WEBVTT

00:06.080 --> 00:12.740
Dumedang bohle, ke tlotla e kgolo ruri ho
ema mona ka pela lona. Ke a leboha, Ivo.

00:12.740 --> 00:16.516
Ke nahana hore ho lokile haholo ho ba mona
kajeno. Ho dula ho le molemo ho ba sebakeng se

00:16.516 --> 00:20.093
nepahetseng ka nako e nepahetseng, na ha ho jwalo?

00:20.093 --> 00:25.324
Ke atisa ho ba sebakeng se fosahetseng ka nako e fosahetseng.
Ha ho etsahala likotsi tse nyenyane tsa tseleng, hangata o

00:25.324 --> 00:27.795
ipolella, "Ao, hoja feela ke ne ke khannile ka tsela e fapaneng."

00:27.795 --> 00:34.404
Empa kajeno, ke utlwa feela hore ena ke sebaka se nepahetseng ka
nako e nepahetseng. Mme ka kakaretso, ke utlwa ho hong ho jwalo

00:34.404 --> 00:39.308
ka—mohlomong le wena o tseba maikutlo ana—hore
mariha a fedile mme moya o na le moya wa selemo,

00:39.308 --> 00:42.209
matsatsing ana a pele a futhumetseng ka Hlakubele.

00:42.209 --> 00:49.990
Ke utlwa ho na le ho hong ka hare ho nna hore
rona, re le batho, re ka rua molemo phetohong.

00:49.990 --> 00:56.630
Ke sa tsoa ba Vienna hape – ka linako tse
ling ke ea moo ka lebaka la mosebetsi – 'me

00:56.630 --> 01:00.200
ka tsamaea literateng le ho etela Paramente.

01:00.200 --> 01:06.411
Mme ho ne ho ena le ditshwantsho tsa ditlhogo tsa bathehi ba
rephaboliki ba ileng ba phatlalatsa Rephaboliki ya Austria. Mme

01:06.411 --> 01:12.522
ka tsela e itseng seo se ile sa ama pelo ya ka haholo hoo ke
ileng ka nahana, mohlomong ka nako eo – ha ke batle ho ahlola

01:12.522 --> 01:18.883
hona jwale, phatlalatso ya Rephaboliki ya Austria, ha se yona
ntlha – empa mohlomong ka nako eo, ha ba ne ba e lwanela kapa eng

01:18.883 --> 01:24.443
kapa eng e neng e ba susumeditse, mohlomong ba ne ba sa
nahane hore ntho e tjena e ka ke ya etsahala, hore e ka

01:24.443 --> 01:28.150
atleha, hore lefatshe le fapaneng hakaale le ka kgonahala.

01:28.150 --> 01:31.181
Mme qetellong ba ile ba hloleha.

01:31.181 --> 01:36.663
Ke tšepa hore ha ho le ea mong oa rona ea tla qetella a
hlolehile, empa re ntse re fumana monyetla oa ho ba le phihlelo

01:36.663 --> 01:42.514
ea lefatše lena le lecha. Hore re fumane monyetla oa ho ba le
phihlelo ea phetoho eo Christoph Hörstel a e boletseng. Hore e se

01:42.514 --> 01:49.911
hore re bua feela ka eona, re lora feela ka eona, empa re e fumane
e le phihlelo ea 'nete – hore phetoho eo e ntse e etsahala.

01:56.645 --> 02:03.026
E. Sehlooho sa nehelano ea ka ke: "Khaolo
ea sekoloto: seo u hlokang ho se tseba!"

02:03.026 --> 02:08.619
Mohlomong o ikutloa ka tsela e tšoanang le eo ke neng ke lula ke
ikutloa ka eona ha ke ne ke sa le monyenyane – leha ke ne ke

02:08.619 --> 02:13.206
alimetse chelete feela bakeng sa aesekerimi, leha e ne
e le Deutschmark e le 'ngoe feela mehleng eo – ke ne

02:13.206 --> 02:15.690
ke lula ke thabile haholo ha ke khona ho lefa sekoloto.

02:15.690 --> 02:21.100
Le kajeno ho ntse ho le jwalo, leha e le
di-euro tse 10 feela. Ke ne ke dula ke imoloha haholo

02:21.100 --> 02:24.588
ha qetellong ke felisitse sekoloto seo se seng.

02:24.588 --> 02:29.193
Na ho na le e mong ea ikutloang tjena?
Ha ke mong ka ho feletseng, ho lokile.

02:29.193 --> 02:33.889
Joale o tseba maikutlo ao. Ho
monate haholo ho phela ntle le likoloto.

02:33.889 --> 02:40.451
Ho bonahala eka boradipolotiki ba rona, baetapele
ba likhoebo, matona a lichelete le dihlooho tsa

02:40.451 --> 02:44.787
mmuso ba na le kutlwisiso e fapaneng ka sekoloto.

02:44.787 --> 02:51.079
Ha o shebella kamoo sekoloto sa naha se ntseng se hola
kateng, o ka nna wa nahana hore ho ba sekolotong jwale

02:51.079 --> 02:54.686
ho se ho nkuwa e le mokgwa o motle moruong o atlehileng.

02:54.686 --> 02:58.381
Mme mabapi le tefo – ha ke tsebe, ha ho so be le puisano ka yona.

02:58.381 --> 03:05.076
Seo ke se utloang kamehla ke ka sekoloto se secha le matšeliso
a phahameng ao ho tlamehang ho a lefa, empa ka tsela e itseng

03:05.076 --> 03:08.865
mohopolo oa ho se lefa ha o hlake. Ha ke utloe letho ka hoo.

03:08.865 --> 03:16.245
Ke tlile le chate ho le fa kakaretso ea pele. Kajeno, re se re
buile ka litaba tsa Europe le linaha tsa lefatše,

03:16.245 --> 03:23.426
hammoho le sekoloto le tsamaiso ea lichelete. Linaha
li na le sekoloto se bokae kannete? Europe, mohlala.

03:23.426 --> 03:30.091
Mme ke hlalositse sena ka mehlala – ka ho sebedisa dipalo tsa
semmuso tse tswang ho Letlole la Matjhaba la Ditjhelete – e leng

03:30.091 --> 03:34.643
karo-karolelano ya sekoloto ho ya ka sehlahiswa sa naha kaofela.

03:34.643 --> 03:41.469
Sehlahiswa sa Kakaretso sa Naha ke kakaretso ya
thepa le ditshebeletso tsohle tse hlahisitsweng naheng.

03:41.469 --> 03:47.417
Ntho e 'ngoe le e 'ngoe e hlahisoang moo, mosebetsi
oohle o etsoang, o ngolisoa moo, 'me likoloto tseo

03:47.417 --> 03:51.631
naha e nang le tsona joale li hlalosoa ka ho hlaka.

03:51.631 --> 03:55.303
Mme ka inkela tokoloho ya ho etsa tlhahlobo.

03:55.303 --> 03:59.921
Tekanyetso e reng "ha ho na sekoloto" e
botala bo tebileng ho 'na. Nka bolela hang-hang

03:59.921 --> 04:03.489
hore ha ho na naha e botala bo tebileng Europe.

04:03.489 --> 04:11.908
Ke kile ka nahana "10%", kahoo haeba naha e na le
sekoloto sa 10% ho ya ka seo e se fumanang ka selemo,

04:11.908 --> 04:17.006
ke ne ke bitsa seo botala bo bobebe mme ka se tshwaya.

04:17.006 --> 04:26.178
Ho 'na, "10 ho isa ho 25%" ke 'mala o mosehla, "25 ho isa ho
75%" ke bofubelu, 'me "ho feta 75%" ke bofubelu bo tebileng.

04:26.178 --> 04:29.022
Mpa ke o bontshe kamoo ke lekanyang sena.

04:29.022 --> 04:37.080
Ak'u nahane o lefa likoloto tsohle tsa hao tsa khoeli, empa
ha o fumane moputso oa hao; ho e-na le hoo, o fetisetsoa

04:37.080 --> 04:41.668
ka kotloloho bankeng ka sepheo sa ho lefa sekoloto sa naha.

04:41.668 --> 04:46.462
Ha o ka etsa jwalo ka kgwedi, empa ka nako e tshwanang o lefa
rente, o reka peterole, o reka dijo, o reka diaparo, mme

04:46.462 --> 04:49.956
mosebeletsi wa seteishene sa peterole kapa
mong wa sona le yena a etsa se tshwanang, o

04:49.956 --> 04:52.705
nka tjhelete ya hao, empa hape o e isa bankeng.

04:52.705 --> 04:58.935
Haeba o etsa jwalo jwalo ka mohlala – re batla
ho fedisa dikoloto tsa rona kapele – jwale o

04:58.935 --> 05:03.252
ka kgona ho lefa 8% ka kgwedi ka ho tela tsohle.

05:03.252 --> 05:08.986
Mme ho tloha moo ka hlahisa mebala, ka re, ho lokile, nka
ntse ka nahana hore batho ba jwalo ba ka kgona ho e etsa.

05:08.986 --> 05:13.788
Ke boletse e mosehla, ho lokile, khoeli e le
'ngoe ho isa ho tse tharo, ho ka 'na ha e-s'o be le

05:13.788 --> 05:16.877
ntoa ea lehae haeba chelete eohle e ea libankeng.

05:16.877 --> 05:21.996
Empa ha ke sa na bonnete hore na le rona mona Jeremane re ne re
ke ke ra qetella re le ntoeng ea lehae kapa boahloleng ba

05:21.996 --> 05:25.762
matsoho, kapa eng kapa eng, haeba re ne re
lula re tlameha ho nehelana ka chelete eo re e

05:25.762 --> 05:28.088
sebetsang e le hore feela libanka li khotsofale.

05:28.088 --> 05:37.404
Kahoo ha re shebeng linaha mme re bone hore na Europe, Europe ea
rona eo re e ratang, e shebahala joang: Portugal sekoloto sa naha

05:37.404 --> 05:45.075
sa 124%, Spain 97%, France 92%, Great Britain 93%, Ireland 119%,
Italy 128%, joalo-joalo, Luxembourg ka 25%, e ntse e

05:45.075 --> 05:53.125
sebetsa hantle haholo ha e le hantle – ke ntse ke
phaphatha sena – hoo e ka bang linaha tse khubelu feela.

05:53.125 --> 06:05.134
Re na le Bulgaria ka 16%, eo ke tla boela ke bua ka eona hamorao,
le Turkey. Ho na le tse seng kae tse sieo, Scandinavia

06:05.134 --> 06:16.568
kaofela. Estonia, ka sekoloto sa naha sa 10%, le
eona e hlahella, joalo ka Georgia, Armenia le Azerbaijan.

06:16.568 --> 06:21.110
Mme hape ho na le bere e kgolo, Russia, ka sekoloto sa
naha sa 10%, e tala, e tala e bobebe, eseng e tala e

06:21.110 --> 06:25.115
lefifi, empa leha ho le jwalo e ntse e le e tala e bobebe.

06:26.873 --> 06:34.193
Ho bua 'nete, nka be ke le dihlong
haeba ke ne ke le molato ka seo.

06:34.193 --> 06:41.393
Hobane ha e le hantle ... ka tloaelo motho ha a phele
jwalo. Ha o phele ka sekoloto ebe hape o motlotlo ka hona.

06:41.393 --> 06:45.248
Empa re tla kgutlela ho seo hamorao ha
re araba potso, na esale ho le jwalo?

06:45.248 --> 06:49.564
Motho a ka boela a nahana hore, hantle, mohlomong e ne e
shebahala e fapane nakong e fetileng le hore mohlomong

06:49.564 --> 06:53.974
ho ntse ho le joalo le hona joale, na sena se amana le
qaka ea moruo ea 2008? Ha re shebeng nts'etsopele hape.

06:53.974 --> 06:57.553
Empa pele, ha re shebeng lefatshe lohle hape.

06:57.553 --> 07:04.658
Ke linaha tse fokolang feela tse se nang sekoloto; linaha
tse 171 ho tse 173 tse akarelitsoeng ke IMF hajoale li na

07:04.658 --> 07:08.958
le sekoloto. Ke tse fokolang haholo tse botala bo tebileng.

07:08.958 --> 07:12.716
Re se re buile ka naha, ke tla kgutlela ho yona.

07:12.716 --> 07:17.257
Ho thata ho bona, ha ke khone ho tsitsisa
letsoho la ka ka ho lekana, Kuwait e ntse e le tala, e

07:17.257 --> 07:20.042
se bohle ba ka tsebang Brunei, Malaysia e tala.

07:20.042 --> 07:25.789
Mme ba bang kaofela ba na le sekoloto ka tsela e itseng, bonyane
bo botala bo bobebe, bo ntseng bo amoheleha; re ka bona

07:25.789 --> 07:31.925
Iran mona. Empa ba bang kaofela ba mofubedu, ho tloha bofubedu
bo bobebe ho isa bofubedu bo tebileng, ba le sekolotong.

07:31.925 --> 07:37.233
Mme ntho e sa thabiseng ka sekoloto ke hore se hlahisa tsoala.

07:37.233 --> 07:42.136
Mme jwale ho hlaha potso: ke mang ya
hlileng a lefang tswala ya sekoloto?

07:42.136 --> 07:47.053
Ho araba potso ena, nka rata ho hlahloba dihlopha tse tharo.

07:47.053 --> 07:49.605
Sehlopha sa 1 se kenyeletsa malapa a poraefete,

07:49.605 --> 07:52.213
Sehlopha sa 2: Lik'hamphani

07:52.213 --> 07:55.033
le Sehlopha sa 3 mmuso.

07:55.033 --> 08:03.313
Sehlopha sa 1 ke wena, mohlala, ha o ya bankeng mme o
nka kalimo ho lefella koloi ya hao e ntjha e majabajaba.

08:03.313 --> 08:08.773
Tabeng ena, taba e hlakile haholo. Ke uena
ea ikarabellang bakeng sa tsoala ea sekoloto.

08:08.773 --> 08:15.721
Kahoo jwale o tla sebetsa ka thata ho fumana
tjhelete e le hore o ka lefa dikoloto tsa hao.

08:15.721 --> 08:23.660
Leha ho le jwalo, o ka boela wa re, ke itokolla bohlanyeng bona
ba dikoloto, ha ke sa tla hlola ke nka dikadimo kapa mekitlane.

08:23.660 --> 08:27.035
Ha ke batle ho fana ka maikutlo ka seo hajoale.

08:27.035 --> 08:37.813
Empa nahana ka sena: Na o ka phonyoha qeto
ena ea botho, mokhoa ona oa ho ba sekolotong?

08:37.813 --> 08:41.793
Ha re shebeng Sehlopha sa 2, e leng lik'hamphani.

08:41.793 --> 08:48.456
Ka lehlakoreng la ka, nka thabela ho le tsebisa ka
kgwebo ya temo e lengang dithoro, hara tse ding.

08:48.456 --> 08:52.324
Mohlahisi o rekile traktara e ncha e bohlale.

08:52.324 --> 08:56.273
O e lefelletsa ka banka, kahoo tswala e a bokellwa.

08:56.273 --> 09:02.534
Ha re sheba boemo ba litšenyehelo tsa khoebo ena ea
temo, ka lehlakoreng le leng, re na le litšenyehelo tsa

09:02.534 --> 09:06.644
basebetsi bakeng sa mothusi oa temo ea thusang molemi.

09:06.644 --> 09:10.903
Ka lehlakoreng le leng, re na le litšenyehelo
tsa thepa. Sena e ka ba oli ea disele bakeng sa

09:10.903 --> 09:13.753
traktara kapa, joalokaha ho bontšitsoe mona, peo.

09:13.753 --> 09:19.453
Mme, jwalo ka ha ho se ho boletsoe,
sa boraro ke ditshenyehelo tsa tswala.

09:19.453 --> 09:25.958
Khoebo ena ea temo e tla fetisetsa
litšenyehelo tsena ka boraro e le litšenyehelo

09:25.958 --> 09:30.853
tsohle ka har'a theko ea peo – ho moreki oa peo.

09:30.853 --> 09:37.893
Tabeng ea ka, moreki oa lijo-thollo ke sesila.
Lijo-thollo li siloa ho etsa phofo sesileng.

09:37.893 --> 09:43.793
Mme hore korong e silwe ho ba phofo, ho
hlokahala le basebetsi ba matla mona.

09:43.793 --> 09:48.464
Theknoloji ea mochini oa polasi – ha re re – le polasi
ka boeona, le tsona li tšehelitsoe ka lichelete ke banka.

09:48.464 --> 09:52.013
Sena se bolela hore le tswala e tla lefiswa tabeng ena.

09:52.013 --> 09:55.313
Ha re shebeng boemo ba litšenyehelo le mona polasering.

09:55.313 --> 10:04.189
Ebe re na le litšenyehelo tsa basebetsi ba sebetsang ka thata,
re na le litšenyehelo tsa thepa, e leng lijo-thollo tse tsoang

10:04.189 --> 10:10.233
polasing, 'me re na le litšenyehelo tsa tsoala bakeng sa seelo.

10:13.573 --> 10:24.730
Joaloka moapehi, ke reka phofo ea ka sebelong sena,
'me sebelo se tla kenya litšenyehelo tsena thekong.

10:24.730 --> 10:30.269
Sena se bolela hore, joaloka moapehi ea tsotellang tikoloho, ke
reka phofo ea ka sebakeng sa ho sila, hape ke na le

10:30.269 --> 10:36.972
bathusi ba sebetsang ka thata ba nthusang ho e fetola
bohobe le lirolo, tseo ke li rekisetsang bareki ba ka.

10:36.972 --> 10:41.533
Hobane meraro ea tsoala e tlase haholo
bankeng hona joale, ke rekile onto e ncha.

10:41.533 --> 10:46.253
Mme seo, ehlile, se boetse se lebisa ditshenyehelong tsa tswala.

10:46.253 --> 10:50.113
Ha re shebeng boemo ba litšenyehelo lebenkeleng la ka la ho baka.

10:50.113 --> 10:56.858
Ebe ke na le ditshenyehelo tsa basebetsi ba ka ba lebenkeleng la
ho baka, hape ke na le ditshenyehelo tsa thepa, ke rekile phofo

10:56.858 --> 11:04.027
sebakeng sa ho sila, mme hape ke na le ditshenyehelo tsa tswala,
e leng tsa onto ena e ntjha e majabajaba eo ke e rekileng.

11:04.027 --> 11:10.495
Le nna, ke tla lekanyetsa theko ea bohobe ba ka le lirolo ka
tsela eo litšenyehelo tsena tse tharo li bonahalang ho eona:

11:10.495 --> 11:15.527
Litsenyehelo tsa ka tsa basebetsi, tsa thepa le tsa tsoala.

11:15.527 --> 11:25.473
Mme ke fetisetsa seo ho moreki wa
ho qetela ka theko. Mme ke rona.

11:25.473 --> 11:28.992
E re ke akareletse ka bokgutshwane:

11:28.992 --> 11:34.724
Khoebo ea temo e tla fetisetsa litšenyehelo tsa eona
tsa tsoala, hammoho le litšenyehelo tsa basebetsi le

11:34.724 --> 11:39.333
lisebelisoa, ho moreki oa lijo-thollo ka theko ea tsona.

11:39.333 --> 11:43.206
Molimo o tla fetisetsa litšenyehelo tsa oona
tsa tsoala hammoho le litšenyehelo tsa

11:43.206 --> 11:45.875
thepa le tsa basebetsi ka har'a theko ea phofo.

11:45.875 --> 11:51.796
Mme jwalo ka moapehi wa bohobe, le nna ke etsa jwalo:
ke fetisetsa ditshenyehelo tsa ka tsa tshebetso, mmoho le

11:51.796 --> 11:55.573
tsa basebetsi le thepa, thekong ya bohobe lebenkeleng.

11:55.573 --> 12:04.073
Re lefa sena sohle. Sena se bolela hore rona, re le bareki ba ho
qetela, re lefa litšenyehelo tsohle tsa

12:04.073 --> 12:11.492
ketane ea boleng, ho kenyeletsoa le
litšenyehelo tsohle tsa tsoala. Mme ho joalo hohle.

12:11.492 --> 12:16.965
Ho sa tsotellehe hore na o behela leeto la phomolo kapa o lefa
koloi ka chelete e tsheshe, o lefa banka tshelete ya tswala,

12:16.965 --> 12:24.261
bonyane ka tsela e sa tobang – le ha o reka feela aesekerimi, ho
na le ditshenyehelo tsa tswala tse amehang mme di ya bankeng.

12:24.261 --> 12:31.015
Ka kakaretso, re lefa ntho e 'ngoe le e 'ngoe eo re e rekang,
bakeng sa bili e 'ngoe le e 'ngoe eo re e lefang, ebang ke

12:31.015 --> 12:37.205
liaparo, lijo, matsatsi a phomolo, likoloi, liletsa tsa
'mino, ha ho na taba, litefello tsa sehlopha – re lefa

12:37.205 --> 12:40.608
litšenyehelo tsa tsoala tse kenyellelitsoeng letotong la boleng.

12:40.608 --> 12:48.311
Mme o ka e bala. Ka kakaretso, tjhelete
ena ha e ka tlase ho 40% ya theko ya theko.

12:48.311 --> 12:53.954
Haeba hona joale o ipotsa hore na o mohlodi kapa
o mohlolo, e re ke o hlalosetse ka tsela e

12:53.954 --> 12:57.375
utlwahalang. 40% ya theko ya theko – hoo ho bolelang?

12:57.375 --> 13:03.393
Kahoo o ka ikakanyetsa. Haeba o tseba
litšenyehelo tsa hao tsa khoeli le khoeli, ha re re li

13:03.393 --> 13:07.014
euro tse 2,000, joale 40% e lekana le euro tse 800.

13:07.014 --> 13:12.709
Sena se bolela hore o lefa €800 ka tsela e sa
tobang, kapa mohlomong ka kotloloho, bankeng.

13:12.709 --> 13:16.713
Ha ho lekanyetsoa selemo kaofela,
seo se lekana le li-euro tse 9,600.

13:16.713 --> 13:20.064
Mme jwale sohle seo o lokelang ho se etsa ke
ho nka setatemente sa hao sa banka qetellong

13:20.064 --> 13:22.173
ya selemo, moo ho bontshwang tswala ya kalimo.

13:22.173 --> 13:26.468
Ebe o ka sheba ho bona hore na o ka fumana li-euro tse 9,600 moo.

13:26.468 --> 13:34.936
Mme haeba o fumana tjhelete e phahameng, o a hlola, mme haeba
o fumana e tlase – ya ka e tlase haholo, ha ke sa nahana hore

13:34.936 --> 13:41.935
ke sa fumana ditlaleho tsa tswala – o a hlōloa tsamaisong ena.

13:41.935 --> 13:49.113
Empa ha se hoo feela. Naha le yona e ntse e eketsa sekoloto
ka ho eketsehileng e le hore e phehele lithahasello tsa yona.

13:49.113 --> 13:54.493
Mme o boetse o lefa tswala ena hodima
sekoloto – ka sebopeho sa makgetho.

13:54.493 --> 14:00.921
Ka hona, ho bohlokoa hape ho sheba mohlala
ona oa mmuso, oo re seng re utloile hanyane

14:00.921 --> 14:04.873
ka oona thutong – joalokaha u se u boletse.

14:04.873 --> 14:07.857
Ho shebahala jwang ha naha e kena sekolotong?

14:07.857 --> 14:12.635
Naheng ea Jeremane, hoo e ka bang karolo ea bobeli ho tse tharo
ea kakaretso ea likalimo e nkoa ke 'muso oa

14:12.635 --> 14:17.279
Jeremane ka sebopeho sa likalimo tse tsoang
libankeng tse ikemetseng le mekhatlong ea kalimo.

14:17.279 --> 14:21.593
Mme karolo ya boraro ho dibonto tsa mmuso.
Dikarolo tse pedi ho tse tharo! O e etsa jwang?

14:21.593 --> 14:26.953
Libanka li fumana chelete ea tsona hokae? Ka
bokhutšoanyane, re se re kile ra utloa poleloana ena: chelete ea

14:26.953 --> 14:30.413
fiat. Libanka li lumelletsoe ho fana ka chelete ea libukeng.

14:30.413 --> 14:34.965
Mmuso o dumelletse dibanka ho etsa
tse latelang: le ka etsa tjhelete.

14:34.965 --> 14:39.769
Ha e le hantle, ka nnete, ke mochini o hatisang
chelete. Libanka li lumelletsoe ho hatisa chelete.

14:39.769 --> 14:45.434
Molemo o le mong feela oa chelete ea buka ke hore ha o hloke le
mochini oa khatiso kapa mechini ea ho bopa lichelete tsa tšepe.

14:45.434 --> 14:48.746
U boloka chelete mme o dumelletswe ho qapa chelete.

14:48.746 --> 14:56.473
Ebe mmuso o tla o re, "Hee, ke hloka
tjhelete," o nke kalimo, mme o e lefa hantle ka tswala.

14:56.473 --> 15:02.033
Hantle, ha ke na leseli, empa ho 'na hoo e ka ba tumellano e mpe.

15:09.573 --> 15:16.048
Ho hlakisa hantle-ntle – ke kentse mokotlana ona o
monnyane oa chelete – mmuso o fa libanka chelete e

15:16.048 --> 15:19.410
le hore li ka e nka e le likalimo ebe li lefa tsoala.

15:19.410 --> 15:24.418
Mme ke dumela hore mohlomong o ka laola
tjhelete ya hao hamolemo ka tsela eo.

15:24.418 --> 15:27.032
Mme jwale, jwalokaha ho tshepisitswe, sekoloto sa mmuso.

15:27.032 --> 15:35.301
Na hona joale taba ena e tsitsitse, kapa ho sa na le monyetla
oa phetoho – mokhoa oa sebele oa sekoloto sa mmuso ke ofe?

15:35.301 --> 15:40.244
Ha re shebeng seo. Haeba ke boikarabello ba rona ho lefa
tsoala ea sekoloto, mohlomong le rona re lokela ho ba le

15:40.244 --> 15:43.586
mohopolo oa hore na mmuso o sebetsana le chelete joang.

15:43.586 --> 15:50.117
Sekoloto sa naha ho tloha ka 1995 ho isa ho 2013, lipalo
tsohle hape li tsoa ho Letlole la Machaba la Lichelete.

15:50.117 --> 15:56.013
E boetse e bontšoa hape e le phesente ea sehlahisoa
se akaretsang sa naha, seo re seng re se tloaetse.

15:56.013 --> 16:01.653
Ebe re na le sekoloto se ntseng se eketseha sa naha
lilemong tse mashome a mabeli tse fetileng Jeremane.

16:01.653 --> 16:05.289
Mme nka o tshepisa hore sena ha se a etsahala
feela dilemong tse mashome a mabedi tse fetileng.

16:05.289 --> 16:12.988
Ke ile ka sala morao nalane ea eona – lirekoto tseo ke li fumaneng
li qala ka 1950, ha Jeremane e ne e e-na le sekoloto sa naha

16:12.988 --> 16:17.340
sa li-Deutschmark tse limilione tse robong, limilione tse robong.

16:17.340 --> 16:22.246
Ha ke tsebe hantle hore na palo ea baahi e ne e le
bokae lilemo tse hlano kamorao ho qetelloa ha ntoa.

16:22.246 --> 16:27.081
Empa ha re re ke limilione tse 70 ho isa ho
tse 80. Seo se ka be se sa feta lipense tse

16:27.081 --> 16:30.693
20. Esita le lipense tse 20 ka motho ka mong.

16:30.693 --> 16:41.253
Ka 2011 – palo ea morao-rao eo ke e fumaneng –
re ne re le bonyane ho €24,771 ka moahi ka mong.

16:41.253 --> 16:44.598
E seng ka moputsi, e seng ka moahi, ke
hore, bakeng sa lesea le leng le le leng.

16:44.598 --> 16:50.853
Kahoo o ka kopanya feela litšenyehelo tsa lelapa la
hao, ebe o tla tseba karolo ea hao ea sekoloto sa naha.

16:50.853 --> 16:55.121
Ke fumana sena se le dihlong.
Dihlong. Ho busa naha ka tsela e jwalo.

16:55.121 --> 17:03.237
Fora, sekoloto sa naha se ntse se nyoloha butle-butle ho tloha ho
55% ho isa ho 92%, se batla se imenne habeli ka lilemo tse 20.

17:03.237 --> 17:06.553
England e imenne sekoloto sa naha ho feta habeli.

17:06.553 --> 17:10.753
Greece – e seng e ntse e tsebahala haholo
mecheng ea litaba – sekoloto se seholo haholo sa naha.

17:10.753 --> 17:15.313
Sena se etsa hore ke ipotse, molemo oa ho ba le letona la
lichelete ke ofe, molemo oa ho ba le batho bana bohle ke ofe?

17:15.313 --> 17:21.291
Ke nahana hore le rona re ka kgona ho etsa seo, kapa ho nka
seo o se buileng, Ivo, batho ba lemaletseng dithethefatsi bao

17:21.291 --> 17:24.489
le ba thusitseng ho fola le bona ba ka be ba kgonne ho se etsa.

17:24.489 --> 17:29.013
Le bona ba ka be ba laotse leano le joalo la lichelete.

17:35.926 --> 17:40.028
Mme hape ho na le dinaha tse ding tse bontshang hore ho ka etswa:

17:40.028 --> 17:46.900
Bulgaria. Mohlomong ba susumelitsoe ke morero oa Bulgaria oa ho
ba setho se feletseng sa EU, le bona ba ile ba khona ho

17:46.900 --> 17:53.913
fokotsa sekoloto sa bona ho tloha ho 75% ho isa ho 16% ka nako e
batlang e le khutšoanyane, ho tloha ka 2000 ho isa ho 2013.

17:53.913 --> 17:59.493
Le Russia e kgonne ho fihlella tekano e ntle ho
fokotsa sekoloto sa yona. Kahoo hoa kgonahala.

17:59.493 --> 18:07.333
Mme jwale re sheba moholoane, sebapadi se nang le
boiphihlelo ha ho tluwa tabeng ya "ho baka mathata a moruo".

18:07.333 --> 18:12.512
Sekoloto sa naha sa liphesente tse 112,
sekoloto sa naha sa liphesente tse 112!

18:12.512 --> 18:16.133
China e ntse e hola, empa re se re kile ra
utloa sena thutong. Ho putlama ha moruo

18:16.133 --> 18:18.393
mohlomong ke taba e lokelang ho nkoa ka botebo.

18:18.393 --> 18:21.573
Mohlomong le Machaena a ne a na le
leseli la se neng se etsahala mona.

18:21.573 --> 18:24.353
Le nna ke hlokometse seo, ha ke feta.

18:24.353 --> 18:29.733
Ha ba sa na tjantjello ea ho etsa khoebo le
USA, ho romela thepa kantle le ho fumana lidolara.

18:29.733 --> 18:33.354
Hona joale ba phathahane haholo ka ho reka
thepa le lik'hamphani naheng ea United States. A

18:33.354 --> 18:35.753
re tšepeng hore seo se tla ba tsoela molemo.

18:35.753 --> 18:39.664
Mme he, ehlile, Japane e ke ke ya siuwa
kantle ho dinaha tse tharo tse ka sehloohong tsa

18:39.664 --> 18:42.233
moruo bonyane dilemong tsa bo-1980 le bo-1990.

18:42.233 --> 18:46.823
Mofofisi wa nnete wa kamikaze wa Ntwa ya Bobedi
ya Lefatshe o re bontsha kamoo ho etswang kateng.

18:46.823 --> 18:50.612
Hoo ke bohlanya. Sekoloto sa naha ke 245%.

18:50.612 --> 18:56.583
Haeba mokadimi a tla mme a re, "Ke kopa ho busetswa
tjhelete ya ka," Japane e tla tlameha ho sebetsa ka

18:56.583 --> 18:59.838
dilemo tse pedi le halofo ntle le ho fumana le sente.

18:59.838 --> 19:01.963
Tsohle ho libanka, tsohle ho libanka.

19:01.963 --> 19:04.493
Mme bothata ke hore ka lilemo tseo tse peli
le halofo, ba ne ba tla tlameha hape ho lefa

19:04.493 --> 19:07.913
tshepe, e leng ntho e sa kenyeletswang le palo.

19:07.913 --> 19:14.072
E, mme ka nka tokoloho ya ho thathamisa ka tlase, mohlomong ntle
le tlhahlobo e kgolo ya dipolotiki, dinaha

19:14.072 --> 19:19.713
tse mmalwa tseo re seng re di tseba hantle ho
tswa ditsebiso tsa moraorao tsa boralitaba:

19:19.713 --> 19:25.158
Mona ke Syria, ha re bone hore na
Syria e sebetsana le tjhelete jwang.

19:25.158 --> 19:30.573
Le bona ba tseba hore na sekoloto
sa naha sa 183% se utlwahala jwang.

19:30.573 --> 19:35.240
Mme ho tloha mona, e a putlama. Syria ha e sa fana ka
tlhahisoleseding efe kapa efe mabapi le sekoloto sa naha,

19:35.240 --> 19:38.041
empa ke belaela hore se ntse se tswela pele ho theoha.

19:38.041 --> 19:46.933
Re ka sheba Iran, e sa iketseng e ratoa ho molekane oa eona oa
machaba, eo ka lebaka le itseng a bonahalang a tšepela likoloto.

19:46.933 --> 19:55.551
Mme hape ho na le Libya, naha e tala e lefifi. Ho tloha ka 2003,
ke dumela, e bile le sekoloto sa naha sa 0%, ha e sa na dikoloto,

19:55.551 --> 20:01.293
e lokolohile, e se na sekoloto. Ho a kgonahala, na ha ho jwalo?

20:09.573 --> 20:16.013
E re ke akareletse ka bokgutshwanyane. Jwale, ke eng seo
o hlokang ho se tseba ka sekoloto haeba o ne o eso tsebe?

20:16.013 --> 20:23.493
Ehlile, o lefa tsoala bakeng sa likalimo tsa hau, empa
hape o lefella sekoloto sa naha ka makhetho le litefiso.

20:23.493 --> 20:29.813
Mme se ka bang se secha ho ba bang ba lona ke hore ka
theko e 'ngoe le e 'ngoe, le lefa tsoala, tsoala ea sekoloto.

20:29.813 --> 20:36.070
Mme kaha ke ba fokolang feela ba dumelletsweng ho etsa tjhelete
ena, re boetse re ithutile mme re se re utlwile hore ho tla

20:36.070 --> 20:40.173
ba le kabo botjha; ho tlameha ho be le kabo botjha ya leruo.

20:40.173 --> 20:47.685
Ke ka lebaka leo ke nahanang hore ho bohlokoa hore re nahane
ka hona – 'me ha e le hantle ke se ke qala ho kena karolong

20:47.685 --> 20:52.509
ea ho qetela mona – na re batla ho fetola letho ka hona?

20:52.509 --> 20:57.713
Ha ke batle ho fana ka tharollo, karolo e 'ngoe ke
hobane ha ke batle ho bonahala ke le ea tsebang

20:57.713 --> 21:01.689
tsohle, 'me ke nahana hore tharollo e hlakile haholo.

21:01.689 --> 21:08.113
Ha o tshwara leshodu le utswa, le tlameha
ho kgutlisa thepa e utswitsweng, akere?

21:08.113 --> 21:11.733
Ha ho hlokahale ho buisana ka tharollo efe kapa efe e 'ngoe.

21:18.373 --> 21:24.700
Empa nka nahana hore tabeng ea
rona, ha se hakaalo lesholu la mekotla.

21:24.700 --> 21:29.845
Seo re se utloileng ho tsoa ho
Christoph Hörstel ke ntho e makatsang.

21:29.845 --> 21:36.449
Kapa seo re se boneng tlalehong ea thelevishene ea Kla.TV
– sehopotso sa bo-50 sa lefu la John F. Kennedy – o ka

21:36.449 --> 21:40.345
tseba ho tsoa ho seo hore ena ha se lesholu la mekotlana.

21:40.345 --> 21:48.325
Kahoo ho ka etsahala hore sesupo se le seng feela –
re se bone, a re lumeleng – se ka 'na sa se lekane.

21:48.325 --> 21:50.267
Ebe ke tlisitse liqotso tse ling tse peli.

21:50.267 --> 21:55.783
Joshua Stamp, eo e neng e le, hara tse ding, motsamaisi wa Banka
ya Engelane, o itse: "Haeba le batla ho tswela pele ho ba

21:55.783 --> 22:02.830
makgoba a dibanka le ho lefa bakeng sa bokgoba ba lona, jwale a
dibanka di tswele pele ho etsa tjhelete le ho laola dikadimo."

22:02.830 --> 22:08.767
O ka bua ntho e jwalo, mme ka tsela e itseng batho ba ntse
ba kgona ho robala hanyane. Ke sona se hlanyang ka yona.

22:08.767 --> 22:11.673
Mme Henry Ford le yena o tsebahala haholo, letshwao la dikoloi:

22:11.673 --> 22:15.873
Ha batho ba ne ba utlwisisa tsamaiso ya tjhelete, re
ka be re bile le phetohelo pele ho hoseng ha hosane.

22:15.873 --> 22:19.109
U ka bala ka lintho tsena inthaneteng; li tsebahala haholo.

22:19.109 --> 22:26.538
Kea ipotsa hanyane: ke hobane'ng ha ho le
thata hakaale, joalokaha ngoanana enoa e monyane

22:26.538 --> 22:30.949
a bontšitse pineng ea hae, ho thabisa batho?

22:30.949 --> 22:36.696
Mme qetellong, ke kopa ho fetola taba hanyane mme
ke botse potso: ke mang ya hlileng a ikarabellang?

22:36.696 --> 22:40.213
Ke mang ea ikarabellang bakeng sa boemo bona?

22:40.213 --> 22:43.513
Na ke libanka tse ikarabellang bakeng sa bothata bona?

22:43.513 --> 22:50.393
Nka araba potso ka "che", hobane ba
etsa ho latela molao o sebetsang.

22:50.393 --> 22:58.282
Na mmuso, mebuso le boradipolotiki ba na le
boikarabelo? Le mona, nka araba potso ka 'che'.

22:58.282 --> 23:02.341
Kaha ba na le ea hau, ba na le ea rona.

23:02.341 --> 23:15.013
Joale ke mang ea ikarabellang? Ke rona. E, ke
lona, ke le tšoere. Le 'na. Ke rona ba ikarabellang.

23:15.013 --> 23:17.603
Empa senotlolo sa phetoho hona joale ke eng?

23:17.603 --> 23:22.476
Mme nka rata ho arolelana mehopolo e mmedi kapa e
meraro e tsamaellanang ka ho feletseng le seo re

23:22.476 --> 23:25.244
seng re se utlwile ho tswa ho Christoph Hörstel.

23:25.244 --> 23:28.143
Phetolo e tšoarellang – e ka khoneha joang?

23:28.143 --> 23:35.502
Ka pono ea ka: ho ka khoneha feela haeba re
ipona re le sechaba. Re le 'mele o le mong oa batho.

23:35.502 --> 23:44.753
Ke kile ka qapa polelo ena – ema hanyane ho bona hore na o e
rata – "Batho ba ka phela hantle haholo ntle le mohatelli."

23:44.753 --> 23:49.871
Empa mmusi ya hlokang toka o ba le bothata
bo boholo ha a se na batho, na ha ho jwalo?

23:54.753 --> 24:03.965
Re le sechaba, re tlameha ho utlwisisa hape hore re fa
matla bao re ba kgethang. Hore re na le taolo hodima sena.

24:03.965 --> 24:07.402
Mme jwale, ehlile, potso ke hore: Re
ka fetoha setjhaba se le seng jwang?

24:07.402 --> 24:13.248
Hoo ho sebetsa joang? Mme nka bua kannete ho tswa
phihlelong ya ka mona. E re ke totobatse

24:13.248 --> 24:17.229
dintlha tse tharo ho bontsha se amehang ho ba setjhaba.

24:17.229 --> 24:22.581
E amana le kutloisiso. E amana le ho hlahloba lintho hape.

24:22.581 --> 24:27.413
Hore ha o nke dintho feela, o di metse mme o
di etse, empa o qale ho di nahana ka botebo.

24:27.413 --> 24:31.370
Hobaneng he batho ba fetoha sechaba? Nka
hlalosa sena ka mokhoa o bonolo haholo.

24:31.370 --> 24:36.275
Re ne re na le dikgokahano tse ngata tsa S&G, dikgokahano tse
ngata tsa AZK, mme mohala o mong le o mong oo ke o

24:36.275 --> 24:41.081
letsitseng, jwalo ka ha o ka netefatsa, o ne o fetisetswa
boemong bo phahameng mme o ne o hokahanngwa hanghang.

24:41.081 --> 24:44.846
Hang-hang ke ile ka fumana batho moo ke ileng ka
hlokomela hore, oh, ba nahana ka ho tšoana le 'na. Le bona ba

24:44.846 --> 24:46.650
ntse ba nahana ka taba eo. Le bona ba batla ho utloisisa.

24:46.650 --> 24:50.307
Ha ba potlake ebile ba bua ntho e 'ngoe le e 'ngoe hampe, empa
ho e-na le hoo: Tšoara, ema hanyane, tsohle li kopana joang?

24:50.307 --> 24:55.002
Mme ho tloha takatsong ya ho utlwisisa, ho tla
kutlwisiso. Ho tloha kutlwisisong, ho tla bonngwe.

24:55.002 --> 24:59.973
Re tlameha ho utlwisisa, ka mohlala, re tlameha ho
ithuta ho utlwisisa hore tjhelete e ke ke ya sebetsa.

24:59.973 --> 25:03.413
Mohlala feela. Chelete ha e sebetse.

25:03.413 --> 25:07.899
Le lona, le latela sebui se fetileng, le
ka etsa mosebetsi o monnyane oa lapeng.

25:07.899 --> 25:13.298
Hobaneng o sa behe nota ea liponto tse leshome
pela lijana tseo o sa li hlatsuang maobane bosiu?

25:13.298 --> 25:16.433
Ebe o koala monyako oa kichine ebe hoseng ho latelang o ea moo.

25:16.433 --> 25:20.493
Ebe o tla bona hore na tjhelete e sebeditse.

25:26.773 --> 25:30.957
Ho na le batho ba 'maloa ka tlung ea rona. Mohlomong nka
notlela monyako, ho seng joalo chelete ea li-euro tse leshome e

25:30.957 --> 25:34.653
tla be e le sieo, 'me ke ntse ke tla tlameha ho hlatsa lijana.

25:36.532 --> 25:40.352
Ho ba sechaba ho amana haholo le
phetoho le boikemisetso ba ho fetoha.

25:40.352 --> 25:45.667
Ho 'na, boikemisetso ba ho fetoha bo boetse bo bolela
ho nka boikarabello hape, kapa joalokaha mantsoe a ho

25:45.667 --> 25:48.133
qetela a boletse, ao ke ileng ka a ngola ka matsoho:

25:48.133 --> 25:52.693
Mmoho re ka etsa phapang. Qala ka wena, fetola ho hong ka wena.

25:52.693 --> 25:57.171
E theha mofuta o fapaneng haholo oa kamano ea
maikutlo. Nka bua seo ka 'nete ha ke bua ka baromuoa ba ka.

25:57.171 --> 26:02.679
Eo ke taba ea Strategy 2+, eo Ruth a e
boletseng pejana. Re haha marang-rang le baromelli.

26:02.679 --> 26:06.748
Ke na le kamano ea pelo le motho ka mong hobane ke hlokometse
hore bohle ba batla ho fetola ho hong. E mong

26:06.748 --> 26:10.499
le e mong o ntse a sebetsa ho itlhabolla, e
mong le e mong o qala ka ho itlhabolla pele.

26:10.499 --> 26:15.679
Tsohle li kopana hammoho. Ha ho hlokahale
ho etsa lipuo tse kholo, ho itlela feela.

26:15.679 --> 26:20.210
Mme ho kopana hona, ho fetoha lelapa hona, ho lebisa ho theheng
marangrang a botsoalle. Ke nahana hore hoo ke ntho e ntjha.

26:20.210 --> 26:23.515
Kannete ho bile le baetapele ba bangata
ba nang le matla a ho hohela lefatšeng.

26:23.515 --> 26:31.288
Ka mehopolo e metle, ka pono e
tebileng, ka bokgoni ba ho kgothatsa setjhaba.

26:31.288 --> 26:35.591
Empa seo ke se utlwang, seo nako ya rona e
se phelang hona jwale, ke ho kopana ha batho

26:35.591 --> 26:38.062
ba maemong a tlase-tlase, ho tswa metsing.

26:38.062 --> 26:42.030
Hape ke ntho ea mantlha, seo ke se
ngotseng ho tsoa ho sebui se fetileng:

26:42.030 --> 26:45.913
Ho hola mmoho ho tloha tlase ho ya hodimo.
Phetolo e tlameha ho tswa tlase ho ya hodimo.

26:45.913 --> 26:52.321
Ke sona tshebedisano-mmoho, ke sona sehlopha sena sa batho ba
ikutlwang e le setjhaba. Bao ka tshohanyetso ba

26:52.321 --> 27:00.561
hlokomelang hore ha re thehe dikamano tsa rona ho Facebook, empa
re di theha ka batho ba nnete ba nang le matsoho le maoto.

27:07.773 --> 27:10.045
Re ntse re atamela ntlha ka potlako.
Ha re dule feela re ntse re belaela.

27:10.045 --> 27:13.092
Re thabela ho buisana ka litaba tsa
lipolotiki le basebetsi-'moho le rona mosebetsing.

27:13.092 --> 27:17.293
Empa ha re feteleng potsolong ka
potlako: Na u itokiselitse ho tsetela nako?

27:17.293 --> 27:20.812
Na u itokiselitse ho itšebeletsa?
Mme ke kamoo motho a fetohang sechaba.

27:20.812 --> 27:25.644
Mme ke nahana hore kaofela ha lona, kapa bonyane boholo ba lona,
le tseba ka S&G, koranta e bitswang "Stimme und Gegenstimme"

27:25.644 --> 27:29.741
(Lentswe le Lentswe le Kgahlanong). Ke yona leqheka la
S&G. Mme ke ka lebaka leo – kaha ha ke na tafole ya

27:29.741 --> 27:32.833
ka ya sebui – ke kgothalletsang tafole ya rona ya S&G.

27:32.833 --> 27:37.373
E-ea moo. Haeba ha o eso tsebe, S&G ke ho fetang koranta feela.

27:37.373 --> 27:41.960
Ho 'na, S&G ke tsela, e, tsela ea ho fetoha sechaba se le seng.

27:41.960 --> 27:49.353
Tsela ea ho kopana re le sechaba. Ka hona, seo ke salletseng
ho se bua ke hore: nka karolo! Kea leboha. Kea leboha.
