Halló allir, það er sannarlega mikill heiður að standa hér fyrir framan ykkur. Takk, Ivo.
Mér finnst virkilega gott að vera hér í dag. Það er alltaf gott að vera á réttum stað á réttum tíma, er það ekki?
Ég hef oft verið á röngum stað á röngum tíma. Þegar smávægileg umferðarslys verða, segirðu venjulega
við sjálfan þig: "Ó, ef ég hefði bara ekið öðruvísi."
En í dag finn ég bara að þetta er nákvæmlega réttur staður á réttum tíma. Og almennt finn ég eitthvað svipað – kannski
þekkir þú þessa tilfinningu líka – veturinn er búinn og í loftinu leikur vorstemning, á þessum fyrstu hlýju dögum í mars.
Ég skynja innra með mér að við, sem mannkyn og sem þjóð, þurfum breytingar.
Ég var nýlega aftur í Vínarborg – ég fer þangað stundum í viðskiptaskyni – og gekk
um göturnar og heimsótti einnig þinghúsið.
Og þar voru höfuðstyttur stofnenda lýðveldisins sem lýstu yfir Austurríska lýðveldinu. Og einhvern veginn snerti það hjarta mitt
svo mikið að ég hugsaði, kannski þá – ég vil ekki dæma núna, yfirlýsingin um lýðveldi Austurríkis er ekki málið – en kannski
þá, þegar þeir börðust fyrir því eða hvað sem hvatti þá, hugsuðu þeir ekki að þetta myndi nokkurn tíma gerast, að það
myndi takast, að svona ólíkur heimur gæti orðið mögulegur.
Og svo reyndust þau í raun vera misheppnuð.
Ég vona að enginn okkar endi sem misheppnaður, heldur að við fáum samt að upplifa þennan nýja heim. Að við fáum að upplifa þessa
breytingu sem Christoph Hörstel nefndi. Að við tölum ekki bara um hana, dreymum ekki bara um hana, heldur fáum í
raun að upplifa hana – að breytingin sé að eiga sér stað.
Já. Titill kynningar minnar er: "Ávöxtun af skuldum: hvað þú þarft að vita!"
Kannski finnur þú fyrir sömu tilfinningu og ég fann alltaf þegar ég var ungur – jafnvel þótt ég hefði aðeins lánað mér peninga í
ís, jafnvel þótt það hafi þá verið aðeins ein Deutschmark – ég var alltaf mjög ánægður þegar ég gat borgað skuldina til baka.
Það er enn þann dag í dag, jafnvel þó það sé aðeins 10 evrur. Ég var alltaf mjög léttur þegar
ég loksins losnaði við þennan heimskulega skuld.
Er einhver annar sem finnur svona? Ég er ekki alveg einn, í lagi.
Þá þekkirðu þessa tilfinningu. Það er bara dásamlegt að geta lifað án skulda.
Stjórnmálamenn okkar, viðskiptaleiðtogar, fjármálaráðherrar og ríkisstjórnar­höfðingjar virðast hafa aðra skynjun á skuldum.
Þegar þú fylgist með þróun þjóðarskuldar gætirðu í raun haft tilhneigingu til að halda að það sé nú talið
gott form í blómlegri efnahagslífi að vera í skuldum.
Og varðandi endurgreiðslu – ég veit það ekki, endurgreiðsla er ekki einu sinni til umræðu.
Allt sem ég heyri um er ný skuld og hærri vextir sem þarf að greiða, en einhvern veginn virðist hugmyndin um að greiða hana
til baka aldrei koma upp hjá neinum. Ég heyri ekkert um það.
Ég hef tekið með mér töflu til að gefa þér fyrstu yfirsýn. Í dag höfum við þegar snert á efnunum Evrópu og lönd
heimsins, sem og skuldum og fjármálakerfinu. Hversu miklar skuldir hafa lönd í raun? Til dæmis í Evrópu.
Og ég hef sýnt þetta – með því að nota opinberar tölur frá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum –
skuldahlutfallið miðað við vergri landsframleiðslu.
Hreinn innlendur vergur þjóðarframleiðsla er summa allra vara og þjónustu sem framleiddar eru í landinu.
Allt sem þar er framleitt, allt vinnan sem unnin er, er skráð þar, og skuldirnar sem landið þá hefur eru settar í samhengi.
Og ég leyfði mér að gera mat.
Einkunn sem segir "engin skuld" er dökkgræn fyrir mig. Ég get strax sagt að enginn dökkgrænn land sé í Evrópu.
Ég hugsaði einu sinni "10%", svo ef land hefur 10% skuld í hlutfalli við það sem það þénar
á ári, kallaði ég það ljósgrænt og merkt það.
Fyrir mig er "10 til 25%" gult, "25 til 75%" rautt og "yfir 75%" dökkrautt.
Láttu mig sýna hvernig ég met þetta.
Ímyndaðu þér að þú borgir alla reikninga þína í mánuð, en þú færð ekki launin þín; í staðinn eru þau flutt beint til bankans
með það að markmiði að greiða niður þjóðarskuldina okkar.
Ef þú gerir það í mánuð, en greiðir á sama tíma leiguna þína, bensínið, innkaupin og fötin, og starfsmaður
bensínstöðvarinnar eða leiguhafi hennar gerir hið sama, tekur hann peninginn þinn en gefur hann líka til bankans.
Ef þú gerir það sem líkan – við viljum losna við skuldirnar okkar hratt – þá geturðu
greitt 8% á mánuði með því að afsala þér öllu.
Og af því dró ég litina og sagði: "Allt í lagi, ég gat enn ímyndað mér að slíkt fólk gæti ráðið við það."
Ég sagði gult, allt í lagi, einn til þrír mánuðir, kannski verði ennþá ekki borgarastyrjöld ef allt fé fer til bankanna.
En ég er ekki lengur viss um að við myndum ekki enda í borgarastyrjöld eða sjálfboðaliðadómum eða einhverju
slíku í Þýskalandi ef við þyrftum alltaf að afhenda peningana sem við unnum bara til að halda bönkunum ánægðum.
Svo skulum við líta á löndin og sjá hvernig Evrópa, okkar elskaða Evrópa, lítur út: Portúgal 124% þjóðarskuld, Spánn 97%, Frakkland
92%, Stóra-Bretland 93%, Írland 119%, Ítalía 128% o.s.frv. Lúxemburg er á 25%, sem er reyndar ennþá
nokkuð gott – ég fletti hér – nánast öll löndin eru rauð.
Við höfum Búlgaríu með 16%, sem ég kem aftur að síðar, og Tyrkland. Nokkur lönd vantar, allt Skandinavíu.
Eistland, með 10% þjóðarskuld, stendur einnig upp úr, eins og Georgía, Armenía og Aserbaídsjan.
Og svo er þar stóri björninn, Rússland, með 10% ríkisskuld, grænt, ljósgrænt, ekki dökkgrænt, en samt ljósgrænt.
Til að vera hreinskilinn, mér myndi verða vandar ef ég væri ábyrgur fyrir því.
Vegna þess að svona er eiginlega ... venjulega lifir maður ekki svona. Maður lifir ekki á lánum og er jafnframt stoltur af því.
En við komum aftur að því síðar þegar við svörum spurningunni: Hefur það alltaf verið svona?
Maður gæti líka gert ráð fyrir því að, já, það hafi líklega litið öðruvísi út áður fyrr og að svo kunni einnig að vera núna;
tengist þetta efnahagskreppunni árið 2008? Skoðum þróunina aftur.
En fyrst skulum við líta aftur á allan heiminn.
Aðeins fáein lönd eru ekki í skuld; 171 af 173 löndum sem Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn
nær til eru nú í skuld. Mjög fá eru dökkgræn.
Við höfum þegar rætt um landið, ég mun koma aftur að því.
Það er erfitt að sjá, ég get ekki haldið höndinni kyrr nægilega vel, Kúveit er ennþá grænn,
ekki allir kannast við Brúnei, Malasía er græn.
Og hinir eru í skuld í einni mynd eða annarri, að minnsta kosti ljósgræn, sem er enn ásættanlegt; við sjáum Íran
hér. En hinir eru rauðir, rauðir til djúprauðir í skuld.
Og það óþægilega við skuld er að hún ber vexti.
Og nú vaknar spurningin: hver borgar raunverulega vexti af skuldinni?
Til að svara þessari spurningu vil ég skoða þrjá hópa.
Hópur 1 samanstendur af einkahúsholdunum,
Hópur 2: Fyrirtæki
og hópur 3 ríkið.
Hópur 1 er þú, til dæmis þegar þú ferð á bankann og tekur lán til að greiða fyrir glæsilega nýja bílinn þinn.
Í þessu tilviki er málið í raun nokkuð skýrt. Þú berð ábyrgð á vöxtunum af skuldinni.
Svo nú ætlarðu að vinna hart til að afla peninga svo þú getir greitt niður skuldir þínar.
Hins vegar gætirðu líka sagt: Ég draga mig úr þessu skuldabrjálæði, ég tek ekki neinar lána­­­­­­­­­­­­­­­­­
Hins vegar gætirðu líka sagt: Ég draga mig úr þessu skuldabrjálæði, ég tek ekki neinar lána­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­
Ég vil ekki tjá mig um það á þessum tímapunkti.
En hugsaðu um þetta: Getur þú losnað undan þessari persónulegu ákvörðun, þessu skuldarvæðingarkerfi?
Skoðum hóp 2, fyrirtækin.
Í mínu tilfelli langar mig að kynna fyrir þér landbúnaðarstarfsemi sem ræktar korn, meðal annars.
Bóndinn hefur keypt snjallan nýjan traktor.
Hann fjármagnaði það í gegnum bankann, svo vextir eru að safnast.
Ef við skoðum nú kostnaðarstöðu þessa landbúnaðarfyrirtækis, höfum við annars vegar launakostnað
landbúnaðar­aðstoðarmannsins sem hjálpar bændinum.
Á hinn bóginn höfum við efniskostnað. Þetta gæti verið dísileldsneyti fyrir traktórinn eða, eins og hér er sýnt, fræ.
Og, eins og áður hefur verið nefnt, höfum við í þriðja lagi vaxtarkostnaðinn.
Þessi landbúnaðarstarfsemi mun færa öll þrjú þessi kostnaðarliði sem heildarkostnað í söluverði kornsins – til kornakaupandans.
Í mínu tilfelli er kornakaupandinn möl. Kornið er malað í hveiti í mölinni.
Og til þess að kornin séu möluð í hveiti þarf hér líka hörðvinnandi verkamenn.
Vinnslutækni myllunnar – segjum – og myllan sjálf eru einnig fjármögnuð af bankanum.
Þetta þýðir að vextir verða einnig lagðir á í þessu tilviki.
Skoðum einnig kostnaðarstöðu hér á verksmiðjunni.
Þá höfum við launakostnaðinn fyrir harðvinnandi verkamenn, efniskostnaðinn, sem er kornið
frá býlinu, og vaxtarkostnaðinn fyrir mylluna.
Sem bakaríið kaupir ég hveitið mitt hjá þessu myllu, og myllan mun einnig færa þennan kostnaðarlið inn í verðið.
Þetta þýðir að sem vistbakarí keypti ég hveitið mitt frá myllunni og hef einnig vinnusamar aðstoðarkonur sem hjálpa mér að breyta
því í brauð og rúllur, sem ég sel síðan viðskiptavinum mínum.
Vegna þess að vextirnir eru svo hagstæðir hjá bankanum núna, keypti ég nýjan ofn.
Og það leiðir auðvitað einnig til vaxtarkostnaðar.
Skoðum kostnaðarstöðu bakarísins míns.
Þá á ég kostnað vegna launagreiðslna til aðstoðarmanna í bakaríinu mínu, ég á einnig kostnað vegna efnis, ég
keypti hveitið frá myllunni, og ég á líka vaxtarkostnað, nefnilega vegna glæsilegs nýs ofns sem ég keypti.
Ég mun einnig reikna verðið á brauði mínu og rúllum þannig að þessi þrjú kostnaðarliðir endurspeglist í því:
Launakostnaður minn, efniskostnaður minn og vaxtarkostnaður.
Og ég færi það áfram til endanlegs neytanda í verðinu. Og það erum við.
Leyfðu mér að draga þetta stuttlega saman:
Landbúnaðarfyrirtækið mun færa vaxtarkostnað sinn, ásamt launakostnaði og efniskostnaði,
yfir á kornakaupandann í sölverði kornsins.
Mölunarfyrirtækið mun færa áfram vaxtarkostnað sinn ásamt efnis- og mannauðskostnaði í sölutryggðu verði hveitisins.
Og sem bakari geri ég hið sama: ég færi yfir vaxtarkostnað minn ásamt laun- og efniskostnaði í smásöluverði brauðsins.
Við greiðum fyrir allt þetta. Þetta þýðir að við, sem endanlegir neytendur, greiðum allan kostnað verðkeðjunnar, þar
með talið allan vaxtakostnað. Og þetta gildir alls staðar.
Hvort sem þú bókar frí eða greiðir fyrir bíl með reiðufé, greiðir þú bankanum vexti, að minnsta kosti óbeint – jafnvel þótt þú
kaupir bara ís, þá felast vaxtarkostnað sem rennur til bankans.
Allt í allt greiðum við fyrir allt sem við kaupum, fyrir hverja reikning sem við greiðum, hvort sem um er að ræða föt, mat,
frí, ökutæki, hljóðfæri – það skiptir engu máli – klúbbagjöld; við greiðum vaxtarkostnaðinn sem er innifalinn í verðkeðjunni.
Og þú getur reiknað það út. Það er upphæð sem að meðaltali er ekki minni en 40% af kaupverðinu.
Ef þú ert nú að velta fyrir þér hvort þú sért sigurvegari eða tapandi, leyfðu mér að útskýra það fyrir þér á þann hátt
að það sé skiljanlegt. 40% af kaupverðinu – hvað þýðir það?
Þannig geturðu reiknað það út sjálfur. Ef þú þekkir mánaðarleg útgjöld þín, segjum að
þau séu 2.000 evrur, þá nemur 40% 800 evrum.
Þetta þýðir að þú borgar 800 evrur óbeint, eða kannski beint, til bankans.
Ef þetta er reiknað yfir árið nemur það 9.600 evrum.
Og nú þarftu bara að taka bankayfirlitið þitt í lok ársins, þar sem lánsvextirnir sjást.
Þá geturðu kíkt og séð hvort þú finnur þar 9.600 evrur.
Og ef þú finnur hærri upphæð, þá ert þú sigurvegari, og ef þú finnur lægri – mín er hörmulega lág, ég held að ég fái engar
vaxtayfirlitsskýrslur lengur – þá ert þú tapandi í þessu kerfi.
En það er ekki allt. Ríkið er einnig sífellt að auka skuldir sínar til að fylgja eftir hagsmunum sínum.
Og þú greiðir líka þessa vexti af skuldinni – í formi gjalda og skatta.
Því er einnig þess virði að líta á þetta ríkismódel, sem við höfum þegar heyrt örlítið um í
fyrirlestrinum – eins og þú hefur þegar nefnt.
Hvernig lítur það út þegar ríkið fer í skuldir?
Í Þýskalandi tekur þýski ríkisvaldurinn um tvo þriðju hluta lánamagnsins í formi
lána frá sjálfstæðum bönkum og lánastofnunum.
Og þriðjungur í ríkisskuldabréfum. Tveir þriðju! Hvernig gerir hann það?
Hvaðan fá bankarnir peningana sína? Einfaldlega sagt höfum við þegar heyrt hugtakið:
fiat-peningur. Bankar mega gefa út bókapening.
Ríkið hefur leyft bönkunum að gera eftirfarandi: þið megið skapa peninga.
Í meginatriðum, nákvæmlega séð, peningaprentunarvél. Bankar mega prenta peninga.
Eini kosturinn við bókarpeninga er sá að þú þarft ekki einu sinni prentpressu né myntavélar.
Þú sparar peningana og mátt búa til peninga.
Og svo kemur ríkið og segir: "Jæja, ég þarf peninga," tekur lán og borgar það vel til baka með vöxtum.
Jæja, ég hef enga hugmynd, en fyrir mig gæti það verið slæmt mál.
Til að gera þetta alveg skýrt – ég hef bætt við litlu peningapoka – ríkið gefur bönkunum peninga
svo þeir geti tekið þá út sem lán og greitt vexti.
Og ég tel að þú getir kannski stjórnað peningunum þínum betur þannig.
Og nú, eins og lofað var, þjóðarskuld.
Er þetta nú orðið stöðugt vandamál, eða er enn pláss fyrir breytingar – hver er raunveruleg þróun í ríkisskuldum?
Skoðum þetta. Ef við berum ábyrgð á vaxtagreiðslum skuldarinnar, þá ættum við kannski líka að hafa einhvern
veginn yfirsýn yfir hvernig ríkið fer með peningana.
Ríkisskuldir frá 1995 til 2013, allar tölur aftur frá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum.
Einnig sýnt aftur sem hlutfall af vergri landsframleiðslu, sem við þekkjum nú þegar.
Þá höfum við vaxandi þjóðarskuld í Þýskalandi síðustu tvo áratugi.
Og ég get lofað þér að þetta hefur ekki aðeins verið raunin síðustu tvo áratugi.
Ég rak það til baka – skráningarnar sem ég fann byrja árið 1950, þegar Þýskaland átti 9
milljóna Deutschmarka ríkisskuld, 9 milljónir.
Ég veit ekki nákvæmlega hversu stór mannfjöldinn var fimm árum eftir stríðslok.
En gerum ráð fyrir 70 til 80 milljónum. Það hefði ekki verið meira en 20 pence. Ekki einu sinni 20 pence á hvern íbúa.
Árið 2011 – nýjasta tölurnar sem ég gat fundið – vorum við komin í ekki minna en 24.771 evru á íbúa.
Ekki á hvern launþega, ekki á hvern íbúa, þ.e. fyrir hvert barn.
Þú getur einfaldlega lagt saman heimilisútgjöldin þín, og þá munt þú vita þitt hlutfall af þjóðarskuldinni.
Mér finnst þetta vandræðalegt. Vandræðalegt. Að stjórna landi svona.
Frakkland, þjóðarskuldin hækkaði stöðugt úr 55% í 92%, næstum því tvöfölduð á tuttugu árum.
Enska þjóðin tvöfaldaði ríkisskuldina meira en tvöfalt.
Grikkland – þegar vel þekkt í fjölmiðlum – gríðarleg þjóðarskuld.
Það fær mig til að velta fyrir mér: hvað er tilgangurinn með að hafa fjármálaráðherra, hvað
er tilgangurinn með að hafa allt þetta fólk?
Ég held að við gætum ráðið við það líka, eða til að taka upp það sem þú sagðir, fíkniefnaneytendurnir
sem þið endurhæfðuð hefðu líka ráðið við það, Ivo.
Þeir hefðu líka stjórnað slíkri fjármálastefnu.
Og svo eru til önnur lönd sem sýna að það er mögulegt:
Búlgaría. Líklega undir áhrifum af áformum Búlgaríu um að verða fullgildur aðili að ESB, tókst þeim einnig að draga úr skuldum
sínum úr 75% í 16% á tiltölulega skömmum tíma, frá 2000 til 2013.
Rússland hefur einnig tekist að ná fínum jafnvægi í að draga úr skuldum sínum. Svo er það mögulegt.
Og svo skoðum við stóru bróðurinn, reynda leikmanninn þegar kemur að því að valda efnahagskreppum.
112% þjóðarátta, 112% þjóðarátta!
Kína er á uppleið, en við höfum þegar heyrt um þetta í fyrirlestri. Hagsveiflubresturinn er
líklega eitthvað sem þarf að taka alvarlega.
Kínverjar fengu líklega líka glitta í hvað er að gerast hér.
Ég tók líka eftir því í leiðinni.
Þeir hafa ekki lengur áhuga á að eiga viðskipti við Bandaríkin, flytja út og afla sér dollara.
Þeir eru nú ansi uppteknir við að kaupa fasteignir og fyrirtæki í Bandaríkjunum. Vonum að það borgi sig fyrir þá.
Og svo auðvitað má ekki skilja Japan út þegar rætt er um þrjár helstu efnahagsþjóðir að
minnsta kosti á áttunda og níunda áratugnum.
Sannur kamikaze-flugmaður úr seinni heimsstyrjöldinni sýnir okkur hvernig þetta er gert.
Þetta er brjálað. 245% þjóðarátjón.
Ef kröfuhafi kemur og segir: "Mig langar að fá peningana mína til baka," þá verða Japanskir að vinna í
tvö og hálft ár án þess að græða eina einustu krónu.
Allt til bankanna, allt til bankanna.
Og vandamálið er að á þeim tveimur og hálfu árum þyrftu þeir einnig að greiða vexti, sem
ekki eru einu sinni innifaldir í útreikningnum.
Já, og svo leyfði ég mér að telja upp hér að neðan, kannski án nokkurrar umfangsmikillar pólitískrar greiningar, nokkur lönd sem
við höfum þegar orðið nokkuð vön úr nýjustu fréttatilkynningunum:
Þarna er Sýrland, skulum sjá hvernig Sýrland fer með peningana.
Þeir vita líka hvernig það er að vera með 183% þjóðarskuld.
Og héðan í frá hrynur það. Sýrland veitir ekki lengur neinar upplýsingar um þjóðarskuld
sína, en ég gruna að hún haldi áfram að falla.
Við getum litið til Írans, sem er ekki einmitt að gera sig vinsælt hjá alþjóðlegum samstarfsaðila sínum,
sem af einhverjum ástæðum virðist vera að veðja á skuld.
Og svo er það Líbía, hið dökkgræna land. Frá 2003, held ég, hefur það haft 0% þjóðarskuld, engar skuldir
lengur, frjálst, skuldalaust. Það er mögulegt, er það ekki?
Leyfðu mér að draga þetta stuttlega saman. Svo, hvað þarftu að vita um skuldir ef þú vissir það ekki þegar?
Auðvitað greiðir þú vexti af persónulegum lánum þínum, en þú greiðir einnig fyrir þjóðarskuldina með sköttum og gjöldum.
Og það sem kann að vera nýtt fyrir suma ykkar er að með hverjum einasta kaupum greiðið þið vexti, skulda-vexti.
Og þar sem aðeins fáum er leyft að græða þessa peninga, höfum við einnig lært og þegar heyrt að eignaendurdreifing
muni eiga sér stað; auðæfum verður að endurdreifa.
Og þess vegna tel ég mikilvægt að við hugsum um þetta – og ég er reyndar smám saman að komast í
lendingarfasa hér – viljum við breyta einhverju við það?
Ég vil ekki leggja fram lausn, að hluta til vegna þess að ég vil ekki endilega koma fram sem
alltvitur, og ég tel að lausnin sé í raun nokkuð augljós.
Ef þú grípur þjóf á staðnum, þarf hann að skila herfanginu, ekki satt?
Það er í rauninni engin þörf á að ræða aðrar lausnir.
En ég gæti ímyndað mér að í okkar tilfelli sé það ekki endilega handtaskutjáni.
Það sem við höfum heyrt frá Christoph Hörstel er nokkuð sérstakt.
Eða það sem við sáum í sjónvarpsfrétt Kla.TV – fimmtugasta afmæli dauða John F. Kennedy –
má sjá af því að þetta er ekki handtaskjóni.
Svo gæti vel verið að eini vísbendingin – við höfum séð í gegnum hana, viðurkenndu það – kunni ekki að duga.
Þá hef ég fært tvær fleiri tilvitnanir.
Joshua Stamp, sem meðal annars var einu sinni forstjóri Seðlabanka Englands, sagði: "Ef þið viljið áfram vera
þrælar bankanna og greiða fyrir eigin þrælkun, þá látið bankana halda áfram að skapa peninga og stjórna lánum."
Þú getur sagt svona eitthvað, og einhvern veginn ná fólk samt að sofa aðeins. Það er það geðveika við þetta.
Og Henry Ford er einnig vel þekktur, bílamerkið:
Ef fólk skilji peningakerfið, myndum við hafa byltingu fyrir morgundagsmorgun.
Þú getur lesið um þessi mál á netinu; þau eru vel þekkt.
Ég velti aðeins fyrir mér: af hverju er það svo erfitt, eins og þessi unga stúlka hefur sýnt
í laginu sínu, að fá fólk til að verða spennt?
Og að lokum vil ég stuttlega breyta stefnu og spyrja: hver ber í raun ábyrgð?
Hver ber ábyrgð á þessari stöðu?
Eru bankarnir ábyrgir fyrir þessari vanda?
Ég myndi svara spurningunni með "nei", því að þeir eru að starfa í samræmi við gildandi lög.
Eru ríkið, ríkisstjórnirnar og stjórnmálamennirnir ábyrgir? Hér myndi ég einnig svara spurningunni með "nei".
Vegna þess að þeir hafa þitt, hafa þeir okkar umboð.
Svo hver ber ábyrgð núna? Við gerum það. Ah já, ég sá þig, þú. Ég líka. Við berum ábyrgð.
En hvað er lykillinn að breytingu núna?
Og ég vil deila tveimur eða þremur hugmyndum sem eru algjörlega í samræmi við það sem
við höfum þegar heyrt frá Christoph Hörstel.
Hollbreyting – hvernig er það mögulegt?
Að mínu mati er það aðeins mögulegt ef við sjáum okkur sem þjóð. Sem eitt fólk.
Ég orti einu sinni orðatiltækið – bíddu augnablik til að sjá hvort þér líki það – "Fólkið getur lifað mjög vel án einræðisherra."
En einvaldurinn á nokkuð erfitt án fólksins, er það ekki?
Sem þjóð verðum við að skilja enn og aftur að við gefum vald þeim sem við kjósum. Að við höfum stjórn á þessu.
Og nú, auðvitað, er spurningin: Hvernig verðum við eitt fólk?
Hvernig virkar það? Og ég get í raun talað af eigin reynslu hér. Leyfðu mér að draga fram þrjá
punkta til að sýna hvað þarf til að verða þjóð.
Það hefur eitthvað með skilning og innsýn að gera. Það hefur eitthvað með að endurskoða hluti að gera.
Að þú takir ekki bara hlutina, kyngir þeim og framkvæmir þá, heldur byrjar að hugsa þá til enda.
Hvers vegna verður maður þá að þjóð? Ég get útskýrt þetta á nokkuð einfaldan hátt.
Við áttum fjölda tengsla við S&G, fjölda tengsla við AZK, og hver einasta símtalssímtalið sem ég gerði, eins og þú
gætir staðfest, var beint til æðri stigs og tengt samstundis.
Þarna voru strax fólk sem ég tók eftir að, já, þau voru að hugsa eins og ég. Þau voru líka að
velta þessu fyrir sér. Þau vildu líka skilja.
Þau eru ekki fljót og segja allt rangt, heldur: Bíddu, bíddu augnablik, hvernig passar þetta allt saman?
Og úr löngun til að skilja sprettur skilningur. Úr skilningi sprettur samheldni.
Við verðum að skilja, til dæmis, við verðum að læra að skilja að peningar geta ekki virkað.
Bara sem dæmi. Peningar virka ekki.
Þú getur líka, og ég tek hér við af fyrri ræðumanni, gert smá heimavinnuverkefni.
Af hverju ekki að setja tíu punda seðil við hliðina á uppvaskinu sem þú gerðir ekki í gærkvöldi?
Og svo lokar hún eldhúsdyrunum og fer þangað næsta morgun.
Þá munt þú sjá hvort peningarnir hafi virkað.
Það eru nokkrir einstaklingar í heimili okkar. Ég myndi líklega læsa hurðinni, annars verður tíu
evra seðillinn horfinn og ég þarf samt að þvo upp.
Að verða þjóð hefur mikið með breytingar og vilja til að breytast að gera.
Fyrir mig felur viljinn til að breytast einnig í að taka ábyrgð aftur, eða eins og
lokaorðin sögðu, sem ég skrifaði sjálfur niður:
Saman getum við gert mun. Byrjaðu á sjálfum þér, breyttu einhverju við sjálfan þig.
Það skapar svo annan, hjartnæman tengsl. Ég get sannarlega sagt það um sendiboða mína.
Þetta er umfjöllunarefni Strategy 2+, sem Ruth nefndi áður. Við erum að byggja upp net með sendiboðum.
Það er hjartatengsl við hvern einstakling því ég tek eftir að allir vilja breyta einhverju. Allir
vinna að sjálfum sér, allir byrja á sjálfum sér fyrst.
Allt bráðnar saman. Það er ekki þörf á að halda langa ræðu um það, það gerist bara.
Og þessi samruni, að verða fjölskylda, leiðir til tengslamyndunar. Ég held að það sé nýtt.
Það hafa sannarlega verið margir karismatískir leiðtogar í heiminum.
Með góðum hugmyndum, með sannarlega framsýnu nálgun, með hæfileika til að innblása þjóð.
En það sem ég finn, það sem tíminn okkar nú upplifir, er samkoma fólks beint úr grasrótinni.
Það er líka frumlegt, það sem ég skrifaði niður frá fyrri ræðumanni:
Vaxa saman frá grunni til topps. Breyting verður að koma frá grunni til topps.
Þetta er tengslanet, þetta er hópur fólks sem finnur fyrir samheldni. Sem skyndilega áttar sig á því að við
byggjum ekki upp tengsl okkar á Facebook, heldur með raunverulegum tengiliðum sem hafa hendur og fætur.
Við erum sífellt að nálgast kjarna málsins. Við sitjum ekki bara og kvörtum.
Okkur finnst gaman að ræða pólitísk málefni við samstarfsfólk okkar.
En skulum við fljótt halda áfram með spurninguna: Ertu tilbúinn að verja tíma?
Ertu tilbúinn að fjárfesta sjálfan þig? Og þannig verður maður þjóð.
Og ég held að þið öll, eða að minnsta kosti flestir ykkar, þekkið S&G, dagblaðið "Stimme und Gegenstimme" (Rödd og mótrödd).
Þetta er stefna S&G. Og þess vegna – þar sem ég á ekki minn eigin ræðumannaborð – er ég að kynna S&G-borðið okkar.
Farðu þangað. Ef þú veist það ekki ennþá, þá er S&G meira en bara dagblað.
Fyrir mig er S&G leið, já, leið til að verða eitt fólk.
Leið til að sameinast sem þjóð. Og svo er allt sem mér er eftir að segja: Taktu þátt! Takk. Takk.