L-istorja tgħallimna li ma nitgħallmux xejn mill-istorja.
Għalhekk, bil-paċenzja, ir-rota tal-oppressjoni, l-inġustizzja u l-ġlieda riżultanti għall-libertà tkompli ddur.
Il-valur veru ta' storja miktuba bid-dud, bid-demm u bid-dmugħ probabbilment se jkun
magħruf biss minn dawk li kitbuha bid-demm tagħhom.
Għandek tikteb ħarsa storika qasira lejn il-Battalja ta' Sempach, mhux bijografija ta' Arnold Winkelried!
Il-jiem qed isiru dejjem aktar hektiku.
Min jieħu l-ħin biex jaqra dawn id-dettalji kollha aktar tard?
U x'jiġri jekk l-isem ta' Winkelried jintesax?
Mijiet ta' rġiel kuraġġużi tilfu ħajjithom miegħu.
Ma jkollhomx kollha l-istess dritt li jkunu inklużi fil-krònika?
Imma Arnold Winkelried...
Biss isem jista' jkollu sinifikat għall-ġenerazzjonijiet futuri.
meta tfakkar dik it-9 ta' Lulju 1386:
Leopold III, ir-Re Habsburg tal-Awstrija, oppressur tan-nies Svizzeri, għadu tad-drittijiet u l-libertajiet tagħhom, jaqa'
vittma, bħal dawk ta' qablu, għad-determinazzjoni tan-nies Svizzeri li jiddefendu lilhom infushom u għall-kuraġġ tagħhom.
Imma mingħajr Arnold...
La tibżax aktar issa.
L-isem ta' Noldi mhux se jitħalla fil-memorja.
Isemu hu fuq fomm kulħadd, u se jibqa' hekk.
Żgur li ma jsirx leġġenda.
X'ħasra dwar dak ix-xogħol kollu u l-pergamena għolja.
Ħu rula ġdida issa, u għamilha anke iktar qasira!
X'ħasra, kont nixtieq ħafna li nħalli din l-istorja għall-ġenerazzjonijiet futuri!
L-eroj jmutu b'mod differenti
Skripts u direzzjoni minn Ivo Sasek
Hawn jiġi t-tell!
Nista' nieħu l-lift miegħek?
Naturalment, b'Walter ħdejna, il-mixja tal-bhejjem tista' tkun biss aktar mberkija!
Kont qed nistenna bil-ħerqa biex ngħaddi l-lejl miegħek fil-ħaxix niexef fil-kabina alpina għal żmien twil!
Fuq l-alp hemm fuq, fil-lejl ikun kiesaħ, imma jekk torqod biżżejjed qrib miegħi, ikun sħun.
Għalhekk jien tant eċċitat!
Kieku ommi taf kemm jien kuntent!
Bongu, Tell, lil min qed iġġib miegħek illum?
Dan hu n-neputi tiegħi, iben l-iktar bint kbira tiegħi, Vreni.
Ukoll, x'inhu l-isem tiegħek?
Arnold Winkelried.
Kulħadd isejjaħni 'Noldi'.
Ġuħi! Merħba!
Qed torqod fil-granaġġ tagħna?
Jien permess li norqod fl-idejn tan-nannu.
Eja! Nista' norqod fil-ħaxix niexef ma' nannu!
M'hemm xejn iktar sabiħ!
Iżomm, ma tistax tgħaddi!
Għaliex ma nistgħux ngħaddu minn dan?
Irtorru lura, inħaslu, intom dawk li tħalbu l-baqar!
Hawnhekk tibda l-proprjetà ta' ħaddieħor!
X'inhu, proprjetà ta' xi ħaddieħor?
Minn it-tfulija 'il quddiem konna mmorru f'dawn il-pasturi mal-nannijietna.
Dak hu ilma taħt il-pont.
Il-pasturi issa jappartjenu lill-Abbati Ġwann.
L-Imperatur Fridrik il-Ġentil tah lill-monasteru.
L-imperatur ma kellux id-dritt li jagħtiha lill-abbat.
Agħmlu triq, inkella se nattakkaw!
(Aww...)
Nannu! Nannu!
Ma nistgħux naċċettaw dan.
Ejja, ħa nagħlbuhom!
Hawn għandkom, intom il-burgerijiet avidi!
U din il-folla ipokrita ta' monaċi għandha wkoll tiġi mdendla minnufih.
Nannu! Nannu!
Huwa kollox sew?
Il-ħaxix ħażin qatt ma jmut!
Dalwaqt kollox jerġa' jkun aħjar.
Mur 'il quddiem mingħajrija.
Qed nistrieħ hawn għal mument.
Imma ċemplilna jekk għandek bżonn għajnuna!
Għandna nkomplu; għad għandna triq twila quddiemna.
Noldi, mur 'il quddiem.
Se jkun aħjar dalwaqt.
Se nkun eżatt warajk.
X'jiġri jekk l-Habsburgs jerġgħu lura?
Ha, huma kowardi.
Huma ħarbu bħar-rabbiti!
Dawk il-pasturi tal-baqar maledetti.
Niddisprezza l-bastuni u l-batons tagħhom.
Għandna biss bżonn nieħdu wieħed minnhom bħala ostag.
Imbagħad wara se nkunu nafu wkoll min huma l-oħrajn kollha.
Mhux dik wiċċ pjuttost familjari?
Qed ngħidlek, kien missieru li spara lil Gessler.
Imma issa hu qiegħed hemm waħdu.
U lanqas ma rajt xabla.
Nannu!
Għajnuna, għajnuna! Il-Habsburgi reġgħu lura.
Ejja malajr, għinna!
Nannu!
Għajnuna, għajnuna!
Le, nannu! Le!
Nannu, għaliex ħallejtuk waħdek?
Għaliex ma bqajniex mal-oħrajn?
Le! Nannu! Le!
Le!
Se ngħidha għall-aħħar darba, intom kollha ġejtu miġnun.
Għandna nħalluh jgħix biex ikun jista' jispara kemm jista' jkun minna, bħal missieru?
Għandna nħalluh fl-idejn tal-Imperatur, għax se nirċievu premju!
Aħna l-imperatur.
Barra minn hekk, nistgħu nuru lill-imperatur fejn għarraqnieh.
Dak hu ġustizzja vigilanti.
Jekk ma tieqafx issa, se nirbbtuk miegħu.
Qed nibqa' barra minnu.
Ma nqumx subgħa.
Nistgħu nimmaniġġjaw dan waħedna.
Ejja, iddur, inkella tibda tibki.
Nannu!
Le!
Nħilfu bil-demm tiegħi li se nieħu vendetta u ma nistrieħx sakemm ma narakx tgħawweġ fid-demm tiegħek stess.
Imxi 'l bogħod, int diavlu!
Omm! Missier! Qatel il-nannu!
Noldi, int ma kiltx b'mod xieraq għal tlett ġimgħat issa. Jekk jogħġbok!
Jekk qatt niekol mill-ġdid, se jkun biss biex nissaħħaħ għall-età tat-tfulija.
Issa, għal Alla, ċaħħad dawn il-pjanijiet ta' vendetta.
Almenu qed jiġġieldu l-ħażen u mhux biss qegħdin bilqiegħda jitolbu u ma jagħmlu xejn bħalna.
Il-vendetta mhix it-triq it-tajba.
Il-mod aħjar hu li tagħmel penitenza għall-ħtija tad-demm.
mgħatti fid-demm tiegħek stess!
X'intifhem?
Meta wieħed jissottometti ġismu u ħajtu bil-fidi għall-ubbidjenza ta' Kristu,
sabiex, bħala wieħed li nqatel, ma jibqax jgħix għalih innifsu imma għal Kristu.
Noldi, ma kienx biss in-nannu tiegħek!
Kien missieri!
Ma nistgħux l-ewwel nixtiequ lil dawk il-qattiela triq aħjar?
M'għandhomx bżonn li jitlaq xorta waħda!
Imbagħad Alla nnifsu se jieħu ħsieb li d-demm tagħhom jitferra'.
U bla għadd ta' nies innoċenti oħra se jmutu magħhom!
Madankollu, ngħidlek dan:
Ma tingħaqadx ma' ebda soċjetà taż-żgħożija!
Fhimt dan?
Fhimtuhom dan b'mod ċar?
Heini, erġa' agħmel il-proċedura eżattament!
X'qbadna hawn, cerf żagħżugħ?
Jekk jogħġbok, ma tagħmilnix ħsara, nixtieq biss insir wieħed minnkom.
Ha! Kulħadd jista' jgħid dan!
Staqsejt lil ommok għall-permess?
Hija diġà torqod f'dan il-ħin tal-ġurnata.
Tajjeb, ġibuh 'il fuq!
It-tifel hu tajjeb!
Inti l-ibn tal-merċenarju Ġermaniż?
Il-mexxej tal-klabb tal-irġiel l-iżgħar?
Jiena Danny.
Qalulek ukoll li missieri huwa qattiel?
U int ma tibżax tiġi hawn?
Potztusig! Għandu jkun reali!
Biex ikun ċar bejnietna:
Missieri kien kavallier fis-servizz ta' Rudolf ta' Habsburg.
Il-barka tiegħu fil-cerimonja tal-kavallirizzazzjoni tiegħu kienet tfisser:
Li tkun il-protettur tal-Knisja u tan-nies dgħajfa kontra l-brutalità tal-pagani.
Imma mbagħad talabuh biex joqtol nies innoċenti.
Kien ukoll suppost jipparteċipa fl-irwads tal-Knisja Rumana.
Meta familji Svizzeri innocenti u bla armi bdew jiġu maqtula quddiem għajnejh, hu ħareġ is-sikkina tiegħu.
Qatel lill-pajjatrioti tiegħu stess biex jipproteġi lill-Konfederati Svizzeri bla
difiża mill-brutalità ta' dawn l-idoli.
Imbagħad ħarab hawn biex iservi lis-Svizzera bħala vasall feudali.
Moħħi qalli biex ma mmurx għand iben qattiel, imma qalbi ġibditni lejnek minkejja din ir-rumur ingannatriċi.
U hu reali!
Jiena Heini!
Pjaċir niltaqa' miegħek! Jien Arnold Winkelried.
Er... hawnhekk nużaw biss l-ismijiet tal-ewwel.
Dak hu kollox li nafu dwar xulxin.
Hekk niżguraw li nkunu sikuri mill-persekuzzjoni!
Ukoll, jien Noldi.
Jiena Heini.
U int tassew Heini?!
Dak hu tassew veru.
Il-subien mhumiex qed jgħidu gideb. Ejja nagħmluha malajr.
Minbarra inti u jien, hemm biss persuna oħra hawn li mhix imsejħa Heini.
Dak hu Dänu.
Huwa missierek wara din it-tfulija?
Huwa u aħna għamilna ġurament bid-demm tagħna li niġġieldu għall-Konfederati sakemm
il-ġurament tagħhom, magħmul quddiem Alla, jitwettaq.
Liema ġurament qed tirreferi għalih?
Inti Svizzeru u qed tistaqsi lil Ġermaniż?
Nixtiequ nkunu poplu wieħed ta' aħwa.
Ma jħallix ebda diffikultà tissepara lilna, u lanqas il-periklu...
Nixtiequ nkunu liberi, bħalma kienu missierijietna...
Aħjar il-mewt milli tgħix fis-sklavija...
Nixtiequ nemmnu fl-Alla l-Iżjed Għoli...
U ma tibżax
qabel il-qawwa tal-bnedmin!
Liema diffikultajiet nistgħu naqsmu miegħek?
Tell kien in-nannu tiegħi!
Oh, jiddispjaċini ħafna!
U għerquh eżatt quddiemi!
U l-adulti ma jagħmlu xejn dwarha.
Jistgħu biss jitolbu.
Jekk jogħġbok!
Qatt ma tieqaf titlob!
Min ieħor jista' jgħinna?
Imma għandek raġun!
L-azzjonijiet għandhom isegwu!
Xi drabi għadna rridu ngħinu lill-adulti f'dan.
Tgħinni nieħu vendetta għad-demm tan-nannu tiegħi?
Alla qal li l-ħtija tad-demm tista' titneħħa biss bid-demm ta' dak li xarrabha.
Aħna nafu l-katina tal-kmand tat-tliet suldati li għerqu lil nannuk.
Intom lesti?
Nixtiequ nkunu poplu wieħed ta' aħwa.
Waqqaf! Smajt wieħed mit-tlieta jgħajjat li ma kienx se jieħu sehem fih.
Ma rridux nsawdu demm innocenti.
Jien... kont jien... kont jien!
Malajr, ma nistgħux iżommuhom aktar!
Ejja, x'qed jiġri hawn?
Ħej, ejja nitilqu minn hawn!
Ejja nitilqu minn hawn!
Iva, tifel, ovvjament għandna fik!
Le! Ħalluni mmur fl-aħħar!
Dak hu flus tajjeb ta' skjavi!
Ma taqbilx?
Ejja, ħalluh waħdu!
Kien għandu jara kif int għerqt lill-nannu tiegħu.
U mbagħad?
Hekk hi l-ħajja.
Aħna mhux qed noqtluh, qed nbiegħuh biss.
Ħalluni mmur, intom qattiela!
Fejn jiena?
Tinkwetax, ħabib, aħna ħbieb!
Fejn huma l-Habsburgs?
Huma marru.
Qegħdin fil-muntanji hawnhekk, bla periklu u b'saħħitna.
Il-vleġġeġ ġew mingħandek?
Fil-fatt, għandna bżonnhom biss għall-kaċċa.
Aħna Kristjani Valdensi persegwitati.
Meta sibtuk waqt li konna qegħdin nissajdu u rajnak f'periklu mortali, ġie fuqna l-Ispirtu tal-Mulej.
Aħna nemmnu fil-magħmudija fl-Ispirtu s-Santu u fir-rigali spiritwali ta' Alla.
Kontra l-aħjar ġudizzju tagħna, ħsibna li nħelsuk u nġibu l-eżekuturi tiegħek quddiem il-ġustizzja.
Smajt ħafna dwar il-Waldensjani.
Imma kulħadd jgħid li int qatt ma tieħu l-armi!?
Nippreferu nmutu bħal Sidna Ġesù Kristu.
Billi ħelsieni, ma poġġejtx ħajjitkom f'periklu?
Iva, imma kif nistgħu nibqgħu nieqfa u naraw tifel bla difiża jiġi maqtul jew mibjugħ fis-sklavitù?
Matul l-aħħar 300 sena, il-Kattoliċi Rumani qatlu aktar minn 22 miljun persuna innoċenti f'seba' gwerer ta' kruċjata.
F'Ġerusalemm biss, qatlu 60,000 Lhud.
għax ma riedux jikkonvertu għall-Kattoliċiżmu.
Iva, eżatt bħal dawk l-10,000 agrikolturi Stedinger ta' dak iż-żmien.
Huma ilu snin jippruvaw joqtlu lilna u lill-familji tagħna.
Tinkwetax, raġel.
Għal snin konna f'periklu mortali għax irridu nissottomettu ruħna biss lill-Ispirtu s-Santu
u mhux lill-inkwiżituri bil-kruċjati tagħhom.
Allura, tassew ma tridx dan?
Ejja naraw liema alla hu l-aktar qawwi hawn!
Ilna żmien twil infittxu fik!
Kellna ħafna żmien biex nippreparaw post għalik...
Ejja issa!
Id-idejn warajk rasek u segwina!
Agħmel x'trid magħna.
Imma ħalli dan it-tifel imur liberu.
Hu ra biżżejjed krudeltà!
Allura, dik hi l-aħħar xewqa tiegħek?
Iva, m'għandix aktar talbiet!
Ħu t-tifel barra.
Jista' jkun ta' servizz kbir għalina.
Ħares lejn din il-pannell!
Se jtaffi l-uġigħ tal-mewt tiegħek.
L-iktar ġewwa tiegħi hija tant mimlija bil-virtujiet veri u bil-ġid ta' Kristu li m'għandix
bżonn biċċa injam mejjet biex tfakkarni fih.
L-ewwel għaddi l-ilsien tagħha b'xabla, u meta jkun imqatta', ħarquha!
Iva, sur.
Trid l-eżekuzzjoni tiegħek jew ir-ribatismu tiegħek fid-dar ta' missierek, biex tkun tista' tal-anqas tidħol fis-sema?
Hemm ukoll Kattoliċi fis-sema?
Min ieħor?!
Allura ma rridx immur hemmhekk.
Nippreferi nkun fl-infern mal-ġeneru tagħna stess.
Kemm kont nixtieq li qatt ma jkolli nerġa' nara nies krudili bħalek, u lanqas ma jkolli nibqa' fejn tkun int.
Kisser l-għadam tiegħu!
Jekk tirrepenti, tingħata l-Ikla tal-Mulej u tidħol fis-sema bil-grazzja t'Alla.
Kont hemm meta truppi Kattoliċi qatelulna eluf minna.
F'waħda mill-knisja tagħkom sibt 50 nisa minna b'ras imqattgħa u rajt it-tfal tagħhom għadhom
jixorbu mill-mammella tal-ommijiet mejta tagħhom.
Tista' tieħu ħajjitna temporali, Mulej Alla, imma
Hu se jifdina għall-ħajja ta' dejjem, fil-glorja tiegħu.
Imma int, se tinħaraq f'nar etern, flimkien mal-ostji u l-kruċijiet tiegħek.
Inti wkoll ġejt ġġorr hawn kontra r-rieda tiegħek?
Jien ukoll.
Inti kont hawn għal żmien twil?
Nemmen għal dejjem.
U minn fejn inti?
Minn l-Alsazja.
Ħadu nni.
U issa? Fejn qegħdin issa?
Ma għandi l-ebda idea.
Għamluli benda fuq għajnejja.
Int ukoll?
Imma naħseb li għandu jkun monasteru, għax hawnhekk hemm l-Abbati Ġwanni.
Abbati Ġwann? Int ċert?
Iva, żgur, għax lil missieri kienu jsejħulu wkoll Johannes.
Għamel dan? Għadu ħaj?
Anki ommi ma tagħmilx hekk.
Min għamel dan?
Il-Knisja Rumana
L-ewwel ħassru biss is-sinagogi tagħna.
Sina... x'inhu?
Dawn huma djar.
Inti tissejjaħhom 'knisja'.
Imbagħad ma kinux aktar jippermettulna nkunu fit-toroq matul il-festi Kristjani.
X'tifhem b''aħna'?
Iva, il-Lhud.
Kull ktieb Lhud kellu jiġi maħruq, u kellna nilbsu ħwejjeġ speċjali.
Ma kienx daqshekk ħażin, imma mbagħad ma kienx permess li nibqgħu fid-dar tagħna aktar.
Ħadu kollox minna.
U riedu jġegħluna nittbaptizzaw.
Il-ġenituri tiegħi ma riedux dan.
Imbagħad qatgħu rashom quddiemi.
Inħoss tant in-nuqqas tad-dar!
Għandna nkunu kuraġġużi issa.
Żgur li ma nibqgħux hawn għal żmien twil.
Danny! Danny ma jħalliniex nieqsa!
Min hu Danny?
L-aħjar ħabib tiegħi.
Il-ġenituri tiegħi għadhom ħajjin, imma se jkunu daqshekk inabbli biex jgħinuna bħalma huma tiegħek.
Għaliex le?
Oh, huma jitolbu biss kontinwament, imma ma jagħmlu xejn dwarha.
Imma Danny, ħabibi, se jiġi; se joħroġna minn hawn.
Inti m'intix aktar waħdek, Anneli.
Jien issa l-aħwa kbir tiegħek.
Sakemm ngħix, irrid inkun hemm għalik u nieħu ħsiebek.
Inti m'intix aktar waħdek.
Għaliex inti fuq din il-paġna?
Ipprattika li tibqa' 'il bogħod mis-sess oppost minn età bikrija!
Għaliex għadek ma għaddejtx 'il quddiem?
Spjegajtlu biss li hawnhekk l-affarijiet qed jimxu wisq bil-mod.
U ddiskutejna flimkien kif nistgħu nieħdu din is-sitwazzjoni taħt kontroll.
Tss, jidher li ġejjin minn familja tajba!
Inżel issa! Għad hemm xogħol għalik fil-ġnien.
Hemmhekk tista' tipprepara l-art għal sodda ġdida tal-fjuri.
Malajr, niżel fuq ir-riġlejk!
X'qed jiġri issa?
Ġarrbet ġrieħi terribbli waqt li kienet qed tħaffer.
Ħsibt li kont mejjet, kont qed tisħaq daqshekk b'leħen għoli!
Kun aktar kawt bil-tagħmir!
Għandna bżonn nitilqu minn hawn kemm jista' jkun malajr.
Xi ħaġa terribbli għandha tkun seħħet hawn.
Se niltaqgħu illejla meta kollox ikun kwiet.
Sibt passagg fil-kantina li jista' jwassalna għall-libertà.
Malajr, ejja nħawdu kollox.
Jista' jkun li wara kollox aħna mhux f'monasteru?
Dak jinstema' aktar bħal pub.
Imma n-nies ma jitkellmux bil-ħoss baxx f'pub.
Imma ma qaletx il-mara li rġiel u nisa jevitaw lil xulxin?
Imma rajt x'għamlu dawk in-nies orribbli lil xulxin?
Dak probabbilment ma kienx maħsub għal għajnejna.
Ejja malajr!
Se nwaħħal il-borża tal-ħobż fit-tieqa, imbagħad Danny se jkun jaf fejn qegħdin meta jasal.
Danny, kont naf li ma tħalliniex nieżel!
Nixtiequ nkunu ħielsa, bħalma kienu missierijietna!
Aħjar il-mewt milli tgħix fis-sklavija.
Lanqas il-provi iebsa u lanqas il-periklu ma jifirduna.
Kun lest fl-istess ħin għada.
Qed niġu biex nieħdu lilek! Lil ħutek u lil Danny!
Kont naf! Kont naf!
Huwa hawn!
Ma għidtx li kien se jiġi?
Danny hu hawn!
X'għandna nagħmlu issa?
Għada fl-istess ħin
Hu se jiġi għalina.
Ejja fil-kamra tiegħi meta kollox isir skur u kwiet.
Imma ħu kollox li għandek.
Tajjeb. Narawk għada filgħaxija.
Huma hawn!
Iġbed sakemm tasal l-iskala.
Barra tard daqshekk?
Fejn se mmorru?
Ukoll... um...
Ħallina mmorru, int diavlu!
Ma rridux nibqgħu aktar f'dar tal-qtil fejn jinqatlu t-tfal... ...fejn in-nies jgħidulna gideb u
jixorbu sakra... ...u jagħmlu affarijiet terribbli u nudi!
Qed titkellem b'mod ħażin ħafna!
Nista' nkun l-għadu tiegħek, u mbagħad dak li għadek kemm iddeskrivajt jiġri lilek.
Ħares lejja! Ma nafu xulxin?
Int ir-raġel mill-lag!
Iva, imma jidher li jien id-djajjel, kif sejjaħtni dak iż-żmien?
Ismaw, intom iż-żewġ!
Temmen jew le, jien ħabib tiegħek, u ilu snin sħaħ qed nsofri minn dawn l-affarijiet li
int ukoll rajt bil-għajnejn tiegħek stess.
Għaliex għadek ma mortx?
U għaliex għadek ma ħarqitx dik id-dar tad-diavlu?
Għax ikun mhux għaqli!
Naf id-destin tiegħek, Noldi!
Jekk inħarab, l-istess ħaġa tiġri miegħi u mad-dar tiegħi bħalma tiġri miegħek u mad-dar tiegħek jekk int tħarab.
Mijiet ta' tfal li ma kinux suppost jeżistu nqatlu wara dawn il-ħitan tal-monasteru.
Mill-introduzzjoni tal-Inkwiżizzjoni minn Gregorio IX, kien hemm ħafna demm fuq idejn dawn l-individwi.
Għaliex qed jagħmlu dan kollu?
Huma jridu jagħmlu kif iridu, u fuq dan kollu huma avidi u dejjem jridu aktar flus!
U meta sabu dar sinjura, ħarqu n-nisa tagħhom bħala streġi u ħadu l-propjetajiet tagħhom.
Jekk int ħabib tagħna, għinna neħilsu issa!
Tinċedixx il-familja tiegħek u l-qraba kollha tiegħek f'idejn dawn il-qattiela u l-inkwizituri?
Għandi nagħmel hekk bil-ġoji tiegħi?
Oh, dan hu dak li tfisser?
Ara, kieku kien biss dwar dan il-monasteru żgħir, imbagħad il-kwistjoni kienet tkun pjuttost sempliċi.
Imma wara kollox hemm qawwa globali li ssegwina bl-inkwizituri tagħha kull fejn nitilqu.
Allura ejja nerġgħu nidħlu ġewwa.
Kull bidla trid tiġi minn ġewwa.
Dak hu dak li kont qed nitlob għal dan iż-żmien kollu.
Allura ejja niffurmaw tim, u Alla se juri lilna t-triqat tiegħu!
Madankollu, ma rridx naħdem ma' ħadd li jitlob biss imma ma jaġixxix.
Xejn ma joħroġ minnu xorta waħda.
Inħobb li inti tant sinċiera; imma qatt ma tieqaf titlob u temmen, anki jekk kultant jieħu iktar żmien biex
it-talbiet tagħna jkunu mwieġba; imma se jkunu mwieġba!
Ejja nidħlu ġewwa.
Tajjeb, oqogħdu bilqiegħda, intom iż-żewġ.
Issa inti tistenna hawn.
Xi ħadd se jkun hawn dalwaqt.
li se jagħtik ix-xogħol li jmiss, hux?
Għandi idea kif inġib bidla minn ġewwa.
O Sor Martha, fejn inti?
Qed nassumi li dan ma kien xejn aktar minn burla stupida u infantili!
Imma stenna! Ejja, għandi xogħol serju għalik!
Għandna nimxu b'mod aktar ħila sabiex ħadd ma jinduna li aħna warajh.
Diġà għandi idea!
Alla tiegħi, qed immut bil-ġuħ!
Int puttana bla kawtela!
Manija tad-diżinfettar! Int bla xejn tajjeb, ħadd ma jħobbok!
Ma kienx intenzjonat.
Ma kontx naf li kien daqshekk skivli.
Oh le, mhux mill-ġdid!
Oh, kont qed naħseb dan għal żmien twil, li r-ras irqaq tiegħek
Ma jaqbilx mal-misra tiegħek!
X'għandna nagħmlu issa?
Il-affarijiet li rridu nagħmlu minn żmien għal żmien.
Int tifla stupida!
Jekk ma tistax tieqaf tiekol, għallinqas għallim lill-irġiel tiegħek kif jinżlu mill-bhejjem!
Mur 'il quddiem, aqta'ha u ħuha fil-ġnien!
Le! Le!
Mhux fil-ġnien! Le! Tqatelx lit-tifel żgħir!
Kif qed tasal hawn issa?
Forsi għandna nieħduhom ukoll fil-ġnien?
Le! Le!
Ejja!
Le!
Isma' hawn, int żibel żgħir imġib!
Jekk issa tifgħal ġurament li qatt ma tgħid lil ħadd dak li għadek kemm rajt, allura aħna nħalluk tgħix.
Nġur, nġur, nġur!
Għandna nieħduha għat-torri!
F'din l-età?
Ejja!
Aħjar tkun sigur milli tiddispjaċik!
Le!
Ejja!
Le!
U se nieħu vendetta!
It-talbiet kollha fid-dinja ma jgħinux!
Nġurdi lil Alla, se neħleslek minn hemm!
U Danny se jgħinni b'dan!
Ma nħallukx diżappuntat!
Kont naf li ma tħalliniex waħdi, li tiġi!
Għaliex għadek hawn?
Ejja, ngħidlek kollox fid-dettall, ħaġa waħda kull darba...
... u Missier Waldes jitlob wisq u jagħmel wisq ftit!
U x' tipproponi issa?
X'nista' nagħmel għalik?
Mur biss hemm u qassam kollox mal-irġiel.
dak li għedtlek fost in-nies
Il-ħamiem se jċajpra dawn id-dnubiet mill-bejtijiet sakemm ikun meħtieġ.
sakemm ma jinqala' spirtu ta' ġlieda fost in-nies u jħassru dawn id-djar kollha tad-diavlu!
Ma nistrieħux sakemm il-qawwa kollha tal-Habsburgs tkun miksura!
Bil-demm tiegħi, wegħedt li nieħu vendetta.
Vendetta għal nannu, vendetta għal dawk it-tfal kollha maqtula, vendetta għal Anneli fit-torri,
vendetta għal kull ħaġa qarrieqa u impura li jagħmlu.
Nistgħu nkunu ftit fin-numru, imma m'għandniex bżonn nirbħu l-gwerra.
Għandna biss bżonn inħaddmuh u nibdew jaħdem.
Se nxerrdu dawn ir-rumuri, u jekk Alla jrid, se nkunu rebbieħa!
Jekk Alla jrid?
Wara li rajt dan kollu, ma nistax nemmen f'Alla aktar!
Għaliex fuq l-art qed tgħid hekk?
Issa nemmen fik biss... u fil-qawwa fiżika!
Smajt x'qed jiġri fil-monasteru?
Iva, suppost hemm bordell hemm fuq!
Skjeletijiet, iva, ta' tfal żgħar!
Qed jingħad li mijiet huma midfuna hemmhekk.
Huma wkoll iżommu skjavi tat-tfal priġunati hemm fuq!
Jgħidu li tifla ġiet imsakkrata fit-torri għal snin għax rat qtil orribbli!
Xi ħadd għandu jwettaq inkjesta u jfittex f'kull kamra f'din id-dar!
Anneli, ftit iktar żmien u nkun miegħek!
Se noħroġlek minn hemm.
Nwegħdek dan!
Biss thaler wieħed! Biss thaler wieħed!
Aħseb fil-purgatorju!
Biss thaler wieħed!
Taler għall-indulġenza!
Biss thaler wieħed!
Aħseb fil-purgatorju!
Huma streġi — barra mit-triq!
Dawk huma żewġ streġi!
Le! Dak mhux veru.
Hu biss irid jiġbor il-premju!
Huma streġi — staġħu 'l bogħod!
Jien mhux strega! Le, dan mhux veru!
Ħalluni waħdi!
Hu jrid biss il-flus tiegħi għax jien sinjur!
Le! Le!
Le! Le! Ħalluh waħdu! Jekk jogħġbok, ħallih imur!
Huwa seraq biss għax ma kellniex flus biżżejjed biex nixtru injam!
Ħalluh waħdu! Le, o Alla, le!
Ħalli dan ikun lezzjoni għalik minn illum 'il quddiem!
X'qed jiġri hawn?
X'kien dak il-għajjat terribbli ftit ilu?
Tgħajjir? Kien hemm tgħajjir?
Forsi rridu naraw...
Bongu, Missier Arnold!
Arnold!
Missier!
Ibeni maħbub!
Huwa sabiħ li għandek hawn.
Imma hemm tant nuqqas ta' paċi fil-pajjiż.
Naf, mhux se jdum twil qabel ma jkun hemm gwerra!
Nisimgħu li Leopold irid jespandi l-poter tiegħu.
Ħu ħsieb tajjeb int, ibni!
Wasal iż-żmien għal gvern stabbli, Missier.
Huwa bħal maledizzjoni; il-pajjiż huwa frammentat.
Il-Lvant inqasam mill-Punent u hemm nuqqas ta' serħan kullimkien!
Nixtieq li nġib flimkien il-pajjiżi kollha.
Poplu wieħed – lingwa waħda – reliġjon waħda – re wieħed!
Nixtieq din il-pajjiż kollha!
Imma se jkun impossibbli għalija li nmexxiha jekk ma nkunx nista' nnominah ko-reġent – jew anke żewġ.
Ir-reġjun kollu tal-Alpi huwa kikkra waħda ta' inqigħ.
Hu sar refuġju għal kull eretiku u għall-alleati tagħhom.
Dawn l-artijiet huma mimlija vasalli Awstrijani li daħlu f'ftehimiet ta' supremazija mal-Iżvizzeri.
Għawġ għalina jekk tinqala' gwerra!
Ha, x'hemm dwar Leopold I, l-uniku eredi leġittimu ta' Henry għat-tron?
Il-gran maestru li jiddikjara ruħu hu stess ma jistax aktar jimmaniġġja waħdu u f'daqqa waħda għandu bżonn ko-reġenti?
Min kellek f'moħħok?
Lil ħaddieħor ħlief lil ħu tiegħi stess.
Frederiku l-Ġentili?
Int tilfet kompletament moħħok?
Min ieħor?
Ħadd ħlief Louis il-Bavarese ma jiġi f'moħħu.
Flimkien, kienu se jaqsmu s-setgħa fil-punent u fin-nofsinhar.
Luwi l-Bavarjan?
Ukoll, għaliex le?
Imma ħukek – qatt!
Huwa qed jistenna biss l-opportunità biex ineħħi l-kuruna mir-ras tiegħek.
Se tirriskja ħajtek u l-membri tiegħek għalih!
Le, jekk ras Friedrich tinqata' qabel tiegħi!
L-Onorevoli tiegħek?
Il-Prinċep Ludwig ta' Baviera għadu kif wasal.
Dalwaqt se tissejjaħlu mhux 'prinċep' imma 're'!
Għażiż Ludwig, taf għaliex sejjaħtuk.
Huwa onur kbir u se nikkunsidrah bil-ferħ.
X'ifisser 'think' hawnhekk?
Ċempiltik biex tlesti l-aħħar dettalji.
Biex niddiskutu miegħek l-appuntament tiegħek!
Issa m'hemmx triq lura.
Se nagħmel l-almu tiegħi.
Ludwig tiegħi, kif taf, nafda fik aktar milli fil-ħu tiegħi stess.
Imma inti wkoll taf kemm Frederick hu avar għall-art.
Għalhekk nirrakkomandak iżżomm għajnejk fuq Friedrich!
Jekk ma tagħmilx hekk, mhux biss se tkun għali għalija, iżda wkoll għalik.
Fhimna lil xulxin?
U tafda fija biex naġixxi fl-aħjar interessi tiegħek?
Imma ovvjament, nemmen li inti kapaċi għal ħafna iktar!
Ladarba jkollna kontroll tal-pajjiż u nġabdu flimkien it-territorji federali kollha li fadal f'imperu
Habsburg, nwegħdek nofs il-kuruna jekk tirnexxielek tneħħi lil Frederick mill-alleanza meħtieġa tagħna bħalissa.
Imma hu ħuk tiegħek!
Trid ttradih?
Tradiment! Il-ħajja hija mimlija tradiment!
L-unika mistoqsija hi min se jagħti l-ewwel daqqa!
Niżgura lilek: Frederick se jattakka hekk kif it-tron tiegħu jkun sikur!
Nirrakkomandalek, ladarba kollox ikun taħt kontroll, lil Friedrich, minħabba l-avarizzja tiegħu għall-art, b'mod privat...
Imma, Maestà Tiegħek, inħoss biża' għall-poplu!
Kien jaqta'ni bil-blat!
In-nies! - In-nies dejjem jemmnuh biss dak li jgħidulhom!
Għidlu biss: Frederick ried joqtol lil ħuh Leopold għall-ġid tal-pajjiż.
Fhimna lil xulxin issa?
L-Onorevoli tiegħek?
Ħu tiegħek, Frederick is-Sbieħ, għadu wasal.
Għażiż Friedrich, x'jum, x'siegħa!
Kemm kien ikun sabiħ kieku l-imbierek Rudolf von Habsburg kien għadu ħaj biex jarah!
Seħsejtkom hawn biex, skont il-kostum antik ta' missierijietna,
biex ikun imqaddes kif suppost għas-servizz tiegħek.
Sfortunatament, irrid ngħidlek li l-barka papali mhux se ssir.
Imma min ieħor jista' jagħtina l-barka ta' uffiċċju rjali?
L-Abbott Ġwann mill-Monasteru ta' Klausner seta' jagħti l-barka.
Diġà negotjajt miegħu dwar dan.
Dan jiswa għalina kważi aktar flus minn dawk li jitolbu l-papiet.
Nistgħu nittrattaw din il-kwistjoni b'mod privat, fiċ-ċirku żgħir tagħna.
Imma l-abbat stabbilixxa kundizzjoni waħda.
Minn meta abbat jimponi kundizzjonijiet lil re?
Ukoll, huwa jeħtieġ li wieħed jagħmel qrar qabel, inkella ma jistax jagħti l-barka tiegħu.
Ukoll, huwa dwar il-ħu rjali tiegħi.
U hu kien... kien joqtolni fuq il-post jekk kien jaf... dak li se nikkonfessa hawn illum.
Ibni, x'qed tgħid?
Taf x'ifisser dan?
Ma tibżax mill-... nar kbir?
Iva, iva!
Għal kemm żmien se jkolli nħallas?
Ma toħroġx minn hemm għal 10,000 sena!
X'għandi nagħmel issa?
Huwa biss riċentement li Alla wera lilna kemm hu tassew ġeneruż.
Imma lbieraħ fil-lejl Huwa wera lili l-ġudizzju sever li qed jistenna lilek, u Huwa
strieħni biex nippreżenta dan il-kuntratt lilek.
Jidher li Alla għandu fehim kbir għalik, għax il-prezz tal-fidwa jidherli baxx ħafna.
Sempliċement trasferixxi l-artijiet kollha tal-mergħa ta' Schwyz għal dan il-monasteru, u n-nar jitfi fuqkom.
Grazzi, grazzi, elf grazzi, missier ġentili!
Iffirma dan... dan il-kuntratt issa!
Iva, tajjeb. Inżel fuq ir-riġlejn!
F'isem il-Papa, nagħtik il-barka papali.
u l-konsagrazzjoni għall-kariga tiegħek. Amen.
Jekk ħuk tiegħek—jew, anke agħar—jekk in-nies kienu jafu dak li issa nafu biss aħna tnejn, kien ikun hemm ħafna qattiela għalik.
Jien ċert li maż-żmien se jkollok ħafna x'toffrilni.
Int charlatan, se nagħmel biex jiġi eżekutat!
Imbagħad se jiswik kollox!
Jiena raġel qaddis, u n-nies huma warajja.
Iva, żewġ reġijiet futuri fid-dar tagħna fl-istess jum!
X'inċident!
Hawn ġej Ludwig il-Bavarese!
Onorabbli, nista' nistaqsik mistoqsija, Onorabbli?
X'innhu jum speċjali illum!
Merħba, Maestà Tiegħek!
Ara, kulħadd hu lest, eżattament kif ridt int.
Konna ftit kurjużi biex niskopru x'kont qed tagħmel b'din il-laqgħa żgħira.
Ukoll, se tara.
Ġibtlek rigal ta' merħba.
Imma issa segwi l-istruzzjonijiet tiegħi u poġġi ruħek fil-linja.
Issa iftaħ ħalqek u għalaq għajnejk.
Kemm hu diżonorabbli u irrispettabbli li tiddisprezza r-rigal tar-re!
O Re, skuża din id-dnub kbir.
Jiena irrabjat!
Għaliex id-dnub?
Għażiltuh.
Huwa, għal xiex? Magħżul għal xiex?
B'differenza minnek, hu ma jħobbx dan.
fuq il-valur tad-deheb transitorju.
U billi jixhed għal dan mingħajr biża', juri ruħu darbtejn bħala servitur veru ta' Kristu.
Huwa se jisimgħu l-konfessjoni tiegħi.
Jekk dan hu x-xewqa tiegħek, Maestà Tiegħek.
Imma jekk kulħadd hu bla valur u impur... allura hekk ikun!
Maestà Tiegħek, jien wisq żgħir u bla ħiliet.
Ma nistax nisma' l-konfessjoni tiegħek.
Monaku żagħżugħ, jien pjuttost kapaċi ninjoraw dak li qed nagħmel.
Alla tahli l-għotja li nifhem in-natura umana.
Naf li inti l-bniedem it-tajjeb għal dan ix-xogħol.
Iva, imma ma tifhimx?
Ma għandi l-ebda idea!
U nixtieq li tkun ftit inqas imħasseb bil-modestija falza taż-żgħożija tiegħek.
Allura, nixtieq nikkonfessa quddiem Alla...
Bil-kbir tar-rispett!
Monku!
Qabel ma tikkumfessa aktar, insista li jitħallieli nikkonfessa l-ħtijiet tiegħi miegħek.
Oh, issa hekk isir?
Jekk jogħġbok, ħu l-ħin biex tisma' l-istorja tal-ħajja tiegħi.
Nixtieq ngħidlek min jien u minn fejn ġejt, u li fil-fatt jien żewġ persuni.
Kelli biss seba' snin meta qatlu lil nannu tiegħi quddiemi.
Għadni nista' nara għajnejh illum...
... U tara, għalhekk ir-rumuri kollha li qed jidduru dwar dan il-monasteru huma veru.
Danny qassamhom f'isem tiegħi, flimkien mal-klabb tal-irġiel.
Dan l-abbat u l-qassisin iridu biss pjaċir, skjavi, flus u poter!
Bħal ipokriti mxarrbin, jużaw il-mexxejja bħala pedana.
L-Abbati Johann isegwi l-mudell tiegħu, l-Abbati ta' Murbach, li fl-1291 biegħ il-belt kollha
ta' Lucerna u l-abitanti tagħha lir-re Habsburg.
Huwa dejjem l-istess sekwenza ta' avvenimenti: is-salvazzjoni mill-purgatorju bi spiża tal-Alpi, djar, annimali u karrettuni.
Dan iġib dmirijiet tad-dwana, dħul u poter fuq in-nies.
Dazji tad-dwana u dħul, iva!
Imma għaliex il-poter fuq in-nies?
Għax jduru madwar jgħidu lil kulħadd li l-imperatur tahom l-art.
Imbagħad, madankollu, ibiegħuh lura lill-istess persuna.
U aktar tard, terġa' tinżel fuq l-art kontra l-purgatorju – għall-iskop ta' dnubiet dejjem ġodda.
Hekk iddur ir-rota.
Imma jien ċert li m'għandix bżonn nispjega dan lilek, Maestà Tiegħek.
Dak hu.
X'se tagħmel miegħi issa, Maestà?
Ikkonfessalek l-aħħar dnub tiegħi.
Imma ħsibt li... li din tista' tkun l-aħħar confessjoni tiegħi.
Forsi tifhmuni meta nirrivela lilek it-tagħbija finali fuq il-kuxjenza tiegħi:
Kull jum inġiegħel lil pajjiżi tiegħi, peress li qalbi ilu żmien twil miegħekom, nies Svizzeri.
Nammira l-mod kif tissettja l-miri b'mod unifikat.
Tgħixu bħallikieku kellkom biss ġisem wieħed, u billi tagħmlu hekk ma tfittxux ir-rieda tagħkom stess,
iżda tixtiequ biss twaqqfu r-regola ta' Alla fostkom.
Verament, intom poplu magħqud ta' aħwa!
Tgħixu flimkien, u tmewtu flimkien!
Il-paċi ta' Alla – trid tgħaddi l-kmandamenti Tiegħu!
U dan għandu fl-aħħar iwassal għall-irjali tal-paċi li Kristu wegħdna.
U nixtieq inkun hemm!
Se tibbarrikani issa?
Inti mitluf minn moħħok?
Imqassma b'xejn – l-art kollha tajba għall-mergħa, din l-art prezzjuża kollha –
l-abbat, il-monasteru?
U jien x'inhu?
Ma jimpurtakx?
jekk insir fqir quddiem għajnejk?
Issa isma' fija: taf li aħna verament ma nistgħux niddikjaraw dik l-art kollha bħala tagħna.
X'utilità għandhom għalina jekk in-nies kullimkien qed jgħixu taħt kuntratti doppji?
Imma b'dan il-mod, l-abbat avar jiġbor dazji għoljin, u jkun hemm tilwima u ribelljonijiet.
U huma eżattament dawn li jagħtuni raġuni biex nintervjeni u nagħmel konkwisti ġustifikati.
Jiena sorpriż minn dak li qed joħroġ minnek mill-ġdid.
Jekk dan tassew hu l-każ...
Għaliex ma titkellimx ma' Ludwig il-Bavarjan?
Meta reċentement semmew l-isem tal-abbat, għajnejh, li normalment kienu ħelwin, ħarġu b'għira u disprezz.
Jidher li jaf xi ħaġa dwar l-abbat li inti ma tafx.
Kien hemm żminijiet meta n-nies kienu jdaħħlu l-bieb qabel ma jidħlu.
Jekk Papa Pawlu V u s-Senat Ruman ta' dak iż-żmien kienu għadhom ħajjin, tkun tista' tieqaf quddiemhom?
X'intifhem?
In-nies qed jgħidu li għandek tiddrena wkoll il-għadira tal-ħut fil-monasteru tiegħek.
Għadajjar tal-ħut? -
Ma għandniex ebda għadajjar tal-ħut.
Veru?
Le.
Imma din l-istorja ilha magħrufa għal sekli.
Kif iġġustifika s-Senat Ruman il-leġittimità indispensabbli tal-bordelli meta l-Papa Pawlu pprova jneħħihom?
Is-Senat Ruman iddikjara li l-bordelli kienu essenzjali għall-irġiel.
Għal liema dinja maskili?
Għall-qassisija ...
Is-senaturi kollha ddikjaraw
Il-bordelli huma l-uniku mezz biex jipproteġu l-qassisin mis-seduzzjoni tan-nisa u tal-bniet.
Allura, huma ddikjaraw hekk?
Kienet dik tassew biss asserzjoni?
Kulħadd jaf li l-hekk imsejħa 'Belt Qaddisa', b'popolazzjoni modesta ta' 100,000, kienet dar għal aktar minn 6,000 prostituti.
Imma x'kien agħar – x'instab meta nħaffret il-għadira kbira tal-ħut ħdejn il-monasteru Ruman?
Xi ftit għadam – forsi żewġ għadam tar-ras ta' tarbija.
Huwa... ejja ngħidu, qabar antik tat-tfal.
Għaliex f'daqqa waħda daqshekk modest b'mod superficjali?
Kien hemm aktar minn 6,000 skeletti tar-ras ta' neonati, ħabib tiegħi!
6,000 tarbijiet, 6,000 bastardi, missierhom monaċi, imwielda minn suore.
Liema purgatorju, liema prezz ta' indulġenza qatt jista' jikkumpensa għal din l-atroċità?
Jekk xi ħadd jiskopri xi ħaġa li nafu biss aħna tnejn—dan il-monaku żgħir maledett, ngħidlek:
Se nħaffer il-ġnien u l-kantina tiegħek.
Għandi aċċess għall-ħajja tiegħek!
L-ebda passagg hawn!
Għal l-aħħar darba:
Jekk ma tikkumandax immedjatament, se tieħu daqqiet!
L-ebda passagg hawn!
Ir-re l-ġdid tah din l-art lil San Abbot Ġwann!
Pah, inti tissejjaħ dan il-petu tal-qassis qaddis, dak li jieħu l-aħħar flus mill-butijiet tagħna?
U jisraq il-mezzijiet tagħna ta' għajxien, il-għelieqi tagħna, il-prati tagħna?
Għalaq ħalqek, int razzettier tal-baqar demmija!
Int qalt dan l-aħħar darba!
B'qalb tqila rrid ninfurmak li għamilt ir-rabja lill-Mulej tal-monasteru.
Issa hu ppreżenta l-akkużi kontrik quddiem l-Arċisqof ta' Kostanza u sab ukoll appoġġ mingħand tiegħu.
Inti ġejt espulsat mill-knisja.
U aħna, il-qassisin tal-pajjiż żgħir ta' Schwyz, kienu pprojbiti milli niftħu l-knisja għall-Quddiesa!
Il-piena li l-Mulej tiegħek impona fuqna hija wisq iebsa.
Il-bibien tal-knisja jibqgħu magħluqa għal kulħadd – anke għat-tfal innocenti li se jiġu mibtiżati.
Għall-mejtin li jixtiequ jsibu l-post tal-mistrieħ finali tagħhom fil-qabar, kif ukoll
għall-koppji żgħażagħ li jixtiequ jiżżewġu.
Issa mur id-dar u itlob bil-kwiet għalikom infuskom.
L-imperatur qatt ma kellu jagħti l-art lill-abbat!
Għandna nieħdu vendetta!
Ħabel għall-abbat!
Ħelow?
Nista' ngħinek?
Min int?
Int pjuttost ħabir b'dik il-ħaġa hemmhekk.
Min int?
Ħabib ta' Danny.
Int għamilt xi ħaġa perikoluża ħafna.
Nista' wkoll narmi din l-affarija pjuttost tajjeb.
Iva, naf.
Imma kienu qalu wkoll lili
li ma toqtolx in-nies b'mod każwali.
Jiena Walter Stauffacher.
Naf kollox dwarek, Arnold.
Għaliex ġejt?
L-abbat għamilna ħafna vergogna.
Nixtiequ l-vendetta.
Tkellimna ma' Louis il-Bavar, Re bil-grazzja ta' Alla.
L-Arċisqof ta' Majnċ huwa ħabib tiegħu, u se jerġa' jiftaħ il-knisja tagħna.
Għada se ninvadu l-monasteru u nispiċċaw din il-kwistjoni.
Ġibtlek il-pjanijiet tal-attakk minn Danny u talba għas-servizz mingħand ir-Re Ludwig.
Talba għal servizz mingħand ir-Re?
Iva, qed jistaqsi jekk tixtieq tkun il-gvernatur tiegħu tal-belt strateġikament importanti ta' Brugg?
Jien, governatur Habsburg?
Le, ċertament le, wieħed Ġermaniż Svizzeru, ċertament.
Ir-Re Ludwig qalili f'konversazzjoni kunfidenzjali li jrid isir Svizzeru hekk kif ikun il-mument it-tajjeb.
Ukoll, x'nista' nirrapporta għalih?
Ukoll, se nitlob dwarha.
Qed titlob mill-ġdid?
Allura Danny ma jidherx li hu aġġornat aktar.
Anneli, ftit iktar żmien u nkun miegħek!
Kliem interessanti titkellem, monaku!
Ma rajtxkx fil-knisja lbieraħ?
Dak jista' jkun tajjeb.
Kelli nitkellem mal-nies hemmhekk.
Allura, allura, nitkellem mal-poplu...
Għandi mmur l-uffiċċju tat-taxxi.
Hemmhekk se jsir ċar,
jekk il-kwistjoni diġà qiegħda fuq fomm kulħadd.
Xi ħadd sema' xi aħbarijiet mingħand Missier Arnold fil-monasteru?
Sħibt biss, ma smajt xejn.
Nħalluh hekk, għax m'aħna fuq id-dover hawn.
Ħalli idejk minnha!
Għidtlek iżomm idejk 'il bogħod minnha!
Int qed tinterferixxi fil-ħajja romantika tiegħi!
Ħu ħsiebu qabel ma jitħalla jmut mid-demm!
Ejja ara, ġie mħabbat!
Missier!
Arnold, ibni maħbub!
Fejn kont matul dan iż-żmien kollu?
Filgħaxija, l-atmosfera dejjem tkun tali li nħossni l-aktar qrib lil Alla.
Kelli żmien kwiet mimli avvenimenti, Missier.
X'kont qed tagħmel hawn?
Oh, xejn. Jien... jien sempliċement skivajt bil-sikkina.
L-imħabba temmen kollox...
Kemm nixtieq li nista' nemmen fik.
Għal żmien twil kont qed ngħallimkom it-triqat tal-Mulej.
Int l-aktar ħaġa għażiża li għandi f'din id-dinja.
Nagħti ħajti għalik jekk xi ħadd jipprova jieħu ħajtek mingħandek.
Imma għadni nara traċċi ta' mibegħda profonda f'għajnejk.
U xi ħaġa f'moħħi tinżel meta niltaqa' miegħek.
Int tassew id-dixxiplu tiegħi?
Int dejjem kont missier meraviljuż għalija.
L-ebda iben qatt ma rċieva iktar mħabba milli jien irċevejt mingħandek.
Nixtieq kieku kont iben aħjar għalik.
Xi ħadd li jista' jagħmel dak li dejjem għallimtni b'mod tant sabiħ.
Imma sempliċement m'għandix il-qawwa biex nimplimentah skont ix-xewqat tiegħek.
Probabbilment għandek raġun.
Int teħtieġ il-qawwa tal-Ispirtu s-Santu.
U kif nista' nifhem mill-kitbiet sagri, inti ma għandekx battesimu veru tal-fidi.
u d-don tal-Ispirtu s-Santu.
Jekk trid, nistgħu nitkellmu dwarha minn żmien għal żmien.
Sempliċement ma nagħmilx biżżejjed eżerċizzju.
Għal snin kont qed twiegħedna li s-salvataġġ se jasal.
U Anneli?
Hija għadha bilqiegħda hemmhekk fit-torri!
Aħfirlni, Missier, imma inħoss in-nuqqas tagħha.
Anki ma nafx kif hi.
Emminni, ibni.
Alla ta' ċertezza soda li se jġib is-salvazzjoni fi żmien qasir.
Il-ġudizzju huwa xogħol ta' Alla.
U taf li ma rridx inkun traditur.
Għandna nippreservaw il-paċi u b'hekk inkunu mudelli.
Hekk biss in-nies se jinbidlu.
U darba wara l-oħra għallimtek li mhux permezz ta' vendetta u mibegħda,
Imma permezz tas-sagrifiċċju personali u l-imħabba jinbena r-renju tal-paċi.
Għandna nitgħallmu nagħtu ħajjitna, bħalma Ġesù tah ħajtu għalina.
Wieħed miet għal kulħadd. Kulħadd jgħix permezz ta' Wieħed.
Anneli, ma insejtikx.
Għada hu l-jum.
Noldi u l-aħwa kollha tiegħek.
Qed tkompli bil-protesta tiegħek?
Għadek tirrifjuta li tiekol?
Hemm raġel mejjet jistrieħ fuq l-art, u ħadd ma jaf min ħabatlu?
Tista' tirrikonoxxi wiċċijiet permezz ta' visiera magħluqa?
Mument biss...
Rajt il-wiċċ.
Naturalment, rajtu għal mument.
Min kien dak mill-ġdid?
Le, dan ikun impossibbli!
X'inhu impossibbli?
Ma nistax insibha fost il-kavallieri kollha, imma fil-monasteru!
X'ifisser 'fil-monasteru'?
Naturalment, issa nista' narah b'mod ċar.
Imma kif dan ir-raġel jidħol f'din l-armatura?
Min qed titkellem dwaru?
Iva, iva, minn Ħu Arnold!
... il-favorit ta' Missier Waldes.
Jekk ma kienx hu, għandu jkollu ħu gemell.
Ah, il-għodu it-tajjeb, ħu Arnold.
Oh, x'għandek hemm fuq idek?
Oh, xejn.
Inti weġġajt?
Slibt waqt li kont qed nagħmel xogħol tal-injam.
Ukoll, ejja nagħtu ħarsa?
Ejja, x'inhu dan dwar?
Allura, qassis, waslet is-siegħa tiegħek!
Ħossok sieket, qed jiġi xi ħadd.
Dak għandu jkun Arnold.
Fl-aħħar, nerġgħu naraw lil xulxin.
Le, kavallier.
Danny! Danny, jien!
Arnold, x'inhi din id-dehra tiegħek?
Arnold! Arnold!
Kont tant ħerqan għal din il-ġurnata!
Għaddew tant snin.
Għaddew wisq snin.
Imma issa, fl-aħħar! Għada hu l-jum!
Le, il-kwistjoni li taffettwani saret magħrufa.
Almenu ma nistax nerġa' nilbes il-kasott tal-qassis.
Għandna nagħmlu strajk illum.
Imma kollox sejjer skont il-pjan!
Jien lest!
Ejja, hemm rivolta quddiemna!
Anneli! Anneli!
Anneli, wasal finalment iż-żmien!
Oh, Anneli!
Huwa ż-żmien, Anneli!
Se neħleslek minn hawn!
Għal dejjem!
Anneli, ma tridx tgħid xejn?
Anneli, ma tirrikonoxxinix aktar?
Jiena Anneli.
Għid xi ħaġa, kwalunkwe ħaġa.
Le! Le, Anneli!
Min kien dak?
Waqqaf!
Min int?
Le, Missier!
Le! Le!
Missier, le!
Le! Le! Le!
Le, Missier!
Għaliex ma stennejtx siegħa oħra?
Imbagħad konna naraw is-salvazzjoni ta' Alla.
Le!
Issa wasal!
Le! Le!
Issa rebħna l-libertà tagħna li ilu nistennewha għal żmien twil!
Imma int, ibni maħbub, tlift!
Le, Missier, m'għandekx tmur!
Missier, isma' fija!
Naf li wieħed m'għandux jagħmel ġurament, imma issa nagħmel ġurament quddiem Alla u quddiemek, Missier.
Alla se jagħtini l-qawwa biex... biex nissodisfa l-missier tiegħi matul ħajti, Missier!
Jiena binnek!
It-tifel... it-tifel tiegħek, Missier!
U minn dan il-mument 'il quddiem, se nagħmel kollox li għallimtni.
Missier, jien id-dixxiplu tiegħek, id-dixxiplu veru tiegħek!
Ma tistax tisma'ni, Missier?
Ma tistax tisma'ni?
Le, ma tistax tmur!
Le! Le! Le!
Nġib id-demm lil Alla: qatt ma nerġa' noqtol bniedem ieħor, imma nkun hemm biss għall-paċi!
Issa biss, wisq tard, nirrealizza li tixrid tad-demm huwa t-triq żbaljata, għax... għax dejjem jaqa' fuq l-innoċenti.
Missier, nemmen fil-modijiet tiegħek;
Nemmen fit-talbiet tiegħek, u nemmen fil-Alla tiegħek!
Aħna ħielsa, Arnold! Aħna ħielsa! Aħna ħielsa!
Qatilt lil missieri!
Danny, ma tistax tkun il-libertà li qed infittxu.
Appena tlift il-libertà vera tiegħi.
Ma tinsabx biss fil-libertajiet esterni.
Il-libertà vera tinsab biss fis-sliem u fl-imħabba.
li għandna għal xulxin f'qalbna
Missier! Qateljt lil missieri stess.
Il-ħtija tad-demm tibqa' tgħaqqad ma' idejja, Missier.
Issa biss nirrikonoxxi t-triq tajba li l-ġenituri tiegħi dejjem riedu jgħallmuni.
Biss id-demm ta' min jixxerred id-demm jista' jħallas għall-ħtija tad-demm.
Nagħtik id-demm tiegħi stess billi issa nikkonċagra lilek ġismi, ruħi u spirtu tiegħi.
Ġesù, jekk jogħġbok għix fija u agħmel dak li ma nistax nagħmel.
Grazzi talli minn issa 'l quddiem tgħix bħala ġismek. Amen.
Huwa minħabba li rrid nitlaq dalwaqt, Anneli?
Mhux daqshekk ħażin, Anneli.
Il-parlament statali jiltaqa' biss għal jum wieħed.
Iva?
Missier! Missier!
Iva, għażiża tiegħi?
Tkellimx il-Mummy biss miegħek?
Le, il-mamma qed titkellem magħna lkoll.
Imma qatt ma tkellmitli.
Iva, hi tkellmet miegħek ħafna drabi.
Int trid biss tifhemha b'mod korrett.
Imma jien sempliċement ma nifhimxha.
Int taf, il-mamma titkellem bil-għajnejn tagħha.
Id-dehra tiegħek issa qalet aktar minn elf kelma għalija.
Iva, nifhem.
Imma mbagħad ommi spiss tgħid li hija ħafna imdejqa.
Mhux biss imdejqa, taf, hi sempliċement teħtieġna.
Jiena wkoll għandi bżonnok.
Jekk jogħġbok, ma tibqax bogħod daqshekk żmien!
Se nipprova nżommha l-istess bħal dejjem.
Mhux aktar minn jum wieħed, kultant żewġ ijiem fil-ġimgħa.
Imma, missier,
Verament għandek bżonn tattendi għal kull laqgħa tal-parlament reġjonali?
Il-parlament statali għandu bżonn minni daqs kemm għandek int.
F'ċertu sens, hu biss il-familja estesa tagħna.
U bħal kull familja,
Il-parlament statali għandu bżonn ukoll lill-missirijiet fundaturi tiegħu.
Inti l-missier tal-parlament provinċjali?
Iva, taf, fil-fatt aħna lkoll biss tfal kbar.
Hemmhekk nippruvaw nifhmu flimkien x'jridna Missierna fis-sema minna.
Niftakruk dejjem meta tkun 'il bogħod.
Int tgħinna tant biex nifhmu x'teħtieġ il-mamma.
Addiju.
Ħarsu tajjeb lil xulxin! Ċaw.
Ma nħallukx tmur!
Le — ibqa' hawn, missier! — ma nħallukx tmur!
Int trid tibqa' hawn!
Trid tibqa' hawn, missier!
X'qed tipprova tgħidlek il-mumja?
Għandi nagħti lilni nnifsi waqfa ta' tuffieħ ukoll.
Grazzi.
Il-liġi tgħid 'kwart ta' guldier', imma inti qed tieħu l-aħħar ħobż minni u minn żewġ uliedi.
Għidli, x'għandna ngħixu bih?
Iva, iva, aħna lkoll nafu dawk il-qawl.
O Alla, uri li kif nittratta din l-inġustizzja.
Tla' ġewwa fija issa, u agħmel il-mirakli tiegħek fija.
Huwa l-aħħar tifkira tiegħi ta' missieri.
Qabel ma miet, għafasha f'idejja.
Almenu erġa' agħtini lura ftit gilders.
Jien, nibdel?
Iva, jien kamra tal-bidla?
X'barbari abominabbli intom!
Annimali krudili!
Lupi feruċi!
Żewġ gulders.
Imbagħad ma jkolli biżżejjed biex niekol!
Jekk m'għandekx flus,
Allura ibqa' d-dar fil-futur, ħabib!
Jekk għadni ħaj u jekk inkunu kisbuna l-vantaġġ f'dan il-pajjiż, se nġiblek il-pantaluni tiegħek b'saħħithom, inti ħalliel!
Il-għodu t-tajjeb, Winkelried!
Diġà svejjaq mill-ġdid?
Se jkunu żewġ gilders, bħal dejjem!
Illum se nagħtik darbtejn.
Iva, x'inhu dak?
L-aħħar tifkira tiegħi minn ommi.
X'qed tagħmel?
Hemm żewġ raġunijiet:
Meta nkun fuq is-sodda tal-mewt, ma nistax nieħu xejn minn dan miegħi.
Anki l-flus fil-borża tiegħi ma jgħinux fija mbagħad.
Quddiem Alla, biss kuxjenza nadifa u paċi tal-moħħ se jkunu ta' valur.
It-tieni, nixtieq nitgħallem kif ngħin lin-nies fqir u mqarrqa.
Iva, u għaliex qed tagħtini l-flus tiegħek u l-kollana tiegħek u mhux lilhom?
Dak ikun biss qatra fl-oċean.
Nixtieq nifhem l-uġigħ tagħhom b'mod sħiħ sakemm insib soluzzjoni aktar profonda f'Alla.
Ejjew ngħidulna lil xulxin għada min minna raqad aħjar u min minna hu aktar kuntent minħabba l-laqgħa ta' llum.
U issa, Arnold Winkelried, nitlobk b'mod miftuħ: x'inhu s-sigriet tiegħek?
Mhux sigriet, aħwa.
Bħala belt sħiħa biss erġajna lura għall-fundamenti federali tagħna.
Ikun tajjeb għalina nitgħallmu dawn bil-memorja:
Nixtiequ nkunu poplu wieħed ta' aħwa.
Lanqas il-provi iebsa u lanqas il-periklu ma jifirduna.
Nixtiequ nemmnu fl-Alla l-Iżjed Għoli.
Applikajt dan meta kien għadu hemm ħafna nuqqas ta' paċi fil-belt tagħna.
Imma flimkien sibna mod ġdid biex noqtlu l-għedewwa.
Aħwa, aħna nikkumbattu l-massa tal-għedewwa f'daqqa waħda billi nbiddluhom f'ħbieb!
X'nagħmlu issa jekk Leopold III jattakkana xorta waħda?
Anki fuq il-kamp tal-battalja, ipprova tagħmilh ħabib tiegħek!
Ara kemm mis-Svizzeri ingħaqdu:
Fl-ewwel sena, 22 residenti ta' Meggen, 11 minn Adligenswil, 36 minn Kriens u 5 minn Horw ingħaqdu mal-assoċjazzjoni tagħna.
Imma mbagħad ukoll 10 minn Weggis, total ta' 112 Ausburgers!
Waqqaf għal sentejn li ġejjin! Kemm ilu tivvjaġġa?
Erba' sigħat.
Ħallas it-toll?
Iva, ftit ilu.
Żewġ gulders għoljin!
Le, le, le.
Ma nifhmux id-dmir tat-trasitu.
Nirreferu għat-toll.
Ġie ġdidament introdott.
U jekk kont qed tivvjaġġa għal erba' sigħat, se jkun tmien gulderi għas-sinjuri.
Din id-dinja hi tagħna lkoll b'mod ugwali! Min jagħtik id-dritt li
biex jisfruttawna għal toroq u sendieri li ħloqna b'idejna stess,
mibni bid-dmugħ tal-għajnejk?
Agħti l-ħlas tat-toll!
Wara kollox, se jkollna nirranġawha jekk ikun meħtieġ!
Aħna dejjem aħna stess irriparajna l-oqsma kollha li kienu mħassra!
Ejja nieħduhom il-qorti!
Ejja nħawwduhom 'l isfel mill-għolja!
Le!
Aaaah!
La tħallinix!
Nirrealizza kollox li għamilt ħażin.
Għedt kliem falz, seraqt u għamilt qerq, abbużajt minn bniet u nisa, u talabt flus li qatt ma kelli dritt għalihom!
U jien, jien wettqt adulterju u ħadt b'mod illegali flus li ma kinux tiegħi; imma se nirritornahom kollha.
Nixtieq nirritorna kollox!
Oh, kieku biss ma daqqnix fis-saqajn tiegħi...
Issa nirrealizza kemm hu tajjeb li Alla mhux dejjem jagħti ġudizzju immedjatament.
Missier! Missier!
Missier, hemm gwerra! Gwerra, missier!
Leopold III hu fit-triq.
Trid tmur b'urġenza għal Maienfeld.
Int trid tinnegozja ftehim ta' paċi hemmhekk.
Arnold, ejja!
Arnold, ejja malajr, huwa urġenti!
Ejja! Arnold, malajr!
Lil Re Leopold III – ħa jgħix ismu għal dejjem!
Għada se nieħdu vendetta għall-umiljazzjoni li sofra n-nannu tiegħi Leopold I f'idejn Morgarten.
Għada se ngawdu l-inbid u l-ikel minn Sempach!
Re!
Re nobbli!
Re nobbli,
Il-Barun Hans-Ulrich von Hasenburg jixtieq jitkellem miegħek!
Sur, erġa' lura lejn Sursee!
Il-pjan tiegħek ġie tradut.
Il-bdiewa mhumiex f'Zurigo, kif kont temmen;
Hemm mijiet jew saħansitra eluf minnhom fil-foresta fuq Sempach!
Huma mgħammra b'halberdi, spadi u stilel tal-għodu!
Hemm ukoll tiraturi bil-balestra u rġiel b'asċi tal-gwerra.
Barra minn hekk, hemm fossi u ħaxix kbir kullimkien!
Dan mhux post għal ġellieda b'żwiemel nervużi.
Aħna lkoll nitilfu ħajjitna.
Imbagħad se jkollna niġġieldu biss bil-mixi!
Se nħalli l-irġiel jinżlu minn fuq iż-żwiemel tagħhom.
O Hasenburg, għandek qalb ta' fenek!
Se nwasslu dawn il-bdiewa għandek imsajra bil-ilma u imroxxa qabel il-lejl!
Illum se naraw min minna hu l-iktar biża'!
Oh, dak mhux sinjal tajjeb!
Trid li Närrchen jagħtina wkoll lezzjoni?
Sid tiegħi, ma imorx kontra l-Konfederati Svizzeri.
Bil-biċċa l-kbira tal-kranji miksura, biss ftit se jirritornaw mill-battalja mingħajr ġrieħi.
Jsejħulek ħmar, u ħmar int!
La tibqax tfixkel il-fama tiegħi aktar!
Ħruġ is-sikkini tagħkom b'kuraġġ u qattluhom!
Iżomm, aħna ħbieb!
Min int?
Jekk jogħġbok, agħtina ħniena!
Aħna niġu mill-muntanji, fejn ġejna mġiegħla nitilqu.
Iva – allura intom esiliati?
Iva, imma smajna li inti f'inkwiet kbir.
Ridna nikkumpensaw għall-krimini tagħna.
Huma deportati biss dawk li wettqu reati serji.
Intom jew nifħu tan-nar, jew ħallelin, jew anke qattiela.
Għandna snin twal fil-muntanji biex nirriflettu fuq id-dnubiet tagħna.
Aħna lkoll niskużaw ruħna!
Nixtiequ nbiddlu ħajjitna u nibdew mill-ġdid!
Għandek qtil fuq idejk!
Ma tistax tiġġieled magħna taħt il-bandiera li jġorr is-sinjal tal-kruċifikat!
Erġa' lura, erġa' lura lejn il-muntanji!
X'ħasra, ejja nerġgħu lura.
Jekk konna tajna attenzjoni lill-ispirtu tal-paċi f'qalbna u mhux lill-moħħ tagħna, forsi ma
konniex nħossu li r-raham ta' Alla kien jistrieħ fuqhom?
Forse konna nistgħu nużawhom tajjeb fil-battalja.
Ukoll, għadna ma nistgħux naraw id-differenza:
Għadna ma nħossux is-sensittività għal din il-paċi u għall-ħajja ta' Alla li dejjem titkellem dwarha.
Imma biex inkunu fuq naħa sikura: se nitħabtu waħedna f'din il-ġlieda!
Hemmhekk, ħu lis-subien Svizzeri!
Dak seta' mar ħażin ħafna!
Jidher li l-Mulej għadu għandu lilna fil-pjan tiegħek wara kollox,
anke jekk ma tridniex!
X'taħseb?
Iva, tajjeb, jien... m'għandix xejn aktar x'ngħid.
Arnold Winkelried se jiggwidak dwar kif tiġi aċċettat fil-Konfederazzjoni tas-Svizzeri.
Imma għal din il-ġlieda - niżel l-ewwel! Għandna bżonnok!
Fejn hu Schultheiss Petermann?
Minn fejn hu Schultheiss Petermann minn Gundoldingen?
F'Meierholz, qed jagħti l-istruzzjonijiet finali tiegħu.
Bħal dejjem, jidher li pjanah perfettament.
xellug, lemin... !
Ejja 'l fuq issa!
Ejja, irridu nimxu!
Trid tiġi 'l fuq!
B'dan il-mod, jekk jogħġbok!
M'għandniex għażla oħra!
Imbagħad niżel minn fuq iż-żiemel.
Se nibqgħu niġġieldu bil-mixi!
Kif tlajt hemm fuq?
Ejja, ara!
Ħej, x'qed tagħmel?
Hekk se taqa' fil-battalja jekk ma terġax lura!
Jsejħulek ħmar, u ħmar int!
La tibqax tfixkel il-fama tiegħi aktar!
'Il quddiem, marċ!
Thunder u Doria – ma nistax nimxi f'dawn iż-żraben.
Se naqtgħu l-beaks tiegħi.
Ejja, ara, huwa Hermann Rhynach.
Dejjem trid tkun l-ewwel!
Ahhhhhh!
Fejn hi l-ewwel għajnuna?
Fejn hi l-ewwel għajnuna? Qed nitħalla d-demm sakemm immut!
Ukoll, dak hu dak li jikseb, il-nerd!
Ismaw, irġiel, konfederati Svizzeri, ħuti maħbubin:
Jiena Schultheiss Petermann minn Gundoldingen, il-kmandant tiegħek f'din il-battalja!
Qed nieqaf taħt din il-bandiera.
Allura obbedixxi għall-ordnijiet tiegħi!
Ħadd ma jiġġieled waħdu!
Kif ordnaw il-kmandanti tagħna, naħkmu l-għedewwa tagħna f'formazzjoni ta' xabla.
Dan għandu l-vantaġġ li m'għandniex wisq fl-istess ħin.
Ingħaqad fil-ġlieda!
Qed nippruvaw nitfgħu l-linja laterali tal-għadu!
Iva!
Imma oqogħdu attenti biex ma tgħaffġux lil xulxin!
Issa se ngħidu talba qasira, u mbagħad se nattakkaw lill-għedewwa tagħna qabel ma jkollhom l-idea li jneħħu l-armatura
mortali tagħhom, mingħajrha jkunu ferm superjuri għalina.
Schultheiss, ridt tagħtini opportunità li nnegozja qabel ma nattakkaw.
Issa huwa ż-żmien għall-azzjoni, mhux għan-negozjazzjoni!
Iva! Iva!
Ejjew nitolbu!
O Alla, sta' magħna f'din l-isfida kbira!
Amen.
Għal marti, wildi u pajjiżi!
Surijiet, intom lesti?
Iva!
Ejja!
Lura! Lura għal Meierholz!
Ejjew niġbru flimkien! - Lura!
Kien ikollok tisma' minni!
Hawn, hawn għandek bżonn kaxxa tal-ħadid biex tgħaddi!
U ngħid, kellek tisma' fija!
Il-ftehim kien li nnegozjaw l-ewwel u noffru paċi.
Mill-inqas sittin raġel, aħwa minn fostna, waqgħu minħabba din il-mossa prematura.
Ħadid, kaxxa tal-ħadid...
Taħseb li Alla ma jkunx jista' jagħmel dan b'mod tant meraviljuż għalina, jekk biss nagħmlu l-parti tagħna b'fedeltà?
Walter Stauffacher jieħu l-kmand tal-armata.
Jekk jiġri xi ħaġa miegħu, Werner Fürst se jirrappreżentah.
Ejjew nitolbu issa!
Alla tagħna, poġġejt f'qalbna li nkunu n-nies tiegħek, disponibbli bħala raġel wieħed; isma' lilna! Int tara l-għedewwa u
l-oppressuri tagħna, li ma jfittxux xejn ħlief il-mewt tagħna.
Imma nixtiequhom il-ħajja ta' dejjem!
Huma ġew biex jieħdu l-libertà tagħna.
Imma aħna hawn biex inġibulhom libertà vera!
Oh, tratta magħna issa kif tara xieraq.
U għallimna fit-triq Tiegħek, biex nitgħallmu nafu lilek.
Jalla int innifsek, ħajtek divina u l-paċi effettiva tiegħek, tirrenjaw fuqna bħala poplu wieħed.
Ma nixtiequ xejn ieħor!
Aħwa!
Idiota!
Qabel ma nibdew nikseru rashna lil xulxin...
Aħna ma nagħmlux daqqiet, imma naqtgħukom, subien!
X'inhu? Int tlift ukoll kull rispett għall-mewt?
Isma' fija għall-aħħar darba
Qegħdin quddiem xulxin f'din il-ħajja.
Twil wisq, forsi biss meta nkunu qed niddawru fid-demm, nindunaw li aħna lkoll aħwa.
Kollox li nieħdu mingħand l-oħrajn, fl-aħħar nieħdu mingħandna nfusna!
Oh, kemm il-avarizzja tagħmilna miġnun, tagħmilna nixtiequ nżejnu kollox bid-deheb!
Jekk nistgħu, nibnu l-bliet tagħna minn ġebel prezzjuż.
Nitlobok, Re Leopold:
Il-mail tal-katina tiegħek hija mfarrka fid-deheb – kif tħossok tgħix fiha? Aktar liberu? Aktar kuntent?
Le! Taf li d-deheb għandu piż akbar mill-ħadid.
Il-propjetajiet kollha jagħmluna biss inqas ħielsa u aktar ansjużi.
Aħna niġġieldu u nirragunaw dwar l-art; imma ma' kull pulzier, tikber ukoll il-preokkupazzjoni
tagħna għall-preservazzjoni u l-immaniġġjar tagħha.
Aħna nieħdu l-art minn taħt saqajn xulxin, meta nistgħu nkultivawha u nżerrgħuha flimkien.
Aħna nippermettu li ħitan, fossi u barrieri jisseparawna.
U madankollu, flimkien kellna għerf li xejn ma seta' jillimitah.
Il-libertà vera hija libertà tal-qalb.
Il-ġid veru jikkonsisti biss f'ruħ sodisfatta.
Il-ferħ veru jinsab biss fis-sliem ma' Alla u fil-mixja flimkien fl-effetti tas-sliem Tiegħu.
Jgħaddi flimkien ma' dawn l-effetti, immexxi u mmexxija minn dik il-paċi -
Allura nistgħu lkoll inkunu ġisem wieħed, ġisem wieħed għal Kristu!
Iva, aħna l-ġisem, u int il-borma! Ġib id-daqqiet lis-subien!
Ibqa' sieket, mercenarju!
Kliem li jistħoqqlu jinnota.
Allura meta tkun tlestajt il-predika tiegħek, nerġa' bil-ferħ lura għall-offerta tiegħi ta' 40 sena ta' paċi.
Wara din id-diskors, inkun anke lest li nirdoppja l-offerta għall-paċi għal 80 sena, bil-kundizzjoni li
tirritornawli l-territorji kollha konkistati, kif mitlub.
Għax jien se nkun ir-ras ta' dan il-korp ta' nies li qed titkellem dwarhom!
Le, Alla waħdu għandu jsir ir-ras ta' kollox, mhux bniedem!
Oh, tassew? U min suppost jmexxina allura?
Il-paċi effettiva ta' Alla.
Il-forza tal-ħajja tiegħu li tista' tinħass.
Kull persuna tista' tħossha u tesperjenzaha għaliha nnifisha.
Barra minn hekk, nistgħu lkoll nesperjenzaw il-paċi ta' Alla fl-istess ħin, bħallikieku konna lkoll wieħed.
Il-forza vitali effettiva tiegħu tista' tmexxi popli sħaħ bħal raġel wieħed.
Bla din il-fondazzjoni, bla dan is-sigriet, ma kienx ikun hemm il-Konfederazzjoni Żvizzera!
Għal 30 sena kont qed noħlom li nistabbilixxi prinċipat Habsburg.
Wieħed li jinfirex minn Alsace permezz tal-Ġermanja t'Isfel u ċentrali tas-Svizzera, Vorarlberg,
Tirol, Styrja, Karintja sa l-Italja ta' Fuq u Trieste.
Qatt ma nċeda fuq dan!
U għal 50 sena kont qed noħlom li neħilsu mir-regola tirannika tal-Habsburgs, li kienu bil-ġuħ għall-flus
u għall-art, minna l-Iżvizzeri, biex inkunu nistgħu niddeċiedu aħna stess fejn sejrin!
Jekk jogħġbok, Walter, il-paċi ta' Alla trid tkun ir-re tagħna, mhux xi Svizzeru, Ġermaniż jew Awstrijak!
B'kelma oħra, qed tgħid 'le' għall-ftehim tal-paċi tiegħi?
Ngħidu 'Le'!
Irġiel, għall-battalja!
Issa se nuruk min hu l-kap hawnhekk!
Ma naċċettawx ir-regola ta' Alla u se nħarġu lil Alla tagħkom minn moħħkom!
Mulej Ġesù, iftaħ il-bibien tal-qlub kollha, biex nistgħu nagħtu lilna nfusna lil xulxin,
bħalma int tajt lilek innifsek għalina fuq is-salib!
Ħu ħsieb lil marti u lit-tifel tiegħi!
Il-lanzi 'l fuq!
Il-lanzi 'l isfel!
Imbagħad sempliċement...
Ejja, ħalluni waħdi, jien ir-re!
Allura hemm aktar raġuni!
Dan se jġibli fama u onor.
Sur King! Sur King, ir-reġina tal-għasel qed tfittex re!
O Re, ma jimxix lejn Sempach!
Dan huwa sinjal mis-sema, u mhux ta' xorti tajba għalik!
Taħseb li jien nibża' mis-superstizzjonijiet tiegħek?
La tibqax tfixkel it-triq tar-rebħa tiegħi aktar!
Rebħna!
Rebħna.
Aħna ħielsa!
Ħielsa, u madankollu nibqgħu priġunieri, priġunieri tal-qlub tagħna, sakemm ma nirrikonoxxux il-libertà vera u interna tagħna.
Irbħu.
Irbħna.
Aħna ħielsa!
Irbħu l-Iżvizzera!
U madankollu, tilfna l-aħjar ħaġa dwar l-Iżvizzera, il-qalb tagħha.
It-tmiem ferħan jinsab fil-ħolqien ta' Svizra ħielsa, indipendenti u newtrali.
Allura, tlestajtx is-sommarju diġà?
Le, għad mhux.
Issa fl-aħħar hi tqatta'ha u tiftakar il-kliem tiegħi:
Ħafna—u mhux biss wieħed—mewtu f'dik il-ġurnata memorabbli.
Huwa ħasra, għax il-ħajja ta' Arnold kienet ikollha tant x'tgħidilna. ...
Nixtiequ nkunu ħielsa, bħalma kienu missirijietna!
Aħjar il-mewt milli s-sklavija!
Nixtiequ nemmnu fl-ogħla Alla u nkunu bla biża' quddiem il-qawwa tan-nies!
Nixtiequ nkunu ħielsa, bħalma kienu missirijietna!
Aħjar il-mewt milli s-sklavija!
Nixtiequ nemmnu fl-Alla l-Iżjed Għoli u nkunu bla biża'.
qabel il-qawwa tal-bnedmin!
Nixtiequ nkunu ħielsa, bħalma kienu missirijietna!
Aħjar il-mewt milli s-sklavija!
Nixtiequ nemmnu fl-ogħla Alla u nkunu bla biża' quddiem il-qawwa tan-nies!
Nixtiequ nkunu ħielsa, bħalma kienu missirijietna!
Aħjar il-mewt milli s-sklavija!
Nixtiequ nemmnu fl-Alla l-Iżjed Għoli u nkunu bla biża' quddiem il-qawwa tan-nies!