Përshëndetje të gjithëve, është me të vërtetë një nder i madh të jem këtu para jush. Faleminderit, Ivo.
Mendoj se është vërtet mirë të jem këtu sot. Gjithmonë është mirë të jesh në vendin e duhur në kohën e duhur, apo jo?
Shpesh kam qenë në vendin e gabuar në kohën e gabuar. Kur ndodhin aksidente të vogla trafiku, zakonisht
i thua vetes: "Oh, sikur të kisha ngasur ndryshe."
Por sot thjesht ndiej se ky është vendi i duhur në kohën e duhur. Dhe në përgjithësi ndiej diçka si—ndoshta e njeh edhe ti
këtë ndjenjë—se dimri ka mbaruar dhe në ajër ndihet një frymë pranverore, ato ditët e para të ngrohta të marsit.
Ndjej diçka brenda meje që ne, si njerëzimi, si një popull, kemi nevojë për ndryshim.
Së fundmi isha përsëri në Vjenë – herë pas here shkoj atje për punë – dhe ecja nëpër rrugë dhe gjithashtu vizitova Parlamentin.
Dhe aty ishin bustet e themeluesve të republikës që shpallën Republikën e Austrisë. Dhe në njëfarë mënyre më preku kaq shumë
zemrën sa mendova, ndoshta në atë kohë – nuk dua të gjykoj tani, shpallja e Republikës së Austrisë nuk është pika kryesore – por
ndoshta në atë kohë, kur luftonin për të ose çfarëdo që i motivonte, ndoshta nuk mendonin se do të vinte
ndonjëherë deri këtu, se do të kishte sukses, se një botë kaq e ndryshme do të ishte e mundur.
Dhe pastaj në fakt përfunduan si dështime.
Shpresoj që asnjëri prej nesh të mos përfundojë si një dështak, por që të kemi mundësinë të përjetojmë këtë botë të re. Të
përjetojmë këtë ndryshim që përmendi Christoph Hörstel. Të mos flasim vetëm për të, të mos ëndërrojmë vetëm për të,
por ta përjetojmë me të vërtetë – që ky ndryshim po ndodh.
Po. Titulli i prezantimit tim është: "Interesi mbi borxhin: çfarë duhet të dini!"
Ndoshta ndihesh njësoj si unë gjithmonë kur isha i ri – edhe kur huaja para vetëm për një akullore, edhe kur
ishte vetëm një markë gjermane atëherë – gjithmonë isha shumë i lumtur kur mund të shlyeja borxhin.
Kjo është ende e vërtetë edhe sot, edhe pse janë vetëm 10 euro. Unë gjithmonë ndihesha shumë i
lehtësuar kur më në fund u çlirova nga ai borxh budalla.
A ndihet dikush tjetër kështu? Nuk jam krejtësisht vetëm, mirë.
Atëherë e di si ndjehesh. Është thjesht e mrekullueshme të mund të jetosh pa borxhe.
Politikanët tanë, udhëheqësit e biznesit, ministrat e financave dhe kryetarët e qeverisë duket
se kanë një perceptim të ndryshëm për borxhin.
Kur vëreni se si po zhvillohet borxhi kombëtar, mund të jeni të prirur të mendoni se të qenit në borxh tani
konsiderohet formë e mirë në një ekonomi të lulëzuar.
Dhe për rimbursimin – nuk e di, rimbursimi as që po diskutohet.
Gjithçka që dëgjoj është për borxhe të reja dhe norma më të larta interesi që duhet të paguhen, por në njëfarë
mënyre ideja e të paguash vërtet ato borxhe kurrë nuk i shkon kujt në mendje. Nuk dëgjoj asgjë për këtë.
Kam sjellë një grafik për t'ju dhënë një pasqyrë fillestare. Sot, ne tashmë kemi prekur temat e Evropës dhe të vendeve
të botës, si dhe borxhin dhe sistemin financiar. Sa borxh kanë në të vërtetë vendet? Në Evropë, për shembull.
Dhe e kam ilustruar këtë – duke përdorur shifra zyrtare nga Fondi Monetar Ndërkombëtar – raportin e
borxhit në lidhje me prodhimin e brendshëm bruto.
Prodhimi i brendshëm bruto është shuma e të gjitha mallrave dhe shërbimeve të prodhuara në një vend.
Çdo gjë që prodhohet atje, e gjithë puna që bëhet, regjistrohet atje, dhe borxhet që ka ky vend më pas vihen në perspektivë.
Dhe mora lirinë të bëja një vlerësim.
Një vlerësim që thotë "pa borxh" është jeshile e errët për mua. Mund të them menjëherë se nuk ka
asnjë vend me ngjyrë jeshile të errët në Evropë.
Njëherë mendova "10%", kështu që nëse një vend ka 10% borxh në raport me atë që fiton në një vit,
atëherë e quaja jeshile të hapur dhe e shënoja.
Për mua, "10 deri në 25%" është e verdhë, "25 deri në 75%" është e kuqe, dhe "mbi 75%" është e kuqe e errët.
Le të ilustroj se si e vlerësoj këtë.
Imagjino që paguan të gjitha faturat e tua për një muaj, por nuk e merr pagën tënde; në vend të kësaj, ajo transferohet
direkt në bankë me qëllim shlyerjen e borxhit tonë kombëtar.
Nëse e bën këtë për një muaj, por njëkohësisht paguan qiranë, benzinën, blerjet dhe rrobat, dhe punonjësi ose
pronari i stacionit të benzinës bën të njëjtën gjë, ai merr paratë e tua, por gjithashtu i jep ato bankës.
Nëse e bën këtë si model – duam t'i heqim qafe borxhet tona shpejt – atëherë mund të arrish të
shlyesh 8% në një muaj duke u privuar nga gjithçka.
Dhe prej asaj nxora ngjyrat, duke thënë: mirë, mund ta imagjinoja ende që një popull i tillë mund ta përballonte.
Thashë e verdhë, mirë, një deri në tre muaj, mund të mos ketë ende një luftë civile nëse të gjitha paratë shkojnë në banka.
Por nuk jam më i sigurt nëse edhe në Gjermani nuk do të përfundonim në një luftë civile, drejtësi vetëgjyqësore apo
çfarëdo tjetër, nëse gjithmonë do të duhej t'u dorëzonim paratë që fitojmë vetëm për t'i mbajtur bankat të kënaqura.
Pra, le të hedhim një sy vendeve dhe të shohim se si duket Europa, Europa jonë e dashur: Portugalia 124% borxh kombëtar,
Spanja 97%, Franca 92%, Britania e Madhe 93%, Irlanda 119%, Italia 128% e kështu me radhë. Luksemburgu është
në 25%, që në fakt është ende mjaft mirë – po shfletoj këtu – praktikisht ka vetëm vende të kuqe.
Ne kemi Bullgarinë me 16%, të cilës do t'i kthehem më vonë, dhe Turqinë. Disa mungojnë, e gjithë Skandinavia.
Estonia, me 10% borxh kombëtar, gjithashtu bie në sy, ashtu si Gjeorgjia, Armenia dhe Azerbajxhani.
Dhe pastaj është ari i madh, Rusia, me 10% borxh kombëtar, jeshile, jeshile e hapur, jo
jeshile e errët, por megjithatë jeshile e hapur.
Për të qenë i sinqertë, do të turpërohesha sikur të isha përgjegjës për këtë.
Sepse në të vërtetë ... zakonisht nuk jeton kështu. Nuk jeton me kredi dhe pastaj të jesh krenar për këtë.
Por do t'i kthehemi kësaj më vonë kur të përgjigjemi pyetjes: a ka qenë gjithmonë kështu?
Mund të supozojmë gjithashtu se, mirë, ndoshta dukej ndryshe në të kaluarën dhe se ndoshta kjo vlen edhe tani;
a ka lidhje me krizën ekonomike të vitit 2008? Le të hedhim një tjetër vështrim zhvillimit.
Por së pari, le të hedhim një tjetër vështrim mbi të gjithë botën.
Vetëm disa vende nuk janë në borxh; 171 nga 173 vendet e mbuluar nga FMN-ja janë
aktualisht në borxh. Shumë pak janë jeshile të errëta.
Ne tashmë kemi diskutuar për tokën, do t'i kthehem asaj.
Është e vështirë ta shoh, nuk mund ta mbaj dorën mjaft të qëndrueshme, Kuvajti është ende jeshil, jo të
gjithë mund ta njohin Brunein, Malajzia është jeshile.
Dhe të tjerët janë në borxh në një formë apo tjetër, të paktën në të gjelbër të hapur, që është ende e pranueshme;
këtu mund ta shohim Iranin. Por të tjerët janë të kuq, nga i kuq e deri në të kuq të errët, në borxh.
Dhe gjëja e pakëndshme lidhur me borxhin është se ai sjell interes.
Dhe tani lind pyetja: kush në të vërtetë paguan interesin mbi borxhin?
Për të përgjigjur kësaj pyetjeje, do të doja të shqyrtoja tre grupe.
Grupi 1 përbëhet nga familjet private,
Grupi 2: Kompani
dhe Grupi 3 shtetin.
Grupi 1 je ti, për shembull, kur shkon në bankë dhe merr një hua për të paguar makinën tënde të re luksoze.
Në këtë rast, çështja është në të vërtetë mjaft e qartë. Ju jeni përgjegjës për interesin e borxhit.
Tani do të punosh fort për të fituar para që të mund të shlyesh borxhet e tua.
Megjithatë, mund të thuash edhe: Po tërhiqem nga kjo çmenduri e borxheve, nuk do të marr asnjë hua apo kredi.
Nuk dua të komentoj për këtë në këtë pikë.
Por merrni parasysh këtë: A mund të shpëtoni nga ky vendim personal, ky mekanizëm i borxhit?
Le të hedhim një sy Grupit 2, kompanive.
Në rastin tim, do të doja t'ju prezantoja me një biznes bujqësor që kultivon drithëra, ndër të tjera.
Bujku ka blerë një traktor të ri të mençur.
Ai e financoi atë përmes bankës, kështu që po grumbullohen kamata.
Nëse tani shikojmë situatën e kostove të kësaj ndërmarrjeje bujqësore, kemi, nga njëra anë, kostot e
personelit për ndihmësin bujqësor që ndihmon fermerin.
Nga ana tjetër, kemi kostot e materialeve. Kjo mund të jetë karburanti dizel për traktorin ose, siç tregohet këtu, farat.
Dhe, siç u përmend tashmë, së treti kemi kostot e interesit.
Ky biznes bujqësor do t'i kalojë të tre këto kosto si kosto totale në çmimin e shitjes së drithërave – tek blerësi i drithërave.
Në rastin tim, blerësi i drithërave është një mulliri. Drithërat mihën në mulliri për t'u bërë miell.
Dhe që drithërat të mihën në miell, këtu gjithashtu nevojiten punëtorë të palodhur.
Teknologjia e impiantit të mullirit – le të supozojmë – dhe vetë mulliri gjithashtu financohen nga banka.
Kjo do të thotë se në këtë rast interesi do të ngarkohet përsëri.
Le të hedhim një sy edhe situatës së kostove këtu në mullinj.
Pastaj kemi kostot e personelit për punëtorët e palodhur, kemi kostot e materialeve, që janë drithërat
nga ferma, dhe kemi kostot e interesit për mullirin.
Si pastiçer, blej miellin tim nga ky mulliri, dhe mulliri gjithashtu do ta përfshijë këtë kosto në çmim.
Kjo do të thotë se, si një bukëtar ekologjik, blej miellin tim nga mulliri dhe gjithashtu kam ndihmës të
palodhur që më ndihmojnë ta shndërroj atë në bukë dhe petulla, të cilat më pas i shes klientëve të mi.
Sepse normat e interesit në bankë janë kaq të favorshme tani, bleva një furrë të re.
Dhe kjo, natyrisht, gjithashtu çon në kosto të interesit.
Le të hedhim një sy situatës së kostove në pjekoren time.
Pastaj kam shpenzime për personelin e ndihmësve të furrës sime, gjithashtu kam këto shpenzime për materialet, bleva
miellin nga mulliri, dhe gjithashtu kam shpenzime interesi, konkretisht për furrën e re luksoze që bleva.
Edhe unë do të llogaris çmimin e bukës dhe petullave të mia në mënyrë që këto tre kosto të reflektohen në të:
Kostot e mia të personelit, kostot e materialeve dhe kostot e interesit.
Dhe unë e kaloj atë tek konsumatori përfundimtar në çmim. Dhe kjo jemi ti dhe unë.
Le të përmbledh shkurtimisht:
Biznesi bujqësor do t'i kalojë blerësit të drithërave kostot e interesit, së bashku me kostot e personelit
dhe të materialeve, në çmimin e shitjes së drithërave.
Kompania e mullirit do t'i përcjellë në çmimin e shitjes së miellit kostot e saj të interesit së
bashku me kostot e materialeve dhe të personelit.
Dhe si një bukëpjekës, bëj të njëjtën gjë: i përcjell shpenzimet e mia për interesat, së bashku me shpenzimet për
personelin dhe materialet, në çmimin me pakicë të bukës.
Ne paguajmë për të gjitha këto. Kjo do të thotë se ne, si konsumatorë përfundimtarë, paguajmë të gjitha
kostot e zinxhirit të vlerës, përfshirë të gjitha kostot e interesit. Dhe kjo është e vërtetë kudo.
Qoftë që të rezervoni një udhëtim pushimesh apo të paguani për një makinë me para në dorë, ju paguani interes bankës të paktën
në mënyrë të tërthortë – madje edhe nëse blini vetëm një akullore, ka kosto interesi të përfshira dhe këto shkojnë në bankë.
Në përgjithësi, ne paguajmë për gjithçka që blejmë, për çdo faturë që shlyejmë, qoftë për veshje, ushqim, pushime, automjete,
instrumente muzikore, nuk ka rëndësi, tarifat e klubit – ne paguajmë kostot e interesit të përfshira në zinxhirin e vlerës.
Dhe mund ta llogarisni atë. Është një shumë që mesatarisht nuk është më pak se 40% e çmimit të blerjes.
Nëse tani po pyesni veten nëse jeni fitues apo humbës, le të jua shpjegoj në një mënyrë që ka
kuptim. 40% e çmimit të blerjes – çfarë do të thotë kjo?
Kështu mund ta llogarisni vetë. Nëse dini kostot tuaja mujore, le të themi që keni kosto mujore
prej 2,000 eurosh, atëherë 40% përbën 800 euro.
Kjo do të thotë që ju paguani 800 € në mënyrë të tërthortë, ose ndoshta drejtpërdrejt, në bankë.
Ekstrapoluar gjatë vitit, kjo arrin në 9,600 euro.
Dhe tani gjithçka që duhet të bësh është të marrësh ekstraktin bankar në fund të vitit, ku shfaqet interesi i kredisë.
Pastaj mund të hedhësh një sy dhe të shohësh nëse mund të gjesh atje 9,600 euro.
Dhe nëse gjeni një shumë më të lartë, atëherë jeni fitues, dhe nëse gjeni një shumë më të ulët – e imja është
tmerrësisht e ulët, nuk mendoj se po marr më asnjë deklaratë interesi – atëherë jeni humbës në këtë sistem.
Por kjo nuk është e gjitha. Shteti gjithashtu po merr gjithnjë e më shumë hua për të ndjekur interesat e tij.
Dhe ju paguani gjithashtu këtë interes mbi borxhin – në formën e taksave dhe tarifave.
Prandaj ia vlen të hedhim një sy këtij modeli të shtetit, për të cilin kemi dëgjuar pak në ligjëratë – siç e ke përmendur tashmë.
Si duket kur shteti merr hua?
Në Gjermani, rreth dy të tretat e volumit të kredisë merren nga qeveria gjermane në formën e huave
nga bankat e pavarura dhe institucionet e kreditit.
Dhe një e treta në bono qeveritare. Dy të tretat! Si ia del?
Nga e marrin bankat paratë e tyre? Thjesht, ne tashmë e kemi dëgjuar termin: para fiat.
Bankave u lejohet të lëshojnë para librore.
Shteti ka lejuar bankat të bëjnë sa vijon: ju mund të krijoni para.
Në parim, për të qenë të saktë, një makinë për shtypjen e parave. Bankat lejohen të shtypin para.
I vetmi avantazh i parave letre është se nuk keni nevojë as për shtyp shtypi apo për makina për prerjen e monedhave.
Ti kursen paratë dhe lejohet të shpikësh para.
Dhe pastaj shteti vjen dhe thotë, "Ura, më duhet para," merr një hua, dhe është i mirë dhe e kthen me interes.
Mirë, nuk kam asnjë ide, por për mua kjo mund të jetë një marrëveshje e keqe.
Për ta bërë vërtet të qartë – kam shtuar çantën e vogël të parave – shteti jep para bankave që
ato më pas t'i japin hua dhe të paguajnë interes.
Dhe besoj se ndoshta mund të menaxhosh paratë e tua më mirë kështu.
Dhe tani, siç u premtua, borxhi kombëtar.
A është tani kjo një çështje e qëndrueshme, apo ka ende hapësirë për ndryshim – cili është trendi aktual i borxhit të qeverisë?
Le të hedhim një sy atij. Nëse jemi përgjegjës për interesin e borxhit, atëherë ndoshta duhet të
kemi edhe një ide se si shteti po menaxhon paratë.
Borxhi kombëtar nga viti 1995 deri në 2013, të gjitha shifrat përsëri nga Fondi Monetar Ndërkombëtar.
Gjithashtu tregohet përsëri si përqindje e prodhimit të brendshëm bruto, me të cilin tashmë jemi të njohur.
Pastaj kemi rritjen e borxhit kombëtar gjatë dy dekadave të fundit në Gjermani.
Dhe mund t'ju premtoj se kjo nuk ka qenë vetëm rasti në dy dekadat e fundit.
E gjurmoja prapa – regjistrat që gjeta fillojnë në vitin 1950, kur Gjermania kishte një borxh
kombëtar prej 9 milionë markash gjermane, 9 milionë.
Nuk e di saktësisht se sa e madhe ishte popullsia pesë vjet pas përfundimit të luftës.
Por le të supozojmë 70 deri në 80 milionë. Kjo nuk do të kishte qenë më shumë se 20 peni. As edhe 20 peni për person.
Në vitin 2011 – shifra më e fundit që gjeta – ishim të paktën 24,771 euro për banor.
Jo për punonjës me pagë, por për banor, dmth. për çdo foshnje.
Kështu mund të shtoni thjesht shpenzimet e familjes suaj, dhe pastaj do të dini pjesën tuaj të borxhit kombëtar.
Më duket turp. Turp. Të qeverisësh vërtet një vend në atë mënyrë.
Franca, me borxhin kombëtar që u rrit në mënyrë të qëndrueshme nga 55% në 92%, pothuajse u dyfishua në 20 vjet.
Anglia e ka më shumë se dyfishuar borxhin kombëtar.
Greqia – tashmë mirë e njohur në shtyp – borxh kombëtar i jashtëzakonshëm.
Më bën të mendoj, cili është qëllimi i të pasurit një ministër financash, cili është qëllimi i të pasurit të gjithë këta njerëz?
Mendoj se edhe ne mund ta përballonim këtë, ose, për të marrë atë që thatë, Ivo, të varurit nga droga
që i rehabilituat edhe ata do ta kishin përballuar.
Edhe ata do të kishin menaxhuar një politikë të tillë financiare.
Dhe pastaj ka vende të tjera që tregojnë se është e mundur:
Bullgaria. Me shumë gjasa e ndikuar nga synimi i Bullgarisë për t'u bërë anëtare e plotë e BE-së, ajo gjithashtu arriti
të reduktojë borxhin e saj nga 75% në 16% në një periudhë relativisht të shkurtër, nga viti 2000 deri në 2013.
Rusia gjithashtu ka arritur të gjejë një ekuilibër të mirë në reduktimin e borxhit të saj. Pra, është e mundur.
Dhe pastaj shikojmë vëllain e madh, lojtarin me përvojë kur bëhet fjalë për "shkaktimin e krizave ekonomike".
112 për qind borxh kombëtar, 112 për qind borxh kombëtar!
Kina, në ngritje, por ne tashmë e kemi dëgjuar këtë në një ligjëratë. Rënia ndoshta është diçka që duhet marrë seriozisht.
Kinezët ndoshta gjithashtu kishin një ndjesi se çfarë po ndodhte këtu.
E vura re edhe unë, rastësisht.
Ata nuk janë më entuziastë për të bërë biznes me SHBA-në, për të eksportuar dhe për të fituar dollarë.
Tani ata janë mjaft të zënë duke blerë prona dhe kompani në Shtetet e Bashkuara. Le të
shpresojmë që kjo t'u sjellë atyre ndonjë përfitim.
Dhe pastaj, natyrisht, Japonia nuk mund të lihet jashtë tre kombeve kryesore ekonomike të të paktën viteve 1980 dhe 1990.
Një pilot kamikaze i vërtetë nga Lufta e Dytë Botërore na tregon edhe një herë si bëhet.
Kjo është e çmendur. 245% borxh kombëtar.
Nëse një kreditor vjen dhe thotë, "Do të doja të më ktheheshin paratë," atëherë japonezët do të duhet të
punojnë për dy vjet e gjysmë pa fituar asnjë qindarkë.
Gjithçka për bankat, gjithçka për bankat.
Dhe problemi është se gjatë atyre dy vjet e gjysmë ata gjithashtu do të duhet të paguajnë kamatë,
e cila madje nuk është përfshirë në llogaritje.
Po, dhe më pas mora lirinë të listoj më poshtë, ndoshta pa ndonjë vlerësim të madh politik, disa vende me të cilat tashmë
jemi mjaft të njohur nga njoftimet më të fundit për shtyp:
Atje e kemi Sirinë, le të shohim se si e menaxhon Siria paratë.
Ata gjithashtu e dinë se si ndihet një borxh kombëtar prej 183%.
Dhe nga këtu e tutje, ai shembet. Siria nuk jep më asnjë informacion rreth borxhit të saj
kombëtar, por dyshoj se ai vazhdon të bjerë.
Ne mund të shohim Iranin, i cili nuk po bëhet pikërisht i popullarizuar te partneri i tij ndërkombëtar, i
cili për ndonjë arsye duket se po baston mbi borxhin.
Dhe pastaj është Libia, vendi jeshil i errët. Që nga viti 2003, besoj se ka pasur 0% borxh kombëtar, asnjë
borxh më, e lirë, pa borxhe. Është e mundur, apo jo?
Le të përmbledh shkurtimisht. Pra, çfarë duhet të dini për borxhin nëse nuk e dinit tashmë?
Sigurisht, ti paguan interes për kreditë personale, por gjithashtu paguan për borxhin kombëtar përmes taksave dhe detyrimeve.
Dhe ajo që mund të jetë e re për disa prej jush është se me çdo blerje paguani kamatë, kamatë borxhi.
Dhe meqë vetëm disa lejohen të fitojnë këto para, ne gjithashtu kemi mësuar dhe tashmë kemi dëgjuar se do të ketë
një ribashkim; duhet të ketë një ribashkim të pasurisë.
Dhe për këtë arsye mendoj se është e rëndësishme që ta mendojmë – dhe në fakt po hyj ngadalë në fazën e
uljes këtu – a duam të ndryshojmë diçka në lidhje me të?
Nuk dua të paraqes një zgjidhje, pjesërisht sepse nuk dua domosdoshmërisht të dukem si ai që di gjithçka, dhe
mendoj se zgjidhja është në të vërtetë mjaft e qartë.
Nëse kap një hajdut duke vjedhur, ai duhet të kthejë plaçkitjen, apo jo?
Nuk ka nevojë të diskutojmë ndonjë zgjidhje tjetër.
Por mund ta imagjinoj që në rastin tonë, nuk është domosdoshmërisht një hajdut çantash dore.
Ajo që kemi dëgjuar nga Christoph Hörstel është diçka vërtet e jashtëzakonshme.
Ose atë që pamë në raportin televiziv të Kla.TV – përvjetorin e 50-të të vdekjes së John F. Kennedy –
mund ta kuptoni nga kjo se ai nuk është hajdut çantash.
Pra, mund të jetë që e vetmja gjurmë – e kemi parë përmes saj, pranojeni – mund të mos mjaftojë.
Pastaj kam sjellë edhe dy citate të tjera.
Joshua Stamp, i cili, ndër të tjera, ka qenë njëherë drejtor i Bankës së Anglisë, tha: "Nëse dëshironi të vazhdoni të jeni
skllevër të bankave dhe të paguani për skllavërimin tuaj, atëherë le të vazhdojnë bankat të
krijojnë para dhe të kontrollojnë kreditin."
Mund të thuash diçka të tillë, dhe megjithatë njerëzit akoma arrijnë të flenë pak. Kjo është gjëja e çmendur në lidhje me të.
Dhe Henry Ford është gjithashtu i njohur, marka e makinave:
Nëse njerëzit do të kuptonin sistemin monetar, do të kishim një revolucion para mëngjesit të nesërm.
Mund të lexoni për këto gjëra në internet; ato janë të njohura mirë.
Më bën pak kurioz: pse është kaq e vështirë, siç ka treguar kjo vajzë e re në këngën e saj, t'i entuziazmosh njerëzit?
Dhe së fundi, do të doja të devijoj pak dhe të bëja pyetjen: kush është në të vërtetë përgjegjës?
Kush është përgjegjës për këtë situatë?
A janë bankat përgjegjëse për këtë vështirësi?
Do t'i përgjigjesha pyetjes "jo", sepse ata veprojnë në përputhje me ligjin në fuqi.
A janë shteti, qeveritë dhe politikanët përgjegjës? Edhe këtu, unë do t'i përgjigjesha pyetjes me 'jo'.
Sepse kanë tuajën, kanë mandatin tonë.
Pra, kush është përgjegjës tani? Ne jemi. Ah po, të zura, ti. Edhe unë. Ne jemi përgjegjës.
Por cili është çelësi për të ndryshuar tani?
Dhe do të doja të ndaja dy ose tre mendime që janë plotësisht në përputhje me atë që kemi dëgjuar tashmë nga Christoph Hörstel.
Ndryshim i qëndrueshëm – si është i mundur?
Sipas mendimit tim: kjo është e mundur vetëm nëse e shohim veten si një popull. Si një trup i vetëm njerëzish.
Njëherë kam shpikur shprehjen – prit një çast për të parë nëse të pëlqen – "Populli mund të jetojë shumë mirë pa një tiran."
Por tirani ka mjaft vështirësi pa popullin, apo jo?
Si popull, duhet të kuptojmë edhe një herë se fuqinë ia japim atyre që i zgjedhim. Ne kemi kontroll mbi këtë.
Dhe tani, natyrisht, pyetja është: Si bëhemi një popull?
Si funksionon kjo? Dhe unë me të vërtetë mund të flas nga përvoja ime personale këtu. Le të theksoj tre pika për
të treguar se çfarë përfshihet në formimin e një kombi.
Ka të bëjë me kuptimin, me përvetësimin. Ka të bëjë me rishikimin e gjërave.
Që të mos marrësh gjërat thjesht, t'i gëlltisësh dhe t'i bësh, por t'i mendosh mirë.
Pse, pra, një popull bëhet komb? Mund ta shpjegoj këtë mjaft thjesht.
Ne kishim shumë kontakte me S&G, shumë kontakte me AZK, dhe çdo telefonatë që bëra, siç mund ta konfirmoni, u
drejtuar në një nivel më të lartë dhe u lidh menjëherë.
Menjëherë aty pashë njerëz ku vura re: oh, ata po mendojnë njësoj si unë. Edhe ata po
mendojnë për gjëra. Edhe ata duan të kuptojnë.
Ata nuk janë të shpejtë dhe thonë gjithçka gabim, por më tepër: Prit pak, prit një minutë, si përshtatet gjithçka së bashku?
Dhe nga dëshira për të kuptuar lind kuptimi. Nga kuptimi lind bashkësia.
Ne duhet të kuptojmë, për shembull, duhet të mësojmë të kuptojmë se paratë nuk mund të funksionojnë.
Vetëm si shembull. Paratë nuk funksionojnë.
Ju gjithashtu, duke vijuar nga folësi i mëparshëm, mund të bëni një detyrë të vogël shtëpie.
Pse të mos vendosësh një kartëmonedhë dhjetë paundësh pranë enëve që nuk i lave mbrëmë?
Dhe pastaj ajo mbyll derën e kuzhinës dhe shkon atje të nesërmen në mëngjes.
Atëherë do të shihni nëse paratë kanë funksionuar.
Ka disa persona në shtëpinë tonë. Me shumë gjasa do ta kyçja derën, përndryshe kartëmonedha prej dhjetë eurosh
do të zhdukej, dhe unë gjithsesi do të duhet të laj enët.
Të bëhesh një komb ka shumë të bëjë me ndryshimin dhe me gatishmërinë për t'u ndryshuar.
Për mua, gatishmëria për të ndryshuar gjithashtu do të thotë të marr përsëri përgjegjësi vetë, ose siç
thanë fjalët përmbyllëse, unë e shkrova vetë këtë:
Së bashku mund të bëjmë ndryshimin. Fillo me veten, ndrysho diçka tek vetja jote.
Krijon një lidhje të thellë dhe krejtësisht të ndryshme. Mund ta them me të vërtetë për korrierët e mi.
Kjo është tema e Strategy 2+, të cilën Ruth e përmendi më parë. Ne po ndërtojmë një rrjet me korrierë.
Ka një lidhje të thellë me çdo individ sepse vërej që të gjithë duan të ndryshojnë diçka. Të gjithë po punojnë mbi
veten e tyre, të gjithë fillojnë së pari me veten e tyre.
Të gjitha shkrijnë bashkë. Nuk ka nevojë të mbash një fjalim të madh për këtë, thjesht ndodh.
Dhe ky bashkim, ky krijim i një familjeje, çon në krijimin e rrjeteve. Mendoj se kjo është e re.
Me të vërtetë kanë qenë shumë udhëheqës karizmatikë në botë.
Me ide të mira, me një qasje me të vërtetë vizionare, me aftësinë për të frymëzuar një komb.
Por ajo që ndiej, ajo që koha jonë po përjeton tani, është një bashkim i një populli që vjen nga vetë themeli.
Kjo është gjithashtu origjinale, ajo që shkrova nga folësi i mëparshëm:
Të rritemi së bashku nga poshtë lart. Ndryshimi duhet të vijë nga poshtë lart.
Kjo është rrjetëzimi, ky është grupi i njerëzve që ndjehen si një komunitet. Të cilët papritmas kuptojnë se ne
nuk ndërtojmë kontaktet tona në Facebook, por me kontakte të vërteta që kanë duar e këmbë.
Po i afrohemi gjithnjë e më shumë thelbit të çështjes. Ne nuk ankohemi.
Ne kënaqemi të diskutojmë tema politike me kolegët tanë.
Por le të kalojmë shpejt te pyetja: A jeni të gatshëm të investoni kohë?
A jeni të përgatitur të investoni veten? Dhe kështu njeriu bëhet një popull.
Dhe mendoj se të gjithë ju, ose të paktën shumica prej jush, jeni të njohur me S&G, gazetën "Stimme und Gegenstimme" (Zëri dhe
Kundërzëri). Kjo është strategjia e S&G. Dhe për këtë arsye – nuk kam tavolinën time të folësit – po promovoj tavolinën tonë S&G.
Shko atje. Nëse ende nuk e di, S&G është më shumë se një gazetë.
Për mua, S&G është një mënyrë, po, një mënyrë për t'u bërë një popull.
Një mënyrë për t'u bashkuar si një popull. Dhe kështu, gjithçka që më mbetet për të thënë
është: bashkohuni! Faleminderit. Faleminderit.