Hallo allemaal, het is echt een enorme eer om hier vooraan te staan. Dank je wel, Ivo.
Ik denk dat het echt goed is om hier vandaag te zijn. Het is altijd goed om op het juiste
moment op de juiste plaats te zijn, nietwaar?
Ik ben vaak op het verkeerde moment op de verkeerde plaats geweest. Bij kleine verkeersongevallen zeg je
meestal tegen jezelf: oh, had ik maar anders gereden.
Maar vandaag heb ik gewoon het gevoel dat dit precies de juiste plek, het juiste moment is. En over het algemeen heb ik zoiets
van, misschien ken jij dit gevoel ook, de winter is voorbij en er hangt zo'n lentelucht in, deze eerste warme dagen in maart.
Ik voel daar iets in, dat we hebben geprofiteerd van een verandering, als mensheid, als volk.
Ik was onlangs weer in Wenen - ik ga er soms heen voor zaken - en wandelde door de straten en bezocht ook het parlement.
En er waren bustes van de oprichters van de republiek die de Republiek Oostenrijk uitriepen. En op de een of andere manier
ontroerde het mijn hart zozeer dat ik dacht dat misschien op dat moment - ik wil er nu geen oordeel over vellen, de uitroeping van
de Republiek Oostenrijk, daar gaat het niet om - maar misschien dachten ze op het moment dat ze ervoor vochten of wat het ook was
dat hen bewoog, misschien niet dat het ooit zo ver zou komen, dat het ooit zou lukken,
dat zo'n andere wereld ooit mogelijk zou zijn.
En toen werden ze eigenlijk een flop.
Ik hoop dat niemand van ons eindigt als een borstbeeld, maar dat we toch deze nieuwe wereld kunnen ervaren. Dat we de verandering
kunnen ervaren waar Christoph Hörstel het over had. Dat we er niet alleen maar over praten, er niet alleen maar over
dromen, maar dat we daadwerkelijk verandering kunnen ervaren.
Ja. De titel van mijn presentatie is: "Schuldrente, wat je erover moet weten!".
Misschien voel jij hetzelfde als ik toen ik jong was - zelfs als ik alleen geld leende voor een ijsje, zelfs
als het toen maar één Duitse mark was - was ik altijd heel blij als ik de schuld kon afbetalen.
Dat is nog steeds zo, of het nu 10 euro is of niet. Ik was pas echt opgelucht in mijn hart
toen ik gewoon van die stomme schuld afkwam.
Voelt iemand anders zich ook zo? Ik ben niet helemaal alleen, oké.
Dan ken je het gevoel. Het is gewoon fijn om zonder schulden te kunnen leven.
Onze politici, de bedrijfsleiders, de ministers van Financiën, de regeringsleiders, ze lijken op de een of
andere manier een andere perceptie van schulden te hebben.
Als je kijkt naar hoe de staatsschuld zich ontwikkelt, zou je eerder denken dat schulden maken nu deel
uitmaakt van het goede gedrag van een bloeiende economie.
En over afschrijving - ik weet het niet, er wordt helemaal niet over afschrijving gesproken.
Ik hoor alleen maar over nieuwe schulden, hogere rentes die betaald zouden moeten worden, maar het
idee van misschien terugbetalen ontgaat me op de een of andere manier. Dat hoor ik niet.
Daarom heb ik een grafiek meegenomen als eerste overzicht. Europa en de landen van de wereld zijn vandaag al een beetje aan bod
gekomen, inclusief een beetje schulden en het financiële systeem. Hoeveel schulden hebben landen eigenlijk? In Europa bijvoorbeeld.
En ik heb dit geïllustreerd - met behulp van officiële cijfers van het Internationaal Monetair Fonds - de
schuldquote in verhouding tot het bruto binnenlands product.
Het bruto binnenlands product is de som van alle goederen en diensten die in een land worden geproduceerd.
Alles wat daar wordt geproduceerd, alles wat wordt ontvangen aan arbeidsinput, wordt daar geregistreerd en de
schulden die dit land dan heeft, worden in verhouding gezet.
En ik ben zo vrij geweest om een beoordeling te maken.
Een rating die zegt "geen schulden" is voor mij donkergroen. Ik kan je meteen vertellen
dat er geen donkergroen land in Europa is.
Ik dacht ooit "10%", d.w.z. als een land 10% schuld heeft in verhouding tot wat het in een jaar
genereert, dan noemde ik het lichtgroen en markeerde ik het.
"10 tot 25 %" heeft bij mij een gele kleur, "25 tot 75 %" is rood en "meer dan 75 %" is donkerrood.
Ik zal je een idee geven van hoe ik dit vind.
Als je je voorstelt dat je een maand lang al je rekeningen betaalt, ontvang je geen salaris, maar wordt
je salaris rechtstreeks overgemaakt naar de bank met als doel onze staatsschuld af te betalen.
Als je dit een maand lang doet, maar tegelijkertijd je huur betaalt, benzine betaalt, boodschappen doet, kleding betaalt, en
de pompbediende of de huurder van het tankstation doet hetzelfde, dan neemt hij het geld van jou, maar geeft het ook aan de bank.
Als je dit als voorbeeld neemt - we willen snel van onze schulden af - dan kun je in één maand 8% afbetalen zonder iets te doen.
En daaruit leidde ik de kleuren af, dus ik zei: oké, ik kan me nog voorstellen dat zo'n volk dat voor elkaar krijgt.
Geel Ik zei, oké, één tot drie maanden, misschien is er nog geen burgeroorlog als al het geld naar de banken gaat.
Maar ik weet niet meer zeker of we in Duitsland geen burgeroorlog of burgerwacht of wat dan ook zouden hebben als
we het geld dat we verdienen alleen maar hoefden af te staan om de banken tevreden te houden.
Dus laten we eens kijken naar de landen, hoe ziet Europa eruit, het zo geliefde Europa: Portugal 124% staatsschuld, Spanje 97%,
Frankrijk 92%, Groot-Brittannië 93%, Ierland 119%, Italië 128%, en zo gaat het maar door, Luxemburg met 25%, nog
steeds vrij goed erin eigenlijk - ik word hier gek - er zijn praktisch alleen maar rode landen.
We hebben Bulgarije met 16%, daar ga ik nog een keer op in, Turkije. Een paar zijn in gebreke gebleven, de hele
Scandinavische regio. Estland met 10% staatsschuld is ook echt opvallend, Georgië, Armenië, Azerbeidzjan.
En dan de grote beer, Rusland, 10 % staatsschuld, groen, lichtgroen, niet donkergroen, maar nog steeds lichtgroen.
Om eerlijk te zijn zou ik me schamen als ik er verantwoordelijk voor was.
Want dat is eigenlijk..., zo leef je normaal niet. Je leeft niet op krediet en bent er trots op.
Maar we komen hier later op terug als we de vraag beantwoorden: is het altijd zo geweest?
Je zou ook kunnen veronderstellen, nou ja, het zag er waarschijnlijk anders uit in het verleden en misschien doet
het dat nu ook, heeft het te maken met de economische crisis in 2008? Laten we nog eens naar de ontwikkeling kijken.
Maar laten we eerst nog eens naar de hele wereld kijken.
Slechts enkele landen hebben geen schulden; 171 van de 173 landen die door het IMF worden gedekt, hebben
vandaag schulden. Er zijn er maar heel weinig donkergroen.
We hebben het al over het land gehad, ik kom er nog op terug.
Je kunt het bijna niet herkennen, ik kan mijn hand niet eens zo stil houden, Koeweit is nog steeds groen,
misschien kent niet iedereen Brunei, Maleisië is groen.
En de rest heeft een of andere vorm van schuld, op zijn minst lichtgroen, dat kan nog steeds, we kunnen Iran hier al
zien. Maar de rest is rood, rood tot dieprood met schulden.
En het vervelende van schulden is dat ze rente met zich meebrengen.
En nu rijst de vraag wie eigenlijk de rente op de schuld betaalt.
Om deze vraag te beantwoorden, wil ik drie groepen bekijken.
Groep 1 bestaat uit particuliere huishoudens,
Groep 2 de bedrijven
en Groep 3 de staat.
Groep 1, dat ben jij, bijvoorbeeld, als je naar de bank gaat en een lening neemt om je mooie nieuwe auto te betalen.
In dit geval is de zaak eigenlijk heel duidelijk. Jij bent verantwoordelijk voor de schuldrente.
Dus nu werk je hard om geld te verdienen om je schulden af te betalen.
Maar je zou ook kunnen zeggen dat ik deze schuldengekte vermijd, ik sluit geen leningen of kredieten af.
Daar wil ik nu nog niet over oordelen.
Maar onderzoek: Kun je ontsnappen aan deze persoonlijke beslissing, dit mechanisme van schuld?
Laten we eens kijken naar groep 2, de bedrijven.
In mijn geval laat ik je nu kennismaken met een boerderij die onder andere graan verbouwt.
De boer heeft een mooie nieuwe tractor gekocht.
Hij financierde het via de bank, dus er wordt rente in rekening gebracht.
Als we nu kijken naar de kostensituatie van dit landbouwbedrijf, hebben we de arbeidskosten
voor de landbouwassistent die de boer helpt.
Aan de andere kant hebben we de materiaalkosten. Dit kan de diesel voor de tractor zijn of, zoals hier getoond, het zaad.
En, zoals reeds vermeld, hebben we ten derde de rentekosten.
De boerderij berekent alle drie deze kosten als totale kosten door in de verkoopprijs van het graan - aan de graankoper.
In mijn geval is de graankoper een molen. Het graan wordt in de molen tot meel gemalen.
En om het graan tot meel te kunnen vermalen, zijn ook hier hardwerkende arbeiders nodig.
De installatietechnologie van de fabriek - laten we aannemen - en de fabriek zelf worden ook gefinancierd door de bank.
Dit betekent dat ook hier rente wordt opgebouwd.
Laten we eens kijken naar de kostensituatie van de fabriek.
Dan hebben we de personeelskosten voor de hardwerkende arbeiders, we hebben de materiaalkosten, dat is het graan
van de boerderij, en we hebben de rentekosten voor de molen.
Als bakker koop ik mijn meel bij deze molen en de molen berekent deze kosten door in de prijs.
Dit betekent dat ik als biologische bakker mijn meel bij de molen koop en weer hardwerkende helpers heb die me helpen om er
brood en broodjes van te maken die ik doorgeef aan mijn klanten.
Omdat de rentetarieven bij de bank momenteel zo gunstig zijn, heb ik een nieuwe oven gekocht.
En natuurlijk leidt dit ook tot rentekosten.
Laten we ook eens kijken naar de kostensituatie in mijn bakkerij.
Dan heb ik personeelskosten voor mijn bakkersassistenten, ik heb ook deze materiaalkosten, ik kocht het meel
van de molen, en ik heb ook rentekosten, namelijk van de mooie nieuwe oven die ik kocht.
Ik zal ook de prijs van mijn brood en broodjes zo berekenen dat deze drie kosten daarin worden weerspiegeld:
Mijn personeelskosten, mijn materiaalkosten en de rentekosten.
En dat bereken ik door in de prijs voor de eindgebruiker. En dat zijn jij en ik.
Laat ik het kort samenvatten:
De boerderij zal haar rentekosten samen met de arbeids- en materiaalkosten doorberekenen in de
verkoopprijs voor het graan aan de graankoper.
De molen zal zijn rentekosten samen met de materiaal- en arbeidskosten doorberekenen in de verkoopprijs van het meel.
En als bakker doe ik hetzelfde, ik verreken mijn rentekosten met de arbeids- en materiaalkosten in de verkoopprijs van het brood.
Wij betalen dat allemaal. Met andere woorden, wij als eindconsument betalen de volledige kosten van de waardeketen,
inclusief de volledige rentekosten. En dat is overal het geval.
Of je nu een vakantiereis boekt of contant voor een auto betaalt, je betaalt op zijn minst indirect rente aan de
bank - zelfs als je gewoon een ijsje koopt, zijn er rentekosten mee gemoeid en die gaan naar de bank.
Alles bij elkaar betalen we voor alles wat we kopen, voor elke rekening die we betalen, of het nu gaat om kleding, eten,
vakanties, voertuigen, muziekinstrumenten, het maakt niet uit, verenigingskosten - we betalen de
rentekosten die deel uitmaken van de waardeketen.
En reken maar uit. Dit is een bedrag dat gemiddeld niet minder dan 40% van de aankoopprijs bedraagt.
Als je je nu afvraagt of je een winnaar of een verliezer bent, zal ik het iets plausibeler
uitleggen. 40% aankoopprijs, wat betekent dat?
Dus je kunt het uitrekenen. Als je je maandelijkse kosten kent, laten we zeggen dat je
maandelijkse kosten 2.000 euro zijn, dan is 40% 800 euro.
Dit betekent dat je indirect, of misschien wel direct, 800 euro aan de bank betaalt.
Geëxtrapoleerd over het jaar maal 12 is dat 9.600 euro.
En nu hoef je alleen nog maar je bankafschrift aan het einde van het jaar te pakken, waarop de rente op je tegoed staat.
Dan kun je kijken of je 9.600 euro kunt vinden.
En als je een bedrag vindt dat hoger is, dan ben je een winnaar, en als je een bedrag vindt dat lager is - in mijn geval is
het bedroevend lager, ik denk niet dat ik meer renteoverzichten krijg - dan ben je een verliezer in dit systeem.
Maar dat is niet alles. De staat maakt ook steeds meer schulden om zijn belangen te beschermen.
En je betaalt deze schuld ook rente - in de vorm van invoerrechten en belastingen.
Het is dus ook de moeite waard om naar dit staatsmodel te kijken, waar we al iets over hebben gehoord
in de presentatie - je hebt er al op gezinspeeld.
Hoe ziet het eruit als de staat schulden maakt?
In Duitsland leent de Duitse overheid ongeveer twee derde van haar kredietvolume van
onafhankelijke banken en kredietinstellingen.
En een derde via staatsobligaties. Twee derde! Hoe doet hij dat?
Waar halen de banken het geld vandaan? Heel eenvoudig, we hebben de term al gehoord:
fiatgeld. De banken mogen giraal geld uitgeven.
De staat heeft de banken toestemming gegeven om dit te doen: Je mag geld creëren.
In principe, als je het goed bekijkt, een gelddrukmachine. De banken mogen geld drukken.
Het enige voordeel van giraal geld is dat je niet eens een drukpers of een muntautomaat nodig hebt.
Ze sparen nog steeds het geld en mogen geld uitvinden.
En dan komt de staat langs en zegt, yay, ik heb geld nodig, neemt een lening en is goed en betaalt het terug met rente.
Ik heb dus geen idee, maar voor mij is dit mogelijk een slechte deal.
Om het echt duidelijk te maken - ik heb het kleine geldzakje toegevoegd - geeft de staat geld aan de
banken om het later te lenen en rente te betalen.
En ik denk dat je je geld beter kunt beheren.
En nu, zoals aangekondigd, de staatsschuld.
Is dit nu eigenlijk een stabiele kwestie of is het nog steeds aan de gang - wat is de
feitelijke ontwikkeling van de staatsschuld?
Laten we hier eens naar kijken. Als wij verantwoordelijk zijn voor de rente op schulden, dan moeten we
misschien ook ongeveer weten hoe de staat met het geld omgaat.
Overheidsschuld 1995 tot 2013, alle waarden opnieuw van het Internationaal Monetair Fonds.
Weergegeven als percentage van het bruto binnenlands product, dat we al kennen.
Dan hebben we in Duitsland een stijgende staatsschuld in de afgelopen twee decennia.
En ik kan je beloven dat dit niet alleen de afgelopen twintig jaar het geval is geweest.
Ik keek terug - de gegevens die ik vond begonnen in 1950, toen Duitsland een
staatsschuld had van 9 miljoen Duitse mark, 9 miljoen.
Ik weet niet precies hoeveel, hoe sterk de bevolking was, vijf jaar na het einde van de oorlog.
Maar als we uitgaan van 70 - 80 miljoen. Dat zou niet meer dan 20 pfennig zijn geweest. Nog geen 20 pfennig per hoofd.
Waar waren we in 2011 - dit is het laatste cijfer dat ik heb gevonden - met niet minder dan 24.771 euro per inwoner?
Niet per loontrekkende, maar per inwoner, d.w.z. voor elke baby.
Je kunt dus gewoon je budget optellen, dan weet je wat jouw aandeel in de staatsschuld is.
Beschamend, denk ik. Beschamend. Om een land zo te leiden.
Frankrijk, dat permanent stijgt van 55% naar 92% staatsschuld, is bijna verdubbeld in 20 jaar.
Engeland, de staatsschuld meer dan verdubbeld.
Griekenland - al bekend in de pers - enorme staatsschuld.
Dus ik vraag me af waarom we eigenlijk ministers van Financiën nodig hebben, waarom we al deze mensen nodig hebben?
Ik denk dat we dat nog wel aankunnen, of om verder te gaan waar jij gebleven was, de drugsverslaafden die
jij hebt afgekickt zouden dat ook hebben gekund, Ivo.
Ze hadden een dergelijk financieel beleid kunnen voeren.
En dan zijn er nog een paar andere landen die laten zien dat het mogelijk is:
Bulgarije. Waarschijnlijk ook gekenmerkt door de intentie van Bulgarije om volwaardig lid te worden van de EU,
zijn ze er ook in geslaagd om in een relatief korte tijd tussen 2000 en 2013 te dalen van 75% naar 16%.
En Rusland is er ook in geslaagd zijn schuld te verminderen. Dus het werkt.
En laten we dan eens kijken naar onze grote broer, die ervaring heeft met het "veroorzaken van economische crises".
112% staatsschuld, 112% staatsschuld!
China, in opkomst, maar we hebben het al gehoord in een lezing. De knik is waarschijnlijk ernstig.
De Chinezen hebben zich waarschijnlijk ook gerealiseerd wat hier aan de hand is.
Dit viel me in het voorbijgaan ook op.
Ze zijn niet langer enthousiast over zakendoen in de VS, exporteren en dollars ontvangen.
Je bent nu druk bezig met het kopen van onroerend goed en bedrijven in de VS. Laten we hopen dat het je goed doet.
En dan mogen de drie grote economieën van ten minste de jaren tachtig en negentig natuurlijk niet ontbreken in Japan.
Een echte kamikazepiloot uit de Tweede Wereldoorlog laat opnieuw zien hoe het moet.
Dat is waanzin. 245% staatsschuld.
Als een schuldeiser langskomt en zegt: ik wil het geld terug, dan mogen de Japanners
tweeënhalf jaar werken zonder een cent te verdienen.
Alles naar de banken, alles naar de banken.
En het probleem is dat ze nog steeds rente moeten betalen over de tweeënhalf jaar, en
dat is niet eens meegenomen in de berekening.
Ja, en dan ben ik zo vrij geweest om daar een paar landen neer te zetten, misschien zonder een groot politiek oordeel te
vellen, die we al goed kennen uit de laatste persberichten:
Hier hebben we Syrië, laten we eens kijken hoe Syrië met het geld omgaat.
Ze weten ook hoe 183% staatsschuld aanvoelt.
En vanaf hier stort het in, Syrië geeft geen informatie meer over de staatsschuld, ik vermoed dat het zal blijven dalen.
We kunnen kijken naar Iran, dat zich niet bepaald geliefd maakt bij zijn internationale partners, die zich om
de een of andere reden lijken te richten op schulden.
En dan het land, het donkergroene land, Libië, sinds 2003 geloof ik, 0% staatsschuld, geen
schuld meer, vrij, schuldenvrij. Het werkt, nietwaar?
Laat ik het kort samenvatten. Wat moet je weten over schulden als je het nog niet wist?
Natuurlijk betaal je de rente op je persoonlijke leningen, maar je betaalt ook - via
belastingen en heffingen - voor de staatsschuld.
En wat misschien nieuw is voor sommigen van jullie: bij elke aankoop betaal je rente, rente op schulden.
En omdat slechts enkelen dit geld mogen creëren, hebben we ook geleerd en al gehoord dat er een herverdeling
zal zijn, dat er een herverdeling van rijkdom moet zijn.
En daarom denk ik dat het ook belangrijk is dat we erover nadenken - en ik kom al langzaam
in de landingsfase - willen we iets veranderen?
Ik wil geen oplossing presenteren, ook omdat ik niet per se wil overkomen als een betweter en wil
denken dat de oplossing eigenlijk duidelijk is.
Als je een dief betrapt op stelen, moet hij de buit teruggeven, toch?
Het is niet nodig om een andere oplossing te bespreken.
Maar ik kan me voorstellen dat het in ons geval niet per se een tasjesdief is.
Wat we van Christoph Hörstel hebben gehoord is van een zeer hoog kaliber.
Of wat we zagen in het programma Kla.TV - de 50e verjaardag van de dood van John F.
Kennedy - je kunt zien dat dit geen tasjesdief is.
Dus het zou goed kunnen dat de enkele hint - we hebben het door, geef het door - misschien niet genoeg is.
Toen bracht ik nog twee citaten.
Joshua Stamp, die ook directeur was van de Bank of England, heeft gezegd: "Als jullie de slaven van de banken willen blijven en
willen betalen voor jullie eigen slavernij, laat de banken dan doorgaan met het creëren
van geld en het controleren van het krediet".
Je kunt zoiets zeggen en de mensen slapen op de een of andere manier nog een beetje. Dat is het gekke eraan.
En Henry Ford is ook bekend, het automerk:
"Als mensen het monetaire systeem zouden begrijpen, zouden we voor morgenochtend een revolutie hebben."
Je kunt over deze dingen lezen op internet, ze zijn bekend.
Ik stel mezelf de vraag: waarom is het zo moeilijk om mensen te inspireren, zoals dit
jonge meisje hier heeft laten zien met haar lied?
En ik zou graag aan het eind nog even de vraag willen stellen: wie is er nu eigenlijk verantwoordelijk?
Wie is verantwoordelijk voor deze situatie?
Zijn de banken verantwoordelijk voor deze ellende?
Ik zou de vraag met "Nee" beantwoorden, omdat ze handelen in overeenstemming met de geldende wetgeving.
Is de staat, zijn de regeringen, de politici verantwoordelijk? Ook hier zou ik de vraag beantwoorden met het antwoord: Nee.
Omdat ze jullie mandaat hebben, hebben ze ons mandaat.
Wie is er nu verantwoordelijk? Wij. Ah ja, hebbes, jij. Ik ook. Wij zijn verantwoordelijk.
Maar wat is nu de sleutel tot verandering?
En ik wil graag twee of drie gedachten doorgeven die absoluut overeenkomen met wat we al hebben gehoord van Christoph Hörstel.
Hoe is duurzame verandering mogelijk?
Naar mijn mening is dat alleen mogelijk als we onszelf zien als een volk. Onszelf begrijpen als een volk.
Ik heb ooit de zin bedacht - wacht even en kijk of je hem leuk vindt - "Het volk kan heel goed leven zonder tiran.
Maar de tiran heeft het moeilijk zonder het "volk", nietwaar?
Wij als volk moeten opnieuw begrijpen dat we macht geven aan wie we macht geven. Dat we het in handen hebben.
En nu is natuurlijk de vraag: Maar hoe worden we één volk?
Hoe werkt dat? En hier kan ik echt uit eigen ervaring spreken. Als ik weer drie punten naar voren haal, dan is dat alleen
maar om te laten zien wat er nodig is om een natie te worden.
Het heeft iets te maken met begrip, begrip. Het heeft iets te maken met weer in het reine komen met dingen.
Dat je dingen niet slikt en doet, maar dat je erover nadenkt.
Waarom word je dan een volk? Ik kan het heel eenvoudig uitleggen.
We hebben verschillende S&G-contacten gehad, verschillende AZK-contacten en elk telefoontje dat ik heb
gepleegd, misschien kunt u dit bevestigen, heeft geleid tot een onmiddellijke verbinding.
Er waren daar meteen mensen die me deden beseffen, oh, zij denken. Zij denken ook na. Zij willen het ook begrijpen.
Ze zijn ook niet snel en zeggen alles verkeerd, maar: Wacht even, hoe is het verbonden?
En van willen begrijpen komt begrip. Uit begrip ontstaat saamhorigheid.
We moeten bijvoorbeeld leren begrijpen dat geld niet kan werken.
Als voorbeeld. Geld werkt niet.
Je kunt ook, ik haak in op de vorige spreker, een kleine huiswerkopdracht voor je maken.
Waarom leg je geen briefje van 10 euro naast de afwas die je 's avonds niet hebt gedaan?
En dan de keukendeur dichtdoen en de volgende ochtend naar binnen gaan.
Dan zul je zien of het geld heeft gewerkt.
Er zijn meerdere mensen in ons huishouden. Ik zou waarschijnlijk de deur op slot doen, anders zou het briefje
van €10 weg zijn en zou ik nog steeds moeten afwassen.
Een volk worden heeft veel te maken met verandering en de bereidheid om te veranderen.
Veranderingsbereidheid betekent voor mij ook weer verantwoordelijkheid nemen, of zoiets als
de slotwoorden, ik heb ze zelf opgeschreven:
Samen kunnen we een verschil maken. Begin bij jezelf, verander iets voor jezelf.
Het is zo'n andere relatie van het hart. Dat kan ik echt zeggen van mijn koeriers.
Dit is het onderwerp van Strategie 2+, waar Ruth het eerder over had. We bouwen een netwerk op met koeriers.
Er is een hartverbinding met elk individu omdat ik me realiseer dat iedereen iets wil veranderen. Iedereen
werkt aan zichzelf, iedereen begint eerst bij zichzelf.
Het smelt samen. Je hoeft geen grote toespraken te houden, het gebeurt gewoon.
En dit samensmelten, dit een familie worden, leidt tot netwerken. Ik denk dat dat nieuw is.
Er zijn echt veel charismatische leiders in de wereld geweest.
Met goede ideeën, met een echte visionaire aanpak, met het vermogen om mensen te inspireren.
Maar ik heb het gevoel dat onze tijd nu een volk krijgt dat van onderop naar elkaar toe groeit.
Dit is ook weer origineel, wat ik van de vorige spreker heb opgeschreven:
Samen groeien van onderop. Verandering moet van onderaf komen.
Het is het netwerken, het zijn deze mensen die zich een volk voelen. Waardoor we ineens beseffen dat we
onze contacten niet opbouwen op Facebook, maar met echte contacten die armen en benen hebben.
We komen steeds meer ter zake. We klagen niet.
We discussiëren graag over politieke kwesties met onze collega's op het werk.
Maar we channelen snel naar de vraag: Ben je bereid om tijd te investeren?
Ben je klaar om in jezelf te investeren? En zo word je een mens.
En jullie kennen allemaal, denk ik, of de meesten van jullie, de S&G, de krant "Stimme und Gegenstimme". Dat is de
strategie van de S&G. En daarom - ik heb geen eigen sprekerstafel - maak ik reclame voor onze S&G-tafel.
Ga erheen. Als je het nog niet weet, S&G is meer dan alleen een krant.
Voor mij is S&G een manier, ja, een manier om een volk te worden.
Een manier om samen te komen als een volk. En daarom is het laatste wat ik te zeggen heb: doe mee! Dank u. Dank u.