Kaixo denoi, benetan ohore handia da hemen zuen aurrean egotea. Eskerrik asko, Ivo.
Uste dut gaur hemen egotea benetan ona dela. Beti ona da une egokian eta leku egokian egotea, ezta?
Askotan egon naiz leku okerrean une okerrean. Trafiko-istripu txikiak gertatzen direnean, normalean zure buruari
esaten diozu: "Ai, nola nahi nukeen bestela gidatu izan banu."
Baina gaur, sentitzen dut hau dela une egokian eta leku egokian. Eta, oro har, zerbait sentitzen dut—agian zuk
ere sentitu duzu—negua amaitu dela eta udaberriko airea dago, martxoko lehen egun epel horiek.
Barnean zerbait sumatzen dut, giza-kideok eta herri gisa aldaketa batek on egingo ligukeela.
Duela gutxi berriro Vienan egon nintzen – batzuetan negozioengatik joaten naiz han – eta kaleetan zehar
ibili nintzen, baita Parlamentua ere bisitatu nuen.
Eta bertan zeuden Austriako Errepublika aldarrikatu zuten errepublikaren sortzaileen bustoak. Eta nolabait bihotza ukitu
zidan hainbeste, ezen pentsatu nuen, agian garai hartan – orain ez dut epaitu nahi, Austriako Errepublikaren aldarrikapena ez
baita kontua – baina agian garai hartan, horregatik borrokan ari zirenean edo edozerk motibatu zituenenean, ez zuten
uste inoiz honetara iritsiko zenik, arrakasta izango zuenik, hain bestelako mundu bat posible izango zenik.
Eta azkenean, egiazki, porrot egin zuten.
Espero dut inork ez gaitezen porrot egin, baina hala ere mundu berri hau bizitzeko aukera izan dezagun. Christoph Hörstelek
aipatu zuen aldaketa hori bizitzeko aukera izan dezagun. Ez dezagun horretaz bakarrik hitz egin, ez dezagun
horretaz bakarrik amets egin, baizik eta benetan bizitzeko aukera izan dezagun – aldaketa hori gertatzen ari dela.
Bai. Nire aurkezpenaren izenburua da: "Zoraren gaineko interesak: jakin behar duzuna!"
Agian zuk ere sentitzen duzu nik gazte nintzenean beti sentitzen nuen bezala – izozki bat erosteko dirua maileguan hartu
nuenean ere, garai hartan Deutschmark bat besterik ez bazen ere – beti oso pozik nengoen zorra itzuli ahal nuenean.
Gaur egun ere hala da, nahiz eta hamar euro besterik ez izan. Azkenik zor tonto hori
kendu nuenean beti oso lasaituta sentitu nintzen.
Beste inork sentitzen al du modu honetan? Ez nago guztiz bakarrik, ondo?
Orduan badakizu zer sentimendu den. Zorik gabe bizitzea benetan zoragarria da.
Gure politikariek, enpresa-buruek, finantza-ministroek eta gobernu-buruek zorra modu desberdinean ulertzen dutela dirudi.
Nazio-zorra nola garatzen den behatzen baduzu, benetan pentsa dezakezu zorpetuta egotea orain
ekonomia bizi batean ondo ikusten den zerbait dela.
Eta itzulpenari dagokionez – ez dakit, itzulpena ere ez da eztabaidatzen.
Entzuten dudana beti zor berriari eta ordaindu beharreko interes-tasa altuei buruzkoa da, baina nola edo
hala, zor hori benetan itzultzeko ideia inoiz ez da agertzen. Horri buruz ezer ere ez dut entzuten.
Hasierako ikuspegi orokor bat emateko grafiko bat ekarri dut. Gaur jada Europaren eta munduko herrialdeen gaiei,
baita zorri eta finantza-sistemari ere, ukitu diegu. Herrialdeek benetan zenbat zor dute? Adibidez, Europan.
Eta hori ilustratu dut – Nazioarteko Diru Funtsaren datu ofizialak erabiliz – zorren erlazioa barne produktu gordinarekin.
Barne produktu gordina herrialde batean ekoizten diren ondasun eta zerbitzu guztien batura da.
Han ekoizten den guztia, egiten den lan guztia bertan erregistratzen da, eta herrialde honek
orduan dituen zor guztiak testuinguruan jartzen dira.
Eta ebaluazio bat egiteko askatasuna hartu nuen.
"Zorik ez" dioen kalifikazio bat niretzat berde iluna da. Berehala esan dezaket Europan ez dagoela berde iluneko herrialderik.
Behin pentsatu nuen "10%", beraz, herrialde batek urtean irabazten duenaren %10eko zorpetzea badu,
orduan hori berde argi gisa deitu eta markatu nuen.
Niretzat, "10etik 25era bitartekoa" horia da, "25etik 75era bitartekoa" gorria da, eta "75etik gorakoa" gorri iluna da.
Utzi azaldu nola ebaluatzen dudan hau.
Imajinatu hilabete batez zure faktura guztiak ordaintzen dituzula, baina ez duzula soldatarik jasotzen;
ordea, zure soldata zuzenean bankura transferitzen dela gure zor nazionala kitatzeko helburuarekin.
Hilabete batez hori egiten baduzu, baina aldi berean alokairua ordaintzen baduzu, gasolina ordaintzen baduzu, erosketak
ordaintzen baduzu, arropa ordaintzen baduzu, eta gasolindegiko langileak edo jabeak gauza bera egiten badu,
zure dirua hartzen du, baina bankuan ere sartzen du.
Hori eredutzat hartzen baduzu – zor guztiak azkar kitatu nahi ditugunez – hilabete batean
dena uzten baduzu, %8 kitatzea lor dezakezu.
Eta hortik koloreak eratorri nituen, esanez: ondo, oraindik ere irudika nezake halako herri batek hori lortuko zuela.
Horia esan nuen, ondo, hilabete batetik hiru hilabetera bitartean; diru guztia bankuetara
badoa, oraindik ez da agian gerra zibilik egongo.
Baina ez nago ziur Alemanian ere ez ote genukeen azkenean gerra zibila edo justizia berekoia edo antzeko
zerbait izango, bankuak pozik mantentzeko soilik irabazten dugun dirua beti eman beharko bagenu.
Beraz, begiratu dezagun herrialdeei eta ikus dezagun nolakoa den Europa, gure maitea den Europa: Portugalek %124ko zor publikoa
du, Espainiak %97, Frantziak %92, Erresuma Batuak %93, Irlandak %119, Italiak %128, eta abar. Luxenburgo %25ean dago, eta
hori, egia esan, oraindik nahiko ona da – hemen orrialdeak pasatzen ari naiz – ia guztiak gorriak diren herrialdeak dira.
Bulgaria dugu %16rekin, eta horretara gero bueltatuko naiz, baita Turkia ere. Batzuk falta dira, Eskandinavia
osoa. Estoniak, %10eko zor publikoarekin, nabarmentzen da, baita Georgia, Armenia eta Azerbaijan ere.
Eta gero dago hartz handia, Errusia, %10eko zor publikoarekin, berdea, berde argia, ez berde iluna, baina hala ere berde argia.
Egia esan, horren arduraduna banintz, lotsatuta egongo nintzateke.
Zeren, egiazki... normalean ez duzu horrela bizi. Kredituarekin ez duzu bizi, eta horretaz harro zaude.
Baina horretara gero itzuliko gara, "beti horrela izan al da?" galderari erantzuten diogunean.
Norbaitek ere suposa dezake, ba, iraganean ziurrenik bestelakoa zela eta agian orain ere hala dela; 2008ko krisi ekonomikoarekin
lotuta al dago? Garapenari beste begirada bat emango diogu.
Baina lehenik, mundu osoari berriro begiratu diezaiogun.
Herri gutxi batzuk bakarrik ez daude zorpetuta; IMFk estalitako 173 herrialdetatik 171k une
honetan zorpetuta daude. Oso gutxi dira berde ilunak.
Jada lurrari buruz hitz egin dugu, berriro itzuliko naiz horretara.
Zaila da ikustea, ezin dut nire eskua nahikoa egonkor eutsi, Kuwait oraindik berdea da, ez
guztiek ezagutuko dute Brunei, Malaysia berdea da.
Eta gainerakoek nolabaiteko zorpetzea dute, gutxienez berde argi mailan, oraindik onargarria dena; hemen Irana ikus dezakegu.
Baina gainerakoak gorriak dira, gorritik gorri ilunera zorpetuta.
Eta zorra desatsegina dena da interesak sortzen dituela.
Eta orain galdera sortzen da: zeinek ordaintzen ditu benetan zoraren interesak?
Galdera honi erantzuteko, hiru talde aztertu nahi nituzke.
1. taldeak etxeko ekonomia pribatuak barne hartzen ditu,
2. taldea: Enpresak
eta 3. taldea estatua.
1. taldea zuk zara, adibidez, bankura joan eta zure auto berri dotorearen ordainketa egiteko mailegu bat hartzen duzunean.
Kasu honetan, kontua benetan nahiko argia da. Zure ardura da zoraren gaineko interesarena.
Orain dirua irabazteko gogor lan egingo duzu, zure zor guztiak ordaindu ahal izateko.
Hala ere, esan dezakezu: zor-zoramena honetatik at nago, ez dut inolako mailegurik edo krediturik hartuko.
Une honetan horri buruz ezer esan nahi ez dut.
Baina pentsa hau: ihes egin al dezakezu erabaki pertsonal honetatik, zorpetze-mekanismo honetatik?
2. taldea, enpresak, begiratu dezagun.
Nire kasuan, besteak beste aleak hazten dituen nekazaritza-enpresa bat aurkeztu nahi nizuke.
Nekazariak traktore berri adimentsu bat erosi du.
Bankuaren bidez finantzatu zuen, beraz, interesak pilatzen ari dira.
Orain nekazaritza-negozio honen kostu-egoera aztertzen badugu, alde batetik, nekazaritzari laguntzen dion
laguntzaile nekazaritzako langileen gastuak ditugu.
Bestalde, material-kostuak ditugu. Hau traktorearen diesel-erregaia izan daiteke
edo, hemen erakusten den bezala, haziak.
Eta, jada aipatu bezala, hirugarrenik interes-kostuak ditugu.
Negozio nekazaritzako honek hiru kostu hauek guztiak alearen salmenta-prezioan, kostu oso
gisa, alea erosten duenari igorriko dizkio.
Nire kasuan, ale-eroslea errota da. Alea errotan irin bihurtzen da.
Eta alea irin bihurtzeko ere hemen gogor lan egiten duten langileak behar dira.
Errota-plantaren teknologia – suposatzen badugu – eta errota bera ere bankuak finantzatzen ditu.
Honek esan nahi du kasu honetan ere interesak kobratuko direla.
Begiratu dezagun hemen, errotan, kostuen egoera ere.
Ondoren, gogor lan egiten duten langileen soldata-gastuak ditugu, nekazaritzako alearen
material-gastuak ditugu, eta errota-interes-gastuak ditugu.
Okina naizenez, nire irin hau errota honetatik erosten dut, eta errotak kostu hori prezioan sartuko du.
Horrek esan nahi du, ekobirigile gisa, nire irin-a errota-etxetik erosten dudala eta, gainera, lan gogorra egiten duten
laguntzaileak ditudala, irin hori ogi eta ogi txikitan bihurtzen laguntzen didatenak, eta ondoren bezeroei saltzen dizkiedala.
Bankuan interes-tasa hain baxuak daudenez, labe berri bat erosi dut.
Eta hori, noski, interes-kostuetara ere eramaten du.
Begiratu dezagun nire okindegiko kostu-egoerari.
Ondoren, nire okindegiko laguntzaileentzako langile-kostuak ditut, baita material-kostuak ere; irina
errota-etxetik erosi nuen, eta interes-kostuak ere baditut, hain zuzen ere erosi nuen labe berri dotoreagatik.
Ni ere nire ogiaren eta ogi-txikiaren prezioa modu horretan kalkulatuko dut, hiru kostu horiek bertan islatuta egon daitezen:
Nire langile-kostuak, nire material-kostuak eta nire interes-kostuak.
Eta hori prezioan azken kontsumitzaileari pasatzen diot. Eta horiek eta ni gara.
Laburbilduz:
Nekazaritza-enpresak bere interes-kostuak, baita langile- eta material-kostuak ere,
ale-erosleari pasako dizkio alearen salmenta-prezioan.
Irin-ehozko enpresak bere interes-kostuak, baita material eta pertsonal-kostuak ere, irinaren salmenta-prezioan igaroko ditu.
Eta okina naizen aldetik, gauza bera egiten dut: nire interes-kostuak, langile- eta
material-kostuak ogiaren salmenta-prezioan igarotzen ditut.
Hori guztia ordaintzen dugu. Horrek esan nahi du guk, azken kontsumitzaileok, balio-katearen kostu
guztiak ordaintzen ditugula, interes-kostu guztiak barne. Eta hori edonon gertatzen da.
Oporraldi baterako bidaia bat erreserbatu edo auto bat eskudirutan ordaindu, bankuari interesak ordaintzen
dizkiozu, gutxienez zeharka – izozki bat erosten baduzu ere, interes-kostuak daude eta horiek bankuari doaz.
Laburbilduz, erosten dugun guztia eta ordaintzen ditugun faktura guztiak – arropa, janari, oporrak, ibilgailuak,
musika-instrumentuak, edozein dela ere, klubeko kuotak – balio-katean sartuta dauden interes-kostuak ordaintzen ditugu.
Eta hori kalkula dezakezu. Erosketa-prezioaren %40eko gutxieneko batez bestekoa duen zenbatekoa da.
Orain irabazlea zaren ala galtzailea zaren jakin nahi baduzu, utzi azal dezadan modu ulergarrian.
Erosketa-prezioaren %40 – zer esan nahi du horrek?
Beraz, zuk zeuk kalkula dezakezu. Hilabeteko gastuak badakizunean, esaterako, hilabeteko 2.000 euroko
gastuak badituzu, orduan %40k 800 euroko balioa du.
Honek esan nahi du bankuari 800 € zeharka, edo agian zuzenean, ordaintzen diozula.
Urte osoan zehar extrapolatu ezkero, hori 9.600 eurora iristen da.
Eta orain, urtearen amaieran kreditu-interesak agertzen diren zure banku-kontu-ageria hartzea besterik ez duzu egin behar.
Ondoren begiratu dezakezu eta han 9.600 euro aurki ditzakezun ikusi.
Eta zenbateko handiagoa aurkitzen baduzu, irabazlea zara; eta txikiagoa aurkitzen baduzu – nirea oso txikia
da, eta ez dut uste interes-adierazpenik jasoko dudanik – orduan galtzaile zara sistema honetan.
Baina hori ez da guztia. Estatuak ere gero eta zor gehiago hartzen du bere interesak aurrera eramateko.
Eta zor honen gaineko interes hau ere ordaintzen duzu – tasen eta zergen bidez.
Beraz, merezi du estatu-eredu honi ere begiratzea, hitzaldian jada pixka bat entzun duguna – zuk jada aipatu duzun bezala.
Estatuak zorpetzen denean, nola ikusten da?
Alemanian, kreditu-bolumenaren bi heren inguru Alemaniako estatuak hartzen du banku independenteetatik
eta kreditu-erakundeetatik jasotako mailegu moduan.
Eta hirugarrena gobernu-bonuetan. Bi heren! Nola egiten du hori?
Non lortzen dituzte bankuek dirua? Erraz esanda, jadanik entzun dugu terminoa: diru fiduziarioa.
Bankuei liburuko dirua sortzeko baimena ematen zaie.
Estatuak bankuei honako hau egiteko baimena eman die: dirua sortu dezakezu.
Printzipioz, zorrotz esanda, diru inprimatzeko makina bat da. Bankuei dirua inprimatzeko baimena dute.
Liburuko diruaren abantaila bakarra da inprimaketa-prentsarik edo txanpon-mintzeko makinarik ere ez duzula behar.
Dirua gordetzen duzu eta dirua asmatzeko baimena duzu.
Eta gero estatua agertzen da eta dio: "Ai, dirua behar dut", mailegu bat hartzen du, eta ondo, interesekin itzultzen du.
Ba, ez dakit, baina niretzat txarra izan daiteke.
Oso argi uzteko – diru-poltsa txiki bat gehitu dut – estatuak bankuei dirua ematen die, eta haiek
mailegu gisa atera eta interesak ordaindu ditzaten.
Eta uste dut agian modu horretan zure dirua hobeto kudea dezakezula.
Eta orain, hitzeman bezala, zor nazionala.
Orain hau arazo egonkorra al da, edo oraindik aldaketarako tartea al dago – zein da gobernu-zoraren joera erreal?
Hori begiratu dezagun. Zorraren interesaren ardura guregan badago, agian estatuak dirua
nola kudeatzen duen ere jakin beharko genuke.
1995etik 2013ra bitarteko zor nazionala, zenbaki guztiak berriro ere Nazioarteko Diru Funtsarenak.
Gainera, barne produktu gordinaren ehuneko gisa berriro ere erakusten da, eta hori jada ezagutzen dugu.
Ondoren, Alemanian azken bi hamarkadetan gora egin duen zor nazionala dugu.
Eta ziurta dezaket hau ez dela soilik azken bi hamarkadetan gertatu.
Atzera jarraitu nuen – aurkitu nituen erregistroek 1950ean hasten dira, Alemaniak 9 milioi
Deutschmarkeko zor nazionala zuenean, 9 milioi.
Ez dakit zehazki gerra amaitu eta bost urte geroago biztanleria zenbatekoa zen.
Baina suposa dezagun 70 eta 80 milioi. Hori gehienez 20 pence izango litzateke. Pertsona bakoitzeko ere ez litzateke 20 pence.
2011n – aurkitu nezakeen azken datua – biztanle bakoitzeko gutxienez 24.771 € genituen.
Ez soldatazko langile bakoitzeko, ez biztanle bakoitzeko, hau da, haur bakoitzeko.
Beraz, zure etxeko gastuak soilik batu ditzakezu, eta horrela nazio-zor publikoaren zure zatia jakin ahal izango duzu.
Lotsagarria iruditzen zait. Lotsagarria. Benetan halako herrialde bat gobernatzea.
Frantzia, nazio-zorra %55etik %92ra etengabe igotzen, 20 urtean ia bikoiztuz.
Ingalaterrak nazio zorra bikoiztu baino gehiago egin zuen.
Grezia – jada prentsan ondo ezaguna – zor nazional izugarria.
Hori pentsarazten nau: zertarako finantza ministro bat izatea, zertarako pertsona hauek guztiak izatea?
Uste dut guk ere hori kudea genezakeela, edo, Ivo, zuk esan zenuena hartuta, zure erreabilitatu
zenituen droga-mendekoek ere hori kudea genezaketela.
Haiek ere halako finantza-politika kudeatuko zuten.
Eta, gainera, badira beste herrialde batzuk, zeinek erakusten duten hori posible dela:
Bulgaria. Seguruenik Bulgariak EBko kide oso izateko zuen asmoak eraginda, 2000tik 2013ra bitartean denbora nahiko
laburrean beren tasa %75etik %16ra murriztea lortu zuten.
Errusiak ere bere zorra murrizteko oreka fin bat lortu du. Beraz, posible da.
Eta gero anaia nagusiari, krisi ekonomikoak eragiteko orduan esperientzia handiko jokalariari, begiratzen diogu.
112%ko zor nazionala, 112%ko zor nazionala!
Txina goraka doa, baina hori jada hitzaldi batean entzun dugu. Jaitsiera, ziurrenik, serio hartu beharrekoa da.
Txinatarrek agian hemen zer gertatzen ari zen ere susmoa zuten.
Ni ere oharkabean nabaritu nuen hori.
Ez daude gehiago AEBekin negozioak egiteko, esportatzeko eta dolar irabazteko gogotsu.
Orain Estatu Batuetan higiezinak eta enpresak erosten nahiko lanpetuta daude. Espero
dezagun hori haientzat baliagarria izango dela.
Eta, noski, Japonia ezin da baztertu 1980ko eta 1990eko hamarkadetako gutxienez hiru ekonomia nagusien artean.
Bigarren Mundu Gerran benetako kamikaze pilotu batek erakusten digu nola egiten den.
Hori zoroa da. %245eko zor nazionala.
Kreditoreren bat etorri eta "Nire dirua itzuli nahi dut" esaten badu, japoniarrek bi urte eta erdi
lan egin beharko dute zentimo bat ere irabazi gabe.
Dena bankuei, dena bankuei.
Eta arazoa da bi urte eta erdi horietan interesak ere ordaindu beharko lituzketela, eta horiek kalkuluan ere ez daudela sartuta.
Bai, eta ondoren, agian inolako balorazio politiko handirik gabe, azken prentsa-oharretatik jada nahiko ondo ezagutzen ditugun
zenbait herrialde behean zerrendatzeko askatasuna hartu nuen:
Hara, Siriak dirua nola kudeatzen duen ikusiko dugu.
Haiek ere badakite zer den %183ko zor nazionala izatearen sentsazioa.
Eta hemendik aurrera erortzen da. Siriak ez du bere zor nazionalari buruzko informaziorik
ematen, baina uste dut oraindik ere jaisten ari dela.
Irañari begiratu diezaiokegu, ez baita bere nazioarteko bazkidearen artean oso jende gogokoa
bihurtzen, eta bazkide hark, zergatik edo, zorretan oinarrituta apustua egiten ari dela dirudi.
Eta gero Libia dago, berde iluneko herrialdea. 2003tik, uste dut, %0eko zor publikoa duela, ez du
zorrik, askatuta, zorik gabe. Posible da, ezta?
Laburbilduko dut. Beraz, zorrei buruz zer jakin behar duzu, oraindik ez badakizu?
Jakina, zure mailegu pertsonaletan interesak ordaintzen dituzu, baina zerga eta tasen bidez ere estatuaren zorra ordaintzen duzu.
Eta batzuei berria iruditu daitekeena da erosketa bakoitzarekin interesak, zor-interesak, ordaintzen dituzuela.
Eta diru hori irabazteko baimena gutxi batzuek bakarrik dutenez, ikasi eta jada entzun dugu berbanaketa bat
egongo dela; aberastasunaren berbanaketa bat egon behar dela.
Eta horregatik uste dut garrantzitsua dela horri buruz pentsatzea – eta, egia esan, hemen pixkanaka lurreratze-fasean
sartzen ari naiz – ea horretan ezer aldatu nahi dugun?
Ez dut soluziorik aurkeztu nahi, zati batean jakintsu moduan agertu nahi ez dudalako, eta
uste dut soluzioa benetan nahiko argi dagoela.
Lapurra lapurtzen harrapatzen baduzu, lapurtutakoa itzuli beharko du, ezta?
Benetan ez dago beste soluzio bat eztabaidatzeko beharrik.
Baina irudika nezake gure kasuan ez dela derrigorrez poltsa-lapurra.
Christoph Hörstelengandik entzun duguna benetan harrigarria da.
Edo Kla.TVko telebista-txostenean ikusi genuena – John F. Kennedyren heriotzaren 50. urteurrena –
ikusita, argi dago hau ez dela eskuko poltsen lapurra.
Beraz, litekeena da seinale bakarra – horren bidez ikusi dugula, onartu dezagun – agian ez izatea nahikoa.
Orduan, beste bi aipamen ekarri ditut.
Joshua Stamp, besteak beste behin Ingalaterrako Bankuaren zuzendari izan zena, esan zuen: "Bankuen esklabo izaten jarraitu
nahi baduzue eta zuen esklabotzaren truke ordaindu nahi baduzue, utzi bankuei dirua sortzen eta kredituaren kontrola izaten."
Halako zerbait esan dezakezu, eta hala ere jendeak nolabait pixka bat lo egiten du. Hori da haren zoroena.
Eta Henry Ford ere oso ezaguna da, auto-marka gisa:
Jendeak diru-sistema ulertuko balu, biharko goizerako iraultza bat izango genuke.
Interneten irakur dezakezu horiei buruz; ondo ezagunak dira.
Apur bat harrituta nago: zergatik da hain zaila, neska gazte honek bere abestian
erakutsi duen bezala, jendea zirraratuta jartzea?
Eta azkenik, laburki bidegabetu eta galdera hau egin nahi nuke: nor da benetan arduraduna?
Nor da egoera honen arduraduna?
Bankuak egoera zail honen erantzule al dira?
Galderari "ez" erantzungo nioke, aplikagarri den legearen arabera ari direlako.
Estatuak, gobernuak eta politikariak arduradunak al dira? Hemen ere, galderari ezetz erantzungo nioke.
Zure botoa dutenez, gure agindua dute.
Beraz, orain nor da arduraduna? Gu gara. Ah, bai, harrapatu zaitut, zu. Ni ere bai. Gu gara arduradunak.
Baina orain aldaketarako gakoa zer da?
Eta Christoph Hörstelengandik jada entzun dugunarekin guztiz bat datozen bi edo hiru pentsamendu partekatu nahi nituzke.
Aldaketa iraunkorra – nola da posible?
Nire ustez: bakarrik posible da geure burua herri gisa ikusten badugu. Pertsona-gorputz bakarra gisa.
Behin esaldi hau asmatu nuen – itxaron segundo bat gustatzen zaizun ikusteko –
"Herritarrak oso ondo bizi daitezke tiranoik gabe."
Baina tiranoak nahiko zail du herririk gabe, ezta?
Herri gisa, berriro ere ulertu behar dugu hautatzen ditugunei boterea ematen diegula. Hori gure esku dagoela.
Eta orain, noski, galdera hau da: Nola bihurtzen gara herri bakarra?
Nola funtzionatzen du horrek? Eta hemen benetan nire esperientzia pertsonaletik hitz egin dezaket. Utzi nazio bihurtzeak
zer dakarren erakusten duten hiru puntu azpimarratzen.
Ulermenarekin eta konprehentsioarekin zerikusia du. Gauzak berriro aztertzearekin zerikusia du.
Ez duzula gauzak besterik gabe hartzen, irentsi eta egiten, baizik eta haiei buruz pentsatzen hasten zarela.
Zergatik bihurtzen da, beraz, bat nazio bihurtzen? Hori oso erraz azal dezakedazu.
S&Gko harreman ugari izan genituen, AZKko harreman ugari ere bai, eta egin nuen dei bakoitza, ziurrenik egiaztatu ahal izango
duzun bezala, maila gorenera bideratu eta berehala konektatu zen.
Berehala bertan jendea zegoen, eta ohartu nintzen: "Ai, nirekin batera pentsatzen ari dira". Haiek ere horri
buruz pentsatzen ari dira. Haiek ere ulertu nahi dute.
Ez dira azkarrak eta dena oker esaten dute, baizik eta: Itxaron pixka bat, nola lotzen da dena?
Eta ulertzeko desiratik ulmena dator. Ulmenetik elkartasuna dator.
Adibidez, ulertu behar dugu, diruak ezin duela funtzionatu ulertzen ikasi behar dugula.
Adibide gisa bakarrik. Diruak ez du funtzionatzen.
Aurreko hizlariaren jarraipena eginez, etxeko lan txiki bat ere egin dezakezu.
Zergatik ez duzu atzo gauean egin ez zenuen ontzi-garbiketa ondoan hamar libera-ko billete bat jartzen?
Eta gero sukalde-atea itxi eta hurrengo goizean bertara joaten da.
Orduan ikusiko duzu ea diruak funtzionatu duen.
Gure etxean hainbat pertsona daude. Seguruenik atea giltzaz itxiko nuke; bestela hamar euroko billetea
desagertuko da, eta nik platerak garbitu beharko ditut.
Nazio bihurtzeak aldaketarekin eta aldatzeko borondatearekin zerikusi handia du.
Niretzat, aldatzeko borondateak berriro ere ardura hartzea ere esan nahi du, edo amaierako
hitzek esan bezala, hau nik neuk idatzi nuen:
Elkarrekin aldea sor dezakegu. Zure buruarekin hasi, aldatu zure buruari buruzko zerbait.
Hain bestelako bihotzezko konexio bat sortzen du. Benetan esan dezaket hori nire mezularientzat.
Hori da Ruth-ek lehenago aipatu zuen Strategy 2+-eko gaia. Mezulariekin sare bat eraikitzen ari gara.
Pertsona bakoitzarekin bihotzezko konexio bat dago, izan ere, denek zerbait aldatu nahi dutela ohartzen
naiz. Denek beren buruan lan egiten dute, eta denek beren buruarekin hasten dira lehenik.
Dena elkarrekin urtzen da. Ez dago behar handirik horri buruz hitzaldi luze bat emateko; besterik gabe gertatzen da.
Eta elkartze honek, familia bihurtze honek, sareak sortzera eramaten du. Uste dut hori berria dela.
Benetan, munduan karismako buruzagi asko egon dira.
Ideia onekin, benetako ikuspegi visionarioarekin, nazio bat inspiratzeko gaitasunarekin.
Baina nik sentitzen dudana, gure garaian orain bizitzen ari garena, oinarrizko jendearen elkartzea da.
Hori ere jatorrizkoa da, aurreko hizlariak esandakoak idatzi nuena:
Behetik gora elkarrekin haztea. Aldaketa behetik gora etorri behar da.
Hori da networking-a, komunitate bat osatzen duten pertsona-talde hau. Bat-batean konturatzen dira ez ditugula
gure kontaktuak Facebooken eraikitzen, baizik eta besoak eta hankak dituzten kontaktu errealekin.
Gero eta gehiago puntura heltzen ari gara. Ez gara kexatzen.
Gure lankideekin gai politikoak eztabaidatzea gustatzen zaigu.
Baina azkar pasatu gaitezen galdera honetara: Denbora inbertitzeko prest al zaude?
Zure buruari inbertitzeko prest al zaude? Eta horrela bihurtzen da bat nazio.
Eta uste dut zuek guztiak, edo behintzat gehienok, S&G-rekin, "Stimme und Gegenstimme" (Ahotsa eta Aurka-ahotsa)
egunkariarekin, ezagunak zarete. Hori da S&Gren estrategia. Eta horregatik – nire hizlarien mahairik ez
dudalako – gure S&G mahaiaren aldeko kanpaina egiten ari naiz.
Joan hara. Oraindik ez badakizu, S&G egunkari bat baino gehiago da.
Niretzat, S&G bide bat da, bai, herri bakarra izateko bide bat.
Herri gisa elkartzeko modu bat. Eta beraz, niretzat esateko geratzen zaidana hau da:
parte hartu! Eskerrik asko. Eskerrik asko.