WEBVTT

00:00.099 --> 00:06.668
Бу DVDны күпләп күчереп тарату ачык рәвештә хуплана;
нәшриятчыларның белдергән максаты – мөмкин кадәр

00:06.668 --> 00:11.737
киңрәк таралышка ирешү. Ихтирам белән, Neue Impulse e.V.

00:11.737 --> 00:19.473
Түбәндәге фильм безнең акчаның чын үсешен
һәм акча системасындагы кимчелекләрне күрсәтә.

00:19.473 --> 00:28.145
Чын вакыйгалар һәм шәхесләр белән булган теләсә
нинди охшашлыклар очраклы да, ниятсез дә түгел.

00:28.145 --> 00:30.864
Neue Impulse e.V. тәкъдим итә

00:30.864 --> 00:41.787
secret.tv, Kopp Verlag һәм CreVid.de-ның мәрхәмәтле ярдәме белән

00:41.787 --> 00:44.544
Майкл Кент продакшн

00:44.544 --> 00:51.140
Алтынчы Фабиан турында хикәя

00:58.935 --> 01:03.514
Нигә акча һәр җирдә дә җитми?

01:03.514 --> 01:07.480
Миңа бөтен дөньяны 5% өстәмә белән бир

01:07.480 --> 01:10.660
Ларри Хэннигэн текстына нигезләнеп

01:13.433 --> 01:17.053
Ральф Алекс Фихтнерның рәсемнәре

01:23.720 --> 01:27.220
Сөйләүче Кай Ташнер

01:30.962 --> 01:31.918
Режиссёр һәм анимация Кристоф Леманн

01:31.918 --> 01:39.840
Фабиан иртәгә зур халык алдында әйтер
чыгышын күнегү иткәндә дулкынланып торды.

01:39.840 --> 01:43.880
Ул һәрвакыт көчкә һәм абруйга омтылган.

01:43.880 --> 01:48.280
Хәзер аның хыялы тиздән чынга ашыр.

01:48.280 --> 01:56.895
Фабиан алтын һәм көмеш белән эшләүче һөнәрче иде,
ул бизәнү әйберләре һәм орнаментлар ясый иде, ләкин

01:56.895 --> 02:01.860
эшләп көн күрергә туры килүе аңа инде ошамый иде.

02:01.860 --> 02:06.040
Ул гадәттән тыш мавыктыргыч мизгелләрне һәм сынауларны эзләде.

02:06.040 --> 02:11.940
Һәм хәзер аның бөек планы тормышка ашырылырга тора иде.

02:13.528 --> 02:18.920
Нәселләр буе товарларны турыдан-туры
алмашу сәүдәнең иң киң таралган формасы булды.

02:18.920 --> 02:26.739
Гаиләсен ашатырга тиешле кешеләр бу бурычны тулысынча
үзләренең игенчелек һәм терлекчелек белән шөгыльләнү аша

02:26.739 --> 02:30.751
хәл иткәннәр, яисә билгеле бер һөнәргә махсуслашканнар.

02:30.751 --> 02:38.053
Үз җитештерүебездән артык булган продукцияне
башкаларның артык продукциясе белән алмаштык.

02:38.053 --> 02:42.760
Базар мәйданы социаль тормышның җанлы үзәге иде.

02:42.760 --> 02:50.560
Тозан һәм шау-шуга карамастан, төсле гөрләү гомумән популяр иде,
чөнки һәрвакыт күп яңа һәм кызыклы әйберләр ишетергә була иде.

02:50.560 --> 02:54.887
Ләкин соңгы вакытта каршылыклар һәм
бәхәсләр арта барган кебек тоелды.

02:54.887 --> 02:57.400
Нигә моңа сүз әрәм итәргә?

02:57.400 --> 03:03.273
Яхшырак система булдыру вакыты җитте.

03:03.273 --> 03:10.686
Гадәттә кешеләр күтәренке рухта иделәр һәм
хезмәтләренең җимешләреннән ләззәтләнделәр.

03:10.686 --> 03:13.360
Хөкүмәт формасы бик гади иде.

03:13.360 --> 03:22.680
Һәр муниципалитетта гражданнар шурасы сайланды, аның бурычы
шәхеснең ирек һәм хокукларын тәэмин итү һәм гарантияләү иде.

03:22.680 --> 03:31.000
Беркемне дә, шәхеснең яки төркемнең этәрүе белән дә,
үз теләгенә каршы берни дә эшләргә мәҗбүр итә алмыйлар.

03:31.000 --> 03:41.200
Бу хөкүмәтнең бердәнбер максаты иде, һәм һәр
сайланган мэр үз җәмгыяте тарафыннан теләп хупланды.

03:41.200 --> 03:47.320
Ләкин базар көне җиңел үтмәгән берничә проблема тудырды.

03:47.320 --> 03:49.600
Пичаның кыйммәте ничә иде?

03:49.600 --> 03:54.440
Моны бер чиләкме, ике чиләкме кукуруз белән түләргәме?

03:54.440 --> 03:58.200
Сыер кул арбасыннан кыйммәтрәк идеме?

03:58.200 --> 04:00.096
Бенчмарк кайда иде?

04:00.096 --> 04:04.057
Кем дә яхшырак система уйлап таба алмады.

04:04.057 --> 04:10.000
Фабиан халыкка игълан итте: «Миндә бартер
белән бәйле проблемаларыбызны чишү юлы бар».

04:10.000 --> 04:15.040
Барлык ватандашлар зур җыелышка чакырылды.

04:15.040 --> 04:18.880
Шәһәр мәйданында зур күп кеше җыелды.

04:18.880 --> 04:23.640
Фабиан үзенең акча дип аталган яңа системасын аңлатты.

04:23.640 --> 04:31.720
Бу эш шактый өметле яңгырагач, кешеләр
кызыксынып сораштылар: бу алмашу ничек хәл ителер?

04:31.720 --> 04:37.280
Мин гадәттә бизәнү әйберләре ясау өчен
кулланган алтын – бик кыйммәтле металл, диде ул.

04:37.280 --> 04:42.480
Ул коррозияләнми, төсен үзгәртми һәм чиксез саклану вакытына ия.

04:42.480 --> 04:50.400
Шулай итеп, мин алтыннан берничә тиен
ясап, һәрберсен «талер» дип атармын.

04:50.400 --> 04:58.475
Ул тамашачыларга талер кыйммәте тиздән тотрыкланачагын
һәм акчаны алмашу чарасы итеп куллану товарларны

04:58.475 --> 05:04.720
турыдан-туры алмашуга караганда күпкә уңайлырак булуын аңлатты.

05:04.720 --> 05:10.203
Гражданнар җыелышының бер әгъзасы кайбер
кешеләрнең алтынны үзләре җиңел генә казып

05:10.203 --> 05:14.147
алып, аннан тиеннәр ясый алуларын билгеләп үтте.

05:14.147 --> 05:17.200
Фабиан җавапны инде әзер тота иде.

05:17.200 --> 05:18.880
Бу гадел булмас иде.

05:18.880 --> 05:24.840
Әлбәттә, законлы түләү чарасы буларак бары тик
хөкүмәт тарафыннан расланган тиеннәр генә кабул ителә.

05:24.840 --> 05:28.600
Иминлек максатларында штамп куелган.

05:28.600 --> 05:37.880
Тамашачылар моны шактый ышанычлы дип таптылар, һәм һәркемгә башта
бер үк санлы тиеннәр бирелергә тиеш дигән тәкъдим яңгырады.

05:37.880 --> 05:46.560
Ләкин шәм ясаучы сүзгә кереп: «Мин күпчелек
талерларга хаклы, чөнки һәркем минем шәмнәрне куллана», диде.

05:46.560 --> 05:52.400
Юк инде, диде бер фермер, чөнки азык-төлексез һәркем ач калачак.

05:52.400 --> 05:56.880
Тәләрләрнең күбесе һичшиксез фермерларга барырга тиеш.

05:56.880 --> 06:01.920
Бу башта гомуми бәхәскә китерде.

06:01.920 --> 06:09.880
Фабиан кешеләргә бераз вакыт үзара бәхәсләшергә ирек
бирде һәм ахыр чиктә аларга гаҗәеп бер чишелеш тәкъдим итте.

06:09.880 --> 06:18.360
Син ризалашмыйсың, шуңа күрә мин сиңа кирәк булган
барлык талерларны башта миннән алырга тәкъдим итәм.

06:18.360 --> 06:25.872
Теоретик яктан өске чик юк, ләкин әлбәттә
сез миңа бу сумманы кире кайтара алырга тиеш.

06:25.872 --> 06:33.400
Синнән күбрәк талер алган саен, ел ахырында кире
кайтарырга тиешле сумма шулкадәр зуррак булачак.

06:33.400 --> 06:39.120
Ярар, диде ватандашлар, ә сезгә моның ни файдасы?

06:39.120 --> 06:47.680
Чөнки мин сезгә хезмәт күрсәтәм, ягъни акча белән тәэмин итәм, дип
аңлатты Фабиан, шуңа күрә миңа хезмәт хакы алуга хокукым бар.

06:47.680 --> 07:00.200
Әйтик, мин сиңа һәр 100 талер өчен бурычка алсам, бурычны
һәр ел саен 100 талер һәм өстәмә 5 талер белән кире кайтар.

07:00.200 --> 07:09.800
Бу өстәмә 5 талер минем аренда түләвем, һәм
без бу аренда түләвен процент дип атарбыз.

07:09.800 --> 07:16.480
Башка юл юк кебек тоелды, ә 5% – уртача таләп кебек тоелды.

07:16.480 --> 07:20.727
Киләсе җомга кире кил, һәм без эшне башларбыз.

07:20.727 --> 07:27.280
Фабиан вакытны әрәм итмәде һәм киләсе
берничә көн-төнне тиеннәр ясауга багышлады.

07:27.280 --> 07:31.640
Бер атнадан соң кешеләр аның кибете каршында чират торалар иде.

07:31.640 --> 07:38.640
Гражданнар шурасы тиеннәрне тикшереп, раслаганнан соң,
беренче гражданнар үзләренең беренче талерларын суктылар.

07:38.640 --> 07:46.400
Башта кайберәүләр генә бу таныш булмаган
системаны сынап карау өчен берничә талер гына теләгәннәр.

07:46.400 --> 07:52.141
Бик тиз арада яңа алмашу чарасы бик популяр
булды, шуңа күрә барлык товарларның

07:52.141 --> 07:56.560
кыйммәте алтын тиеннәр яки талерлар белән бәяләнде.

07:56.560 --> 08:06.800
Бу кыйммәт билгеләү продукт бәясе иде, һәм ул нигездә
аны җитештерүгә киткән хезмәт күләме буенча билгеләнде.

08:06.800 --> 08:12.000
Әгәр күп эш кирәк булса, зур бәя куелган.

08:12.000 --> 08:17.940
Ләкин диярлек тырышлыксыз җитештерелә алган әйберләр арзан иде.

08:19.560 --> 08:24.800
Илнең бер шәһәрендә Албан исемле бер ир-ат яшәгән.

08:24.800 --> 08:27.560
Ул бердәнбер сәгать остасы иде.

08:27.560 --> 08:33.080
Аның клиентлары аның сәгатьләре
өчен югары бәя түләргә әзер иделәр.

08:33.080 --> 08:41.960
Ләкин аннары тагын бер кеше килеп чыкты, ул да сәгатьләр ясады
һәм сатуларын арттыру өчен аларны түбәнрәк бәягә тәкъдим итте.

08:41.960 --> 08:49.360
Альбан арзанрак көндәшләргә барлык клиентларын
югалтудан саклану өчен бәяләрен төшерергә мәҗбүр булды.

08:49.360 --> 08:56.689
Тиздән бәяләр клиентлар өчен уңайлы дәрәҗәдә
тотрыкланды, чөнки ике сәгать остасы да мөмкин кадәр

08:56.689 --> 09:01.413
югары сыйфатны иң файдалы бәягә тәкъдим итәргә тырышты.

09:01.413 --> 09:06.640
Бу чын һәм гадел ирекле көндәшлек иде.

09:06.640 --> 09:10.687
Шул ук принцип тиздән барлык тармакларга таралды.

09:10.687 --> 09:19.480
Төзелеш сәнәгате, транспорт секторы, авыл
хуҗалыгы, хәтта бухгалтерлар һәм башка һәр һөнәр.

09:19.480 --> 09:25.840
Клиентлар ирекле сайлау мөмкинлегенә ия булдылар
һәм үз теләкләре белән иң яхшы тәкъдимне сайладылар.

09:25.840 --> 09:34.560
Башка кешеләрнең бизнеска керүен булдырмас өчен концессияләр
яки таможня пошлиналары кебек ясалма саклау чаралары булмады.

09:34.560 --> 09:46.160
Тормыш дәрәҗәсе күтәрелде, һәм ахыр чиктә һәркем акча
кертелгәнче тормыш ничек мөмкин булган дип аптырап калды.

09:46.160 --> 09:51.400
Ел ахырында Фабиан аңа акча бурычлы
булган барлык кешеләрне эзләп тапты.

09:51.400 --> 09:58.953
Кайберәүләр хәзер алганнарыннан күбрәккә ия булдылар, ләкин бу
шулай ук башкаларның хәзер азракка ия булуын аңлата иде, чөнки

09:58.953 --> 10:03.600
әйләнешкә бары тик билгеле бер санлы тиеннәр генә кертелгән иде.

10:03.600 --> 10:10.601
Шулай итеп, табыш алганнар 100 талерны һәм өстенә 5
талер процентны кире түлиләр иде, ләкин еш кына эшләрен

10:10.601 --> 10:15.120
дәвам итәр өчен яңадан акча алырга мәҗбүр булалар иде.

10:15.120 --> 10:20.360
Калганнарына беренче тапкыр аларның бурычлы булулары ачык булды.

10:20.360 --> 10:28.080
Аларга тагын акча биргәнче, Фабиан үз таләпләрен
гарантияләү өчен бу кешеләрнең милкенә ипотека куйды.

10:28.080 --> 10:36.867
Хәзер бурычлылар бары тик бурычлы гына түгел, өйләре дә залогка
куелган иде, шуңа күрә алар табып булмаслык дәрәҗәдә кыен

10:36.867 --> 10:42.800
булган югалган биш талерны табу өчен тиз арада юлга кузгалдылар.

10:42.800 --> 10:52.462
Җәмгыятьнең бөтенлегендә беркем дә бу бурыч тозагыннан котыла
алмаячагын аңламады, чөнки башта җитештерелгән һәм

10:52.462 --> 11:03.920
әйләнешкә кертелгән барлык талерлар да кайтарылган булса да, һәр
100 талер өчен ел саен 5 талер процент җитмәгән булыр иде.

11:03.920 --> 11:10.674
Фабианнан башка беркем дә процентны беркайчан
да түли алмаячакларын аңламады, чөнки бу

11:10.674 --> 11:15.280
өстәмә акча күләме беркайчан да чыгарылмаган иде.

11:15.280 --> 11:22.980
Кайбер кешеләрнең тиздән банкрот булып чыгуы һичшиксез иде.

11:25.200 --> 11:36.000
Фабианның остаханәсенең арткы ягында клиентлар үзләренең кайбер
тиеннәрен имин саклау өчен калдырырга яраткан сейф бар иде.

11:36.000 --> 11:41.227
Ул моның өчен акча күләме һәм аны
саклау вакытына карап аз гына түләү алды.

11:41.227 --> 11:44.720
Иясе үз кертемнәре өчен квитанцияләр алды.

11:44.720 --> 11:53.185
Зуррак сатып алулар вакытында күп алтын тиеннәрне йөртү авыр
булганга, акрынлап гадәткә керде: тиеннәр урынына

11:53.185 --> 12:02.240
сатып алынган товарларның кыйммәтенә туры килгән
Фабианның бер яки берничә квитанциясе белән түләү.

12:02.240 --> 12:08.731
Кибетчеләр квитанцияләрне ышанычлы түләү чарасы
буларак кабул иттеләр, чөнки аларны теләсә кайсы

12:08.731 --> 12:13.560
вакытта Фабианга алып барып, алтын тиеннәр ала алалар иде.

12:13.560 --> 12:19.280
Алтын үзе күчерелмичә, квитанцияләр кулдан-кулга тапшырылды.

12:19.280 --> 12:25.720
Фабианның квитанцияләренә алтын тиеннәре кебек үк ышандылар.

12:25.720 --> 12:33.160
Фабиан тиздән чынлыкта алтын тиеннәрне кире
алырга диярлек беркем дә килмәвен аңлады.

12:33.160 --> 12:43.680
Шулай ул үзенә уйлады: «Хәзер миндә күп алтын бар, әмма мин һаман
да һөнәрче булып маңгаем тиресе белән көн күрешемне табам».

12:43.680 --> 12:45.000
Бу ялган.

12:45.000 --> 12:51.185
Ни дисәң дә, монда ятып торган һәм сирәк кенә
алынып кителгән алтынны файдаланырга рөхсәт

12:51.185 --> 12:55.480
ителсә, дистәләгән кеше миңа процент түләр иде.

12:55.480 --> 13:06.120
Ул үзенә әйтте: «Дөрес, алтын минеке түгел,
ләкин ул минем кулымда, һәм шул гына мөһим».

13:06.120 --> 13:14.347
Нигә миңа тиеннәр сугуны дәвам итәргә, әгәр дә
мин сейфымдагы кайбер тиеннәрне куллана алам?

13:14.347 --> 13:20.320
Шулай итеп, ул инде үзендә сакланган
алтын тиеннәрне биреп тора башлады.

13:20.320 --> 13:28.280
Башта гына аз гына һәм бик сак кына,
ләкин әкренләп барған саен кыюрак.

13:28.280 --> 13:33.560
Бер көнне Фабиан зур кредит гаризасы алды.

13:33.560 --> 13:42.640
Ул клиентка тәкъдим итте: «Нигә без шул барлык
тиеннәрне сиңа җибәрү урынына синең исемеңә счет ачмыйбыз?»

13:42.640 --> 13:46.960
Мин сиңа тиешле күләмдә квитанцияләр бирәм.

13:46.960 --> 13:52.520
Алучы риза булды һәм квитанцияләр өемен күтәреп китте.

13:52.520 --> 14:01.600
Ул шактый зур кредит алган иде, әмма алтын сейфта калды.

14:01.600 --> 14:14.320
Клиент киткәч, Фабианның йөзендә киң елмаю иде,
чөнки ул тортны ашап та, аны һаман да саклап калды.

14:14.320 --> 14:19.760
Ул алтынны биреп тә, аны үзендә саклап кала ала иде.

14:19.760 --> 14:27.707
Дусларга, танышларга һәм чит кешеләргә, хәтта
дошманнарга да үз эшләре өчен акча кирәк иде, һәм алар залог

14:27.707 --> 14:33.120
бирә алса, бирелә торган акча күләменә чик куелмады.

14:33.120 --> 14:40.873
Фабиан хәтта үзенә карамаган сейфында
сакланган акча күләменнән берничә тапкыр күбрәк

14:40.873 --> 14:45.840
акчаны гади квитанцияләр генә биреп бирә алды.

14:45.840 --> 14:55.600
Чын хуҗалар үз алтыннарын кире таләп итмәгән һәм
халык ышанычы сакланган вакытта барысы да яхшы иде.

14:55.600 --> 15:02.720
Зур китапта ул һәрбер клиентның дебетлары һәм
кредитлары турында төгәл язмалар алып барды.

15:02.720 --> 15:09.040
Акча бирү бик табышлы бизнес булып чыкты.

15:09.040 --> 15:15.800
Фабианның социаль статусы байлыгы кебек үк тиз күтәрелде.

15:15.800 --> 15:18.880
Ул хәзер хөрмәт ителгән мөһим кеше иде.

15:18.880 --> 15:24.720
Финанс мәсьәләләрендә аның сүзе генә диярлек вахит дип саналган.

15:24.720 --> 15:30.017
Башка шәһәрләрдән килгән алтынчылар аның эш
алып бару ысулларына кызыксына башладылар, һәм

15:30.017 --> 15:33.680
бер көнне барысы да бергәләп аның янына бардылар.

15:33.680 --> 15:43.800
Ул аларны үз ысулларына өйрәтте, ләкин
серлелекнең төп шарт булуын ассызыклады.

15:43.800 --> 15:51.120
Әгәр дә заговор ачыкланса, бөтен система
карта йорты кебек җимерелеп төшәр иде.

15:51.120 --> 15:55.560
Шуңа күрә яшерен оешма булдыру карары кабул ителде.

15:55.560 --> 16:05.440
Һәр зәркәнче үз шәһәренә кайтты һәм Фабианның
күрсәтмәләре буенча үз акча бирү бизнесын оештыра башлады.

16:05.440 --> 16:11.408
Фәбианның квитанцияләре хәзер аның алтын
тиеннәре кебек үк кабул ителә иде, һәм аларны еш

16:11.408 --> 16:14.585
кына тиеннәр кебек үк сейфка салып куялар иде.

16:14.585 --> 16:23.506
Әгәр бер сәүдәгәр икенчесенә товар җибәрү өчен билгеле бер
түләү җибәрергә теләсә, ул Фабианга үз исәбеннән икенче

16:23.506 --> 16:28.920
сәүдәгәрнең исәбенә акча күчерергә кыска гына күрсәтмә язды.

16:28.920 --> 16:34.840
Фабиан берничә минут эчендә
исәпләрдә кирәкле үзгәрешләрне кертә алды.

16:34.840 --> 16:39.339
Бу яңа система да бик популяр булды.

16:39.339 --> 16:47.840
Мондый наличсыз түләүләр өчен
язма күрсәтмәләр чеклар дип аталган.

16:47.840 --> 16:55.040
Тагын бер яшерен очрашуда Фабиан
үзенең алтынчыларына яңа планны ачты.

16:55.040 --> 17:02.660
Киләсе көнне алар илнең аерым өлешләрен
җитәкләгән барлык губернаторларны җыеп, җыелыш уздырдылар.

17:02.660 --> 17:10.487
Фабиан матбугат вәкиле булып чыгыш ясады. «Без
биргән квитанцияләр гадәттә яхшы кабул ителә,

17:10.487 --> 17:14.720
ләкин кайчак аларны ялганчылар күчермә ясый.»

17:14.720 --> 17:17.960
Без моңа нокта куярга тиешбез.

17:17.960 --> 17:22.520
Губернаторлар аптырап, моны ничек
хәл итәргә мөмкин, дип сорадылар.

17:22.520 --> 17:33.707
Фабиан, әлбәттә, җавапны әзер тотты. «Мин хөкүмәткә махсус
кәгазьгә катлаулы үрнәкләр белән яңа квитанцияләр бастыру бурычын

17:33.707 --> 17:39.793
йөкләргә тәкъдим итәм, аларны без банкноталар дип атарбыз».

17:39.793 --> 17:44.955
Без, зәркәнчеләр, басма чыгымнарын капларга
шатбыз, чөнки бу квитанцияләр чыгару вакытында

17:44.955 --> 17:48.840
безгә зур күләмдә вакытны экономияләргә ярдәм итә.

17:48.840 --> 17:56.233
Губернаторларның башка каршылыклары булмады,
чөнки халыкны алдаучылардан саклау кирәк

17:56.233 --> 18:00.432
иде, ә банкнотлар бастыру акыллы чишелеш булды.

18:00.432 --> 18:09.360
«Һәм тагын бер нәрсә бар», диде Фабиан, «кайбер кешеләр алтын
эзләү белән шөгыльләнә һәм үзләренең алтын тиеннәрен ясыйлар».

18:09.360 --> 18:16.080
Мин барлык алтын кисәкчәләрен тиешле
компенсация – тиеннәр һәм банкноталар рәвешендә

18:16.080 --> 18:20.800
тапшыруны таләп итүче закон кабул итүне тәкъдим итәм.

18:20.800 --> 18:28.080
Бу тәкъдим дә кабул ителде, һәм хөкүмәт
яңа банкнотларның күп күләмен бастырды.

18:28.080 --> 18:32.400
Һәр банкнотада билгеле бер сүз бар иде.

18:32.400 --> 18:37.040
Бер талер, биш талер, ун талер һәм шундый рәвешле.

18:37.040 --> 18:42.960
Алтынчылар минималь бастыру чыгымнарын капладылар.

18:42.960 --> 18:49.360
Язмаларны үзең белән йөртү күпкә
уңайлырак булганга, халыкны ышандыру җиңел булды.

18:49.360 --> 18:57.440
Ләкин популяр булуларына карамастан, яңа банкнотлар һәм тиеннәр
барлык операцияләрнең якынча ун проценты гына өчен кулланылган.

18:57.440 --> 19:06.880
Статистика күрсәткәнчә, барлык түләү операцияләренең 90
проценты чеклар һәм банк күчермәләре аша эшкәртелгән.

19:06.880 --> 19:11.800
Аннары Фабиан үз планының киләсе этабын эшкә җибәрде.

19:11.800 --> 19:19.280
Хәзергәчә клиентлар чынлыкта акчаларын имин
саклау өчен аңа аз гына түләү түли иделәр.

19:19.280 --> 19:28.940
Ләкин казнага күбрәк акча җәлеп итү өчен Фабиан сакчыларга
аларның депозитлары буенча өч процентлык процент тәкъдим итте.

19:28.940 --> 19:34.754
Күпчелек кешеләр аның бары тик ике процент кына табыш
эшләр дип уйладылар, чөнки ул аларның акчаларын биш

19:34.754 --> 19:38.360
процентлы процент белән биреп торуы белән билгеле иде.

19:38.360 --> 19:46.715
Әйткәндәй, беркем дә Фабианның ысулларын сорарга
теләмәде, чөнки өч процентлык табыш алу саклау

19:46.715 --> 19:52.700
өчен өстәмә түләргә караганда күпкә отышлырак иде.

19:54.800 --> 20:01.173
Саклаучылар саны күп булу сәбәпле,
Фабиан идарә иткән активлар тиз үсте.

20:01.173 --> 20:09.760
Һәм тагын бер кат ул сейфта чынлыкта булган банкноталар
һәм тиеннәр суммасыннан күпкә зуррак сумманы кредит бирде.

20:09.760 --> 20:22.760
Хәзинәдәге һәр 100 талер акча өчен ул заем алучыларга 200, 300
яки 400 талер, кайбер очракларда хәтта 900 талерга кадәр бирде.

20:22.760 --> 20:30.887
Аңа нисбәт беркайчан да тугызга бердән артмавын
тәэмин итәргә генә кирәк иде, чөнки уртача алганда

20:30.887 --> 20:35.920
ун клиентның берсе кредитын акчалата алырга теләде.

20:35.920 --> 20:47.160
Шулай да Фабиан гади чеклар рәвешендә биргән 900 талер
китап акчасы өчен 45 талер тулысынча процент ала алды.

20:47.160 --> 20:52.240
Бу 900 талердан биш процент.

20:52.240 --> 20:57.600
Һәм Фабиан 45 талерны процент итеп калдырды.

20:57.600 --> 21:00.600
Башка алтынчылар да шуны эшләделәр.

21:00.600 --> 21:03.920
Алар барысы да һавадан акча ясадылар.

21:03.920 --> 21:11.960
Гади генә ручка белән, өстенә тагын процент та таләп итте.

21:11.960 --> 21:18.846
Әлбәттә, алар акчаны үзләре сугып чыгармадылар, ә
хөкүмәткә банкноталар бастыруны яки тиеннәр сугуны

21:18.846 --> 21:23.520
йөкләделәр, аннары аларны заложниклар халыкка тараттылар.

21:23.520 --> 21:26.640
Фабиан бары тик бастыру чыгымнарын гына түләде.

21:26.640 --> 21:34.320
Шулай да, алар кредитлар биргәндә һавадан акча
тудырдылар һәм аннан өстәмә рәвештә процент та алдылар.

21:34.320 --> 21:40.173
Күпчелек кешеләр акча тәэминаты
өчен хөкүмәт җаваплы дип ышандылар.

21:40.173 --> 21:49.120
Алар шулай ук Фабиан бары тик башкалар аңа саклыкка
тапшырган акча суммаларын гына заемга бирер дип ышандылар.

21:49.120 --> 21:56.640
Шулай да гаҗәп: акча башка урынга
бирелгәндә беркемнең дә саклыклары кимемәде.

21:56.640 --> 22:06.680
Әгәр һәркем үз счет балансларын
берьюлы алуга тырышса, алдау ачыкланыр иде.

22:06.680 --> 22:12.000
Бер көнне уйчан эшмәкәр Фабианны күрергә килде.

22:12.000 --> 22:15.160
Процент таләбе дөрес түгел, диде ул.

22:15.160 --> 22:21.200
Һәр тапкыр алар 100 талер заемга биргәндә,
кире кайтарганда 105 талер таләп итәләр.

22:21.200 --> 22:27.200
Өстәмә 5 талерны беркайчан да түләп булмый, чөнки алар юк.

22:27.200 --> 22:34.880
Авыл хуҗалыгы азык-төлек җитештерә, сәнәгать товарлар
җитештерә һ.б., әмма акчаны бары тик банклар гына җитештерә.

22:34.880 --> 22:43.360
Бөтен илдә бары тик ике генә эшмәкәр бар дип фараз
итик, алар калган һәркем өчен эш бирүче булып торалар.

22:43.360 --> 22:47.040
Бу икесенең һәркайсы 100 талер ала.

22:47.040 --> 22:56.200
Без хезмәт хакы һәм чыгымнар өчен 90 талер түлибез
һәм 10 талер табыш исәплибез, ул безнең кесәгә керә.

22:56.200 --> 23:04.567
Шулай итеп, гомуми сатып алу сәләте 90 плюс 10
талерны 2гә тапкырлаганда, ягъни 200 талер булыр.

23:04.567 --> 23:12.480
Ләкин аларны түләү өчен безгә барлык
товарларыбызны 210 талерға сатарга туры килер иде.

23:12.480 --> 23:24.000
Әгәр безнең берәү бөтен запасын 105 талердан сата
алса, икенчесе максимум 95 талер гына эшли ала.

23:24.000 --> 23:32.160
Моннан тыш, ул кайбер товарларын сата
алмаячак, чөнки аларны сатып алырлык акча калмады.

23:32.160 --> 23:39.800
Ул аларга әле дә 10 талер бурычлы калачак һәм аны
бары тик тагын акча бурычка алып кына кайтара алачак.

23:39.800 --> 23:43.960
Шуңа күрә система мөмкинсез.

23:43.960 --> 23:45.840
Ир кеше дәвам итте.

23:45.840 --> 23:54.920
Күрәсең, алар әйләнешкә 105 талер чыгарырга тиеш
булганнар, ягъни 100 талер миңа һәм 5 талерны үзләре тотарга.

23:54.920 --> 24:01.240
Шуннан соң әйләнештә 105 талер булыр
иде һәм бурычларны кайтарып булачак иде.

24:01.240 --> 24:06.000
Фабиан тын калып тыңлады һәм ниһаять җавап бирде.

24:06.000 --> 24:10.960
Икътисад бик катлаулы фән, кадерлем.

24:10.960 --> 24:15.520
Бу мәсьәләне өйрәнү өчен күп еллар кирәк.

24:15.520 --> 24:23.960
Мин югарыда телгә алынган мәсьәләләргә тиешле
игътибарны бирәм, ә син, зинһар, үз эшләреңне кара.

24:23.960 --> 24:32.120
Сезгә эшне нәтиҗәлерәк оештырырга, җитештерүне арттырырга,
чыгымнарны киметергә һәм яхшырак эшмәкәр булырга кирәк.

24:32.120 --> 24:35.760
Мин һәрвакыт сезгә ярдәм итәргә шатмын.

24:35.760 --> 24:39.240
Кунак канәгатьсез китеп барды.

24:39.240 --> 24:41.400
Биредә нәрсәдер дөрес түгел иде.

24:41.400 --> 24:45.720
Фабианның ысулларында нигездән үк хата бар иде.

24:45.720 --> 24:49.680
Һәм ул осталык белән сораулардан качты.

24:49.680 --> 24:56.040
Ләкин Фабианны киң белгеч дип
санадылар, һәм каршылыклар файдасыз булыр иде.

24:56.040 --> 25:03.920
Ниһаять, икътисад гөрләп үсә кебек
тоелды, һәм илдә зур күтәрелеш күзәтелде.

25:03.920 --> 25:10.000
Алынган акчага түләргә тиешле процентны каплау
өчен сәүдәгәрләргә бәяләрне күтәрергә туры килде.

25:10.000 --> 25:14.600
Аннан соң хезмәткәрләр хезмәт
хаклары бик түбән булуына зарландылар.

25:14.600 --> 25:18.080
Ләкин эш бирүчеләр хезмәт хакларын күтәрергә теләмәделәр.

25:18.080 --> 25:21.640
Алар банкротлык куркынычына ишарә иттеләр.

25:21.640 --> 25:24.560
Фермерлар үз продукцияләре өчен гадел түләнмәделәр.

25:24.560 --> 25:30.000
Һәм күп кенә йорт хуҗабикәләре
азык-төлекнең артык кыйммәт булуына зарландылар.

25:30.000 --> 25:32.800
Ниһаять, эш ташлаулар башланды.

25:32.800 --> 25:36.400
Элек билгеле булмаган күренеш.

25:36.400 --> 25:39.440
Кешеләрнең көннән-көн күбрәге дә ярлылыктан зыян күрде.

25:39.440 --> 25:45.360
Һәм хәтта дуслары да, туганнары да
аларга ярдәм итәргә мөмкинлекләре булмады.

25:45.360 --> 25:50.320
Илнең чын байлыгы күпчелеккә онытылган иде.

25:50.320 --> 25:56.000
Җиләкле туфрак, киң урманнар, минерал ресурслар һәм терлекчелек.

25:56.000 --> 25:58.640
Барысы да акча тирәсендә әйләнде.

25:58.640 --> 26:03.880
Күренгәнчә бөек булган бу товар һәрвакыт җитмәде.

26:03.880 --> 26:06.920
Ләкин беркем дә системаны сорамады.

26:06.920 --> 26:12.360
Хөкүмәтнең бу барлык механизмнарны
контрольдә тотканына ышанганнар.

26:12.360 --> 26:21.000
Берничә кеше артык акчаларын берләштереп, бәйсез
кредит яки финанс учреждениеләре булдыра алды.

26:21.000 --> 26:28.840
Бу 6% яки аннан да күбрәк процент китерәчәк, бу
Фабианның 3% процент тәкъдименнән шактый артык.

26:28.840 --> 26:36.000
Ләкин бу мөстәкыйль компанияләр чыннан да
үз милке булган акчаны гына бирә ала иделәр.

26:36.000 --> 26:49.400
Фабианнан аермалы буларак, аларда гади каләм белән
китапларга гына язып, һавадан акча тудыруның сәер көче юк иде.

26:49.400 --> 26:54.480
Бу бәйсез финанс институтлары
Фабианны һәм аның яраннарын рәнҗетте.

26:54.480 --> 26:58.640
Шуңа күрә алар тиз арада үзләренә караганны булдырдылар.

26:58.640 --> 27:03.920
Конкуренциянең күпчелеге чәчәк атарга да өлгермичә сатып алынды.

27:03.920 --> 27:13.440
Бик тиз арада барлык финанс институтлары
аларның милегендә яки контролендә булды.

27:13.440 --> 27:16.840
Гомуми икътисади хәл начарлана бирде.

27:16.840 --> 27:21.160
Эшчеләр үзләренең эш бирүчеләре
артык күп табыш калдыра дип уйладылар.

27:21.160 --> 27:27.320
Эш бирүчеләр исә үз эшчеләрен ялкау һәм нәтиҗәсез дип санадылар.

27:27.320 --> 27:30.320
Һәркем бер-берсен гаепләде.

27:30.320 --> 27:33.120
Губернаторлар да чишелеш таба алмадылар.

27:33.120 --> 27:40.160
Моннан тыш, ярлылык мәсьәләсен
өстенлекле рәвештә хәл итәргә кирәк кебек тоелды.

27:40.160 --> 27:47.840
Социаль программалар кертелде, һәм һәр
яшәүче закон буенча өлеш кертүгә мәҗбүр ителде.

27:47.840 --> 27:54.152
Бу исә, үз чиратында, гражданнарны ачуландырды, чөнки алар
әле дә күршеләрнең мохтаҗ вакытта ихтыяри рәвештә бер-берсенә

27:54.152 --> 27:58.960
ярдәм итәргә тиеш дигән искечә фикергә ябышып калганнар иде.

27:58.960 --> 28:03.640
Бу салымнар – законлаштырылган
талау гына, дип халык протест белдерде.

28:03.640 --> 28:12.000
Кешенең ризасызлыгыннан карамастан, максаты нинди булуга
карамастан, аның ирексез алынган һәрнәрсә урлауга тиң.

28:12.000 --> 28:22.040
Ләкин һәркайсы үзен көчсез хис итте һәм салымнарны һәм
җыемнарны түләмәү өчен төрмә җәзасына хөкем ителүдән курка иде.

28:22.040 --> 28:29.440
Социаль программалар кыска вакытлы җиңеллек
бирсә дә, алар проблемаларны чишә алмады.

28:29.440 --> 28:37.320
Карама-каршы, алар тиздән күбрәк санда кире кайттылар,
үзләре белән тагын да күбрәк акча кирәклеген алып килделәр.

28:37.320 --> 28:46.880
Социаль чыгымнар баш әйләнерлек дәрәҗәгә җитте,
ә кыйммәтле идарә аппараты да контрольдән чыкты.

28:46.880 --> 28:51.880
Хөкүмәт әгъзаларының күбесе намуслы
кешеләр иде, алар дөрес мәгълүмат бирделәр.

28:51.880 --> 28:56.520
Алар ватандашларын өстәмә чыгымнар
белән йөкләндерергә теләмәделәр.

28:56.520 --> 29:03.680
Шулай итеп, алар соңгы чараларын да югалталар һәм җитмәгән акчаны
Фабианнан һәм аның дусларыннан бурычка алырга мәҗбүр булалар.

29:03.680 --> 29:10.520
Ләкин алар бу облигацияләрне ничек
кайтарырга икәнен бөтенләй белмиләр иде.

29:10.520 --> 29:14.120
Ата-аналар балаларының укытучыларына
түләргә хәзер инде акчалары җитми иде.

29:14.120 --> 29:16.680
Алар табибларга да түли алмадылар.

29:16.680 --> 29:20.040
Хәтта транспорт компанияләре дә банкрот булды.

29:20.040 --> 29:22.720
Гади генә әйткәндә, акча бөтенләй калмады.

29:22.720 --> 29:30.240
Адым саен хөкүмәт үзен барлык бу функцияләрне үз
өстенә алып, аларны идарә итәргә мәҗбүр булды.

29:30.240 --> 29:41.360
Укытучылар, табиблар һәм башка күп кенә һөнәри төркемнәр дәүләт
хезмәткәрләре һәм җәмәгать секторы хезмәткәрләре булдылар.

29:41.360 --> 29:45.560
Бу шартларда эшләреннән канәгатьлек алучылар бик аз гына иде.

29:45.560 --> 29:51.440
Алар яхшы хезмәт хакы алдылар, ләкин
бәйсезлекләрен һәм үзлекләрен югалттылар.

29:51.440 --> 29:56.640
Һәр кеше зур машинаның бер генә шестернясе иде.

29:56.640 --> 30:02.560
Шәхси инициатива өчен мөмкинлек юк иде, ә
һөнәри казанышлар сирәк кенә игътибарга алынды.

30:02.560 --> 30:10.059
Эш хаклары һәм айлык түләүләр фактик рәвештә билгеләнгән
иде, ә хезмәттә күтәрелү бары тик югарырак вазыйфада эшләүче

30:10.059 --> 30:14.920
кеше пенсиягә чыкканда яки вафат булганда гына мөмкин иде.

30:14.920 --> 30:20.973
Өметсезлеккә төшкәч, хакимнәр янәдән
Фабианнан киңәш сорарга карар кылдылар.

30:20.973 --> 30:29.720
Алар аны гаять зирәк дип санадылар, һәм ул һәрвакыт финанс
мәсьәләләрен чишү өчен иң яхшы чишелеш таба кебек тоелды.

30:29.720 --> 30:35.840
Ул аларның барлык проблемаларын
тыңлады, алар турында уйлады һәм сөйләде.

30:35.840 --> 30:40.040
Күп кеше үз проблемалары белән көрәшә алмый.

30:40.040 --> 30:45.800
Алар үз проблемаларын чишү өчен кемдер
килеп ярдәм итәр дип башкаларга таяна.

30:45.800 --> 30:50.825
Мин ышанам, сез барыгыз да килешәсездер,
күпчелек кешеләргә тормышта бәхетле булырга һәм төп

30:50.825 --> 30:54.400
ихтыяҗларын канәгатьләндерергә хокук бирелергә тиеш.

30:54.400 --> 31:00.480
Ниһаять, без барлык кешеләр тигез
дигән төп принципны чагылдырабыз.

31:00.480 --> 31:11.346
Тигезлек булдыру өчен байларның артык
байлыгын тартып алып, мохтаҗларга таратырга кирәк.

31:11.346 --> 31:12.920
Башка юл юк.

31:12.920 --> 31:17.040
Прогрессив салым системасы кертелергә тиеш.

31:17.040 --> 31:20.760
Кемнең күбрәк булса, шулкадәр күбрәк түләргә туры килә.

31:20.760 --> 31:26.560
Һәркемне байлыгына карап салым салыгыз
һәм һәркемгә ихтыяҗларына карап бирегез.

31:26.560 --> 31:30.391
Мәсәлән, мәктәпләр һәм хастаханәләр финанс
яктан мөмкинлекләре чикләнгән кешеләр өчен

31:30.391 --> 31:34.360
бушлай һәм җиңел кереп була торган булырга тиеш.

31:34.360 --> 31:44.480
Ул аларга бөек идеаллар турында озын лекция сөйләде һәм
«Зинһар, миңа бурычлы булуыгызны онытмагыз» дип тәмамлады.

31:44.480 --> 31:48.120
Син аны инде шактый озак вакыт буена алып торасың.

31:48.120 --> 31:57.460
Мин сезнең өчен түләүне кичектерә алам, ләкин сез
ким дигәндә процентларны түләүне дәвам итәргә тиешсез.

32:02.680 --> 32:05.600
Фәбианның фәлсәфәсен беркем дә шик астына алмады.

32:05.600 --> 32:11.120
Хөкүмәт чынлап та күпбаскычлы керем салымын кертте.

32:11.120 --> 32:17.760
Кем күбрәк керем алган, шулкадәр
югарырак салым ставкасы кулланылган.

32:17.760 --> 32:24.560
Керем салымын беркем дә яратмады, ләкин барысы
да түләде, чөнки югыйсә төрмәгә эләгерләр иде.

32:24.560 --> 32:29.400
Сәүдәгәрләр тагын бер кат бәяләрен күтәрергә мәҗбүр булдылар.

32:29.400 --> 32:33.640
Тагын бер кат хезмәткәрләр югарырак хезмәт хакы таләп иттеләр.

32:33.640 --> 32:38.262
Нәтиҗәдә күп кенә эшмәкәрләр үзләренең эшче
көчләренең бер өлешен машиналар белән

32:38.262 --> 32:41.760
алыштырырга мәҗбүр булдылар яки банкротлыкка төштеләр.

32:41.760 --> 32:47.701
Бу, әлбәттә, эшсезлекне тагын да кискенләштерде,
һәм хөкүмәт социаль ярдәм һәм эшсезлек буенча

32:47.701 --> 32:52.200
пособиеләрнең өстәмә модельләрен кертергә мәҗбүр булды.

32:52.200 --> 32:59.056
Хөкүмәт төрле тармакларның җимерелүен булдырмас
өчен һәм эш урыннарын саклап калу өчен

32:59.056 --> 33:04.200
тарифлар, субсидияләр һәм башка саклау чаралары кертте.

33:04.200 --> 33:11.137
Кайда гына булса да кешеләр җитештерүнең
максаты чынлап та товар җитештерүме, әллә бары тик эш

33:11.137 --> 33:15.760
урыннары булдыру гынамы дип аптырый башладылар.

33:15.760 --> 33:21.179
Вакыт узган саен хәлләр тагын да начарлана барган саен, хөкүмәт
хезмәт хакы һәм бәяләрне контрольдә тоту,

33:21.179 --> 33:26.320
шулай ук катлаулы кагыйдәләр аша билгеле
дәрәҗәдә тотрыклылыкны саклап калырга тырышты.

33:26.320 --> 33:32.440
Салым органнары өстәмә кыйммәт салымы һәм
барлык төр җыемнар ярдәмендә ныгытылырга тиеш иде.

33:32.440 --> 33:43.120
Берәү бервакыт күрсәткәнчә, комбайндан өй хуҗабикәсенә барып
җиткәнче бер батон ипи 50 дән артык төрле салымга дучар була.

33:43.120 --> 33:50.125
Хәзер белгечләрнең эшкә керешү вакыты җитте. Кайчакта алар хәтта
министрлар кабинеты дәрәҗәсенә күтәрелделәр,

33:50.125 --> 33:57.680
ләкин күбесенчә алар билгесез комитетларда очрашып,
елдан-ел мәгънәсез кәгазьләр генә әзерли алдылар.

33:57.680 --> 34:02.486
Иң яхшы очракта, алар салым системасын
тагын да реформалаштыруны тәкъдим иттеләр.

34:02.486 --> 34:08.640
Ләкин салымнар һәм йөкләмәләрнең
гомуми күләме тотрыклы рәвештә артып барды.

34:08.640 --> 34:12.880
Фабиан өзлексез рәвештә аның процент түләүләрен таләп итте.

34:12.880 --> 34:17.560
Бу элемент салым керемнәренең
көннән-көн арта барган өлешен йота барды.

34:17.560 --> 34:24.200
Бу бөтенләй яңа сәясәт формасы – ягъни
партия сәясәте – барлыкка килүгә сәбәп булды.

34:24.200 --> 34:30.760
Кешеләр кайсы партия проблемаларны иң яхшы хәл
итә алачак дип бер-берсе белән бәхәсләштеләр.

34:30.760 --> 34:39.483
Кешеләр шәхесләр һәм идеологияләр турында сөйләштеләр,
бер-берсенә төрле ярлыклар ябыштырдылар һәм чын проблеманы

34:39.483 --> 34:44.600
исәпкә алмыйча һәрнәрсә турында зур ыгы-зыгы куптырдылар.

34:44.600 --> 34:50.080
Идарә органнары арасында тыныч өметсезлек таралды.

34:50.080 --> 34:58.480
Ахыр чиктә хәл шундый дәрәҗәгә җитте ки, бер шәһәрдә
түләргә тиешле процентлар күләме барлык керемнән дә артты.

34:58.480 --> 35:05.854
Ил буйлап түләнмәгән процентлар күләме артты,
һәм хәзер вакыты узып киткән процентларга да

35:05.854 --> 35:11.320
процент салынды, моны составлы процентлар дип атыйлар.

35:11.320 --> 35:19.889
Бу Фабианга һәм аның яраннарына илендәге матди байлыкны
акрынлап үзләштерергә мөмкинлек бирде: милек хокукын күчерү

35:19.889 --> 35:25.240
яки күзәтү шуралары өстендәге контрольне арттыру юлы белән.

35:25.240 --> 35:28.440
Ләкин контроль әле тулысынча булмады.

35:28.440 --> 35:40.787
Серле оешма һәр кешене камил рәвештә үз контроленә
алганнан соң гына үз позициясендә ышанычлы булачагын белде.

35:40.787 --> 35:43.000
Һәр җирдә акча җитмәде.

35:43.000 --> 35:46.200
Күп кеше эшсез калды һәм ярлылыкка төште.

35:46.200 --> 35:52.800
Социаль ярдәм системалары һәркемне кайгырта алмады,
шуңа күрә кешеләр әкренләп күтәрелергә тотындылар.

35:52.800 --> 35:57.760
Фабиан хөкүмәтне бер ташла ике кошны үтерергә күндерде.

35:57.760 --> 36:06.839
Беренчедән, сугыш — уртак тышкы дошманга каршы
көрәштә халыкны берләштерүнең иң яхшы чарасы.

36:06.839 --> 36:18.880
Икенчедән, бу шулай ук эчке дәүләт бурычларын каплауның
иң яхшы ысулы — җиңүдән соң башка илләрне эксплуатацияләү.

36:18.880 --> 36:26.771
Сугыш машинасын эшләтеп җибәрү өчен Фабиан заводлар төзетте,
аларның хуҗаларына бомбалар җитештерү өчен акча бирде,

36:26.771 --> 36:35.440
хәрбиләргә акча бирде, һәм ниһаять зыян күрүчеләргә киң
күләмле торгызу эшләре өчен югары процентлы кредитлар бирде.

36:35.440 --> 36:41.800
Шуннан соң икътисади үсеш исеме астында
тагын да күп күләмле кредитлар бирелде.

36:41.800 --> 36:50.596
Бу система, барлык нәтиҗәләре белән бергә, шулкадәр уңышлы булды
ки, дөнья буйлап күп кенә илләр кинәт кенә чит ил

36:50.596 --> 37:00.360
бурычында, аеруча Фабианга бурычлы булып калдылар, һәм
шулай ук ниндидер кораллы низагка да катнашып калдылар.

37:00.360 --> 37:11.720
Фабиан һәрвакыт көчләр балансын саклап торды, шуның өчен теләсә
кайсы илне теләсә кайсы илгә каршы сугышка этәрергә мөмкин иде.

37:11.720 --> 37:20.124
Фәбиан ил аның тәкъдимнәрен игътибарга алмаса,
бурычларын кайтармаса яки үзенә бәйле булмаган яңа акча

37:20.124 --> 37:26.360
системасын кертергә теләсә, моны һәрвакыт яхшы фикер дип санады.

37:26.360 --> 37:33.631
Фабиан һөҗүм ителгән илне һәрвакыт финанслады, күбесенчә алгы
кешеләр, алгы оешмалар яки махсус хезмәтләр аша,

37:33.631 --> 37:40.440
шуның өчен сугыш мөмкин кадәр озаграк барсын һәм
торгызу эшләреннән мөмкин кадәр күбрәк акча эшләнсен.

37:40.440 --> 37:51.253
Аннары ул үз бурычларын яулап алынган илнең инфраструктурасын
һәм табигый ресурсларын талау юлы белән кайтарды.

37:51.253 --> 38:02.800
Безнең илдәшләребезнең яман системага каршы күтәрелгәннәренең
күбесе икътисади басым ясап яки гади генә көлке итеп тындырылды.

38:02.800 --> 38:09.477
Шуның өчен Фабиан һәм аның яраннары газеталарның,
телевидение һәм радио станцияләренең күбесен сатып алып, аларны

38:09.477 --> 38:14.160
идарә итү өчен үзләре сайлап куйган җитәкчеләрне билгеләделәр.

38:14.160 --> 38:23.900
Бу медиа операторларының күпчелеге чын күңелдән дөньяны яхшыртуга
тырышты, ләкин аларны ничек файдаланганын бөтенләй аңламадылар.

38:23.900 --> 38:33.400
Алар тәкъдим иткән чишелешләр һәрвакыт симптомнарны гына
дәвалыйлар, проблеманың төп сәбәбенә һичкайчан үтеп кермиләр.

38:33.400 --> 38:36.480
Әлбәттә, төрле газеталар һәм журналлар бар иде.

38:36.480 --> 38:43.082
Кайберләре сул канат өчен, кайберләре уң канат
өчен, башкалары либераль үзәк өчен, шулай ук

38:43.082 --> 38:47.640
эшчеләр өчен журналлар һәм эшмәкәрләр өчен журналлар.

38:47.640 --> 38:56.840
Сезгә теләсә нәрсәне укырга һәм язарга рөхсәт ителде,
тик чын мәсьәләнең асылына төшәргә тырышмасагыз гына.

38:56.840 --> 39:02.560
Фабианның бөек планы тәмамлануга якынлаша иде.

39:02.560 --> 39:08.800
Бөтен ил, һәм бу ил генә түгел, аңа зур бурычлы иде.

39:08.800 --> 39:13.197
Мәгариф системасы һәм массакүләм мәгълүмат
чаралары аша ул кешеләрнең хис-кичерешләрен

39:13.197 --> 39:16.240
генә түгел, хәтта аңнарын да контрольдә тотты.

39:16.240 --> 39:24.600
Халык нәрсә уйлавы һәм нәрсәгә ышануы
ахыр чиктә тулысынча Фабианның кулында иде.

39:24.600 --> 39:31.824
Әгәр бер кеше шәхси рәхәте өчен тотарга
мөмкин булганнан күпкә артык акчага ия булса, ул

39:31.824 --> 39:36.200
дөньядан нинди үзенчәлекле ләззәтләр ала ала?

39:36.200 --> 39:41.200
Үзләрен элита дип игълан иткәннәр өчен бу сорауга ачык җавап бар.

39:41.200 --> 39:42.760
Көч.

39:42.760 --> 39:47.640
Башка кешеләр өстендәге чиксез, ирекле көч.

39:47.640 --> 39:55.840
Идеалистлар матбугатта һәм сәясәттә бик оста иделәр
һәм шуның белән нәтиҗәле рәвештә нейтральләштерелгәннәр.

39:55.840 --> 40:01.858
Ләкин Фабиан финанс династияләренең хакимлеккә
ынтылучылары арасында ул эзләгән үзенчәлекле

40:01.858 --> 40:07.200
хакимлекчел фикерләүгә ия чын контроль маниячеләрне тапты.

40:07.200 --> 40:12.200
Элекке алтынчыларның күбесе шундый фикерләү рәвешен үстергән иде.

40:12.200 --> 40:15.840
Аларның артык байлыгы аларны инде канәгатьләндерми.

40:15.840 --> 40:20.120
Алар яңа сынауның мавыктыргыч хисен эзләделәр.

40:20.120 --> 40:25.080
Күпчелеккә хакимлек итү – иң зур уен иде.

40:25.080 --> 40:29.080
Бу кешеләр үзләрен башкалардан өстенрәк дип санадылар.

40:29.080 --> 40:32.280
Идарә итү безнең хокукыбыз һәм безнең бурычыбыз.

40:32.280 --> 40:34.600
Күпчелек кешеләр үзләре өчен нәрсә яхшы икәнен белмиләр.

40:34.600 --> 40:37.640
Син аларны бергә җыярга һәм аларга боерыклар бирергә тиешсең.

40:37.640 --> 40:42.040
Без исә идарә итү өчен туганбыз.

40:42.040 --> 40:49.253
Фабиан һәм аның яраннары шәһәр һәм ил буйлап
күпсанлы кредит учреждениеләрен контрольдә тоттылар.

40:49.253 --> 40:54.985
Мөгаен, алар төрле хуҗаларга ия булган шәхси
компанияләр булгандыр, ләкин барлык күренгән

40:54.985 --> 40:59.680
көндәшлеккә карамастан, алар тыгыз хезмәттәшлек иткәннәр.

40:59.680 --> 41:07.760
Хөкүмәт рөхсәте белән үзәк банк оештырылды,
аның нигезе хәтта үз капиталына да таянмаган иде.

41:07.760 --> 41:15.560
Юк, монда да акча тудыру халыкның саклык
депозитларыннан акчаны дебетлау нигезендә башкарылды.

41:15.560 --> 41:19.120
Күз күрерлек кадәр бурыч.

41:19.120 --> 41:32.580
Тыштан караганда, бу резерв үзәге акча тәэминатын җитди рәвештә
көйли кебек тоела һәм ниндидер дәүләт функциясен чагылдыра иде.

41:32.580 --> 41:40.060
Ләкин гаҗәеп рәвештә, сайланган бер генә дә
хөкүмәт вәкиле яки югары дәрәҗәле дәүләт хезмәткәре

41:40.060 --> 41:45.400
дә бу үзәк банкның идарә органына кертелмәгән.

41:45.400 --> 41:53.930
Хөкүмәт хәзер Фабианнан турыдан-туры бурыч
алмый, әмма киләсе елның салым керемнәрен залог итеп

41:53.930 --> 41:59.160
кредит алу өчен үзәк банкка мөрәҗәгать итә ала.

41:59.160 --> 42:11.880
Бу Фабианның планына туры килде, ягъни шикне үзеннән
читкә юнәлтеп, аның урынына хөкүмәт процедурасын тәкъдим итү.

42:11.880 --> 42:17.720
Әлбәттә, фонда ул контрольне үз кулында тотты.

42:17.720 --> 42:25.720
Фабианның дәүләт эшләренә кыйгылмалы контроле шулкадәр
камил иде ки, ул бер тапкыр мактану сүзен әйтеп җибәрде.

42:25.720 --> 42:32.240
Әгәр дә мин илнең акчасын контрольдә тотсам,
кануннарны кем кабул итү миңа берни дә түгел.

42:32.240 --> 42:42.120
Кайсы партия хакимияттә булуы мөһим түгел иде, чөнки Фабиан
акчаны, финансларны, илнең тормыш чыганагын контрольдә тотты.

42:42.120 --> 42:48.560
Хөкүмәт акчаны алды, ләкин һәр
өстәмә кредит өчен процент салынды.

42:48.560 --> 42:55.341
Һәрьяклап социаль файдаларга көннән-көн күбрәк акча
салына иде, һәм хөкүмәт процентларын да түләргә

42:55.341 --> 43:00.600
кыенсынды, төп бурычны кайтару турында әйтеп тә тора алмады.

43:00.600 --> 43:07.444
Кайчак кемдер сорар иде: «Әгәр акча кешеләр тарафыннан
булдырылган система икән, аны кешеләрнең

43:07.444 --> 43:17.040
ихтыяҗларына яраклаштырып, аларны контрольдә тоту урынына
аларга хезмәт итәрлек итеп үзгәртеп була бит, шулай бит?»

43:17.040 --> 43:25.598
Ләкин мондый кешеләр көннән-көн сирәгрәк очрый башлады, һәм
аларның тавышлары процентларны түләргә кирәк булган югалган

43:25.598 --> 43:31.960
биш талерны эзләүнең мәңгелек шау-шуы астында басылып калды.

43:31.960 --> 43:36.920
Хөкүмәтләр килде дә китте, һәм
алар белән бергә партия төсләре дә.

43:36.920 --> 43:44.200
Кара, кызыл, сары, яшел, ләкин принцип шул ук калды.

43:44.200 --> 43:52.160
Кайсы хөкүмәт идарә итсә дә, Фабианның
ахыргы максаты елдан-ел якыная барды.

43:52.160 --> 43:55.427
Кешеләр кануннары әһәмиятсез иде.

43:55.427 --> 43:58.120
Аларны күңел әйләнерлек дәрәҗәгә кадәр салымга тарттылар.

43:58.120 --> 44:00.200
Аның түләү сәләте бетте.

44:00.200 --> 44:06.920
Хәзер Фабианның соңгы зур хәрәкәте өчен вакыт җиткән иде.

44:06.920 --> 44:12.520
Барлык акчаның ун проценты әле дә тиеннәр
һәм банкнотлар рәвешендә әйләнештә иде.

44:12.520 --> 44:18.960
Кесәләрендә акча булганда, кешеләр үз тормышларын
әле дә билгеле бер дәрәҗәдә контрольдә тота алдылар.

44:18.960 --> 44:26.720
Шәхси ирекнең бу соңгы бастионы
шик уятмыйча юк ителергә тиеш иде.

44:26.720 --> 44:30.840
Кемдер моны куркынычсызлык мәсьәләсе дип әйтә алыр иде.

44:30.840 --> 44:34.280
Чеклар үз җәмгыятеңнән читтә кабул ителмәде.

44:34.280 --> 44:37.560
Кешеләр сәяхәт иткәндә акчаны үзләре белән йөртергә теләмәделәр.

44:37.560 --> 44:42.960
Шуңа күрә бу өлкәдә уңайлырак чишелеш бик кулай кабул ителде.

44:42.960 --> 44:46.920
Әлбәттә, Фабиан тагын да дөрес фикергә килде.

44:46.920 --> 44:58.720
Аның оешмасы һәркемгә иясенең исемен, фотосурәтен һәм
идентификация номерын күрсәткән пластик карта бирде.

44:58.720 --> 45:02.840
Сатып алганда сезгә бу картаны күрсәтергә генә кирәк иде.

45:02.840 --> 45:11.296
Эшмәкәрләр үзәк компьютер белән элемтәгә
керделәр һәм кредитны тикшерделәр, аннары клиент билгеле

45:11.296 --> 45:16.520
бер суммага кадәр теләгән кадәр сатып ала алды.

45:16.520 --> 45:26.680
Кредит картасы ай ахырында баланс суммасын кире кайтарганда
процент алмау белән клиентлар өчен тагын да җәлеп итәрлек булды.

45:26.680 --> 45:33.834
Бизнесменнар исә сизелерлек югарырак чыгымнарга ия
булдылар, аларны ахыр продуктлар бәясенә өстәргә

45:33.834 --> 45:39.160
һәм шулай итеп сатып алучыга күчерергә туры килде.

45:39.160 --> 45:45.360
Фабиан һәм аның дуслары көннән-көн
яхшырап барган абруйга ия булдылар.

45:45.360 --> 45:50.493
Әйе, алар чыннан да җәмгыять баганалары дип саналганнар.

45:50.493 --> 45:59.240
Аның финанс һәм икътисади мәсьәләләр буенча
белдерүләре диярлек дини догма итеп кабул ителде.

45:59.240 --> 46:06.560
Салымнар һәм йөкләмәләрнең көннән-көн арта барган
авырлыгы астында күпсанлы кечкенә бизнеслар җимерелде.

46:06.560 --> 46:13.096
Барлык мөмкин булган ысуллар һәм процедуралар өчен
махсус рөхсәтләр һәм лицензияләр кертелде, бу

46:13.096 --> 46:17.600
калган компанияләргә эшләрен дәвам итүне авырлаштырды.

46:17.600 --> 46:25.480
Фабиан барлык зур компанияләргә ия иде яки аларны
контрольдә тотты, һәркайсында йөзләгән филиал бар иде.

46:25.480 --> 46:29.920
Бу зур компанияләр арасындагы
көндәшлек чынлыкта бары тик алдау гына иде.

46:29.920 --> 46:33.320
Ахыр чиктә барлык көндәшләр дә базардан куып чыгарылды.

46:33.320 --> 46:38.467
Сантехниклар, машиналар механиклары,
электриклар һәм башка күпчелек һөнәрчеләр һәм

46:38.467 --> 46:41.480
кечкенә бизнеслар да шул ук язмышны кичерделәр.

46:41.480 --> 46:49.680
Аларны Фабианның зур корпорацияләре йотып
бетерде, алар барысы да хөкүмәт яклавы астында иде.

46:49.680 --> 46:55.280
Аннары Фабиан тиеннәрне һәм кәгазь
акчаны тулысынча бетерүне яклады.

46:55.280 --> 47:05.720
Шулай итеп, бер генә дә компания яки шәхес кредит карталары
һәм һәр җирдә булган компьютер системасы булмыйча яши алмасын.

47:05.720 --> 47:16.456
Кемдер кредит картасын югалтса, Фабианның планы һәр гражданның
идентификация номерын кулга татуировка ясап куярга иде, аны

47:16.456 --> 47:22.640
махсус яктыда укып, компьютерга тапшырырга мөмкин булсын өчен.

47:22.640 --> 47:30.280
Шундый шәхесне раслаучы документ булмаганда,
беркем дә берни дә сатып ала да, сата да алмас иде.

47:30.280 --> 47:40.280
Һәр компьютер зур үзәк компьютер белән тоташтырылырга
тиеш, анда һәр кеше турында барлык мәгълүмат сакланыр.

47:40.280 --> 47:46.813
Шулай итеп, Фабиан һәркем турында барысын да белер иде.

47:46.813 --> 47:56.514
Бу максатка ирешелгәч, ул илдәге барлык
кешеләр өстендә, өстәвенә, бөтен дөньядагы барлык

47:56.514 --> 48:03.355
кешеләр өстендә дә тулы хакимлеккә ия булыр иде.

48:13.427 --> 48:19.340
Бу катлаулы хәлдән чыгу юллары һәм чишелешләр бүген үк бар.

48:27.386 --> 48:32.240
Без бу фильмның уңышына өлеш керткән һәркемгә рәхмәт
белдерәбез: secret.tv / kopp-verlag.de / crevid.de