:23:43,960
Systema igitur impossibile est.

219
00:23:43,960 --> 00:23:45,840
Vir perrexit.

220
00:23:45,840 --> 00:23:54,920
Videtur eos centum quinque taleros in usum emittere
debuisse, scilicet centum mihi et quinque quibus ipsi uterentur.

221
00:23:54,920 --> 00:24:01,240
Tum centum quinque talerorum in usu
essent et aera aliena persolvi possent.

222
00:24:01,240 --> 00:24:06,000
Fabianus tacitus auscultavit et tandem respondit.

223
00:24:06,000 --> 00:24:10,960
Oeconomia est disciplina valde implicata, cara mea.

224
00:24:10,960 --> 00:24:15,520
Haec quaestio multos annos studii requirit.

225
00:24:15,520 --> 00:24:23,960
Ego rebus commemoratis operam meam
plenam dabo, dum tu, quaeso, tuis curas.

226
00:24:23,960 --> 00:24:32,120
Oportet te efficacius laborare, productionem
augere, sumptus minuere, et negotiator melior fieri.

227
00:24:32,120 --> 00:24:35,760
Libenter tibi quovis tempore adero.

228
00:24:35,760 --> 00:24:39,240
Visitor, non contentus, abiit.

229
00:24:39,240 --> 00:24:41,400
Hic aliquid male se habebat.

230
00:24:41,400 --> 00:24:45,720
In rationibus Fabianis aliquid penitus pravum erat.

231
00:24:45,720 --> 00:24:49,680
Et ille quaestiones callide vitavit.

232
00:24:49,680 --> 00:24:56,040
Sed Fabianus late habebatur
peritus, et obiectiones inanes essent.

233
00:24:56,040 --> 00:25:03,920
Etenim oeconomia florere videbatur et res
publica incrementum maximum experiebatur.

234
00:25:03,920 --> 00:25:10,000
Ut faenus pecuniae mutuae solverent,
mercatores pretia sua augere coacti sunt.

235
00:25:10,000 --> 00:25:14,600
Operarii deinde querebantur mercedes suas nimis humiles esse.

236
00:25:14,600 --> 00:25:18,080
Tamen conductores mercedes maiores solvere nolebant.

237
00:25:18,080 --> 00:25:21,640
Periculum decoctionis monstraverunt.

238
00:25:21,640 --> 00:25:24,560
Agricolae pro fructibus suis aequo pretio non sunt soluti.

239
00:25:24,560 --> 00:25:30,000
Et multae matronæ de cibariis nimis caris querebantur.

240
00:25:30,000 --> 00:25:32,800
Tandem, tumultus exarserunt.

241
00:25:32,800 --> 00:25:36,400
Phaenomenon antea ignotum.

242
00:25:36,400 --> 00:25:39,440
Paupertas quoque magis magisque homines afficiebat.

243
00:25:39,440 --> 00:25:45,360
Neque amici neque propinqui facultatem habebant eos iuvandi.

244
00:25:45,360 --> 00:25:50,320
Vera patriae opulentia magna ex parte oblita erat.

245
00:25:50,320 --> 00:25:56,000
Solum fertile, silvae vastae, opes metallorum et pecora.

246
00:25:56,000 --> 00:25:58,640
Omnia in pecunia versabantur.

247
00:25:58,640 --> 00:26:03,880
Haec merx, quae summa videtur, semper inopia laborabat.

248
00:26:03,880 --> 00:26:06,920
Sed nemo rationem in dubium vocabat.

249
00:26:06,920 --> 00:26:12,360
Credebatur gubernatores omnes has machinationes sub manu habere.

250
00:26:12,360 --> 00:26:21,000
Pauci homines potuerunt copias suas pecuniarias
conferre et instituta creditoria aut pecuniaria sua condere.

251
00:26:21,000 --> 00:26:28,840
Hoc faenus sex centesimarum vel plus redderet, quod Fabiani
oblationem faenoris trium centesimarum magnopere superabat.

252
00:26:28,840 --> 00:26:36,000
Tamen, hae societates liberae solum
pecuniam mutuare poterant quae re vera earum erat.

253
00:26:36,000 --> 00:26:43,643
Dissimiles Fabiano, non habebant miram illam
potestatem pecuniam ex aere creare, eam

254
00:26:43,643 --> 00:26:49,400
modo in libros atramento inbibito inscribendo.

255
00:26:49,400 --> 00:26:54,480
Haec instituta pecuniaria libera
Fabianum et sodales eius vexabant.

256
00:26:54,480 --> 00:26:58,640
Itaque, sua statim constituerunt.

257
00:26:58,640 --> 00:27:03,920
Maxima pars certaminis empta est antequam florere posset.

258
00:27:03,920 --> 00:27:13,440
Omnibus fere temporibus, omnes institutiones
pecuniariae aut eorum erant aut ab eis regimini erant.

259
00:27:13,440 --> 00:27:16,840
Res oeconomica universa in peius se vertere perrexit.

260
00:27:16,840 --> 00:27:21,160
Operarii putabant dominos suos nimium lucrum sibi rapere.

261
00:27:21,160 --> 00:27:27,320
Patroni autem operarios suos pigros et inertes esse existimabant.

262
00:27:27,320 --> 00:27:30,320
Omnes inter se culpabant.

263
00:27:30,320 --> 00:27:33,120
Gubernatores quoque solutionem invenire non potuerunt.

264
00:27:33,120 --> 00:27:40,160
Praeterea, videbatur quaestionem
paupertatis potissimum tractandam esse.

265
00:27:40,160 --> 00:27:47,840
Programmata socialia instituta sunt et
omni incolae iure debebant conferre.

266
00:27:47,840 --> 00:27:53,677
Hoc vicissim cives irascit, qui adhuc veteri
illi sententiae adhaerebant, vicinos in

267
00:27:53,677 --> 00:27:58,960
necessitatibus invicem sponte auxilium ferre debere.

268
00:27:58,960 --> 00:28:03,640
"Hi vectigalia nihil aliud sunt quam
latrocinium legitimum," populus reclamavit.

269
00:28:03,640 --> 00:28:12,000
Quidquid ab homine contra voluntatem eius,
qualibet de causa, aufertur, furto aequivalet.

270
00:28:12,000 --> 00:28:18,074
Sed unusquisque se impotentem sentiebat et
damnationem carceris timebat, quae ob non

271
00:28:18,074 --> 00:28:22,040
soluta tributa et vectigalia infligi poterat.

272
00:28:22,040 --> 00:28:29,440
Quamquam programmata socialia levamen breve
praebuerunt, difficultates solvere non potuerunt.

273
00:28:29,440 --> 00:28:37,320
Contra, mox maioribus numeris redierunt,
maiorem pecuniae necessitatem secum ferentes.

274
00:28:37,320 --> 00:28:46,880
Sumptus sociales altitudines vertiginosas attigerunt, et
machina administrativa sumptuosa etiam extra potestatem evasit.

275
00:28:46,880 --> 00:28:51,880
Plerique gubernationis sodales homines
probi erant qui nuntios sinceros praebebant.

276
00:28:51,880 --> 00:28:56,520
Civibus suis sumptus additos onerare nolebant.

277
00:28:56,520 --> 00:29:03,680
Itaque ultimam spem amittunt, pecuniam
desideratam a Fabiano et sodalibus eius mutuando.

278
00:29:03,680 --> 00:29:10,520
Tamen, omnino nesciebant quomodo umquam has syngraphas redderent.

279
00:29:10,520 --> 00:29:14,120
Parentes iam non poterant magistris
liberorum suorum stipendium solvere.

280
00:29:14,120 --> 00:29:16,680
Iam neque medicis pecuniam dare poterant.

281
00:29:16,680 --> 00:29:20,040
Etiam societates vectoriae decoctae sunt.

282
00:29:20,040 --> 00:29:22,720
Nihil omnino pecuniae supererat.

283
00:29:22,720 --> 00:29:30,240
Gradu gradu, res publica se coactam invenit
omnes has functiones suscipere et administrare.

284
00:29:30,240 --> 00:29:41,360
Magistri, medici et multi alii ordines professionales
ministri publici et operarii sectoris publici facti sunt.

285
00:29:41,360 --> 00:29:45,560
His condicionibus, pauci tantum ex opere suo adhuc delectabantur.

286
00:29:45,560 --> 00:29:51,440
Stipendia honesta acceperunt, sed
libertatem et identitatem suam amiserunt.

287
00:29:51,440 --> 00:29:56,640
Unusquisque homo nonnisi rotula in machina ingenti erat.

288
00:29:56,640 --> 00:30:02,560
Nullus erat locus incepto proprio, et res
gestae professionales vix animadvertebantur.

289
00:30:02,560 --> 00:30:14,920
Stipendia et salaria paene certa erant, et promotiones solum
fieri poterant cum superior emeritus esset aut decessisset.

290
00:30:14,920 --> 00:30:20,973
Rectores, desperatione impulsī, iterum
Fabium consilium rogare constituerunt.

291
00:30:20,973 --> 00:30:29,720
Eum eximie callidum esse existimabant, et semper
videbatur optimam rationem quaestionibus pecuniariis habere.

292
00:30:29,720 --> 00:30:35,840
Omnia eorum incommoda auscultavit,
de iis cogitavit et locutus est.

293
00:30:35,840 --> 00:30:40,040
Multi homines suis difficultatibus non sufficiunt.

294
00:30:40,040 --> 00:30:45,800
Aliorum interventu et ope nituntur,
ut difficultates suas pro se soluant.

295
00:30:45,800 --> 00:30:50,433
Pro certo habeo vos omnes consentire plurimis
hominibus ius ad felicitatem vitae et ad

296
00:30:50,433 --> 00:30:54,400
necessitates suas fundamentales supplendas concedendum esse.

297
00:30:54,400 --> 00:31:00,480
Etenim summam illam sententiam
repraesentamus, omnes homines pares esse.

298
00:31:00,480 --> 00:31:11,346
Ad aequilibrium creandum, nimia divitiarum copia
divitum deminui et pauperibus redistribuenda est.

299
00:31:11,346 --> 00:31:12,920
Nulla alia via est.

300
00:31:12,920 --> 00:31:17,040
Systema tributorum graduatorum introducendum est.

301
00:31:17,040 --> 00:31:20,760
Quo plus habet, eo plus solvere debet.

302
00:31:20,760 --> 00:31:26,560
Omnes secundum opes suas tributo afficiant, et
omnibus secundum necessitates suas tribuatur.

303
00:31:26,560 --> 00:31:34,360
Exempli gratia, scholae et valetudinaria gratis
et commode eis qui inopia laborant patere debent.

304
00:31:34,360 --> 00:31:44,480
Longam eis orationem de altis propositis habuit et conclusit his
verbis: "Et, quaeso, nolite oblivisci vos mihi pecuniam debere."

305
00:31:44,480 --> 00:31:48,120
Iam pridem id mutuā accipis.

306
00:31:48,120 --> 00:31:57,460
Possum tibi in medio occurrere solutionem
differendo, sed saltem mihi usuras solvere perges.

307
00:32:02,680 --> 00:32:05,600
Nemo de philosophia Fabianae dubitavit.

308
00:32:05,600 --> 00:32:11,120
Rectio re vera vectigal ex reditu gradatum instituit.

309
00:32:11,120 --> 00:32:17,760
Quo plus quis merebat, eo maiore portione vectigali onerabatur.

310
00:32:17,760 --> 00:32:24,560
Nemo vectigal de reditu amabat, sed omnes
id solvebant, ne in carcerem conicerentur.

311
00:32:24,560 --> 00:32:29,400
Mercatores iterum coacti sunt pretia sua augere.

312
00:32:29,400 --> 00:32:33,640
Iterum operarii maiores mercedes poposcērunt.

313
00:32:33,640 --> 00:32:41,760
Quam ob rem, multi negotiatores partem operariorum suorum
machinis supplere coacti sunt aut in egestatem redacti sunt.

314
00:32:41,760 --> 00:32:47,568
Hoc, sane, inopiam operarum auxit, quod
gubernationem impulit ut nova consilia subsidii

315
00:32:47,568 --> 00:32:52,200
socialis et beneficiorum inopiae operarum institueret.

316
00:32:52,200 --> 00:32:59,719
Rectores portoria, subsidia, aliasque rationes
tuitivas instituerunt ut varias industrias a

317
00:32:59,719 --> 00:33:04,200
ruina servarent et opera civium conservarent.

318
00:33:04,200 --> 00:33:15,760
Hic illicque homines mirari coeperunt num finis productionis
re vera esset bona fabricare an modo opera providere.

319
00:33:15,760 --> 00:33:21,749
Res cum in peius verteretur, res publica conata
est aliquam stabilitatem per moderationem

320
00:33:21,749 --> 00:33:26,320
stipendiorum et pretiorum et per leges implicatas servare.

321
00:33:26,320 --> 00:33:32,440
Auctoritates fiscales per tributum valoris additi
et omnia genera vectigalium confirmandae erant.

322
00:33:32,440 --> 00:33:38,846
Quidam olim monuit panem unum, dum ab machina
messoria ad matronam domi perveheretur, plus

323
00:33:38,846 --> 00:33:43,120
quam quinquaginta vectigalibus variis subici.

324
00:33:43,120 --> 00:33:50,275
Nunc peritos intervenire oportuit. Aliquando etiam ad consilium
ministrorum evecti sunt, sed plerumque in

325
00:33:50,275 --> 00:33:57,680
comitiis obscuris convenerunt et, anno ex anno,
nihil nisi scripta inania efficere potuerunt.

326
00:33:57,680 --> 00:34:02,486
Optime, structuram vectigalium ulterius reformandam suaserunt.

327
00:34:02,486 --> 00:34:08,640
Sed summa omnium vectigalium et
portoriorum constanter crescere pergebat.

328
00:34:08,640 --> 00:34:12,880
Fabianus usuras suas pertinaciter exigebat.

329
00:34:12,880 --> 00:34:17,560
Hoc onus partem semper crescentem vectigalium devoravit.

330
00:34:17,560 --> 00:34:24,200
Hoc novissimum genus rei publicae, scilicet factionum, ortum est.

331
00:34:24,200 --> 00:34:30,760
Homines inter se disputabant, quae
factio optime difficultates solvere posset.

332
00:34:30,760 --> 00:34:39,135
Homines de moribus et doctrinis disputabant,
nomina invicem coniciebant, et de omnibus rebus

333
00:34:39,135 --> 00:34:44,600
magnopere tumultuabantur, praeter ipsam quaestionem.

334
00:34:44,600 --> 00:34:50,080
Desperatio tacita per corpora gubernantia serpsit.

335
00:34:50,080 --> 00:34:58,480
Tandem eo ventum est ut usura debita in
una urbe reditum totum generatum superaret.

336
00:34:58,480 --> 00:35:05,687
Per totam rem publicam, summa faenoris non soluti
crevit, et iam faenus quoque super faenus

337
00:35:05,687 --> 00:35:11,320
praeteritum exigebatur, quod faenus compositum appellatur.

338
00:35:11,320 --> 00:35:19,830
Hoc Fabiano et comitibus eius permisit ut paulatim opes tangibiles
patriae sibi vindicarent, sive per translationes dominii,

339
00:35:19,830 --> 00:35:25,240
sive obtinendo maiorem in dies potestatem in consiliis curatorum.

340
00:35:25,240 --> 00:35:28,440
Sed potestas nondum erat universa.

341
00:35:28,440 --> 00:35:40,787
Societas arcanum sciebat se in statu suo securum
fore, cum omnem hominem perfecte sub potestate haberet.

342
00:35:40,787 --> 00:35:43,000
Ubique pecuniae inopia erat.

343
00:35:43,000 --> 00:35:46,200
Multi homines opere caruerunt et pauperes facti sunt.

344
00:35:46,200 --> 00:35:52,800
Systemata salutis socialis omnibus providere non
poterant, itaque populus paulatim rebellare coepit.

345
00:35:52,800 --> 00:35:57,760
Fabianus gubernatores persuaduit ut uno ictu duo facerent.

346
00:35:57,760 --> 00:36:06,839
Primum, bellum est optimum instrumentum ad populos in
pugna contra communem hostem externum coniungendos.

347
00:36:06,839 --> 00:36:18,880
Et secundo, haec est etiam optima via ad solvenda debita
domestica, scilicet aliis gentibus post victoriam exspoliandis.

348
00:36:18,880 --> 00:36:27,048
Ut machinam belli incitaret, Fabius officinas exstruxit, dominis
earum pecuniam ad bombas fabricandas dedit, exercitui

349
00:36:27,048 --> 00:36:35,440
pecuniam commodavit, et denique civibus calamitosis
mutua magnae faenoris ad amplam reconstructionem concessit.

350
00:36:35,440 --> 00:36:41,800
Postea, plura munifica mutua sub
nomine progressus oeconomici concessa sunt.

351
00:36:41,800 --> 00:36:50,403
Hoc systema, cum omnibus suis consectariis, tam prosperum fuit ut
multae civitates per orbem terrarum subito se

352
00:36:50,403 --> 00:37:00,360
invenirent non solum in aere alieno, scilicet apud
Fabianum, sed etiam implicatas vel participes cuiusdam belli.

353
00:37:00,360 --> 00:37:11,720
Fabianus curavit ut semper aequilibrium virium esset, quo fieri
posset ut quaelibet civitas ad bellum contra aliam cogeretur.

354
00:37:11,720 --> 00:37:18,738
Fabianus semper hoc consilium bonum esse putabat, cum civitas
eius monita neglexisset, aera aliena non

355
00:37:18,738 --> 00:37:26,360
persolveret, aut novum rationem nummariam
instituere vellet quae cum Fabiano non coniuncta esset.

356
00:37:26,360 --> 00:37:33,608
Fabianus semper patriam oppugnatam pecunia adiuvit, plerumque per
homines interpositos, sodalitates fictas, aut ministeria

357
00:37:33,608 --> 00:37:40,440
secreta, ut bellum quam diuturnissimum esset et quam
plurima pecunia ex restitutione aedificiorum quaestus fieret.

358
00:37:40,440 --> 00:37:51,253
Deinde aes alienum suum persolvit,
infrastructuram opesque naturales patriae subactae diripiens.

359
00:37:51,253 --> 00:38:02,800
Plerique civium nostrorum qui contra insidiosum systema
rebellaverunt, aut aerumnis adducti aut simpliciter derisi sunt.

360
00:38:02,800 --> 00:38:09,434
Ad hunc finem, Fabianus et socii eius plurimas
ephemerides, stationes televisificas et radiophonicas emerunt et

361
00:38:09,434 --> 00:38:14,160
praefectos ab se delectos ad eas administrandas constituerunt.

362
00:38:14,160 --> 00:38:20,133
Multi ex his instrumentorum communicationis
moderatoribus sincere mundum meliorem facere conabantur,

363
00:38:20,133 --> 00:38:23,900
sed omnino non intellegebant quomodo abuterentur.

364
00:38:23,900 --> 00:38:33,400
Remedia quae fovebant symptomata tantum tractabant,
causam autem principalem rei numquam aggrediebantur.

365
00:38:33,400 --> 00:38:36,480
Certe varia acta diurna et commentarii erant.

366
00:38:36,480 --> 00:38:47,640
Quaedam alae sinistrae, quaedam alae dextrae, alia mediae partis
liberae; necnon periodica operariis et alia negotiatoribus.

367
00:38:47,640 --> 00:38:56,840
Tibi licebat legere et scribere quidquid velis, dummodo
veram quaestionis rationem perscrutari non conareris.

368
00:38:56,840 --> 00:39:02,560
Consilium magnum Fabiani perfectioni appropinquabat.

369
00:39:02,560 --> 00:39:08,800
Tota civitas, nec solum haec, ei magnopere debebat.

370
00:39:08,800 --> 00:39:16,240
Per systema educationis et media communicationis socialis,
non solum animi motus hominum, sed etiam mentes ipsas regebat.

371
00:39:16,240 --> 00:39:24,600
Quid populus sentiret et crederet, tandem omnino in Fabiano erat.

372
00:39:24,600 --> 00:39:31,704
Si quis multo plus pecuniae possidet quam umquam
in suum delectamentum impendere possit, quae

373
00:39:31,704 --> 00:39:36,200
singularia gaudia ex mundo adhuc percipere potest?

374
00:39:36,200 --> 00:39:41,200
Illis qui se optimates vocant,
responsum ad hanc quaestionem clarum est.

375
00:39:41,200 --> 00:39:42,760
Vis.

376
00:39:42,760 --> 00:39:47,640
Potestas nuda et immoderata in alios.

377
00:39:47,640 --> 00:39:55,840
Idealistae in mediis et in re publica peritissimi
erant et ita ad efficaciter neutralizandos redacti erant.

378
00:39:55,840 --> 00:40:02,432
Sed Fabius veros rerum moderandarum cupidos invenit,
qui illo speciali animi imperio praediti erant, quod

379
00:40:02,432 --> 00:40:07,200
inter potentiae avidos gentium divitiarum quaerebat.

380
00:40:07,200 --> 00:40:12,200
Plerique ex prioribus aurificibus huiusmodi animum induxerant.

381
00:40:12,200 --> 00:40:15,840
Eorum opes immoderatae eos iam non satiabant.

382
00:40:15,840 --> 00:40:20,120
Novum certamen excitantem quaerebant.

383
00:40:20,120 --> 00:40:25,080
Potestas in multitudines summa lusus erat.

384
00:40:25,080 --> 00:40:29,080
Hi homines se ceteris omnibus superiores esse putabant.

385
00:40:29,080 --> 00:40:32,280
Ius et officium nostrum est regnare.

386
00:40:32,280 --> 00:40:34,600
Turbae nesciunt quid eis bonum sit.

387
00:40:34,600 --> 00:40:37,640
Oves congregare et circum ducere debes.

388
00:40:37,640 --> 00:40:42,040
Nos autem nati sumus ad regendum.

389
00:40:42,040 --> 00:40:49,253
Fabianus et socii eius multas
argentarias per urbem et regionem regebant.

390
00:40:49,253 --> 00:40:59,680
Fieri potest ut societates privatae diversis dominis fuerint,
sed quamvis omni certamine manifesto, arte una operabantur.

391
00:40:59,680 --> 00:41:07,760
Ratione a re publica probata, argentaria centralis instituta
erat, cuius fundamentum ne suo quidem capitali nitebatur.

392
00:41:07,760 --> 00:41:15,560
Minime, hic quoque, pecuniae creatio ex
depositis populi compendiorum detrahendis nitita est.

393
00:41:15,560 --> 00:41:19,120
Debita ubique.

394
00:41:19,120 --> 00:41:26,862
Foris, hoc centrum reservarum speciem
praebebat se copiam nummariam graviter

395
00:41:26,862 --> 00:41:32,580
moderari et quodam modo munus publicum exercere.

396
00:41:32,580 --> 00:41:39,910
Sed quod mirum, nullus umquam legatus a populo
electus aut magister civium praestantior in consilio

397
00:41:39,910 --> 00:41:45,400
rectorum huius argentariae centralis cooptatus est.

398
00:41:45,400 --> 00:41:53,456
Res publica non iam directe a Fabiano mutuum
petebat, sed ad argentariam centralem se convertere

399
00:41:53,456 --> 00:41:59,160
poterat, vectigalibus anni proximi pro pignore prolatis.

400
00:41:59,160 --> 00:42:11,880
Hoc consilio Fabiani congruebat, scilicet ut suspicionem a
se averteret et potius rationem gubernationis proponeret.

401
00:42:11,880 --> 00:42:17,720
In recessu, scilicet, rerum potiebatur.

402
00:42:17,720 --> 00:42:25,720
Fabiani imperium indirecte in res publicas tam
perfectum erat ut semel iactationem effuderit.

403
00:42:25,720 --> 00:42:32,240
Si pecuniam gentis rego, mihi nihil interest qui leges ferant.

404
00:42:32,240 --> 00:42:42,120
Nihil referebat quae factio rerum potiretur, quia Fabius
pecuniam et aerarium, vitam ipsam rei publicae, regebat.

405
00:42:42,120 --> 00:42:48,560
Rectores pecuniam acceperunt, sed faenus in
singulis mutuis additiciis impositum est.

406
00:42:48,560 --> 00:42:55,702
Summae semper maiores in omnia genera beneficiorum
socialium infundebantur, et res publica vix usuras

407
00:42:55,702 --> 00:43:00,600
solvere poterat, nedum debitum principale persolvere.

408
00:43:00,600 --> 00:43:10,885
Interdum aliquis rogabat: "Si pecunia est ratio ab
hominibus creata, profecto ad necessitates hominum accommodari

409
00:43:10,885 --> 00:43:17,040
potest, ut eis potius serviat quam eos regat, nonne?"

410
00:43:17,040 --> 00:43:25,456
Sed homines huius generis magis magisque rari facti sunt,
et voces eorum obruerentur strepitu inferno, quem aeterna

411
00:43:25,456 --> 00:43:31,960
quaestio de quinque thaleris ad usuras desideratis excitabat.

412
00:43:31,960 --> 00:43:36,920
Gubernationes veniebant et ibant, et cum eis colores factionum.

413
00:43:36,920 --> 00:43:44,200
Nigrum, rubrum, flavum, viride, sed principium idem manebat.

414
00:43:44,200 --> 00:43:52,160
Quodcumque regimen rerum potiebatur, Fabiani propositum
ultimum annis singulis magis magisque appropinquabat.

415
00:43:52,160 --> 00:43:55,427
Leges hominum nihil ad rem pertinebant.

416
00:43:55,427 --> 00:43:58,120
Vectigali onerati sunt usque ad nauseam.

417
00:43:58,120 --> 00:44:00,200
Eius solvendi facultas ad finem pervenerat.

418
00:44:00,200 --> 00:44:06,920
Nunc tempus maturum erat ad Fabiani postremum magnum consilium.

419
00:44:06,920 --> 00:44:12,520
Decem per centum omnis pecuniae adhuc
in usu erat forma nummorum chartarumque.

420
00:44:12,520 --> 00:44:18,960
Cum pecunia in sinu, homines adhuc
aliquam potestatem in vitas suas habebant.

421
00:44:18,960 --> 00:44:26,720
Hoc ultimum praesidium libertatis
personalis tollendum erat sine suspicione movenda.

422
00:44:26,720 --> 00:44:30,840
Argui posset id de salute fuisse.

423
00:44:30,840 --> 00:44:34,280
Syngraphae extra communitatem propriam non acceptabantur.

424
00:44:34,280 --> 00:44:37,560
Homines, cum iter facerent,
pecuniam numeratam secum portare nolebant.

425
00:44:37,560 --> 00:44:42,960
Solutio igitur commodior in hac re valde grata fuit.

426
00:44:42,960 --> 00:44:46,920
Scilicet, Fabius iterum recte sentiebat.

427
00:44:46,920 --> 00:44:53,800
Societas eius omnibus chartulam plasticam
distribuit, quae nomen possessoris, imaginem

428
00:44:53,800 --> 00:44:58,720
photographicam, et numerum agnitionis ostendebat.

429
00:44:58,720 --> 00:45:02,840
Hanc chartulam modo ostendere oportebat in emendo.

430
00:45:02,840 --> 00:45:11,056
Negotiatores computatrum centrale adierunt et
fidem comprobaverunt, post quam cliens, usque

431
00:45:11,056 --> 00:45:16,520
ad certam summam, ad libitum suum emere poterat.

432
00:45:16,520 --> 00:45:22,645
Charta creditoria clientibus etiam gratior
facta est, quod nullos usuras ab eis exigebat,

433
00:45:22,645 --> 00:45:26,680
cum reliquum debitum fine mensis persolverent.

434
00:45:26,680 --> 00:45:33,934
Negotiatores autem impensas multo maiores
habebant, quae rursus pretio mercium finalium

435
00:45:33,934 --> 00:45:39,160
addendae et ita emptori impingendae erant.

436
00:45:39,160 --> 00:45:45,360
Fabianus et socii eius fama semper meliore fruebantur.

437
00:45:45,360 --> 00:45:50,493
Ita, vere tamquam columina societatis habebantur.

438
00:45:50,493 --> 00:45:59,240
Eius sententiae de rebus pecuniariis et
oeconomicis paene sicut dogma religiosum acceptabantur.

439
00:45:59,240 --> 00:46:06,560
Numerosi parvi negotii sub onere semper
crescente vectigalium et portoriorum corruerunt.

440
00:46:06,560 --> 00:46:13,041
Permissus et licentiae speciales omnibus
artibus et rationibus introductae sunt, quibus

441
00:46:13,041 --> 00:46:17,600
societatibus reliquis difficile erat se sustinere.

442
00:46:17,600 --> 00:46:25,480
Fabianus omnes societates magnas possidebat vel
regebat, quarum unaquaeque centenas subsidiarias habebat.

443
00:46:25,480 --> 00:46:29,920
Certamen inter has magnas societates merum simulatum erat.

444
00:46:29,920 --> 00:46:33,320
Denique omnes aemuli e foro eiecti sunt.

445
00:46:33,320 --> 00:46:41,480
Plumbarii, mechanici autocinetorum, electrici et plerique
alii artifices parvaeque negotiationes eundem casum passi sunt.

446
00:46:41,480 --> 00:46:49,680
A magnis societatibus Fabiani devorati sunt,
quae coniunctim sub tutela rei publicae erant.

447
00:46:49,680 --> 00:46:55,280
Fabianus deinde contendit nummos
chartaceosque omnino abrogandos esse.

448
00:46:55,280 --> 00:47:05,720
Ut nulla societas aut privatus sine chartis creditorum et
systemate computatrali ubique praesenti superesse posset.

449
00:47:05,720 --> 00:47:14,570
Si quis chartam suam creditoriam amitteret, consilium Fabiani
erat ut numerus agnitionis cuiusque civis in

450
00:47:14,570 --> 00:47:22,640
manu eius tatuaretur, quo sub luce speciali
legeretur et in computatrum transmitteretur.

451
00:47:22,640 --> 00:47:30,280
Sine tali testimonio identitatis, nemo
iam quidquam emere aut vendere posset.

452
00:47:30,280 --> 00:47:40,280
Omnis computatrum cum computatro centrali ingenti coniungendum
est, in quo omnes notitiae de singulis hominibus condantur.

453
00:47:40,280 --> 00:47:46,813
Ita Fabius omnia de omnibus sciret.

454
00:47:46,813 --> 00:48:03,355
Hoc semel consecutus, summam potestatem omnium hominum in civitate
et, praeterea, omnium hominum in orbe terrarum habiturus erat.

455
00:48:13,427 --> 00:48:19,340
Exitus et solutiones huius difficultatis iam hodie exstant.

456
00:48:27,386 --> 00:48:32,240
Gratias agere volumus omnibus qui ad prosperitatem huius
pelliculae contulerunt: secret.tv / kopp-verlag.de / crevid.de