Saluton al ĉiuj, estas vere granda honoro stari ĉi tie antaŭ vi. Dankon, Ivo.
Mi pensas, ke estas vere bone esti ĉi tie hodiaŭ. Ĉiam estas bone esti en la ĝusta loko je la ĝusta tempo, ĉu ne?
Mi ofte estis en la malĝusta loko je la malĝusta tempo. Kiam okazas malgrandaj trafikakcidentoj, vi kutime
diras al vi mem: "Ho, se nur mi estus veturinta alimaniere."
Sed hodiaŭ mi simple sentas, ke ĉi tio estas ĝuste la ĝusta loko je la ĝusta tempo. Kaj entute mi sentas ion similan—eble vi
ankaŭ konas tiun senton—ke la vintro jam finiĝis kaj en la aero estas printempa etoso, ĉi tiuj unuaj varmaj tagoj en marto.
Mi sentas ion en mi, ke ni, kiel homaro, kiel popolo, profitus de ŝanĝo.
Mi ĵus denove estis en Vieno – mi kelkfoje iras tien pro komerco – kaj promenis tra la stratoj kaj ankaŭ vizitis la Parlamenton.
Kaj tie estis bustoj de la fondintoj de la respubliko, kiuj proklamis la Aŭstrian Respublikon. Kaj iel tio tiel tuŝis mian
koron, ke mi pensis, eble tiutempe – mi ne volas nun juĝi, la proklamo de la Aŭstra Respubliko ne estas la afero – sed eble
tiutempe, kiam ili batalis por ĝi aŭ kio ajn motivis ilin, eble ili ne pensis, ke iam tio
realiĝos, ke ĝi sukcesos, ke tia malsama mondo eblus.
Kaj poste ili fakte rezultis kiel fiaskoj.
Mi esperas, ke neniu el ni finos kiel fiasko, sed ke ni tamen povos sperti ĉi tiun novan mondon. Ke ni povos sperti tiun
ŝanĝon, kiun Christoph Hörstel menciis. Ke ni ne nur parolos pri ĝi, ne nur revos pri ĝi,
sed efektive spertos ĝin – ke tiu ŝanĝo okazas.
Jes. La titolo de mia prezento estas: "Intereso pri ŝuldo: kion vi bezonas scii!"
Eble vi sentas same kiel mi ĉiam sentis kiam mi estis juna – eĉ se mi nur pruntis monon por glaciaĵo, eĉ se
tiam ĝi estis nur unu germana marko – mi ĉiam vere ĝojis, kiam mi povis repagi la ŝuldon.
Tio ankoraŭ validas hodiaŭ, eĉ se temas nur pri 10 eŭroj. Mi ĉiam vere sentis min
liberigita, kiam mi finfine forigis tiun stultan ŝuldon.
Ĉu iu alia sentas tiel? Mi ne estas tute sola, bone.
Do vi konas tiun senton. Estas simple mirinde povi vivi sen ŝuldoj.
Niaj politikistoj, komercaj gvidantoj, financministroj kaj ĉefministroj ŝajnas havi alian percepton pri ŝuldo.
Kiam vi observas kiel la nacia ŝuldo evoluas, vi eble fakte inkliniĝas pensi, ke esti en ŝuldo nun
estas konsiderata bona formo en prospera ekonomio.
Kaj pri repago – mi ne scias, pri repago eĉ ne estas diskutate.
Ĉion, kion mi iam ajn aŭdas, estas pri nova ŝuldo kaj pli altaj interezoprocentoj, kiujn oni devas pagi, sed
iel la ideo efektive repagi ĝin neniam ŝajnas veni al iu ajn. Mi pri tio nenion aŭdas.
Mi kunportis diagramon por doni al vi komencan superrigardon. Hodiaŭ ni jam tuŝis la temojn pri Eŭropo kaj la landoj
de la mondo, same kiel pri ŝuldo kaj la financa sistemo. Kiom da ŝuldo fakte havas la landoj? Ekzemple en Eŭropo.
Kaj mi ilustris tion – uzante oficialajn ciferojn de la Internacia Monunua Fonduso – la
ŝuldoproporcio rilate al malneta enlanda produkto.
Malneto enlanda produkto estas la sumo de ĉiuj varoj kaj servoj produktitaj en lando.
Ĉio, kio tie estas produktata, ĉiuj laboroj, kiuj tie estas farataj, estas tie registrataj, kaj la ŝuldoj, kiujn
tiam havas ĉi tiu lando, estas metitaj en perspektivon.
Kaj mi prenis la liberecon fari takson.
Klasifiko, kiu diras "neniu ŝuldo", estas malhelverda por mi. Mi povas tuj diri, ke en Eŭropo ne ekzistas malhelverda lando.
Mi iam pensis "10%", do se lando havas 10% ŝuldon rilate al tio, kion ĝi gajnas en unu
jaro, tiam mi nomis tion helverda kaj markis ĝin.
Por mi, "10 ĝis 25 %" estas flava, "25 ĝis 75 %" estas ruĝa, kaj "pli ol 75 %" estas malhelruĝa.
Permesu al mi ilustri kiel mi taksas ĉi tion.
Imagu, ke vi pagas ĉiujn viajn fakturojn dum unu monato, sed vi ne ricevas vian salajron; anstataŭe ĝi estas transdonita
rekte al la banko kun la celo pagi nian nacian ŝuldon.
Se vi faras tion dum unu monato, sed samtempe pagas vian luon, pagas por benzino, pagas por aĉetoj, pagas por vestaĵoj, kaj
la benzinstacia servisto aŭ la benzinstacia luanto faras la saman, li prenas vian monon, sed ankaŭ donas ĝin al la banko.
Se vi agas tiel kiel modelo – ni volas rapide forigi niajn ŝuldojn – tiam vi povas
sukcesi pagi 8% en unu monato, rezignante pri ĉio.
Kaj el tio mi derivis la kolorojn, dirante: bone, mi ankoraŭ povus imagi, ke tia popolo povus tion realigi.
Mi diris flavan, bone, unu ĝis tri monatoj, eble ankoraŭ ne estos civita milito se ĉiuj monoj iros al la bankoj.
Sed mi ne plu certas, ĉu ni ne finus ankaŭ per civita milito aŭ vigilanta justeco aŭ io simila en
Germanio, se ni ĉiam devus transdoni la monon, kiun ni gajnas, nur por kontentigi la bankojn.
Do ni rigardu la landojn kaj vidu, kiel aspektas Eŭropo, nia amata Eŭropo: Portugalio 124 % nacia ŝuldo, Hispanio 97 %,
Francio 92 %, Britio 93 %, Irlando 119 %, Italio 128 % kaj tiel plu. Luksemburgio estas je 25 %, kio fakte ankoraŭ estas sufiĉe
bona – mi foliumas ĉi tion ĉi – estas preskaŭ nur ruĝaj landoj.
Ni havas Bulgarion kun 16%, al kiu mi revenos poste, kaj Turkion. Kelkaj mankas, la tuta Skandinavio. Estonio, kun 10% ŝtata ŝuldo,
ankaŭ elstaras, same kiel Kartvelio, Armenio kaj Azerbajĝano.
Kaj tiam estas la granda urso, Rusio, kun 10% da ŝtata ŝuldo, verda, helverda, ne malhelverda, sed tamen helverda.
Por esti honesta, mi hontus, se mi estus respondeca pri tio.
Ĉar fakte ... normale oni ne vivas tiel. Oni ne vivas per kredito kaj poste ankaŭ fieras pri tio.
Sed ni revenos al tio poste, kiam ni respondos la demandon: ĉu ĝi ĉiam estis tiel?
Oni ankaŭ povus supozi, ke, nu, ĝi verŝajne aspektis alimaniere en la pasinteco kaj ke eble tio validas ankaŭ nun; ĉu tio rilatas
al la ekonomia krizo de 2008? Ni denove rigardu la evoluon.
Sed unue, ni rigardu denove la tutan mondon.
Nur kelkaj landoj ne estas ŝuldaj; 171 el la 173 landoj kovritaj de la IMF estas
nuntempe ŝuldaj. Tre malmultaj estas malhelverdaj.
Ni jam diskutis pri la tero, mi revenos al ĝi.
Estas malfacile vidi, mi ne povas teni mian manon sufiĉe stabila, Kuvajto ankoraŭ estas verda, ne
ĉiuj eble konas Brunejon, Malajzio estas verda.
Kaj la ceteraj estas en ŝuldo en iu formo aŭ alia, almenaŭ en helverda nivelo, kio ankoraŭ estas akceptebla;
ni povas vidi Iranon ĉi tie. Sed la ceteraj estas ruĝaj, de ruĝa ĝis profunda ruĝa, en ŝuldo.
Kaj la malagrabla afero pri ŝuldo estas, ke ĝi generas interezon.
Kaj nun leviĝas la demando: kiu fakte pagas la interezon pri la ŝuldo?
Por respondi ĉi tiun demandon, mi ŝatus ekzameni tri grupojn.
Grupo 1 konsistas el privataj domanaroj,
Grupo 2: Kompanioj
kaj Grupo 3 la ŝtato.
Grupo 1 estas vi, ekzemple kiam vi iras al la banko kaj prenas prunton por pagi vian luksan novan aŭton.
En ĉi tiu kazo la afero estas fakte sufiĉe klara. Vi respondecas pri la intereso de la ŝuldo.
Do nun vi laboros forte por gajni monon, por ke vi povu pagi viajn ŝuldojn.
Tamen vi ankaŭ povus diri: Mi retiriĝas de ĉi tiu ŝulda frenezo; mi ne prenas iujn ajn pruntojn aŭ kreditojn.
Mi ne volas komenti pri tio nuntempe.
Sed pripensu ĉi tion: Ĉu vi povas eskapi ĉi tiun personan decidon, ĉi tiun mekanismon de ŝuldado?
Ni rigardu Grupon 2, la kompaniojn.
En mia kazo, mi ŝatus prezenti al vi agrikulturentreprenon, kiu kultivas grenon, interalie.
La farmisto aĉetis inteligentan novan traktoro.
Li financis ĝin per la banko, do interezo akumuliĝas.
Se ni nun rigardas la kostsituacion de ĉi tiu agrikultura entrepreno, ni havas, unuflanke, la personarkostojn
por la agrikultura asistanto, kiu helpas la farmiston.
Aliflanke, ni havas materialajn kostojn. Tio povus esti dizeloleo por la traktoro aŭ, kiel ĉi tie montrite, semoj.
Kaj, kiel jam menciite, trie ni havas la interezkostojn.
Ĉi tiu agrikultura entrepreno transdonos ĉiujn tri el ĉi tiuj kostoj kiel totalajn kostojn en
la vendoprezo de la greno – al la grenokupanto.
En mia kazo, la grenokupanto estas muelilo. La greno estas muelita en farunon ĉe la muelilo.
Kaj por ke la grenoj estu muelitaj al faruno, ankaŭ ĉi tie necesas laboremaj laboristoj.
La plantteknologio de la muelilo – supozu – kaj la muelilo mem ankaŭ estas financataj de la banko.
Tio signifas, ke ankaŭ en ĉi tiu kazo estos ŝargitaj interezoj.
Ni ankaŭ rigardu la kostsituacion ĉi tie ĉe la muelilo.
Poste ni havas la personajn kostojn por la diligente laborantaj laboristoj, ni havas la materialajn kostojn, nome la grenon
el la bieno, kaj ni havas la interezajn kostojn por la muelilo.
Kiel bakisto, mi aĉetas mian farunon de ĉi tiu muelilo, kaj la muelilo ankaŭ transdonos ĉi tiun kostopostulon en la prezo.
Tio signifas, ke kiel ekobakisto mi aĉetas mian farunon de la muelilo kaj ankaŭ havas laboremajn helpantojn,
kiuj helpas min transformi ĝin en panon kaj bulkojn, kiujn mi poste vendas al miaj klientoj.
Ĉar la interezoprocentoj ĉe la banko nun estas tiel favoraj, mi aĉetis novan fornon.
Kaj tio, kompreneble, ankaŭ kondukas al interezkostoj.
Ni rigardu la kostsituacion en mia bakejo.
Poste mi havas personajn kostojn por miaj bakistaj asistantoj, mi ankaŭ havas ĉi tiujn materialajn kostojn, mi aĉetis la
farunon de la muelilo, kaj mi ankaŭ havas interezkostojn, nome por la luksa nova forno, kiun mi mem aĉetis.
Ankaŭ mi kalkulos la prezon de mia pano kaj bulkoj tiel, ke tiuj tri kostoj reflektiĝu en ĝi:
Miaj personaj kostoj, miaj materialaj kostoj kaj miaj interezaj kostoj.
Kaj mi transdonas tion al la fina konsumanto en la prezo. Kaj tio estas vi kaj mi.
Permesu al mi mallonge resumi:
La agrikultura entrepreno transdonos siajn interezkostojn, kune kun personaraj kaj materialaj
kostoj, al la grenokupanto en la vendoprezo de la greno.
La muelkompanio transdonos siajn interezkostojn kune kun la kostoj de materialo kaj personaro en la vendoprezo de la faruno.
Kaj kiel bakisto, mi faras la saman: mi transdonas miajn interezkostojn kune kun miaj personaraj kaj
materialaj kostoj en la podetala prezo de la pano.
Ni pagas por ĉio ĉi. Tio signifas, ke ni, kiel finaj konsumantoj, pagas la tutajn kostojn de la valorĉeno,
inkluzive de ĉiuj interezokostoj. Kaj tio validas ĉie.
Ĉu vi rezervas ferian vojaĝon aŭ pagas por aŭto kontante, vi almenaŭ nerekte pagas interezon al la banko –
eĉ se vi nur aĉetas glaciaĵon, estas interezkostoj implikitaj kaj tiuj iras al la banko.
Entute ni pagas por ĉio, kion ni aĉetas, por ĉiu fakturo, kiun ni pagas, ĉu temas pri vestaĵoj, manĝaĵoj, ferioj,
veturiloj, muzikaj instrumentoj – ne gravas – klubkotizoj – ni pagas la interezkostojn inkluzivitajn en la valorĉeno.
Kaj vi povas kalkuli tion. Ĝi estas sumo, kiu averaĝe ne malpli ol 40% de la aĉetprezo.
Se vi nun demandas vin, ĉu vi estas gajninto aŭ perdinto, permesu al mi klarigi tion al vi tiel, ke ĝi
havu sencon. 40% de la aĉetprezo – kion tio signifas?
Do vi povas mem kalkuli ĝin. Se vi scias viajn monatajn kostojn, ekzemple se viaj monataj kostoj
estas 2 000 eŭroj, tiam 40 % egalas al 800 eŭroj.
Tio signifas, ke vi pagas €800 nerekte, aŭ eble rekte, al la banko.
Ekztrapolite dum la tuta jaro, tio egalas al 9 600 eŭroj.
Kaj nun vi nur devas preni vian bankan konton ĉe la fino de la jaro, kie estas montrata la kredita intereso.
Tiam vi povas rigardi kaj vidi, ĉu vi povas trovi tie 9 600 eŭrojn.
Kaj se vi trovas sumon pli altan, tiam vi estas gajnanto, kaj se vi trovas sumon pli malaltan – mia estas mizere
malalta, mi ne pensas, ke mi plu ricevas interezdeklarojn – tiam vi estas perdanto en ĉi tiu sistemo.
Sed tio ne estas ĉio. La ŝtato ankaŭ ĉiam pli ŝuldiĝas por antaŭenigi siajn interesojn.
Kaj vi ankaŭ pagas ĉi tiun interezon pri la ŝuldo – en la formo de impostoj kaj kotizoj.
Do ankaŭ indas rigardi ĉi tiun ŝtatan modelon, pri kiu ni jam iomete aŭdis en la prelego – kiel vi jam menciis.
Kiel aspektas, kiam la ŝtato prunteprenas monon?
En Germanio, ĉirkaŭ du trionoj de la kreditvolumeno estas prenataj de la germana ŝtato en la formo de
pruntoj de sendependaj bankoj kaj kreditinstitucioj.
Kaj triono en registaraj obligacioj. Du trionoj! Kiel li tion faras?
De kie bankoj prenas sian monon? Tre simple, ni jam aŭdis la terminon: fiatmono. Bankoj rajtas eldoni kontan monon.
La ŝtato permesis al la bankoj fari la jenon: vi povas krei monon.
Principe, strikte parolante, monpresmaŝino. Bankoj rajtas presi monon.
La sola avantaĝo de libro-mono estas, ke vi eĉ ne bezonas presmaŝinon aŭ monfandajn maŝinojn.
Vi ŝparas la monon kaj rajtas inventi monon.
Kaj tiam la ŝtato venas kaj diras: "Ho, mi bezonas monon," prenas prunton, kaj bone repagas ĝin kun intereso.
Nu, mi tute ne scias, sed por mi tio eble estus malbona interkonsento.
Por tute klare – mi aldonis la malgrandan monosakon – la ŝtato donas monon al la bankoj, por ke ili
poste povu preni ĝin kiel pruntojn kaj pagi interezon.
Kaj mi kredas, ke vi eble povos pli bone administri viajn monojn tiel.
Kaj nun, kiel promesite, la nacia ŝuldo.
Ĉu tio nun estas stabila problemo, aŭ ĉu ankoraŭ estas spaco por ŝanĝo – kia estas la reala tendenco de ŝtata ŝuldo?
Ni rigardu tion. Se ni respondecas pri la interezo de la ŝuldo, tiam eble ni ankaŭ devus havi
ian ideon pri tio, kiel la ŝtato traktas la monon.
Ŝtata ŝuldo de 1995 ĝis 2013, ĉiuj ciferoj denove de la Internacia Mona Fonduso.
Ankaŭ denove montrata kiel procento de la malneta enlanda produkto, kun kiu ni jam estas konataj.
Poste ni havas kreskantan nacian ŝuldon en Germanio dum la lastaj du jardekoj.
Kaj mi povas promesi al vi, ke tio ne estis la kazo nur en la lastaj du jardekoj.
Mi spuris ĝin reen – la rekordoj, kiujn mi trovis, komenciĝas en 1950, kiam Germanio havis ŝtatan
ŝuldon de 9 milionoj da Deutschmarkoj, 9 milionoj.
Mi ne scias precize, kiom granda estis la loĝantaro kvin jarojn post la fino de la milito.
Sed ni supozu 70 ĝis 80 milionojn. Tio estus ne pli ol 20 pencoj. Eĉ ne 20 pencoj po kapo.
En 2011 – la plej freŝa cifero, kiun mi povis trovi – ni estis je ne malpli ol €24 771 po loĝanto.
Ne laŭ salajrulo, ne laŭ loĝanto, t.e. por ĉiu bebo.
Do vi povas simple adici viajn hejmajn elspezojn, kaj tiam vi scios vian parton de la nacia ŝuldo.
Mi trovas tion hontinda. Hontinda. Fakte regi tian landon.
Francio, kun la ŝtata ŝuldo konstante kreskanta de 55% ĝis 92%, preskaŭ duobliĝante en 20 jaroj.
Anglio pli ol duobligis la nacian ŝuldon.
Grekio – jam bone konata en la gazetaro – enorma ŝtata ŝuldo.
Ĝi igas min demandi, kio estas la celo havi financministron, kio estas la celo havi ĉiujn ĉi tiujn homojn?
Mi pensas, ke ni ankaŭ povus tion fari, aŭ, por repreni tion, kion vi diris, Ivo, la
drogodependuloj, kiujn vi rehabilitis, ankaŭ povus tion fari.
Ili ankaŭ estus administrintaj tian financan politikon.
Kaj tiam estas aliaj landoj, kiuj montras, ke tio eblas:
Bulgario. Verŝajne influita de la intenco de Bulgario iĝi plena membro de la Eŭropa Unio, ĝi ankaŭ sukcesis redukti sian ŝuldon
de 75% al 16% en relative mallonga periodo, de 2000 ĝis 2013.
Rusio ankaŭ sukcesis atingi bonan ekvilibron en reduktado de sia ŝuldo. Do tio eblas.
Kaj tiam ni rigardas la pli aĝan fraton, la spertan ludanton, kiam temas pri kaŭzado de ekonomiaj krizoj.
112 procentoj nacia ŝuldo, 112 procentoj nacia ŝuldo!
Ĉinio estas survoje supreniĝi, sed ni jam aŭdis pri tio en prelego. La malkresko
verŝajne estas io, kion oni devas preni serioze.
La ĉinoj verŝajne ankaŭ havis senton pri tio, kio ĉi tie okazis.
Mi ankaŭ rimarkis tion, preterpase.
Ili ne plu entuziasmas pri komerco kun Usono, eksportado kaj gajnado de dolaroj.
Ili nun estas sufiĉe okupataj aĉetante nemoveblaĵojn kaj kompaniojn en Usono. Ni
esperu, ke tio alportos al ili ian utilon.
Kaj tiam, kompreneble, Japanio ne povas esti forlasita el la tri ĉefaj ekonomiaj nacioj almenaŭ de la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj.
Vera kamikaza piloto el la Dua Mondmilito montras al ni, kiel oni faras tion.
Tio estas freneza. 245% da ŝtata ŝuldo.
Se kreditoro aperos kaj diros: "Mi volas rekuperi mian monon," tiam la japanoj devos labori
dum du jaroj kaj duono sen gajni eĉ unu cendon.
Ĉio al la bankoj, ĉio al la bankoj.
Kaj la problemo estas, ke dum tiuj du jaroj kaj duono ili ankaŭ devus pagi interezon, kiu eĉ ne estas inkluzivita en la kalkulo.
Jes, kaj tiam mi prenis la liberecon listigi sube, eble sen iu grava politika takso, kelkajn landojn, kun kiuj ni
jam sufiĉe konatiĝis per la plej novaj gazetaj komunikoj:
Jen Sirio, ni vidu kiel Sirio traktas la monon.
Ili ankaŭ scias, kiel sentiĝas 183% da nacia ŝuldo.
Kaj ekde nun ĝi kolapsas. Sirio ne plu provizas informojn pri sia nacia ŝuldo, sed mi suspektas, ke ĝi daŭre falas.
Ni povas rigardi Iranon, kiu ne ĝuste gajnas popularecon ĉe sia internacia partnero, kiu pro iu kialo ŝajnas veti pri ŝuldo.
Kaj tiam estas Libio, la malhelverda lando. Ekde 2003, mi kredas, ĝi havas 0 % naciajn ŝuldojn, neniujn
pliajn ŝuldojn, libera, senŝulda. Ĉu tio eblas, ĉu ne?
Lasu min mallonge resumi. Do, kion vi bezonas scii pri ŝuldo, se vi ankoraŭ ne sciis?
Kompreneble, vi pagas interezon pri viaj personaj pruntoj, sed vi ankaŭ pagas por la ŝtata ŝuldo per impostoj kaj kotizoj.
Kaj kio eble estas nova por iuj el vi, estas ke kun ĉiu aĉeto vi pagas interezon, ŝuldinterezon.
Kaj ĉar nur kelkaj rajtas gajni tiun monon, ni ankaŭ eksciis kaj jam aŭdis, ke okazos
redistribuo; devas okazi redistribuo de riĉaĵoj.
Kaj tial mi opinias, ke gravas, ke ni pripensu ĝin – kaj mi fakte malrapide eniras la
alteriĝan fazon ĉi tie – ĉu ni volas ion ŝanĝi pri ĝi?
Mi ne volas prezenti solvon, parte ĉar mi ne nepre volas ŝajni ĉiosciulo, kaj mi
opinias, ke la solvo estas fakte sufiĉe evidenta.
Se vi kaptas ŝteliston dum li ŝtelas, li devas redoni la rabitaĵon, ĉu ne?
Fakte ne necesas diskuti iun ajn alian solvon.
Sed mi povus imagi, ke en nia kazo ne nepre temas pri ŝtelisto de mansakoj.
Kion ni aŭdis de Christoph Hörstel, estas vere io.
Aŭ kion ni vidis en la televida raporto de Kla.TV – la 50-an datrevenon de la morto de John F. Kennedy – el tio vi
povas konstati, ke ĉi tio ne estas ŝtelisto de mansakoj.
Do eble la sola indico – ni jam tra ĝi vidis, ni konfesu – eble ne sufiĉos.
Tiam mi alportis du pliajn citaĵojn.
Joshua Stamp, kiu estis, interalie, iam direktoro de la Banko de Anglio, diris: "Se vi volas daŭre esti sklavoj de
la bankoj kaj pagi por via propra sklaveco, tiam lasu la bankojn daŭre krei monon kaj regi krediton."
Vi povas diri ion tian, kaj tamen la homoj iel sukcesas iomete dormi. Tio estas la freneza afero pri ĝi.
Kaj Henry Ford ankaŭ estas bone konata, la aŭtomarkon:
Se homoj komprenus la monan sistemon, ni havus revolucion antaŭ morgaŭ matene.
Vi povas legi pri ĉi tiuj aferoj en la interreto; ili estas bone konataj.
Mi iom miras: kial estas tiel malfacile, kiel ĉi tiu juna knabino montris en sia kanto, entuziasmigi homojn?
Kaj finfine, mi ŝatus mallonge ŝanĝi kurson kaj demandi la demandon: kiu fakte respondecas?
Kiu respondecas pri ĉi tiu situacio?
Ĉu la bankoj respondecas pri ĉi tiu malfacila situacio?
Mi respondus la demandon per "ne", ĉar ili agas laŭ la aplikebla leĝo.
Ĉu la ŝtato, la registaroj kaj la politikistoj respondecas? Ankaŭ ĉi tie mi respondus la demandon per "ne".
Ĉar ili havas la vian, ili havas nian mandaton.
Do kiu nun respondecas? Ni respondecas. Ho jes, kaptis vin, vi. Ankaŭ mi. Ni respondecas.
Sed kio estas la ŝlosilo por ŝanĝi nun?
Kaj mi ŝatus dividi du aŭ tri pensojn, kiuj estas tute kongruaj kun tio, kion ni jam aŭdis de Christoph Hörstel.
Daŭripova ŝanĝo – kiel eblas?
Laŭ mia opinio: tio eblas nur se ni vidas nin mem kiel popolon. Kiel unu korpo de homoj.
Mi iam elpensis la frazon – atendu momenton por vidi, ĉu vi ŝatas ĝin – "La popolo povas vivi tre bone sen tirano."
Sed la tirano havas sufiĉe malfacilan tempon sen la popolo, ĉu ne?
Kiel popolo, ni devas denove kompreni, ke ni donas potencon al tiuj, kiujn ni elektas. Ke ni havas kontrolon pri tio.
Kaj nun, kompreneble, la demando estas: Kiel ni fariĝu unu popolo?
Kiel tio funkcias? Kaj mi vere povas paroli el mia propra sperto ĉi tie. Permesu al mi reliefigi
tri punktojn por montri, kio necesas por iĝi nacio.
Ĝi rilatas al kompreno. Ĝi rilatas al reekzameno de aferoj.
Ke vi ne simple prenas aferojn, englutas ilin kaj faras ilin, sed komencas pripensi ilin.
Kial do oni iĝas nacio? Mi povas tion tre simple klarigi.
Ni havis multajn kontaktojn kun S&G, multajn kontaktojn kun AZK, kaj ĉiu telefona voko, kiun mi faris, kiel vi eble povos
konfirmi, estis direktita al pli alta nivelo kaj tuj konektita.
Tie tuj estis homoj, ĉe kiuj mi rimarkis: ho, ili pensas same kiel mi. Ili ankaŭ pripensas ĝin. Ili ankaŭ volas kompreni.
Ili ne estas rapidaj kaj diras ĉion malĝuste, sed prefere: Atendu momenton, kiel ĉio ĉi kongruas?
El la deziro kompreni venas kompreno. El kompreno venas kuneco.
Ni devas kompreni, ekzemple, ni devas lerni kompreni, ke mono ne povas funkcii.
Nur kiel ekzemplo. Mono ne funkcias.
Vi ankaŭ povas, kaj mi daŭrigas la ideon de la antaŭa parolanto, fari malgrandan hejmtaskon.
Kial ne meti dek-funtan banknoton apud la vazlavadon, kiun vi ne faris hieraŭ nokte?
Kaj tiam ŝi fermas la kuirejan pordon kaj iras tien la sekvan matenon.
Tiam vi vidos, ĉu la mono efikis.
En nia hejmo estas pluraj homoj. Mi verŝajne ŝlosus la pordon, alie la dek-eŭra banknoto
malaperos, kaj mi tamen devos lavi la vazaron.
Fariĝi nacio multe rilatas al ŝanĝo kaj al la volo ŝanĝiĝi.
Por mi, la volo ŝanĝi ankaŭ signifas denove preni respondecon, aŭ kiel diris la finaj vortoj, kiujn mi mem skribis:
Kune ni povas fari diferencon. Komencu per vi mem, ŝanĝu ion pri vi mem.
Ĝi kreas tiel malsaman specon de kora ligo. Mi vere povas diri tion pri miaj kurieroj.
Tio estas la temo de Strategio 2+, kiun Ruth menciis pli frue. Ni konstruas reton kun kurieroj.
Estas kora ligo kun ĉiu individuo, ĉar mi rimarkas, ke ĉiuj volas ŝanĝi ion. Ĉiuj
laboras pri si mem; ĉiuj unue komencas per si mem.
Ĉio fandiĝas kune. Ne necesas fari grandan paroladon pri tio, ĝi simple okazas.
Kaj ĉi tiu kunfandiĝo, ĉi tiu iĝado de familio, kondukas al kreado de retoj. Mi pensas, ke tio estas nova.
Fakte estis multaj karismaj gvidantoj en la mondo.
Kun bonaj ideoj, kun vere vizia aliro, kun kapablo inspiri nacion.
Sed tio, kion mi sentas, kion nia tempo nun spertas, estas kuniĝo de popolo el la plej malaltaj tavoloj, de la radikoj.
Tio ankaŭ estas originala, kion mi notis de la antaŭa parolanto:
Kreskante kune de malsupre supren. Ŝanĝo devas veni de malsupre supren.
Tio estas retkonektado, tio estas ĉi tiu grupo de homoj, kiuj sentas sin komunumo. Ili subite rimarkas, ke ni
ne konstruas niajn kontaktojn en Facebook, sed kun realaj kontaktoj, kiuj havas brakojn kaj krurojn.
Ni ĉiam pli proksimiĝas al la punkto. Ni ne nur sidas plendante.
Ni ĝuas diskuti politikajn temojn kun niaj kolegoj.
Sed ni rapide transiru al la demando: Ĉu vi pretas investi tempon?
Ĉu vi pretas investi vin mem? Kaj tiel oni iĝas nacio.
Kaj mi pensas, ke vi ĉiuj, aŭ almenaŭ plej multaj el vi, konas S&G, la gazeton "Stimme und Gegenstimme" (Voĉo kaj Kontraŭvoĉo).
Tio estas la strategio de S&G. Kaj tial – ĉar mi ne havas mian propran parolantan tablon – mi antaŭenigas nian S&G-tablon.
Iru tien. Se vi ankoraŭ ne scias, S&G estas pli ol nur gazeto.
Por mi, S&G estas vojo, jes, vojo por iĝi unu popolo.
Maniero por ni kuniĝi kiel popolo. Do, ĉio, kio restas al mi diri, estas: aliĝu! Dankon. Dankon.