WEBVTT

00:06.080 --> 00:12.740
Molweni nonke, lixesha elikhulu kakhulu
wembeko ukuma apha phambi kwenu. Enkosi, Ivo.

00:12.740 --> 00:16.347
Ndicinga ukuba kulungile ngokwenene ukuba
lapha namhlanje. Kuhlala kulungile ukuba

00:16.347 --> 00:20.093
kwindawo elungileyo ngexesha elilungileyo, akunjalo?

00:20.093 --> 00:24.518
Kwiimeko ezininzi ndiye ndazifumana ndikwindawo engalunganga
ngexesha elingalunganga. Xa kusenzeka

00:24.518 --> 00:27.795
iingozi ezincinci zezithuthi, udla
ngokuzitsho, "Owu, ukuba bendiqhube ngenye indlela."

00:27.795 --> 00:33.859
Kodwa namhlanje, ndiva nje ukuba le yindawo kanye efanelekileyo
ngexesha elifanelekileyo. Kwaye xa iyonke, ndiva into efana

00:33.859 --> 00:39.232
nale—mhlawumbi nawe uyayazi le mvakalelo—ukuba ubusika
buye diphela kwaye kukho umoya ofana nowasentwasahlobo

00:39.232 --> 00:42.209
emoyeni, kwezi ntsuku zokuqala zokufudumala ngoMatshi.

00:42.209 --> 00:49.990
Ndiva ngaphakathi kwam ukuba thina,
njengoluntu, njengabantu, sidinga utshintsho.

00:49.990 --> 00:56.713
Ndisandul' ukuba seVienna kwakhona – ngamanye
amaxesha ndiyaya phaya ngenxa yomsebenzi – ndaza

00:56.713 --> 01:00.200
ndahamba ezitratweni ndakwatyelela nePalamente.

01:00.200 --> 01:06.953
Kwaye kwakukho imifanekiso eqingqiweyo yabaseki beriphabliki
ababhengeza iRiphabliki yase-Austria. Kwaye ngandlel' ithile

01:06.953 --> 01:13.483
kwachukumisa intliziyo yam kakhulu kangangokuba ndacinga,
mhlawumbi ngelo xesha – andifuni kugweba ngoku, isibhengezo

01:13.483 --> 01:19.958
seRiphabliki yase-Austria, ayisiyiyo leyo ingongoma – kodwa
mhlawumbi ngelo xesha, xa babesilwela, okanye nantoni na

01:19.958 --> 01:24.869
eyayibakhuthaza, babengacingi ukuba kungaze
kufike kule meko, ukuba ingaphumelela, ukuba

01:24.869 --> 01:28.150
ilizwe elahlukileyo kangaka lingaba yinyani.

01:28.150 --> 01:31.181
Kwaye ke bagqibela ngokungaphumeleli.

01:31.181 --> 01:37.616
Ndiyathemba ukuba akukho namnye kuthi oza kuphelela engento,
kodwa siza kusafumana ithuba lokufumana amava kweli hlabathi

01:37.616 --> 01:43.253
litsha. Ukuba siza kufumana amava ngotshintsho athethe ngalo
uChristoph Hörstel. Ukuba asizokuthetha ngalo

01:43.253 --> 01:49.911
nje, asizokuphupha ngalo nje, kodwa siza
kulufumana ngokwenene – ukuba olo tshintsho luyenzeka.

01:56.645 --> 02:03.026
Ewe. Isihloko sentetho yam sithi:
"Inzala kwityala: into ekufuneka uyazi!"

02:03.026 --> 02:09.536
Mhlawumbi nawe uva ngendlela ebendisoloko ndiva ngayo
ndisengumntwana – nokuba bendiboleka imali nje yee-ayisikhrim,

02:09.536 --> 02:15.690
nokuba yayiyeyodwa i-Deutschmark ngelo xesha – bendisoloko
ndonwaba kakhulu xa bendikwazi ukubuyisa loo mboleko.

02:15.690 --> 02:21.099
Kusenjalo nanamhlanje, nokuba ziiyuro ezili-10
kuphela. Ndandisoloko ndikhululeka kakhulu xa

02:21.099 --> 02:24.588
ekugqibeleni ndiyilahle loo mboleko yobudenge.

02:24.588 --> 02:29.193
Ingaba ukhona omnye umntu ovakalelwa ngolu
hlobo? Andindedwa ngokupheleleyo, kulungile.

02:29.193 --> 02:33.889
Uze wazi loo mvakalelo. Kumnandi
ngokwenene ukukwazi ukuphila ungatyala.

02:33.889 --> 02:39.551
Iimpolitiki zethu, iinkokeli zoshishino,
oonozakuzaku bezemali kunye neentloko

02:39.551 --> 02:44.787
zikarhulumente babonakala benembono eyahlukileyo ngetyala.

02:44.787 --> 02:50.589
Xa ubukele indlela ityala lesizwe elikhula ngayo,
ungade ucinge ukuba ukuba netyala ngoku

02:50.589 --> 02:54.686
kuthathwa njengento efanelekileyo kuqoqosho olukhulisayo.

02:54.686 --> 02:58.381
Kwaye malunga nokubuyisa – andazi,
akukho nto ithethwa ngokubuyisa.

02:58.381 --> 03:03.520
Into endisoloko ndiyiva yimiboleko emitsha kunye neenzala
eziphezulu ekufuneka zihlawulwe, kodwa ngandlel'

03:03.520 --> 03:08.865
ithile ingcamango yokuyibuyisa ayifane ibonakale
ingena engqondweni yakhe. Andiyevi nto ngaloo nto.

03:08.865 --> 03:15.752
Ndizise itshati ukuze ndikunike isishwankathelo sokuqala.
Namhlanje, sele sithethe ngemixholo yaseYurophu

03:15.752 --> 03:23.426
namazwe ehlabathi, kunye netyala nenkqubo yezemali.
Ngokwenene, amazwe anetyala elingakanani? EYurophu, umzekelo.

03:23.426 --> 03:29.785
Kwaye ndiyibonakalisile le nto – ndisebenzisa amanani
asemthethweni avela kwi-International Monetary Fund –

03:29.785 --> 03:34.643
umlinganiselo wetyala xa uthelekiswa nemveliso yelizwe iyonke.

03:34.643 --> 03:41.469
Imveliso yelizwe iyonke yisixa-mali sayo
yonke imveliso neenkonzo eziveliswa kwilizwe.

03:41.469 --> 03:47.411
Yonke into eveliswayo apho, wonke umsebenzi
owenziwayo, uyarekhodwa apho, kwaye amatyala

03:47.411 --> 03:51.631
alo ilizwe ke abekwa kwimbonakalo ecacileyo.

03:51.631 --> 03:55.303
Kwaye ndizenzele isigqibo.

03:55.303 --> 04:00.004
Ireyithingi ethi "akukho mboleko" iluhlaza
bumnyama kum. Ndingatsho kwangoko ukuba

04:00.004 --> 04:03.489
akukho lizwe eliluhlaza bumnyama eYurophu.

04:03.489 --> 04:09.734
Ndakha ndacinga "10%", ngoko ke ukuba ilizwe linetyala
elingama-10% xa lithelekiswa noko

04:09.734 --> 04:17.006
liyifumanayo ngonyaka, ndandilibiza ngokuba luhlaza
okotshani okukhanyayo ndaza ndaliphawula.

04:17.006 --> 04:26.178
Kum, i-'10 ukuya kwi-25%' mthubi, i-'25 ukuya
kwi-75%' ibomvu, kwaye 'ngaphezulu kwe-75%' ibomvu bumnyama.

04:26.178 --> 04:29.022
Mandikubonise indlela endiyivavanya ngayo le nto.

04:29.022 --> 04:37.403
Khawufan' ucinge ukuba uhlawula zonke iibhilithi zakho inyanga
yonke, kodwa awuyifumani imivuzo yakho; endaweni yoko, idluliselwa

04:37.403 --> 04:41.668
ngqo ebhankini ngenjongo yokuhlawula ityala lesizwe sethu.

04:41.668 --> 04:46.194
Ukuba wenza loo nto inyanga yonke, kodwa ngaxeshanye uhlawula
irente yakho, uhlawulela ipetroli, uhlawulela ukuthenga,

04:46.194 --> 04:49.953
uhlawulela iimpahla, kwaye umsebenzi wasezitishini
ze-petroli okanye umniniyo wazo enza okufanayo,

04:49.953 --> 04:52.705
uthatha imali yakho, kodwa naye uyayisa ebhankini.

04:52.705 --> 04:59.075
Ukuba wenza loo nto njengomzekelo – sifuna ukuzihlutha
kwizikweletu zethu ngokukhawuleza – ngoko unokukwazi

04:59.075 --> 05:03.252
ukuhlawula i-8% ngenyanga ngokuzimela kwizinto zonke.

05:03.252 --> 05:06.691
Kwaye kuloo nto ndafumana imibala, ndisithi,
kulungile, ndingasakwazi ukuqikelela ukuba

05:06.691 --> 05:08.986
abantu abanjalo banganakwazi ukuyenza loo nto.

05:08.986 --> 05:13.791
Nditshilo ukuba kutyheli, kulungile, inyanga enye
ukuya kwezintathu, kusenokwenzeka ukuba akukabikho

05:13.791 --> 05:16.877
mfazwe yamakhaya ukuba yonke imali iya ezibhankini.

05:16.877 --> 05:22.304
Kodwa andisokuze ndiqiniseke ukuba asizukugqibela sinemfazwe
yamakhaya okanye abantu beziphilela ngokwabo okanye

05:22.304 --> 05:28.088
nantoni na eJamani ukuba besisoloko kufuneka sinikele imali
esiyisebenzeleyo ukuze nje sigcine iibhanki zonwabile.

05:28.088 --> 05:37.295
Ngoko ke masijonge amazwe sibone ukuba iYurophu, iYurophu yethu
esiyithandayo, injani: iPotugal inetyala lesizwe eliyi-124%,

05:37.295 --> 05:44.895
iSpain yi-97%, iFransi yi-92%, iGreat Britain yi-93%, iIreland
yi-119%, iItali yi-128%, njalo njalo, iLuxembourg

05:44.895 --> 05:53.125
ene-25%, isenza kakuhle kakhulu eneneni –
ndiphequlula le nto apha – phantse kukho amazwe abomvu kuphela.

05:53.125 --> 06:03.652
Sinayo iBulgaria ene-16%, endiza kubuya kuyo kamva, kunye
neTurkey. Zimbalwa ezingekhoyo, yonke

06:03.652 --> 06:16.568
iScandinavia. I-Estonia, enetyala lesizwe elingama-10%, nayo
igaqamile, njengeGeorgia, iArmenia neAzerbaijan.

06:16.568 --> 06:20.978
Kwaye ke kukho ibhere enkulu, iRashiya, enetyala
lesizwe eliyi-10%, iluhlaza, iluhlaza okhanyayo, hayi

06:20.978 --> 06:25.115
oluhlaza bumnyama, kodwa iluhlaza okhanyayo nangona kunjalo.

06:26.873 --> 06:34.193
Ukuthetha inyani, bendingazakuba
neentloni ukuba ndingoyena unoxanduva lwaloo nto.

06:34.193 --> 06:41.393
Kuba eneneni ... ngesiqhelo awuphili ngolo
hlobo. Awuphili ngetyala uze ube nebhongo ngaloo nto.

06:41.393 --> 06:45.248
Kodwa siza kubuyela kuloo nto kamva xa
siphendula umbuzo othi, ingaba bekusoloko kunjalo?

06:45.248 --> 06:49.470
Umntu angaphinda aziqonde ukuba, kulungile, mhlawumbi
yayikhangeleka ngokwahlukileyo kwixesha elidlulileyo kwaye

06:49.470 --> 06:53.974
mhlawumbi kunjalo nangoku, ingaba oku kunxulumene nengxaki
yezoqoqosho ka-2008? Makhe siphinde sijonge olu phuhliso.

06:53.974 --> 06:57.553
Kodwa kuqala, masiphinde sijonge ihlabathi lonke.

06:57.553 --> 07:04.342
Zimbalwa kuphela iindawo ezingekho mthweni; iindawo
ezili-171 kwezili-173 ezibandakanyiweyo yi-IMF okwangoku

07:04.342 --> 07:08.958
zikwimeko yokuboleka imali. Zimbalwa kakhulu eziluhlaza mnyama.

07:08.958 --> 07:12.716
Sele sithethe ngomhlaba, ndizakubuya kuso.

07:12.716 --> 07:17.008
Kunzima ukubona, andikwazi ukuzinzisa isandla sam
ngokwaneleyo, iKuwait isaluhlaza, ayingabo

07:17.008 --> 07:20.042
bonke abantu abanokuyazi iBrunei, iMalaysia iluhlaza.

07:20.042 --> 07:25.344
Kwaye abanye basematyaleni ngandlel' ithile, ubuncinci umbala
wabo uluhlaza okotshani okhanyayo, nto leyo

07:25.344 --> 07:31.925
eyamkelekileyo; singayibona i-Iran apha. Kodwa abanye bamnyama,
ukusuka kumnyama ukuya kumnyama otyheli kakhulu ematyaleni.

07:31.925 --> 07:37.233
Kwaye into engathandekiyo ngetyala kukuba lihlawulisa inzala.

07:37.233 --> 07:42.136
Kwaye ngoku kuvela umbuzo: ngubani
kanye kanye ohlawula inzala yetyala?

07:42.136 --> 07:47.053
Ukuphendula lo mbuzo, ndingathanda ukuhlola amaqela amathathu.

07:47.053 --> 07:49.605
Iqela loku-1 liquka amakhaya abucala,

07:49.605 --> 07:52.213
Iqela lesi-2: Iinkampani

07:52.213 --> 07:55.033
kwaye kwiQela lesi-3 urhulumente welizwe.

07:55.033 --> 08:03.313
Iqela loku-1 nguwe, umzekelo, xa usiya ebhankini uze
uthathe imali-mboleko yokuhlawulela imoto yakho entsha eyaninzi.

08:03.313 --> 08:08.773
Kule meko, umcimbi ucacile
ngokwenene. Unoxanduva lwenzala yetyala.

08:08.773 --> 08:15.721
Ngoku ke uza kusebenza nzima ukuze ufumane
imali oya kuyisebenzisa ukuhlawula amatyala akho.

08:15.721 --> 08:23.660
Noko ke, ungatsho nokuthi, ndiyazikhupha kule ntsilelo
yamatyala, andisayi kuthatha mboleko okanye ikhredithi.

08:23.660 --> 08:27.035
Andifuni ukuphawula ngaloo nto okwangoku.

08:27.035 --> 08:37.813
Kodwa cinga ngale nto: Ungakwazi na ukubaleka
esi sigqibo sakho, le ndlela yokuba netyala?

08:37.813 --> 08:41.793
Masijonge kwiQela lesi-2, iinkampani.

08:41.793 --> 08:48.456
Kwimeko yam, ndingathanda ukukwazisa ngeshishini
lezolimo elityala imbewu, phakathi kwezinye izinto.

08:48.456 --> 08:52.324
Umfama uthenge itrektara entsha ekrelekrele.

08:52.324 --> 08:56.273
Uyihlawulele ngemali yebhanki, ngoko ke inyanga iyanda.

08:56.273 --> 09:02.477
Ukuba ngoku sijonga imeko yeendleko
zeshishini lezolimo, sinazo, kwelinye icala, iindleko

09:02.477 --> 09:06.644
zabasebenzi zomncedisi wezolimo oncede umlimi.

09:06.644 --> 09:13.753
Kwelinye icala, kukho iindleko zezinto. Oku kunokuba
yidizili yetrektara okanye, njengoko kubonisiwe apha, iimbewu.

09:13.753 --> 09:19.453
Kwaye, njengoko sele kukhankanyiwe,
okwesithathu sinazo iindleko zenzala.

09:19.453 --> 09:25.776
Eli shishini lezolimo liza kudlulisela zonke
ezi ndleko zontathu njengeendleko zizonke

09:25.776 --> 09:30.853
kwixabiso lokuthengisa lomqhaphu – kumthengi womqhaphu.

09:30.853 --> 09:37.893
Kwimeko yam, umthengi weenkozo sisigaya.
Iinkozo zigayiwe zibe yintofontofo esigayweni.

09:37.893 --> 09:43.793
Kwaye ukuze imbona igayiwe ibe ngumgubo,
kufuneka nabasebenzi abakhutheleyo apha.

09:43.793 --> 09:48.464
Itekhnoloji yemveliso yomzi-mveliso – masithi – kunye
nomzi-mveliso ngokwawo nayo iyaxhaswa ngemali yibhanki.

09:48.464 --> 09:52.013
Oku kuthetha ukuba inzala nayo iza kuhlawuliswa kule meko.

09:52.013 --> 09:55.313
Masijonge imeko yeendleko apha kwisigcawu.

09:55.313 --> 10:04.232
Emva koko sinazo iindleko zabasebenzi abasebenza
nzima, sinazo iindleko zezinto zokusebenza, ezizeengqolowa

10:04.232 --> 10:10.233
ezivela efama, kwaye sinazo neendleko zenzala yomgca.

10:13.573 --> 10:24.730
Njengomxhaphi, ndithenga umgubo wam kule migca,
kwaye imigca nayo iyayidlulisela le ndleko exabiso.

10:24.730 --> 10:30.016
Oku kuthetha ukuba, njengomxhaphazi wezemvelo, ndithenga umgubo
wam kwisigayo kwaye ndineancedisi

10:30.016 --> 10:36.972
abakhutheleyo abandincedayo ukuwuguqula ube sisonka
nee-rooli, endize ndizithengisele abathengi bam.

10:36.972 --> 10:41.533
Ngenxa yokuba iirates zenzala zilungile
kakhulu ebhankini ngoku, ndithenge i-oveni entsha.

10:41.533 --> 10:46.253
Kwaye oko, ewe kona, kukhokelela nakwiindleko zenzala.

10:46.253 --> 10:50.113
Masijonge imeko yeendleko kwindawo yam yokubhaka.

10:50.113 --> 10:56.923
Emva koko ndineendleko zabasebenzi bam basebhakini, ndikwanazo
nezi ndleko zezinto, ndithenge umgubo

10:56.923 --> 11:04.027
kwisigayo, kwaye ndikwanazo neendleko zenzala,
ezizezo ze-oveni entle entsha endiyithengileyo.

11:04.027 --> 11:10.495
Nam, ndiza kubala ixabiso lesonka sam
nee-rolls ngendlela ebonakalisa ezi ndleko zintathu:

11:10.495 --> 11:15.527
Iindleko zam zabasebenzi, iindleko zam
zezinto, kunye neendleko zam zenzala.

11:15.527 --> 11:25.473
Ndaye ndiyidlulisela loo nto kumthengi
wokugqibela ngexabiso. Kwaye ngabo wena nam.

11:25.473 --> 11:28.992
Mandishwankathele ngokufutshane:

11:28.992 --> 11:34.425
Ishishini lezolimo liza kudlulisela iindleko
zalo zenzala, kunye neendleko zabasebenzi

11:34.425 --> 11:39.333
nezixhobo, kumthengi weenkozo kwixabiso lokuthengisa.

11:39.333 --> 11:45.875
Inkampani yokusila iza kudlulisa iindleko zayo zenzala kunye
neendleko zezinto nezabasebenzi kwixabiso lokuthengisa lomgubo.

11:45.875 --> 11:51.759
Kwaye njengomxhaphi, ndenza into efanayo:
ndidlulisela iindleko zam zenzala kunye neendleko zabasebenzi

11:51.759 --> 11:55.573
nezinto zokusebenza kwixabiso lokuthengisa lesonka.

11:55.573 --> 12:05.866
Siyahlawula konke oku. Oku kuthetha ukuba thina, njengabathengi
bokugqibela, siyahlawula zonke iindleko zoluhlu lwexabiso,

12:05.866 --> 12:11.492
kuquka zonke iindleko zenzala. Kwaye kunjalo kuyo yonke indawo.

12:11.492 --> 12:16.872
Nokuba ubhukisha uhambo lweholide okanye uhlawulele imoto
ngekheshana, uhlawulela ibhanki inzala nangona

12:16.872 --> 12:24.261
kungathanga ngqo – nokuba uthenga nje i-ayisikhrim, kukho
iindleko zenzala ezihlangeneyo kwaye ziya ebhankini.

12:24.261 --> 12:32.762
Lilonke ke, siyahlawula yonke into esiyithengayo, yonke ityala
esilihlawulayo, nokuba yimpahla, ukutya, iiholide, izithuthi,

12:32.762 --> 12:40.608
izixhobo zomculo, akukhathaliseki, iifizi zeklabhu – siyahlawula
iindleko zenzala ezibandakanyiweyo kuluhlu lwexabiso.

12:40.608 --> 12:48.311
Kwaye ungayibala loo nto. Yimali
engumyinge ongaphantsi kwe-40% yexabiso lokuthenga.

12:48.311 --> 12:54.419
Ukuba ngoku uyazibuza ukuba ungumpumeleli okanye
ongaphumelelanga, mandikucacisele ngendlela eyiqondakalayo.

12:54.419 --> 12:57.375
I-40% yexabiso lokuthenga – ithetha ntoni loo nto?

12:57.375 --> 13:03.534
Ukuze ukwazi ukuzibalela ngokwakho. Ukuba uyazazi
iindleko zakho zenyanga, masithi uneendleko zenyanga

13:03.534 --> 13:07.014
ze-2,000 yee-euro, ke i-40% ilingana ne-800 yee-euro.

13:07.014 --> 13:12.709
Oku kuthetha ukuba uhlawula i-€800 ngokungathanga
ngqo, okanye mhlawumbi ngokuthe ngqo, ebhankini.

13:12.709 --> 13:16.713
Xa ilinganiswa unyaka wonke, oko kuyi-9,600 le yuro.

13:16.713 --> 13:19.937
Kwaye ngoku into ekufuneka uyenzile
kukuthatha isitatimende sakho sebhanki ekupheleni

13:19.937 --> 13:22.173
konyaka, apho kuboniswa khona inzala yekhredithi.

13:22.173 --> 13:26.468
Emva koko ungajonga ubone ukuba
ungafumana iiyuro eziyi-9,600 na apho.

13:26.468 --> 13:32.870
Kwaye ukuba ufumana isixa esiphezulu, ube ngumphumeleli, kwaye
ukuba ufumana esisezantsi – esam siphantsi

13:32.870 --> 13:41.935
ngokutyhafa, andicingi ukuba ndisafumana naziphi na
iingxelo zenzala ngoku – ube ngumloyisi kule nkqubo.

13:41.935 --> 13:49.113
Kodwa ayiphelelanga apho. Urhulumente uphinde uya
esetyeni ngakumbi ngakumbi ukuze alandele iimfuno zakhe.

13:49.113 --> 13:54.493
Kwaye uyayihlawula le nzala netyala ngokunjalo – ngohlobo
lweemali zokuhlangabezana neendleko ezibekiweyo neerhafu.

13:54.493 --> 14:00.745
Ngoko ke kufanelekile ukuba sijonge le
modeli yoburhulumente, esele sivile kancinci

14:00.745 --> 14:04.873
ngayo kwintetho – njengoko sele ukhankanyile.

14:04.873 --> 14:07.857
Kunjani xa urhulumente efuma amatyala?

14:07.857 --> 14:13.948
EGermany, malunga nezibini kwezithathu zomthamo wekredithi
zithathwa ngurhulumente waseJamani ngohlobo lweemboleko

14:13.948 --> 14:17.279
ezivela kwiibhanki ezizimeleyo nakumaziko ekhredithi.

14:17.279 --> 14:21.593
Kwaye isinye kwisithathu kwizibophelelo
zikarhulumente. Izibini kwisithathu! Ukwenza njani oko?

14:21.593 --> 14:27.125
Iibhanki zifumana imali yazo phi?
Ngokucacileyo, sesele siyivile le ntetho: imali ye-fiat.

14:27.125 --> 14:30.413
Iibhanki zivunyelwe ukukhupha imali yencwadi.

14:30.413 --> 14:34.965
Urhulumente uvumele iibhanki ukuba
zenze oku kulandelayo: ningadala imali.

14:34.965 --> 14:39.769
Ngokomgaqo, xa sithetha ngqo, yimatshini yokuprinta
imali. Iibhanki zivumelekile ukuba ziprinte imali.

14:39.769 --> 14:45.434
Okuphela kwenzuzo yemali yencwadi kukuba akufuneki
nokuba ube nomatshini wokushicilela okanye owenzi wemali.

14:45.434 --> 14:48.746
Uyonga imali kwaye uyavunyelwa ukuyinqamba imali.

14:48.746 --> 14:56.473
Kwaye ke urhulumente eze athi, "Hewani, ndifuna
imali," athathe imali-mboleko, aze ayibuyise enomrhumo wayo.

14:56.473 --> 15:02.033
Ewe, andazi, kodwa kum oko kusenokuba sisivumelwano esibi.

15:09.573 --> 15:16.175
Ukuze kucace gca – ndongeze le ntsingiselo incinci
– urhulumente unika iibhanki imali ukuze zikwazi

15:16.175 --> 15:19.410
ukuyithatha njengeemboleko zize zihlawule inzala.

15:19.410 --> 15:24.418
Kwaye ndikholelwa ukuba mhlawumbi ungakwazi
ukulawula imali yakho ngcono ngaloo ndlela.

15:24.418 --> 15:27.032
Kwaye ngoku, njengoko kuthembisiwe, ityala lesizwe.

15:27.032 --> 15:35.301
Ingaba ngoku lo ngumba ozinzileyo, okanye kusekho ithuba
lotshintsho – ithini kanye indlela ekhoyo kumatyala karhulumente?

15:35.301 --> 15:39.877
Masijonge ke loo nto. Ukuba sesona sinoxanduva
lwenzala yetyala, mhlawumbi ke kufuneka sibe

15:39.877 --> 15:43.586
nombono wokuba urhulumente ulisebenzisa njani eli mali.

15:43.586 --> 15:50.117
Ityala lesizwe ukusuka ngo-1995 ukuya ku-2013, zonke
iinkcukacha ziphinde zavela kwi-International Monetary Fund.

15:50.117 --> 15:56.013
Ikwabonakaliswa kwakhona njengepesenti
yemveliso yelizwe iyonke, esele siyaziqhelanise nayo.

15:56.013 --> 16:01.653
Emva koko, sinetyala lesizwe elinyukayo kule
minyaka ingamashumi amabini idlulileyo eJamani.

16:01.653 --> 16:05.289
Kwaye ndingakuthembisa ukuba oku akuzange kube njalo
kuphela kule minyaka ingamashumi amabini idlulileyo.

16:05.289 --> 16:12.560
Ndalandela imbali yayo – iirekhodi endizifumene
ziqala ngo-1950, xa iJamani yayinetyala

16:12.560 --> 16:17.340
lesizwe le-9 lezigidi zee-Deutschmark, i-9 lezigidi.

16:17.340 --> 16:22.246
Andazi kanye ukuba isibalo sabantu
besingakanani kwiminyaka emihlanu emva kokuphela kwemfazwe.

16:22.246 --> 16:26.732
Kodwa masithi zizigidi ezingama-70 ukuya
kwezingama-80. Loo nto ibingayi kudlula iipence

16:26.732 --> 16:30.693
ezingama-20. Nokuba yipence ezingama-20 ngomntu ngamnye.

16:30.693 --> 16:41.253
Ngo-2011 – elona nani latsha endikwazileyo
ukulifumana – sasikwi-€24,771 ubuncinane ngomhlali ngamnye.

16:41.253 --> 16:44.598
Hayi ngomqeshwa ngamnye, ngomhlali
ngamnye, oko kukuthi, ngosana ngalunye.

16:44.598 --> 16:50.853
Ngoko ke ungadibanisa nje iindleko zakho
zasekhaya, uze wazi isabelo sakho kwityala lesizwe.

16:50.853 --> 16:55.121
Ndiyazifumana ndineentloni.
Iineentloni. Ukulawula ilizwe ngolo hlobo.

16:55.121 --> 16:59.809
EFranse, isikweletu sesizwe besinyuka ngokuthe
ngcembe ukusuka kwi-55% ukuya kwi-92%, siphantse

16:59.809 --> 17:03.237
saphindaphindeka kabini kwisithuba seminyaka engama-20.

17:03.237 --> 17:06.553
I-England iphinde kabini ngaphezulu ityala lesizwe.

17:06.553 --> 17:10.753
IGreece – sele isaziwa kakhulu
kumaphephandaba – inetyala lesizwe elikhulu kakhulu.

17:10.753 --> 17:15.313
Kundenza ndizibuze, yintoni injongo yokuba nomphathiswa
wezemali, yintoni injongo yokuba nabo bonke aba bantu?

17:15.313 --> 17:20.842
Ndicinga ukuba nathi singakwazi ukuyenza loo nto,
okanye ukuphendula kwintetho yakho, Ivo, nabantu

17:20.842 --> 17:24.489
abaxhaphake iziyobisi ababaphilise nabo babenokukwazi ukuyenza.

17:24.489 --> 17:29.013
Nabo ngebaphathe umgaqo-nkqubo wezemali onjalo.

17:35.926 --> 17:40.028
Kwaye ke kukho amanye amazwe abonisa ukuba kunokwenziwa:

17:40.028 --> 17:46.859
IBhulgariya. Kusenokwenzeka ukuba baphenjelelwa yinjongo
yaseBhulgariya yokuba lilungu elipheleleyo le-EU, nabo

17:46.859 --> 17:53.913
bakwazile ukunciphisa ityala labo ukusuka kwi-75% ukuya
kwi-16% ngexesha elifutshane, ukusuka ngo-2000 ukuya ku-2013.

17:53.913 --> 17:59.493
IRashiya nayo ikwazile ukufumana ulungelelwano
oluhle ekunciphiseni ityala layo. Ngoko ke kunokwenzeka.

17:59.493 --> 18:07.333
Emva koko sijonga umkhuluwa omkhulu, umdlali
onamava xa kuziwa 'ekubangeleni iingxaki zezoqoqosho'.

18:07.333 --> 18:12.512
I-112 pesenti yetyala lesizwe, i-112 pesenti yetyala lesizwe!

18:12.512 --> 18:16.297
I-China iyakhula, kodwa sesikhe seva ngale
nto kwintetho. Ukuhla komnotho mhlawumbi yinto

18:16.297 --> 18:18.393
ekufuneka ithathelwe ingqalelo ngokungqongqo.

18:18.393 --> 18:21.573
Kungenzeka ukuba namaTshayina nawo
ayenoluvo lwento eyayisenzeka apha.

18:21.573 --> 18:24.353
Ndikuye ndaqaphela loo nto, ndidlula nje.

18:24.353 --> 18:29.733
Abasenamdla wokwenza ishishini ne-USA,
nokuthumela iimpahla phesheya baze bafumane iidola.

18:29.733 --> 18:35.753
Ngoku baxakeke kakhulu ngokuthenga iipropathi neenkampani
e-United States. Masiyathemba ukuba oko kuza kubanceda.

18:35.753 --> 18:39.579
Kwaye ke, ngokuqinisekileyo, iJapan
ayinakushiywa ngaphandle kwezizwe ezithathu ezikhulu

18:39.579 --> 18:42.233
zoqoqosho ubuncinci kwiminyaka yoo-1980 noo-1990.

18:42.233 --> 18:46.823
Umqhubi wenqwelomoya wokwenene we-kamikaze weMfazwe
yesibini yeHlabathi usibonisa indlela ekwenziwa ngayo.

18:46.823 --> 18:50.612
Yinto yobuyatha leyo. Amakhulu amabini
anamashumi amane anesihlanu ekhulwini wetyala lesizwe.

18:50.612 --> 18:56.379
Ukuba umntu okwelethelayo eza athi, "Ndingathanda
ukubuyisa imali yam," ngoko amaJapan kuza kufuneka asebenze

18:56.379 --> 18:59.838
iminyaka emibini enesiqingatha ngaphandle kokufumana nethenti.

18:59.838 --> 19:01.963
Yonke into kumabhanki, yonke into kumabhanki.

19:01.963 --> 19:04.446
Ingxaki ke yeyokuba kwezo nyaka zimbini
enesiqingatha, kuya kufuneka baphinde bahlawule

19:04.446 --> 19:07.913
inzala, engadweliswanga nokudweliswa kuloo mbalo.

19:07.913 --> 19:15.515
Ewe, kwaye ke ndizenzele ithuba lokudwelisa apha ngezantsi,
mhlawumbi ngaphandle kohlalutyo olukhulu lwezopolitiko, amazwe

19:15.515 --> 19:19.713
ambalwa esele siwazi kakuhle kwiingxelo zamva nje zeendaba:

19:19.713 --> 19:25.158
Nanko ke iSyria, masibone ukuba iSyria iyisebenzisa njani imali.

19:25.158 --> 19:30.573
Bayaqonda nokuba kunjani ukuba netyala lesizwe elingama-183%.

19:30.573 --> 19:35.036
Kwaye ukusukela apha, iyawa. ISyria ayisaboneleli
ngalo naluphi na ulwazi malunga netyala layo

19:35.036 --> 19:38.041
lesizwe, kodwa ndikrokrela ukuba iyaqhubeka nokuhla.

19:38.041 --> 19:46.933
Singajonga i-Iran, engazenzeli ukuthandwa liqabane layo lamazwe
ngamazwe, elibonakala ngasizathu sithile libheja kwityala.

19:46.933 --> 19:55.506
Kwaye ke kukho iLibya, ilizwe eliluhlaza bumnyama. Ukusukela
ngo-2003, ndikholelwa ukuba, ibingenamatyala esizwe, ayisekho

19:55.506 --> 20:01.293
imatyala, ikhululekile, ingenatyala. Kunokwenzeka, akunjalo?

20:09.573 --> 20:16.013
Mandishwankatheze ngokufutshane. Ngoko ke,
yintoni ekufuneka uyazi ngetyala ukuba ubungayazi?

20:16.013 --> 20:23.493
Kakade ke, uhlawula inzala kwiziboleko zakho zobuqu,
kodwa ukhokela netyala lesizwe ngeerhafu nemirhumo.

20:23.493 --> 20:29.813
Kwaye into entsha kwabanye benu yeyokuba ngako
konke ukuthenga, uhlawula inzala, inzala yetyala.

20:29.813 --> 20:36.223
Kwaye ngenxa yokuba bambalwa kuphela abavunyelweyo ukwenza le
mali, siye safunda kwaye sele sivile ukuba kuza kubakho ukwabiwa

20:36.223 --> 20:40.173
ngokutsha; kufuneka kubekho ukwabiwa ngokutsha kobutyebi.

20:40.173 --> 20:47.248
Kwaye yiyo loo nto ndicinga ukuba kubalulekile ukuba
sicinge ngayo – kwaye ndisele ndisondela ekugqibeleni

20:47.248 --> 20:52.509
kwale ngxoxo – ingaba sifuna ukutshintsha nantoni na ngayo?

20:52.509 --> 20:57.747
Andifuni ukunikezela ngesisombululo, ngenxa yokuba
andifuni ukubonakala ngathi ndiyazi yonke into,

20:57.747 --> 21:01.689
kwaye ndicinga ukuba isisombululo sifiphele kakhulu.

21:01.689 --> 21:08.113
Ukuba ubamba isela lisiba, kufuneka libuyise impango, akunjalo?

21:08.113 --> 21:11.733
Akukho mfuneko yokuba kuthethwe ngenye isisombululo.

21:18.373 --> 21:24.700
Kodwa ndingacinga ukuba kwimeko yethu,
akuyomfuneko ukuba ibe sisela sezikhwama.

21:24.700 --> 21:29.845
Into esiyivileyo kuChristoph Hörstel iyamangalisa.

21:29.845 --> 21:36.509
Okanye into esiyibonileyo kwingxelo kamabonakude ye-Kla.TV –
isikhumbuzo seminyaka engama-50 sokufa kukaJohn F. Kennedy –

21:36.509 --> 21:40.345
ungatsho ukuba ngaleyo nto lo asiyongqolwa weengxowa-galelo.

21:40.345 --> 21:48.325
Ngoko ke kusenokwenzeka ukuba inkomba ekukuphela
kwayo – siyibonile loo nto, masiyivume – isenokungoneli.

21:48.325 --> 21:50.267
Emva koko ndizise ezinye iingcaphulo ezimbini.

21:50.267 --> 21:55.647
UJoshua Stamp, owayekhe waba ngumlawuli weBhange laseNgilani,
phakathi kwezinye izinto, wathi: "Ukuba nifuna ukuqhubeka

21:55.647 --> 21:59.219
nobukhoboka kwiibhanki nize nihlawulele
ubukhoboka benu, ke zivumeleni iibhanki

21:59.219 --> 22:02.830
ziqhubeke nokwenza imali nokulawula iikhredithi."

22:02.830 --> 22:08.767
Ungatsho into enje, kodwa abantu basakwazi ukulala
kancinci. Yiloo nto eyenza oku kube yinto ephambeneyo.

22:08.767 --> 22:11.673
Kwaye uHenry Ford naye waziwa kakhulu, uphawu lwemoto:

22:11.673 --> 22:15.873
Ukuba abantu bebeyakuqonda inkqubo
yemali, besiya kuba nenguquko phambi kwakusasa.

22:15.873 --> 22:19.109
Ungafunda ngezi zinto kwi-intanethi; zaziwa kakhulu.

22:19.109 --> 22:25.985
Ndiyazibuza kancinci: kutheni kunzima kangaka,
njengoko le ntombazana isandul' ukukhula

22:25.985 --> 22:30.949
ibonise kwingoma yayo, ukwenza abantu babe nemincili?

22:30.949 --> 22:36.696
Okokugqibela, ndingathanda ukutshintsha umxholo
ngokufutshane ndibuze lo mbuzo: ngubani kanye kanye onoxanduva?

22:36.696 --> 22:40.213
Ngubani onoxanduva lwale meko?

22:40.213 --> 22:43.513
Ingaba iibhanki zinoxanduva lwale meko inzima?

22:43.513 --> 22:50.393
Ndingayiphendula lo mbuzo ngokuthi "hayi", kuba
benza ngokungqinelana nomthetho osetyenziswayo.

22:50.393 --> 22:58.282
Ingaba urhulumente welizwe, oorhulumente kunye neempolitiki
banoxanduva? Nalapha, ndingaphendula lo mbuzo ngokuthi 'hayi'.

22:58.282 --> 23:02.341
Kuba benayo eyakho, banayo eyethu.

23:02.341 --> 23:15.013
Ngoko ngubani onoxanduva ngoku? Sithi.
Ewe, ndiyakubamba, wena. Nam. Sinuxanduva.

23:15.013 --> 23:17.603
Kodwa yintoni isitshixo sotshintsho ngoku?

23:17.603 --> 23:21.967
Kwaye ndingathanda ukwabelana ngeengcinga
ezimbini okanye ezintathu ezihambelana

23:21.967 --> 23:25.244
ngokupheleleyo noko sesikuvileyo kuChristoph Hörstel.

23:25.244 --> 23:28.143
Utshintsho oluzinzileyo – kunokwenzeka njani?

23:28.143 --> 23:35.502
Ngokoluvo lwam: kunokwenzeka kuphela xa
sizibona njengesizwe. Njengomzimba omnye wabantu.

23:35.502 --> 23:40.925
Ndakha ndaqamba la mazwi – yima kancinci ukuze
ubone ukuba uyawathanda na – "Abantu

23:40.925 --> 23:44.753
banokuphila kakuhle kakhulu ngaphandle kwesigebenga."

23:44.753 --> 23:49.871
Kodwa umlawuli ongenankathalo uyasokola xa engenabantu, akunjalo?

23:54.753 --> 24:03.965
Njengabantu, kufuneka siqonde kwakhona ukuba sinika amandla
abo sibakhetha ukubanika wona. Kwaye sinalo ulawulo kule nto.

24:03.965 --> 24:07.402
Kwaye ngoku, ke, umbuzo ngulo: Singaba njani ngabantu abanye?

24:07.402 --> 24:13.684
Isebenza njani loo nto? Kwaye ndingathetha ngokwenene
ngamava am apha. Mandigxininise iingongoma ezintathu

24:13.684 --> 24:17.229
ukubonisa ukuba yintoni efunekayo ukuze kube sisizwe.

24:17.229 --> 24:22.581
Inento yokwenza nokuqonda, nokwazi ukwamkela.
Inento yokwenza nokuphinda uhlolisise izinto.

24:22.581 --> 24:27.413
Ukuba awuthathi nje izinto, uziqelele
uze uzenze, kodwa uqala ukuzicingisisa.

24:27.413 --> 24:31.370
Kutheni ke iindawo ziba sisizwe? Ndingakucacisela oku ngokulula.

24:31.370 --> 24:36.275
Sasinabantu abaninzi abasebenzisana ne-S&G, abaninzi
abasebenzisana ne-AZK, kwaye yonke iminxeba

24:36.275 --> 24:41.081
endayitsalayo, njengoko unokungqina, yayisiwa
kwinqanaba eliphezulu yaza yadityaniswa kwangoko.

24:41.081 --> 24:46.650
Kwakukho abantu apho kwangoko endabona khona, owu, bacinga
kunye nam. Nabo bayacingisisa ngayo. Nabo bafuna ukuqonda.

24:46.650 --> 24:48.683
Abakhawulezi kwaye bathetha yonke into
ngokungachanekanga, kodwa endaweni yoko: Yima kancinci,

24:48.683 --> 24:50.307
khawulinde umzuzwana, yonke le nto ingena njani kunye?

24:50.307 --> 24:55.002
Kwaye ukusuka kumnqweno wokuqonda kuvela
ukuqonda. Ekuya kuqonda kuvela umanyano.

24:55.002 --> 24:59.973
Kufuneka siqonde, umzekelo, kufuneka
sifunde ukuqonda ukuba imali ayinakusebenza.

24:59.973 --> 25:03.413
Njengomzekelo nje. Imali ayisebenzi.

25:03.413 --> 25:07.899
Nani nisenjenjalo, kwaye ndiqhagela kwintetho yomntu othethe
ngaphambili apha, nisenze umsebenzi omncinci wokucwaninga.

25:07.899 --> 25:13.298
Kutheni ungabeki imali engamashumi amabini
eeponti ecaleni kwezitya ongazihlanzanga phezolo?

25:13.298 --> 25:16.433
Emva koko uvala ucango lwakhe lwekhitshi
aze abuyele apho ngentsasa elandelayo.

25:16.433 --> 25:20.493
Uya kubona ke ukuba imali isebenze na.

25:26.773 --> 25:30.999
Kukho abantu abaninzi endlwini yethu. Mhlawumbi
ndingayitshixa ucango, kungenjalo imali ye-euro elishumi

25:30.999 --> 25:34.653
izakube isusiwe, kwaye ndisakufuneka ndigeze izitya.

25:36.532 --> 25:40.352
Ukuba sibe sisizwe kunxulumene kakhulu
notshintsho nokuzimisela ukutshintsha.

25:40.352 --> 25:45.415
Kum, ukuzimisela ukutshintsha kukwathetha
ukuthatha uxanduva kwakhona, okanye njengoko amazwi

25:45.415 --> 25:48.133
okuqukumbela athethayo, endiwabhale phantsi ngokwam:

25:48.133 --> 25:52.693
Sikunye sinokwenza umahluko. Qala ngawe, tshintsha into ngawe.

25:52.693 --> 25:57.171
Idala uhlobo olwahlukileyo lwenxibelelwano elusukela
entliziyweni. Ndingatsho ngenene loo nto ngabathumwa bam.

25:57.171 --> 26:02.679
Yiyo leyo umxholo we-Strategy 2+, leyo uRuth
akhankanye ngaphambili. Sakha inethiwekhi kunye nabathwali.

26:02.679 --> 26:07.648
Kukho unxibelelwano lwentliziyo nomntu ngamnye kuba
ndiqaphela ukuba wonke umntu ufuna ukutshintsha into ethile.

26:07.648 --> 26:10.499
Wonke umntu uzilungisa, wonke umntu uqala kuqala ngaye.

26:10.499 --> 26:15.679
Kuncibilika konke kube kunye. Akukho mfuneko
yokwenza intetho ende ngayo, kwenzeka nje.

26:15.679 --> 26:20.210
Kwaye oku kudibana, oku kuba lusapho, kukhokelela
ekwakheni unxibelelwano. Ndicinga ukuba yinto entsha leyo.

26:20.210 --> 26:23.515
Kuye kwakho iinkokeli ezininzi
ezinomtsalane ngokwenene ehlabathini.

26:23.515 --> 26:31.288
Ngamacebo amahle, ngendlela enombono
wokwenene, nangesakhono sokukhuthaza isizwe.

26:31.288 --> 26:35.070
Kodwa into endiyivayo, le nto ixesha lethu
eliyiphila ngoku, kukudibana kwabantu

26:35.070 --> 26:38.062
abakumgangatho ophantsi kakhulu, abaqala kanye ezantsi.

26:38.062 --> 26:42.030
Nako oko kokuqala, into endiyibhalileyo kwisithethi esidlulileyo:

26:42.030 --> 26:45.913
Sikhula kunye sisuka ezantsi siye phezulu.
Utshintsho kufuneka luvele ezantsi luye phezulu.

26:45.913 --> 26:53.111
Yiloo nto unxibelelwano, yile qela labantu abaziva njengoluntu.
Abathi ngequbuliso baqonde ukuba asakhi

26:53.111 --> 27:00.561
unxibelelwano lwethu kuFacebook, kodwa sabakha
kunye nabantu bokwenene abanengalo nemilenze.

27:07.773 --> 27:10.045
Sisondela ngakumbi nangakumbi kwinqaku. Asihlali nje sizikhalela.

27:10.045 --> 27:13.092
Siyakonwabela ukuxoxa ngezihloko zezopolitiko noogxa bethu.

27:13.092 --> 27:17.293
Kodwa masigqithele ngokukhawuleza
kumbuzo: Ngaba ukulungele ukutyala ixesha?

27:17.293 --> 27:20.812
Ukulungele na ukuzityala? Kwaye yile ndlela umntu abesizwe ngayo.

27:20.812 --> 27:25.648
Kwaye ndicinga ukuba nonke, okanye ubuncinci uninzi lwenu,
niyayazi i-S&G, iphephandaba elithi "Stimme und Gegenstimme"

27:25.648 --> 27:29.549
(Ilizwi neLizwi eliphikisayo). Leyo yindlela
yokusebenza ye-S&G. Kwaye yiyo loo nto – ndingenayo

27:29.549 --> 27:32.833
itafile yam yentetho – ndikhuthaza itafile yethu ye-S&G.

27:32.833 --> 27:37.373
Yiya apho. Ukuba awukazi okwangoku,
i-S&G ingaphezulu kwephephandaba nje.

27:37.373 --> 27:41.960
Kum, i-S&G yindlela, ewe, indlela yokuba sibe sisizwe esinye.

27:41.960 --> 27:49.353
Indlela yokudibana njengabantu. Ngoko ke, konke okuseleyo
endinokukuthetha kukuthi: nani nibe yinxalenye! Enkosi. Enkosi.
