Hallo almal, dit is werklik 'n groot eer om hier voor julle te staan. Dankie, Ivo.
Ek dink dit is regtig goed om vandag hier te wees. Dit is altyd goed om op die regte plek op die regte tyd te wees, nie waar nie?
Ek was dikwels op die verkeerde plek op die verkeerde tyd. In geringe verkeersongevalle sê jy
gewoonlik vir jouself: "O, as ek net anders gery het."
Maar vandag voel ek net dat dit presies die regte plek op die regte tyd is. En oor die algemeen voel ek iets soos—miskien
ken jy hierdie gevoel ook—die winter is verby en daar is 'n lenteagtige lug in die lug, hierdie eerste warm dae in Maart.
Ek voel iets in my dat ons, as mensdom, as 'n volk, verandering nodig het.
Ek was onlangs weer in Wene – ek gaan soms daarheen op sake – en het deur die strate geloop en ook die Parlement besoek.
En daar was buste van die stigters van die republiek wat die Republiek van Oostenryk uitgeroep het. En op een of ander manier
het dit my hart so aangeraak dat ek gedink het, miskien destyds – ek wil nou nie oordeel nie, die uitroeping van die Republiek van
Oostenryk is nie die punt nie – maar miskien destyds, toe hulle daarvoor geveg het of wat ook al hulle gemotiveer het,
het hulle dalk nie gedink dat dit ooit sou gebeur nie, dat dit sou slaag, dat so 'n ander wêreld moontlik sou wees.
En toe het hulle eintlik as mislukkings geëindig.
Ek hoop dat geen van ons uiteindelik misluk nie, maar dat ons steeds hierdie nuwe wêreld kan ervaar. Dat ons hierdie
verandering wat Christoph Hörstel genoem het, kan ervaar. Dat ons nie net daaroor praat nie, nie net daarvan droom nie, maar dit
werklik kan ervaar – dat daardie verandering aan die gang is.
Ja. Die titel van my aanbieding is: "Rente op skuld: wat jy moet weet!"
Miskien voel jy dieselfde as wat ek altyd gevoel het toe ek jonk was – selfs al het ek net geld geleen vir 'n roomys,
selfs al was dit destyds net een Duitse mark – ek was altyd regtig gelukkig wanneer ek die skuld kon terugbetaal.
Dit is vandag nog steeds so, selfs al is dit net 10 euro. Ek was altyd regtig verlig toe ek
uiteindelik van daardie dom skuld ontslae geraak het.
Voel iemand anders ook so? Ek is nie heeltemal alleen nie, okay.
Dan ken jy die gevoel. Dit is net wonderlik om sonder skulde te kan leef.
Ons politici, sakeleiers, finansieministe en regeringshoofde lyk of hulle 'n ander persepsie van skuld het.
As jy waarneem hoe die nasionale skuld ontwikkel, mag jy eintlik geneig wees om te dink dat dit nou as goeie
vorm beskou word om in 'n florerende ekonomie skuld te hê.
En wat die terugbetaling betref – ek weet nie, terugbetaling word nie eens bespreek nie.
Alles wat ek ooit hoor, is oor nuwe skuld en hoër rentekoerse wat betaal moet word, maar op een of ander manier lyk
dit of die idee om dit eintlik terug te betaal nooit by iemand opkom nie. Ek hoor niks daaroor nie.
Ek het 'n grafiek saamgebring om jou 'n aanvanklike oorsig te gee. Vandag het ons reeds die onderwerpe Europa en die lande van
die wêreld, sowel as skuld en die finansiële stelsel, aangeraak. Hoeveel skuld het lande eintlik? In Europa, byvoorbeeld.
En ek het dit geïllustreer – met behulp van amptelike syfers van die Internasionale Monetêre Fonds – die
skuldratio in verhouding tot die bruto binnelandse produk.
Bruto binnelandse produk is die som van alle goedere en dienste wat in 'n land geproduseer word.
Alles wat daar geproduseer word, al die werk wat daar gedoen word, word daar aangeteken, en die skulde
wat hierdie land dan het, word in perspektief geplaas.
En ek het my die vryheid geneem om 'n beoordeling te maak.
'n graderingsklassifikasie wat "geen skuld" aandui, is vir my donker groen. Ek kan dadelik sê
dat daar geen donker groen land in Europa is nie.
Ek het eendag gedink "10%", so as 'n land 10% skuld het in verhouding tot wat dit in 'n jaar
verdien, het ek dit liggroen genoem en gemerk.
Vir my is "10 tot 25%" geel, "25 tot 75%" rooi, en "meer as 75%" donkerrooi.
Laat ek illustreer hoe ek dit beoordeel.
Stel jou voor dat jy al jou rekeninge vir 'n maand betaal, maar jy ontvang nie jou salaris nie; dit word in
plaas daarvan direk na die bank oorbetaal met die doel om ons nasionale skuld af te betaal.
As jy dit vir 'n maand doen, maar terselfdertyd jou huur betaal, petrol betaal, inkopies betaal, klere betaal, en die
pompbediende of die pompstasie-huurder dieselfde doen, neem hy jou geld, maar gee dit ook aan die bank.
As jy dit as 'n model doen – ons wil ons skulde vinnig afbetaal – kan jy daarin slaag om 8%
in 'n maand af te betaal deur alles op te gee.
En daaruit het ek die kleure afgelei en gesê: okay, ek kon nog steeds voorstel dat so 'n volk dit sou kon regkry.
Ek het gesê geel, okay, een tot drie maande, daar mag nog nie 'n burgeroorlog wees as al die geld na die banke gaan nie.
Maar ek is nie meer seker of ons in Duitsland ook nie in 'n burgeroorlog of selfregverdiging of wat ook al
sou beland as ons altyd die geld wat ons verdien moet afgee net om die banke tevrede te hou nie.
Kom ons kyk na die lande en sien hoe Europa, ons geliefde Europa, lyk: Portugal 124% nasionale skuld, Spanje 97%, Frankryk 92%,
Groot-Brittanje 93%, Ierland 119%, Italië 128%, en so aan. Luxemburg is by 25%, wat eintlik nog steeds redelik goed is
– ek blaai nou hier deur – daar is prakties net rooi lande.
Ons het Bulgarije met 16%, waarop ek later sal terugkom, en Turkye. 'n Paar ontbreek, die hele
Skandinawië. Estland, met 10% nasionale skuld, val ook op, net soos Georgië, Armenië en Azerbeidjan.
En dan is daar die groot beer, Rusland, met 10% nasionale skuld, groen, liggroen, nie donker groen nie, maar tog liggroen.
Om eerlik te wees, sou ek skaam wees as ek daarvoor verantwoordelik was.
Want dit is eintlik ... gewoonlik leef jy nie so nie. Jy leef nie op krediet nie en is dan ook nog trots daarop.
Maar ons sal later daarop terugkom wanneer ons die vraag beantwoord: was dit nog altyd so?
Mens kan ook aanneem dat dit waarskynlik in die verlede anders gelyk het en dat dit dalk nou ook so is; is
dit verwant aan die ekonomiese krisis van 2008? Kom ons kyk nogmaals na die ontwikkeling.
Maar eers, kom ons kyk weer na die hele wêreld.
Slegs 'n paar lande is nie in die skuld nie; 171 van die 173 lande wat deur die IMF gedek word,
is tans in die skuld. Baie min is donker groen.
Ons het die land reeds bespreek, ek sal daaroor terugkom.
Dit is moeilik om te sien, ek kan my hand nie stewig genoeg hou nie, Koeweit is nog groen,
nie almal ken dalk Brunei nie, Maleisië is groen.
En die res is in 'n of ander vorm van skuld, ten minste liggroen, wat nog aanvaarbaar is; ons sien Iran hier.
Maar die res is rooi, van rooi tot diep rooi in skuld.
En die onaangename ding van skuld is dat dit rente meebring.
En nou ontstaan die vraag: wie betaal eintlik die rente op die skuld?
Om hierdie vraag te beantwoord, wil ek graag drie groepe ondersoek.
Groep 1 bestaan uit privaat huishoudings,
Groep 2: Maatskappye
en Groep 3 die staat.
Groep 1 is jy, byvoorbeeld wanneer jy na die bank gaan en 'n lening neem om jou luukse nuwe motor te betaal.
In hierdie geval is die saak eintlik nogal duidelik. Jy is verantwoordelik vir die rente op die skuld.
So nou gaan jy hard werk om geld te verdien sodat jy jou skulde kan afbetaal.
Jy kan egter ook sê: Ek onttrek my aan hierdie skuldwaansin; ek neem geen lenings of krediete nie.
Ek wil op hierdie stadium nie daaroor kommentaar lewer nie.
Maar oorweeg dit: Kan jy aan hierdie persoonlike besluit, hierdie meganisme van skuld, ontsnap?
Kom ons kyk na Groep 2, die maatskappye.
In my geval wil ek jou graag bekendstel aan 'n landbouonderneming wat onder andere graan kweek.
Die boer het 'n slim nuwe trekker gekoop.
Hy het dit deur die bank gefinansier, so loop daar rente op.
As ons nou na die koste-situasie van hierdie landbouonderneming kyk, het ons aan die een kant die
personeelkoste vir die landbouassistent wat die boer help.
Aan die ander kant het ons materiaal-koste. Dit kan dieselbrandstof vir die trekker wees of, soos hier getoon, sade.
En, soos reeds genoem, het ons in die derde plek die rentekoste.
Hierdie landbousaak sal al drie van hierdie koste as totale koste aan die koper van die graan deurgee.
In my geval is die graankoper 'n meul. Die graan word by die meul tot meel gemaal.
En om die graan tot meel te maal, word hier ook hardwerkende arbeiders benodig.
Die meul se aanlegingenieurswese – laat ons aanneem – en die meul self word ook deur die bank gefinansier.
Dit beteken dat hier ook rente gehef sal word.
Kom ons kyk ook na die koste-situasie hier by die meul.
Dan het ons die personeelkoste vir die hardwerkende arbeiders, die materiaal koste, wat die graan
van die plaas is, en die rentekoste vir die meul.
As 'n bakker koop ek my meel by hierdie meul, en die meul sal hierdie koste-item ook in die prys deurgee.
Dit beteken dat ek as 'n ekobakker my meel by die meul koop en ook hardwerkende assistente het wat my help om dit in brood
en rolletjies te omskep, wat ek dan aan my kliënte verkoop.
Omdat die rentekoerse by die bank tans so laag is, het ek 'n nuwe oond gekoop.
En dit lei natuurlik ook tot rentekoste.
Kom ons kyk na die koste-situasie by my bakkery.
Dan het ek personeelkoste vir my bakkeryassistent(e), ek het ook hierdie materiaal-koste, ek het die meel by
die meul gekoop, en ek het ook rentekoste, naamlik vir die sjieke nuwe oond wat ek gekoop het.
Ek sal ook die prys van my brood en rolletjies bereken op so 'n wyse dat hierdie drie koste daarin weerspieël word:
My personeelkoste, my materiaal-koste en rente-koste.
En ek gee dit deur aan die eindverbruiker in die prys. En dit is jy en ek.
Laat ek kortliks opsom:
Die landbousaak sal sy rente-uitgawes, tesame met personeel- en materiaaluitgawes, aan die
graankoper deurgee in die verkoopprys van die graan.
Die maalmaatskappy sal sy rentekoste, tesame met materiaal- en personeelkoste, in die verkoopprys van die meel deurgee.
En as 'n bakker doen ek dieselfde: ek dra my rentekoste saam met my personeel- en
materiaal-koste oor in die kleinhandelsprys van brood.
Ons betaal vir dit alles. Dit beteken dat ons, as eindverbruikers, die volle koste van die waardeketting
betaal, insluitend alle rentekoste. En dit is oral die geval.
Of jy nou 'n vakansiereis bespreek of kontant vir 'n motor betaal, jy betaal ten minste indirek rente aan
die bank – selfs al koop jy net 'n roomys, is daar rentekoste betrokke en gaan dié na die bank.
Alles in alles betaal ons vir alles wat ons koop, vir elke rekening wat ons betaal, of dit nou klere, kos, vakansies,
voertuie, musiekinstrumente is – dit maak nie saak nie, klubfooie – ons betaal die
rentekoste wat in die waardeketting ingesluit is.
En jy kan dit bereken. Dit is 'n bedrag wat gemiddeld nie minder as 40% van die aankoopprys is nie.
As jy nou wonder of jy 'n wenner of 'n verloorder is, laat ek dit vir jou op 'n manier verduidelik wat
sin maak. 40% van die aankoopprys – wat beteken dit?
Sodat jy dit self kan uitwerk. As jy jou maandelikse koste ken, sê ons jy het
maandelikse koste van £2 000, dan is 40% daarvan £800.
Dit beteken dat jy €800 indirek, of dalk direk, aan die bank betaal.
Ekstrapoleer oor die jaar beloop dit 9 600 euro.
En nou hoef jy net jou bankstaat aan die einde van die jaar te neem, waar die kredietrente getoon word.
Dan kan jy gaan kyk en sien of jy daar 9 600 euro kan vind.
En as jy 'n hoër bedrag vind, is jy 'n wenner, en as jy een vind wat laer is – myne is jammerlik laag, ek
dink nie ek kry nog rente-uitskrifte nie – dan is jy 'n verloorder in hierdie stelsel.
Maar dit is nie alles nie. Die staat raak ook al hoe meer in die skuld om sy belange na te streef.
En jy betaal ook hierdie rente op die skuld – in die vorm van heffings en belastings.
Dit is dus ook die moeite werd om na hierdie staatsmodel te kyk, waarvan ons reeds 'n bietjie in
die lesing gehoor het – soos jy reeds genoem het.
Hoe lyk dit wanneer die staat skuld maak?
In Duitsland word ongeveer twee derdes van die kredietvolume deur die Duitse regering by
onafhanklike banke en kredietinstellings geleen.
En 'n derde in staatsobligasies. Twee derdes! Hoe doen hy dit?
Waar kry banke hul geld vandaan? Baie eenvoudig, ons het reeds die term gehoor: fiatgeld. Banke mag boekgeld uitreik.
Die staat het die banke toegelaat om die volgende te doen: julle mag geld skep.
In beginsel, streng gesproke, 'n gelddrukmasjien. Banke mag geld druk.
Die enigste voordeel van boekgeld is dat jy nie eers 'n drukpers of muntmasjiene nodig het nie.
Jy spaar die geld en mag geld uitvind.
En dan kom die staat en sê: "Jippie, ek het geld nodig," neem 'n lening uit en is goed, betaal dit met rente terug.
Wel, ek het geen idee nie, maar vir my kan dit dalk 'n slegte ooreenkoms wees.
Om dit heeltemal duidelik te maak – ek het die klein geldsak bygevoeg – die staat gee geld aan die banke sodat
hulle dit dan as lenings kan uitleen en rente kan betaal.
En ek glo dat jy jou geld dalk op daardie manier beter kan bestuur.
En nou, soos belowe, die nasionale skuld.
Is dit nou 'n stabiele kwessie, of is daar nog ruimte vir verandering – wat is die werklike tendens in staatskuld?
Kom ons kyk daarna. As ons verantwoordelik is vir die rente op die skuld, behoort ons dalk ook
'n idee te hê van hoe die staat die geld hanteer.
Nasionale skuld van 1995 tot 2013, alle syfers weer van die Internasionale Monetêre Fonds.
Ook weer aangetoon as 'n persentasie van die bruto binnelandse produk, waarmee ons reeds vertroud is.
Dan het ons die toenemende staatskuld oor die afgelope twee dekades in Duitsland.
En ek kan jou belowe dat dit nie net in die afgelope twee dekades die geval was nie.
Ek het dit teruggespoor – die rekords wat ek gevind het, begin in 1950, toe Duitsland 'n nasionale
skuld van 9 miljoen Duitse mark gehad het, 9 miljoen.
Ek weet nie presies hoe groot die bevolking vyf jaar ná die einde van die oorlog was nie.
Maar as ons aanneem dat dit 70 tot 80 miljoen is, sou dit nie meer as 20 pence gewees het nie. Nie eers 20 pence per persoon nie.
In 2011 – die mees onlangse syfer wat ek kon vind – was ons op nie minder nie as €24,771 per inwoner.
Nie per loonontvanger, per inwoner nie, d.w.s. vir elke baba.
Jy kan dus eenvoudig jou huishoudelike uitgawes optel, en dan sal jy jou aandeel in die nasionale skuld weet.
Ek vind dit verleentlik. Verleentlik. Om eintlik 'n land so te regeer.
Frankryk, wat gestaag gestyg het van 55% tot 92% van die nasionale skuld, byna verdubbel in 20 jaar.
Engeland het die nasionale skuld meer as verdubbel.
Griekeland – reeds goed bekend in die pers – enorme nasionale skuld.
Dit laat my wonder: wat is die sin daarvan om 'n minister van finansies te hê, en wat
is die sin daarvan om al hierdie mense te hê?
Ek dink ons sou dit ook kon regkry, of om op te pik wat jy gesê het, Ivo, die dwelmverslaafdes
wat jy gerehabiliteer het, sou dit ook kon regkry.
Hulle sou ook so 'n finansiële beleid bestuur het.
En dan is daar ander lande wat wys dat dit moontlik is:
Bulgarije. Waarskynlik beïnvloed deur Bulgarije se voorneme om 'n volle lid van die EU te word, het hulle ook
daarin geslaag om hul skuld van 75% tot 16% te verminder in 'n relatief kort tydperk, van 2000 tot 2013.
Rusland het ook daarin geslaag om 'n fyn balans te vind in die vermindering van sy skuld. Dus is dit moontlik.
En dan kyk ons na die ouer broer, die ervare speler as dit kom by die veroorsaak van ekonomiese krisisse.
112 persent nasionale skuld, 112 persent nasionale skuld!
China is in opkoms, maar ons het hieroor reeds in 'n lesing gehoor. Die afname is
waarskynlik iets wat ernstig opgeneem moet word.
Die Chineërs het waarskynlik ook 'n idee gehad van wat hier aan die gang was.
Ek het dit ook net terloops opgemerk.
Hulle is nie meer entoesiasties daaroor om sake met die VSA te doen, te uitvoer en dollars te verdien nie.
Hulle is nou nogal besig om eiendom en maatskappye in die Verenigde State te koop. Kom
ons hoop dat dit vir hulle van nut sal wees.
En dan kan Japan natuurlik nie uitgesluit word as een van die drie groot ekonomiese
lande van ten minste die 1980's en 1990's nie.
'n werklike kamikaze-vlieënier uit die Tweede Wêreldoorlog wys ons hoe dit gedoen word.
Dis mal. 245% nasionale skuld.
As 'n skuldeiser opdaag en sê: "Ek wil my geld terug hê," sal die Japannese twee en 'n half
jaar moet werk sonder om 'n sent te verdien.
Alles aan die banke, alles aan die banke.
En die probleem is dat hulle in daardie twee en 'n half jaar ook rente sou moes betaal, wat
nie eens in die berekening ingesluit is nie.
Ja, en toe het ek my die vryheid gegun om hieronder, dalk sonder 'n groot politieke beoordeling, 'n paar lande
op te lys waarmee ons reeds redelik vertroud geraak het uit die jongste persverklarings:
Daar het ons Sirië, kom ons kyk hoe Sirië die geld hanteer.
Hulle weet ook hoe dit voel om 183% nasionale skuld te hê.
En van hier af stort dit in. Sirië verskaf nie meer inligting oor sy nasionale skuld nie, maar ek vermoed dat dit bly val.
Ons kan na Iran kyk, wat homself nie juis gewild maak by sy internasionale vennoot nie,
wat om een of ander rede blykbaar op skuld wed.
En dan is daar Libië, die donker groen land. Sedert 2003, dink ek, het dit 0% nasionale skuld gehad, geen meer
skulde nie, vry, skuldvry. Dit is moontlik, nie waar nie?
Laat ek dit kortliks opsom. Wat moet jy dus oor skuld weet as jy dit nie reeds geweet het nie?
Natuurlik betaal jy rente op jou persoonlike lenings, maar jy betaal ook vir die nasionale skuld deur belastings en heffings.
En wat vir sommige van julle nuut mag wees, is dat met elke enkele aankoop julle rente, skuldrente, betaal.
En aangesien net 'n paar toegelaat word om hierdie geld te maak, het ons ook geleer en het ons reeds gehoor dat daar 'n
herverdeling sal wees; daar moet 'n herverdeling van rykdom wees.
En daarom dink ek dit is belangrik dat ons daaroor nadink – en ek kom eintlik nou stadig in die
landingsfase hier – wil ons iets daaraan verander?
Ek wil nie 'n oplossing aanbied nie, deels omdat ek nie noodwendig as 'n allesweter wil voorkom nie, en ek
dink die oplossing is eintlik nogal voor die hand liggend.
As jy 'n dief betrap wat steel, moet hy die buit teruggee, nie waar nie?
Daar is regtig geen behoefte om enige ander oplossing te bespreek nie.
Maar ek kan my voorstel dat dit in ons geval nie noodwendig 'n handsakdief is nie.
Wat ons van Christoph Hörstel gehoor het, is nogal iets.
Of wat ons in die Kla.TV-televisierapport gesien het – die 50ste herdenking van die dood van John F. Kennedy – kan jy
uit daardie berig aflei dat dit nie 'n handsakdief is nie.
Dit kan dus goed wees dat die enigste leidraad – ons het dit al deurgesien, erken dit – dalk nie genoeg is nie.
Toe het ek nog twee aanhalings gebring.
Joshua Stamp, wat onder andere eens direkteur van die Bank van Engeland was, het gesê: "As julle voortgaan om slawe van die
banke te wees en vir julle eie verknogting te betaal, laat dan die banke voortgaan om geld te skep en krediet te beheer."
Jy kan so iets sê, en tog slaag die mense nog steeds daarin om 'n bietjie te slaap. Dis die mal ding daaraan.
En Henry Ford is ook goed bekend, die motorhandelsmerk:
As mense die monetêre stelsel sou verstaan, sou ons voor môreoggend 'n rewolusie hê.
Jy kan oor hierdie dinge op die internet lees; hulle is goed bekend.
Ek wonder 'n bietjie: hoekom is dit so moeilik, soos hierdie jong meisie in haar liedjie getoon het, om mense opgewonde te kry?
En uiteindelik wil ek graag kortliks van koers verander en die vraag stel: wie is eintlik verantwoordelik?
Wie is verantwoordelik vir hierdie situasie?
Is die banke verantwoordelik vir hierdie benarde situasie?
Ek sou die vraag met "nee" beantwoord, omdat hulle optree in ooreenstemming met die toepaslike wetgewing.
Is die staat, regerings en politici verantwoordelik? Hier sou ek die vraag ook met 'nee' beantwoord.
Omdat hulle joune het, het hulle ons mandaat.
So wie is nou verantwoordelik? Ons is. Ah ja, ek het jou gekry, jy. Ek ook. Ons is verantwoordelik.
Maar wat is nou die sleutel tot verandering?
En ek wil graag twee of drie gedagtes deel wat heeltemal ooreenstem met wat ons reeds van Christoph Hörstel gehoor het.
Volhoubare verandering – hoe is dit moontlik?
Volgens my is dit slegs moontlik as ons onsself as 'n volk beskou. As 'n enkele liggaam van mense.
Ek het eens die uitdrukking geskep – wag 'n oomblik om te sien of jy daarvan hou – "Die
mense kan baie goed sonder 'n tiran leef."
Maar die tiran het 'n tamelik moeilike tyd sonder die mense, nie waar nie?
As 'n volk moet ons weer eens verstaan dat ons mag gee aan dié wat ons kies. Dat ons beheer hieroor het.
En nou, natuurlik, is die vraag: Hoe word ons een volk?
Hoe werk dit? En ek kan regtig uit my eie ervaring hieroor praat. Laat ek drie punte
uitlig om te wys wat dit verg om 'n nasie te word.
Dit het iets te doen met begrip, insig. Dit het iets te doen met dinge weer ondersoek.
Dat jy nie net dinge vat, dit insluk en dit doen nie, maar dat jy dit eers deurdink.
Waarom word 'n groep mense dan 'n nasie? Ek kan dit baie eenvoudig verduidelik.
Ons het talle S&G-kontakte gehad, talle AZK-kontakte, en elke enkele telefoonoproep wat ek gemaak het, soos jy dalk kan
bevestig, is na 'n hoër vlak deurgegee en onmiddellik gekoppel.
Daar was onmiddellik mense daar waar ek opgemerk het: o, hulle dink saam met my. Hulle
gee dit ook aandag. Hulle wil ook verstaan.
Hulle is nie vinnig nie en sê alles verkeerd, maar eerder: Wag 'n oomblik, hoe pas dit alles bymekaar?
En uit die begeerte om te verstaan, kom begrip. Uit begrip kom samehorigheid.
Ons moet verstaan, byvoorbeeld, ons moet leer om te verstaan dat geld nie kan werk nie.
Net as 'n voorbeeld. Geld werk nie.
Jy kan ook, en ek bou hier voort op die vorige spreker, 'n klein huiswerkopdrag doen.
Waarom sit jy nie 'n tienpondnoot langs die skottelgoed wat jy gisteraand nie geskrop het nie?
En toe maak sy die kombuisdeur toe en gaan die volgende oggend daarheen.
Dan sal jy sien of die geld gewerk het.
Daar is verskeie mense in ons huishouding. Ek sal waarskynlik die deur toesluit, anders sal die tien-euro-noot
weg wees, en ek sal steeds die skottelgoed moet was.
Om 'n nasie te word het baie te doen met verandering en die bereidwilligheid om te verander.
Vir my beteken die bereidwilligheid om te verander ook om weer verantwoordelikheid te neem, of soos
die slotwoorde gesê het, wat ek self neergeskryf het:
Saam kan ons 'n verskil maak. Begin by jouself en verander iets aan jouself.
Dit skep so 'n ander soort opregte band. Ek kan dit regtig vir my koeriers sê.
Dit is die onderwerp van Strategie 2+, wat Ruth vroeër genoem het. Ons bou 'n netwerk met koeriers.
Daar is 'n hartverbinding met elke individu omdat ek opmerk dat almal iets wil verander. Almal
werk aan hulself; almal begin eers by hulself.
Dit kom alles bymekaar. Daar is geen behoefte om groot toesprake te lewer nie; dit gebeur net.
En hierdie samesmelting, hierdie tot 'n familie word, lei tot netwerkvorming. Ek dink dit is nuut.
Daar was werklik baie charismatiese leiers in die wêreld.
Met goeie idees, met 'n werklik visionêre benadering, met die vermoë om 'n nasie te inspireer.
Maar wat ek voel, wat ons tyd nou ervaar, is 'n samekoms van 'n volk reg onderaan, vanaf die graswortels.
Dit is ook oorspronklik, wat ek van die vorige spreker neergeskryf het:
Saam groei van onder af. Verandering moet van onder af kom.
Dit is netwerking, dit is hierdie gemeenskap wat homself as 'n gemeenskap ervaar. Dit besef skielik dat ons nie ons kontakte op
Facebook bou nie, maar met regte kontakte wat arms en bene het.
Ons kom al hoe nader aan die punt. Ons sit nie net rond en kla nie.
Ons geniet dit om politieke kwessies met ons kollegas by die werk te bespreek.
Maar kom ons beweeg vinnig voort na die vraag: Is jy bereid om tyd te belê?
Is jy bereid om jouself te belê? En so word 'n mens 'n nasie.
En ek dink julle almal, of ten minste die meeste van julle, is vertroud met S&G, die koerant "Stimme und Gegenstimme" (Stem en
Teenstem). Dit is die strategie van S&G. En daarom – aangesien ek nie my eie spreker se tafel het nie – bevorder ek ons S&G-tafel.
Gaan daarheen. As jy dit nog nie weet nie, is S&G meer as net 'n koerant.
Vir my is S&G 'n manier, ja, 'n manier om een volk te word.
'n manier om as 'n volk saam te kom. en so is alles wat vir my oorbly om te sê: sluit aan! dankie. dankie.