Kamusta kayong lahat, tunay na isang malaking karangalan na nakatayo ako rito sa harap ninyo. Salamat, Ivo.
Sa tingin ko ay talagang maganda na narito tayo ngayon. Laging maganda na nasa tamang lugar sa tamang oras, hindi ba?
Madalas akong nasa maling lugar sa maling oras. Kapag may maliliit na aksidente sa trapiko, karaniwan mong
sinasabi sa sarili, "Oh, sana nga ay iba ang pagmamaneho ko."
Ngunit ngayon, pakiramdam ko ay eksakto akong nasa tamang lugar sa tamang oras. At sa pangkalahatan, pakiramdam ko ay
parang—marahil alam mo rin ang pakiramdam na ito—natapos na ang taglamig at may hangin ng tagsibol
sa paligid, ang mga unang maiinit na araw ng Marso.
Nararamdaman ko na mayroong isang bagay sa loob ko na makabubuti sa atin bilang sangkatauhan,
bilang isang bayan, kung magkakaroon tayo ng pagbabago.
Kamakailan lang ay nasa Vienna muli ako – paminsan-minsan ay pupunta ako roon para sa negosyo – at
naglakad ako sa mga kalye at bumisita rin sa Parlamento.
At may mga busto ng mga nagtatag ng republika na nagproklama ng Republika ng Austria. At sa hindi ko maipaliwanag na paraan,
labis itong tumimo sa puso ko kaya naisip ko, marahil noon – ayaw kong humusga ngayon, hindi iyon ang punto – ang proklamasyon ng
Republika ng Austria – ngunit marahil noong panahong iyon, nang lumalaban sila para rito o ano man ang nag-udyok sa
kanila, hindi nila inakala na darating ito, na magtatagumpay ito, na magiging posible ang ganitong ibang mundo.
At sa huli, naging palpak nga sila.
Sana walang sinuman sa atin ang mauwi sa kabiguan, ngunit makaranas pa rin tayo ng bagong mundong ito. Na mararanasan natin
ang pagbabagong binanggit ni Christoph Hörstel. Na hindi lang natin ito pinag-uusapan, hindi lang pinapangarap, kundi
tunay na mararanasan – na ang pagbabagong iyon ay nagaganap.
Oo. Ang pamagat ng aking presentasyon ay: "Interes sa utang: ang kailangan mong malaman!"
Marahil nararamdaman mo rin ang parehong pakiramdam na lagi kong nararamdaman noong bata pa ako – kahit humiram lang ako ng
pera para sa sorbetes, kahit isang Deutschmark lang iyon noon – lagi akong tuwang-tuwa kapag nabayaran ko ang utang.
Ganun pa rin ang kaso hanggang ngayon, kahit 10 euro na lang iyon. Lagi akong nakahinga nang maluwag nang
sa wakas ay nawala ko na ang hangal na utang na iyon.
May iba pa bang nakakaramdam ng ganito? Hindi naman ako lubos na nag-iisa, ha.
Alam mo ang pakiramdam. Napakasarap talagang mabuhay nang walang utang.
Ang ating mga politiko, mga pinuno ng negosyo, mga ministro ng pananalapi, at mga pinuno ng
pamahalaan ay tila may ibang pananaw sa utang.
Kapag pinapansin mo kung paano lumalago ang pambansang utang, baka isipin mong itinuturing nang mabuting
kaayusan sa isang umuunlad na ekonomiya ang pagkakautang.
At tungkol sa pagbabayad – hindi ko alam, hindi pa nga pinag-uusapan ang pagbabayad.
Ang palagi kong naririnig ay tungkol sa bagong utang at mas mataas na interes na kailangang bayaran, pero tila hindi kailanman
naiisip ng sinuman na bayaran ito. Hindi ko iyon naririnig.
Dinala ko ang isang tsart upang mabigyan ka ng paunang pangkalahatang-ideya. Ngayon, napag-usapan na natin ang mga paksa
ng Europa at ng mga bansa sa mundo, pati na rin ang utang at ang sistemang pinansyal. Gaano karaming utang
talaga ang mayroon ang mga bansa? Halimbawa, sa Europa.
At ipinakita ko ito – gamit ang opisyal na datos mula sa International Monetary Fund – ang
ratio ng utang sa kabuuang produktong panloob.
Ang kabuuang panloob na produkto ay ang kabuuan ng lahat ng kalakal at serbisyo na ginagawa sa isang bansa.
Ang lahat ng nalilikha roon, lahat ng gawain na nagagawa, ay nare-record doon, at nailalagay
sa tamang pananaw ang mga utang ng bansang ito.
At ginamit ko ang aking kalayaan upang gumawa ng pagtataya.
Ang rating na nagsasabing "walang utang" ay kulay madilim na berde para sa akin. Masasabi ko agad
na walang bansang kulay madilim na berde sa Europa.
Noong isang beses, inisip ko ang "10%", kaya kung ang isang bansa ay may utang na 10% kumpara sa kinikita nito sa isang
taon, tinawag ko itong magaan na berde at minarkahan ko ito.
Para sa akin, ang "10 hanggang 25%" ay dilaw, ang "25 hanggang 75%" ay pula, at ang "higit sa 75%" ay malalim na pula.
Hayaan mong ipakita ko kung paano ko ito sinusuri.
Isipin mong nababayaran mo ang lahat ng iyong bayarin sa loob ng isang buwan, ngunit hindi ka tumatanggap ng sahod;
sa halip, direktang inililipat ang iyong sahod sa bangko upang mabayaran ang ating pambansang utang.
Kung gagawin mo iyon nang isang buwan, pero sabay mong binabayaran ang renta, gasolina, pamimili, at damit, at ganoon
din ang ginagawa ng attendant o ng may-ari ng gasolinahan—kinukuha niya ang pera mo pero ibinibigay din niya ito sa bangko.
Kung gagawin mo iyon bilang modelo – gusto naming agad na mawala ang aming mga utang – maaari mong mabayaran ang 8%
sa loob ng isang buwan sa pamamagitan ng pagsuko sa lahat.
At mula doon hinango ko ang mga kulay, na sinasabi, sige, naiisip ko pa rin na kaya itong gawin ng ganoong mga tao.
Sinabi kong dilaw, sige, isa hanggang tatlong buwan, maaaring wala pang digmaang sibil
kung mapupunta ang lahat ng pera sa mga bangko.
Pero hindi na ako sigurado kung hindi rin ba mauuwi sa digmaang sibil o vigilante justice o kung ano pa man sa
Alemanya kung palagi nating kailangang ibigay ang kinikita natin para lang mapasaya ang mga bangko.
Kaya't silipin natin ang mga bansa at tingnan kung ano ang hitsura ng Europa, ang ating minamahal na Europa: Portugal 124%
na pambansang utang, Espanya 97%, Pransya 92%, Gran Britanya 93%, Irlanda 119%, Italya 128%, at iba pa, Luxembourg na
may 25%, na sa totoo lang ay maayos pa rin – tinitingnan ko ito ngayon – halos puro pulang bansa na lang.
Mayroon tayong Bulgaria na may 16%, na babalikan ko mamaya, at Turkey. May ilang nawawala, ang buong Scandinavia.
Namumukod-tangi rin ang Estonia, na may 10% na pambansang utang, gayundin ang Georgia, Armenia, at Azerbaijan.
At saka nariyan ang malaking oso, ang Russia, na may 10% na pambansang utang, berde, maputlang berde,
hindi madilim na berde, ngunit maputlang berde pa rin.
Sa totoo lang, mahihiya ako kung ako ang may pananagutan para doon.
Kasi sa totoo lang ... karaniwan hindi ka namumuhay nang ganoon. Hindi ka namumuhay sa utang at pagmamalaki mo pa iyon.
Ngunit babalikan natin iyon mamaya kapag sinagot natin ang tanong: palagi na ba itong ganito?
Maaari ring ipagpalagay na, siguro, iba ang itsura nito noon at marahil ganoon din ngayon; may kaugnayan ba ito sa krisis
pang-ekonomiya noong 2008? Tingnan natin muli ang pag-unlad.
Ngunit una, silipin muna natin muli ang buong mundo.
Ilang bansa lamang ang walang utang; 171 sa 173 na bansa na sakop ng IMF ay kasalukuyang
may utang. Iilan lamang ang madilim na berde.
Napag-usapan na natin ang lupa, babalikan ko ito.
Mahirap makita, hindi ko mapanatiling matatag ang aking kamay, berde pa rin ang Kuwait, maaaring hindi
lahat ay nakakaalam ng Brunei, berde ang Malaysia.
At ang iba ay may utang sa iba't ibang anyo, kahit man lang light green, na katanggap-tanggap pa rin; makikita
natin dito ang Iran. Ngunit ang iba ay pula, mula sa pula hanggang sa malalim na pula sa utang.
At ang hindi kaaya-ayang bagay tungkol sa utang ay kumikita ito ng interes.
At ngayon ay lumilitaw ang tanong: sino talaga ang nagbabayad ng interes sa utang?
Upang masagot ang tanong na ito, nais kong suriin ang tatlong grupo.
Binubuo ng mga pribadong sambahayan ang Grupo 1.
Grupo 2: Mga Kumpanya
at Grupo 3 ang estado.
Ang Grupo 1 ay ikaw, halimbawa, kapag pumupunta ka sa bangko at kumukuha ng pautang para bayaran ang iyong magarang bagong kotse.
Sa kasong ito, malinaw naman talaga ang usapin. Ikaw ang may pananagutan sa interes ng utang.
Ngayon ay magsusumikap ka nang husto para kumita ng pera upang mabayaran mo ang iyong mga utang.
Gayunpaman, maaari mo ring sabihin, "Hihinto na ako sa kabaliwan ng utang; hindi na ako kukuha ng anumang pautang o kredito."
Ayaw kong magkomento tungkol diyan sa puntong ito.
Ngunit isipin mo ito: Makakatakas ka ba sa personal na desisyong ito, sa mekanismong ito ng pagkakautang?
Tingnan natin ang Grupo 2, ang mga kumpanya.
Sa kaso ko, nais kong ipakilala sa iyo ang isang agrikulturang negosyo na nagtatanim ng butil, bukod sa iba pang mga bagay.
Bumili ang magsasaka ng isang bagong matalinong traktora.
Pinondohan niya ito sa bangko, kaya't tumataas ang interes.
Kung titingnan natin ngayon ang sitwasyon ng gastos ng negosyong agrikultura na ito, mayroon tayo, sa isang
banda, ang gastos sa tauhan para sa katulong sa agrikultura na tumutulong sa magsasaka.
Sa kabilang banda, mayroon tayong gastos sa materyal. Maaari itong maging diesel para sa
traktora o, gaya ng ipinapakita rito, mga buto.
At, gaya ng nabanggit na, panghuli, narito ang mga gastos sa interes.
Ipapasa ng negosyong agrikultura ang lahat ng tatlong gastusing ito bilang kabuuang gastos sa
presyo ng pagbebenta ng butil – sa mamimili ng butil.
Sa kaso ko, ang mamimili ng butil ay isang gilingan. Giniling ang butil sa gilingan upang maging harina.
At upang gilingin ang butil at maging harina, kailangan din dito ng mga masisipag na manggagawa.
Ang teknolohiya ng planta ng gilingan – sabihin nating – at ang mismong gilingan ay pinondohan din ng bangko.
Ibig sabihin nito ay sisingilin muli ang interes sa kasong ito.
Tingnan din natin ang sitwasyon ng gastos dito sa gilingan.
Pagkatapos, mayroon kaming gastos sa mga manggagawang masisipag, gastos sa materyales na butil mula
sa bukid, at gastos sa interes para sa gilingan.
Bilang isang panadero, binibili ko ang aking harina mula sa gilingang ito, at isasama
rin ng gilingan ang gastos na ito sa presyo.
Ibig sabihin nito, bilang isang eco-baker, binibili ko ang aking harina mula sa gilingan at mayroon din akong masisipag na
mga katulong na tumutulong sa akin na gawing tinapay at mga roll ito, na ibinebenta ko naman sa aking mga kostumer.
Dahil napakababa ng mga rate ng interes sa bangko ngayon, bumili ako ng bagong oven.
At iyon, siyempre, ay humahantong din sa mga gastos sa interes.
Tingnan natin ang sitwasyon ng gastos sa aking panaderya.
Pagkatapos, may gastos ako sa sahod ng mga katulong sa panaderya, pati na rin sa mga materyales; binili ko ang harina
mula sa gilingan, at mayroon din akong gastos sa interes, partikular para sa magarang bagong oven na binili ko.
Ako rin ay bibilangin ang presyo ng aking tinapay at mga roll sa paraang makikita rito ang tatlong gastusin:
Ang aking gastos sa tauhan, gastos sa materyal, at gastos sa interes.
At ipinapasa ko iyon sa presyo para sa huling mamimili. At tayo iyon.
Hayaan mong buodin ko nang maikli:
Ipapasa ng negosyong agrikultura ang mga gastusin sa interes, pati na rin ang mga gastusin sa tauhan at materyales,
sa mamimili ng butil sa presyo ng pagbebenta ng butil.
Ipapasa ng kumpanya ng paggiling ang mga gastos sa interes nito kasama ang mga gastos sa
materyal at tauhan sa presyo ng pagbebenta ng harina.
At bilang isang panadero, ginagawa ko rin ang parehong bagay: ipinapasa ko ang aking mga gastusin sa
interes kasama ang aking mga gastusin sa tauhan at materyales sa presyo ng tingi ng tinapay.
Tayo ang nagbabayad para sa lahat ng ito. Ibig sabihin, tayo bilang mga pangwakas na mamimili ang nagbabayad ng
kabuuang gastos ng kadena ng halaga, kasama na ang lahat ng gastos sa interes. At ganoon din ito sa lahat ng lugar.
Kung mag-book ka man ng bakasyon o magbayad nang cash para sa kotse, nagbabayad ka ng interes sa bangko kahit
hindi direkta – kahit bumili ka lang ng sorbetes, may kaakibat na gastos sa interes na napupunta sa bangko.
Sa kabuuan, binabayaran natin ang lahat ng ating binibili at lahat ng bayarin na binabayaran natin, maging ito man ay para sa
damit, pagkain, bakasyon, sasakyan, instrumento ng musika—hindi mahalaga—o bayad sa club; binabayaran din natin
ang mga gastusin sa interes na kasama sa kadena ng halaga.
At maaari mong kalkulahin iyon. Ito ay halagang hindi bababa sa 40% ng presyo ng pagbili.
Kung ngayon ay nagtatanong ka kung ikaw ba ay panalo o talo, hayaan mong ipaliwanag ko ito sa iyo sa
isang paraan na madaling maintindihan. 40% ng presyo ng pagbili – ano ang ibig sabihin noon?
Kaya't maaari mo nang kalkulahin ito para sa iyong sarili. Kung alam mo ang iyong buwanang gastos, sabihin
nating 2,000 euro ang iyong buwanang gastos, kung gayon ang 40% ay katumbas ng 800 euro.
Ibig sabihin nito ay nagbabayad ka ng €800 nang hindi direkta, o marahil nang direkta, sa bangko.
Kung ipapalawig sa buong taon, katumbas iyon ng 9,600 euro.
At ngayon, ang kailangan mo lang gawin ay kunin ang iyong bank statement sa katapusan ng
taon, kung saan makikita ang kredito sa interes.
Pagkatapos, maaari mong silipin at tingnan kung makikita mo roon ang 9,600 euros.
At kung makakita ka ng mas mataas na halaga, panalo ka, at kung makakita ka ng mas mababa – napakababa ng sa akin,
sa palagay ko hindi na ako nakakatanggap ng anumang pahayag ng interes – talo ka sa sistemang ito.
Ngunit hindi lang iyon. Lalo pang dumarami ang utang ng estado upang itaguyod ang sarili nitong interes.
At binabayaran mo rin ang interes sa utang na ito – sa anyo ng mga buwis at singil.
Kaya't sulit ding tingnan ang modelong ito ng estado, na bahagyang nabanggit na natin sa lektura – gaya ng nabanggit mo na.
Ano ang itsura kapag nangutang ang estado?
Sa Alemanya, tinatayang dalawang-katlo ng kabuuang dami ng kredito ay sinasakop ng estadong Aleman sa anyo ng mga pautang mula
sa mga independiyenteng bangko at mga institusyong pang-kredito.
At ang isa sa tatlo ay nasa mga bono ng pamahalaan. Dalawang-katlo! Paano niya nagagawa iyon?
Saan nanggaling ang pera ng mga bangko? Simple lang: narinig na natin ang terminong fiat money.
Pinapayagan ang mga bangko na mag-isyu ng pera sa libro.
Pinahintulutan ng estado ang mga bangko na gawin ang mga sumusunod: maaari kayong lumikha ng pera.
Sa prinsipyo, kung tutuusin, isang makina ng pag-imprenta ng pera. Pinapayagan ang mga bangko na mag-imprenta ng pera.
Ang tanging bentahe ng perang papel ay hindi mo na kailangan ng makina sa pag-imprenta o ng mga makina sa paggawa ng barya.
Nakatitipid ka ng pera at pinapayagan kang mag-imbento ng pera.
At saka dumarating ang estado at sinasabi, "Yay, kailangan ko ng pera," kumuha ng utang, at
maayos itong binabayaran kasama ang interes.
Wala akong ideya, pero para sa akin ay maaaring masamang kasunduan iyon.
Para maging ganap na malinaw – idinagdag ko ang maliit na bag ng pera – ang estado ay nagbibigay ng pera sa mga bangko upang
maaari nila itong kunin bilang pautang at bayaran ng interes.
At naniniwala ako na marahil mas mahusay mong mapamahalaan ang iyong pera sa ganoong paraan.
At ngayon, gaya ng ipinangako, ang pambansang utang.
Isa na bang matatag na isyu ito, o mayroon pa bang puwang para sa pagbabago – ano nga ba
ang aktwal na takbo ng utang ng pamahalaan?
Tingnan natin iyon. Kung tayo ang may pananagutan sa interes ng utang, marahil dapat din tayong magkaroon ng
ideya kung paano pinangangasiwaan ng estado ang pera.
Ulang panlabas mula 1995 hanggang 2013, lahat ng datos ay mula sa International Monetary Fund.
Ipinapakita rin muli bilang porsyento ng kabuuang produktong panloob, na pamilyar na tayo rito.
Pagkatapos, mayroon tayong tumataas na pambansang utang sa nakalipas na dalawang dekada sa Alemanya.
At maaari kong ipangako sa iyo na hindi lamang ito ang nangyari sa nakalipas na dalawang dekada.
Sinundan ko ito – nagsimula ang mga rekord na nahanap ko noong 1950, nang ang Alemanya ay may
pambansang utang na 9 milyong Deutschmark, siyam na milyon.
Hindi ko eksaktong alam kung gaano kalaki ang populasyon limang taon matapos magtapos ang digmaan.
Ngunit kung ipagpapalagay natin na 70 hanggang 80 milyon, hindi lalampas iyon sa 20
pence. Hindi nga umabot sa 20 pence bawat tao.
Noong 2011 – ang pinakabagong datos na aking nahanap – hindi bababa sa €24,771 kada mamamayan.
Hindi bawat manggagawa, bawat naninirahan, ibig sabihin para sa bawat sanggol.
Kaya madali mo lang maibubuo ang iyong mga gastusin sa sambahayan, at malalaman mo na ang iyong bahagi sa pambansang utang.
Nakakahiya. Nakakahiya. Talagang mamahala ng isang bansa nang ganoon.
Ang Pransya ay patuloy na tumaas ang utang panloob mula 55% hanggang 92%, halos nadoble sa loob ng 20 taon.
Pinadoble nang higit pa ng Inglatera ang pambansang utang.
Gresya – na kilala na sa pamamahayag – napakalaking pambansang utang.
Naiisip ko, ano ba ang silbi ng pagkakaroon ng ministro ng pananalapi, ano ba ang
silbi ng pagkakaroon ng lahat ng taong ito?
Sa tingin ko kaya rin natin iyon, o para tugunan ang sinabi mo, Ivo, kaya rin iyon ng mga adik na inirehabilitate mo.
Napamahalaan din sana nila ang ganoong patakarang pinansyal.
At may iba pang mga bansa na nagpapakita na magagawa ito:
Bulgarya. Marahil dahil sa hangarin ng Bulgarya na maging ganap na kasapi ng EU, nagawa rin nilang bawasan ang
kanilang utang mula 75% hanggang 16% sa loob ng medyo maikling panahon, mula 2000 hanggang 2013.
Nagawa rin ng Russia na makamit ang maayos na balanse sa pagbabawas ng utang nito. Kaya posible ito.
At pagkatapos ay tinitingnan natin ang nakatatandang kapatid, ang bihasang manlalaro
pagdating sa pagdulot ng mga krisis pang-ekonomiya.
112 porsyentong utang panlipunan, 112 porsyentong utang panlipunan!
Ang Tsina ay umuunlad, ngunit narinig na natin ito sa isang lektura. Ang pagbaba ay marahil dapat seryosohin.
Malamang ay nagkaroon din ng kutob ang mga Tsino kung ano ang nangyayari rito.
Napansin ko rin iyon nang hindi sinasadya.
Hindi na sila masigasig na makipagnegosyo sa Estados Unidos, mag-export, at kumita ng dolyar.
Medyo abala na sila ngayon sa pagbili ng mga ari-arian at mga kumpanya sa Estados Unidos. Sana ay
magkaroon ito ng kapakinabangan para sa kanila.
At siyempre, hindi maaaring hindi isama ang Japan sa tatlong pangunahing bansa sa ekonomiya noong dekada 1980 at 1990.
Isang tunay na kamikaze piloto mula sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang nagpapakita sa atin kung paano ito ginagawa.
Nakakabaliw 'yan. 245% na utang panloob.
Kung lalapit ang isang nagpapautang at sasabihin, "Babalik ko na ang pera ko," kailangan ng mga Hapon na magtrabaho nang dalawang
taon at kalahati nang hindi kumikita kahit isang sentimo.
Lahat sa mga bangko, lahat sa mga bangko.
At ang problema ay sa loob ng dalawang taon at kalahati, kailangan din nilang magbayad ng
interes, na hindi pa nga kasama sa pagkalkula.
Oo, at pagkatapos ay pinili kong ilista sa ibaba, marahil nang walang malalaking pagsusuring pampulitika,
ang ilang mga bansa na lubos na nating nakilala mula sa pinakabagong mga pahayag sa press:
Narito ang Syria, tingnan natin kung paano pinangangasiwaan ng Syria ang pera.
Alam din nila kung ano ang pakiramdam ng 183% na pambansang utang.
At mula rito, bumabagsak na ito. Hindi na nagbibigay ang Syria ng anumang impormasyon tungkol sa pambansang
utang nito, ngunit hinihinala kong patuloy itong bumababa.
Maaari nating tingnan ang Iran, na hindi talaga nagpapasikat sa sarili nito sa internasyonal nitong kasosyo,
na sa hindi malamang dahilan ay tila tumataya sa utang.
At saka nariyan ang Libya, ang madilim na berdeng bansa. Mula pa noong 2003, sa aking paniniwala, ito ay may 0% pambansang utang,
walang utang, malaya, walang utang. Posible iyon, hindi ba?
Hayaan mong buodin ko nang maikli. Kaya, ano ang kailangan mong malaman tungkol sa utang kung hindi mo pa alam?
Siyempre, nagbabayad ka ng interes sa iyong personal na pautang, ngunit nagbabayad ka rin para sa
pambansang utang sa pamamagitan ng buwis at mga singil.
At ang maaaring bago sa ilan sa inyo ay sa bawat pagbili, nagbabayad kayo ng interes, interes sa utang.
At dahil iilan lamang ang pinapayagang kumita ng ganitong pera, nalaman at narinig na rin namin na magkakaroon ng
muling pamamahagi; kailangang muling ipamahagi ang kayamanan.
At iyon ang dahilan kung bakit sa tingin ko ay mahalagang pag-isipan natin ito – at unti-unti na akong
pumapasok sa yugto ng paglapag dito – gusto ba nating baguhin ang anumang bahagi nito?
Ayaw kong maglahad ng solusyon, bahagya dahil ayokong magmukhang palaging nakakaalam, at sa tingin ko ay halata na ang solusyon.
Kung mahuli mo ang isang magnanakaw na nagnanakaw, kailangan niyang ibalik ang ninakaw, hindi ba?
Talagang hindi na kailangang talakayin ang anumang ibang solusyon.
Ngunit naiisip ko na sa aming kaso, hindi naman kinakailangang isang magnanakaw ng bag.
Ang narinig namin mula kay Christoph Hörstel ay talagang kahanga-hanga.
O kung ano ang nakita natin sa ulat ng Kla.TV sa telebisyon – ang ika-50 anibersaryo ng pagkamatay ni John F.
Kennedy – makikita mo mula rito na hindi ito magnanakaw ng bag.
Kaya maaaring ang tanging pahiwatig – nakita na natin ito, aminin na – ay hindi sapat.
Pagkatapos ay nagdala ako ng dalawa pang sipi.
Sinabi ni Joshua Stamp, na bukod sa iba pang bagay ay minsang direktor ng Bank of England: "Kung nais ninyong magpatuloy na
maging alipin ng mga bangko at bayaran ang inyong sariling pangaalipin, hayaan ninyong ipagpatuloy ng mga
bangko ang paglikha ng pera at ang pagkontrol sa kredito."
Maaari mong sabihin ang ganoong bagay, at sa kabila nito nakakatulog pa rin nang
kaunti ang mga tao. 'Yun ang nakakabaliw dito.
At kilala rin si Henry Ford, ang tatak ng kotse:
Kung mauunawaan ng mga tao ang sistemang pananalapi, magkakaroon tayo ng rebolusyon bago sumapit ang bukas ng umaga.
Maaari mong basahin ang mga bagay na ito sa internet; kilala na ang mga ito.
Medyo nagtataka ako: bakit napakahirap, gaya ng ipinakita ng batang babaeng ito sa kanyang kanta, na mapasabik ang mga tao?
At sa wakas, nais kong pansamantalang baguhin ang direksyon at itanong: sino nga ba talaga ang may pananagutan?
Sino ang may pananagutan sa sitwasyong ito?
Responsable ba ang mga bangko sa suliraning ito?
Sasagutin ko ang tanong ng "hindi", dahil kumikilos sila alinsunod sa naaangkop na batas.
Responsable ba ang estado, mga pamahalaan, at mga politiko? Dito rin, sasagutin ko ang tanong ng 'hindi'.
Dahil hawak nila ang sa iyo, hawak nila ang aming mandato.
Kaya sino na ngayon ang may pananagutan? Tayo. Ah oo, nahuli kita, ikaw. Ako rin. Tayo ang may pananagutan.
Ngunit ano ang susi para magbago ngayon?
At nais kong ibahagi ang dalawa o tatlong kaisipan na ganap na naaayon sa ating narinig na mula kay Christoph Hörstel.
Mapanatiling pagbabago – paano ito posible?
Sa aking pananaw, posible lamang ito kung titingnan natin ang ating sarili bilang isang bayan.
Bilang isang buo at nagkakaisang katawan ng mga tao.
Minsan kong inimbento ang pariralang – sandali lang, hintayin mong magustuhan mo ito – "Maaaring
mabuhay nang maayos ang mga tao nang walang tirano."
Ngunit nahihirapan ang tirano kapag wala ang mga tao, hindi ba?
Bilang isang bayan, kailangan nating muling maunawaan na tayo ang nagbibigay ng kapangyarihan sa
mga pinili natin. At tayo ang may kontrol dito.
At ngayon, siyempre, ang tanong ay: Paano tayo magiging isang bayan?
Paano iyon gumagana? At talagang makapagsalita ako mula sa sarili kong karanasan dito. Hayaan mong itampok ko ang tatlong punto
upang ipakita kung ano ang kinakailangan para maging isang bansa.
May kinalaman ito sa pag-unawa at pagkakaintindi. May kinalaman ito sa muling pagsusuri ng mga bagay.
Hindi mo lang basta kinukuha ang mga bagay, nilulunok at ginagawa, kundi sinisimulan mong pag-isipan nang mabuti.
Bakit nga ba nagiging isang bansa ang isang tao? Maaari kong ipaliwanag ito nang napakasimple.
Marami kaming kontak sa S&G, marami rin sa AZK, at bawat isa sa mga tawag na ginawa ko, gaya ng maaari mong makumpirma,
ay naipasa sa mas mataas na antas at agad na nakonekta.
Agad-agad ay may mga tao roon na napansin kong, oh, nakikiramay sila sa pag-iisip ko. Nag-iisip din
sila tungkol sa mga bagay. Gusto rin nilang maunawaan.
Hindi sila mabilis at sinasabi nila nang mali ang lahat, kundi: Sandali, teka muna, paano nga ba ito lahat magkakaugnay?
At mula sa pagnanais na maunawaan ay nagmumula ang pag-unawa. Mula sa pag-unawa ay nagmumula ang pagkakaisa.
Dapat nating maunawaan, halimbawa, na dapat nating matutunang maunawaan na hindi maaaring gumana ang pera.
Bilang halimbawa lamang. Hindi gumagana ang pera.
Maaari mo rin, at sinusundan ko ang sinabi ng nakaraang tagapagsalita, na gumawa ng isang maliit na takdang-aralin.
Bakit hindi mo ilagay ang sampung-pound na pera sa tabi ng pinggang hindi mo hinugasan kagabi?
At pagkatapos ay isinara niya ang pinto ng kusina at doon siya pumunta kinabukasan ng umaga.
Pagkatapos ay makikita mo kung naging epektibo ang pera.
Maraming tao sa aming bahay. Malamang ikokandado ko ang pinto; kung hindi, mawawala ang sampung-euro na
pera, at kailangan ko pa ring maghugas ng mga pinggan.
Ang pagiging isang bansa ay malaki ang kinalaman sa pagbabago at sa kahandaang magbago.
Para sa akin, ang kahandaang magbago ay nangangahulugan din ng muling pag-aako ng responsibilidad sa sarili, o gaya ng
sinabi sa pangwakas na mga salita, isinulat ko ito sa sarili ko:
Magkakasama nating makagagawa ng pagbabago. Magsimula sa iyong sarili; baguhin mo ang isang bagay tungkol sa iyong sarili.
Naglilikha ito ng ibang uri ng taos-pusong koneksyon. Talagang masasabi ko iyon para sa aking mga courier.
Iyon ang paksa ng Strategy 2+, na binanggit ni Ruth kanina. Nagtatatag kami ng isang network ng mga courier.
May koneksyon sa puso sa bawat indibidwal dahil napapansin kong gusto ng bawat isa na baguhin ang isang
bagay. Lahat ay nagtatrabaho sa kanilang sarili; lahat ay nagsisimula muna sa kanilang sarili.
Natutunaw lahat nang magkakasama. Hindi mo na talaga kailangang magbigay ng mahabang
talumpati tungkol dito; nangyayari lang talaga ito.
At ang pagsasanib na ito, ang pagiging isang pamilya, ay humahantong sa pagbuo ng network. Sa tingin ko, bago iyon.
Talagang maraming karismatikong pinuno sa mundo.
Sa mabubuting ideya, sa tunay na malikhaing pananaw, at sa kakayahang magbigay-inspirasyon sa isang bansa.
Ngunit ang nararamdaman ko, ang nararanasan ng ating panahon ngayon, ay ang pagkakaisa ng mga taong
nasa pinakailalim, mula sa mga karaniwang mamamayan.
Iyon din ay orihinal, ang aking isinulat mula sa nakaraang tagapagsalita:
Lumalago nang magkakasama mula sa ibaba pataas. Dapat magmula sa ibaba pataas ang pagbabago.
Iyon ang networking, iyon ang grupong ito ng mga taong pakiramdam nila ay isang komunidad. Na biglang napagtanto na
hindi natin binubuo ang ating mga kontak sa Facebook, kundi sa mga totoong kontak na may braso at binti.
Lalo na tayong papalapit sa punto. Hindi lang tayo basta nakaupo at nagrereklamo.
Masiyahan kaming talakayin ang mga usaping pampulitika kasama ang aming mga katrabaho.
Ngunit mabilis na nating lumipat sa tanong: Handa ka bang maglaan ng oras?
Handa ka na bang ilaan ang iyong sarili? At ganyan kung paano nagiging isang bansa ang isang tao.
At sa tingin ko, kayong lahat, o kahit karamihan sa inyo, ay pamilyar sa S&G, ang pahayagang "Stimme und Gegenstimme" (Boses
at Kontra-Boses). Iyan ang estratehiya ng S&G. At iyon ang dahilan kung bakit – dahil wala akong sarili kong mesa
para sa tagapagsalita – itinataguyod ko ang aming mesa ng S&G.
Pumunta ka doon. Kung hindi mo pa alam, higit pa sa isang pahayagan ang S&G.
Para sa akin, ang S&G ay isang paraan, oo, isang paraan upang maging isang bayan.
Isang paraan para magkaisa bilang isang bayan. Kaya ang natitira na lamang para sa akin
na sabihin ay: sumali ka! Salamat. Salamat.