Stratfor çıxışı: "Alman-Rus dostluğuna ABŞ-ın 100 illik hücumları"
Çikaqo Qlobal Əlaqələr Şurası. 4 fevral 2015, Çikaqo, ABŞ
Mənim adım Nik Brand-dır və mən Çikaqo Qlobal Məsələlər Şurasında Birgə Proqramlar Direktoruam.
Gəldiyiniz üçün təşəkkür edirəm.
Bu fürsətdən istifadə edərək Corc Fridmanı burada Çikaqo Şurasına xoş gəlmisiniz demək istərdim.
Məncə, bu onun buraya ilk gəlişidir, bizə qoşulduğunuz üçün təşəkkür edirəm.
George Friedman: Heç bir yer əbədi sülh içində qala bilməz.
Hətta ABŞ da deyil, yəni biz (ABŞ) daim müharibələrlə müşayiət olunuruq (və ya müharibələrin təsiri altındayıq).
Məncə, Avropa böyük müharibələrə qayıtmayacaq, amma normal insan şəraitinə qayıdacaq:
Onun müharibələri, sülh dövrləri olacaq və o, həyatlarını itirəcək.
Son müharibədə olduğu kimi 100 milyon ölüm olmayacaq, amma məncə Avropanın istisnalıq ideyası buna töhfə verəcək.
Avropada münaqişələr olacaq; Yuqoslaviyada artıq münaqişələr olub və indi Ukraynada da.
Avropanın ABŞ-la münasibətləri – bizim Avropa ilə heç bir münasibətimiz yoxdur.
Bizim Rumıniya ilə, Fransa ilə münasibətlərimiz var, amma ABŞ-ın münasibətdə olduğu heç bir Avropa yoxdur.
Tamaşaçıdan sual: İslamçı ekstremizm ABŞ üçün əsas təhdiddirmi və o yox olacaq, yoxsa mövcudluğunu davam etdirəcək?
Cozef Fridman: O, ABŞ üçün problemdir, amma mövcudluq təhdidi deyil.
Bu məsələ münasib şəkildə həll edilməlidir. Bizim digər xarici siyasət maraqlarımız var.
Keçən əsrdə, Birinci və İkinci Dünya Müharibələri zamanı və Soyuq Müharibə dövründə ABŞ xarici siyasətinin əsas diqqəti
Almaniya ilə Rusiya arasındakı münasibətlərə yönəlmişdi, çünki onlar birlikdə bizi təhdid edə biləcək yeganə qüvvədir.
Əsas qayğımız bunun baş verməməsini təmin etmək idi.
Əgər sən ukraynalısan, sənə kömək edə biləcək yeganə tərəf ABŞ-dır.
Keçən həftə, təxminən 10 gün əvvəl, Avropadakı Amerika quru qoşunlarının baş
komandanı general Ben Hodges Ukraynaya səfər etdi.
O orada elan etdi ki, ABŞ hərbi məsləhətçiləri tezliklə rəsmi olaraq Ukraynaya gələcəklər.
O, əslində orada Ukrayna döyüşçülərinə medallar təqdim etdi, baxmayaraq ki, ABŞ hərbi protokolu
xarici şəxslərə medalların verilməsini qadağan edir.
Amma o bunu etdi, çünki Ukrayna ordusunun onun ordusu olduğunu göstərmək istəyirdi. Sonra o getdi.
Və indi ABŞ silahlar, artilleriya və digər hərbi texnika ilə Baltik ölkələrinə – Baltik ölkələrinə,
Rumıniyaya, Polşaya və Bolqarıstana təchizat edir.
Bu çox maraqlı bir fikirdir.
Dünən ABŞ Ukraynaya silah tədarük etməyi planlaşdırdığını elan etdi.
Bu rədd edildi, amma onlar bunu edirlər, silahlar çatdırılır.
Və bütün bu hərəkətlərdə ABŞ NATO-dan kənar fəaliyyət göstərir.
Bu, NATO qərarlarının bütün NATO üzvləri tərəfindən yekdilliklə qəbul edilməli olması ilə bağlıdır.
Bütün bunların məqsədi odur ki, ABŞ Rusiyanın ətrafında sanitariya kordonu, yəni təhlükəsizlik kəməri yaradır.
Və Rusiya bunu bilir. Rusiya hesab edir ki, ABŞ Rusiya Federasiyasını məhv etməyi niyyət edir.
Məncə, biz onları öldürmək istəmirik, sadəcə bir az incitmək və ya onlara zərər vermək istəyirik.
Hər halda, indi yenidən köhnə oyuna qayıtmışıq.
Və əgər bir polyakdan, macardan və ya rumindən soruşsan, onlar almanlardan tamamilə fərqli bir dünyada yaşayırlar,
almanlar isə ispanlardan tamamilə fərqli bir dünyada yaşayırlar.
Beləliklə, Avropada fikir ayrılığı var.
Amma mən sizə dəqiq deyəcəyəm ki, ukraynalılar nəyi üstün tutacaqlar: onlar ABŞ-ı ölkələrinə gətirməyə çalışacaqlar.
Amerika Birləşmiş Ştatları öz fundamental marağından çıxaraq dünyanın bütün okeanlarını nəzarətdə saxlayır.
Heç bir güc bunu heç vaxt etməyib.
Bu səbəbdən biz dünyanın ölkələrinə işğal edirik və onlar bununla bağlı heç nə edə bilməzlər.
Bu çox gözəl bir şeydir.
Okeanlarda və kosmosda nəzarəti qorumaq gücümüzün əsasını təşkil edir.
Düşmən donanmasını məğlub etməyin ən yaxşı yolu onun tikilməsinə mane olmaqdır.
Britaniyalıların heç bir Avropa dövlətinin donanma qura bilməməsini təmin etmək üçün
Avropalıları bir-birilə vuruşdurmaları idi.
Tövsiyə edəcəyim siyasət Ronald Reyqanın İran və İraqda tətbiq etdiyi siyasətdir.
O müharibədə hər iki tərəfi dəstəklədi ki, onlar bir-biri ilə vuruşsunlar, bizə qarşı yox.
Bu sinik idi, əxlaqi cəhətdən qınanacaq idi, amma işə yaradı.
Və məqsəd də budur: ABŞ bütün Avrasiyanı işğal edə bilməz.
Oraya çəkmələrimiz yerə dəyən kimi biz demoqrafik baxımdan azlıqdayıq.
Biz bir ordunu məğlub edə bilərik, amma İraqı işğal etmək imkanımız yoxdur.
Sadəcə 130 000 ABŞ əsgərinin 25 milyon əhalisi olan bir ölkəni işğal etməsi fikri...
New Yorkda polis zabitlərinin sakinlərə nisbəti ABŞ əsgərlərinin İraq əhalisinə nisbətindən daha yüksəkdir.
Beləliklə, biz hər yerdə hərbi müdaxilə etməyə imkanımız yoxdur, amma ilk növbədə bir-biri ilə döyüşən qüvvələri dəstəkləməyə
imkanımız var ki, onlar diqqətlərini özlərinə yönəldə bilsinlər – onları siyasi, maliyyə və hərbi cəhətdən, silah
təchizatı və ABŞ məsləhətçilərinin göndərilməsi ilə dəstəkləmək.
Və fövqəladə hallarda, Yaponiyada etdiyimiz kimi yox, Vyetnamda, İraqda və Əfqanıstanda
olduğu kimi, məhvedici zərbələrlə müdaxilə edin.
Əvvəlcədən zərbə taktikası düşməni məğlub etmək üçün nəzərdə tutulmayıb, əksinə onları tarazlıqdan salmaq üçündür.
Biz bunu hər müharibədə sınamışıq, məsələn, Əfqanıstanda, orada Əl-Qaidəni tarazlıqdan saldıq.
Bizim problemimiz odur ki, biz çox gənc və ağılsız olduğumuz üçün düşmənlərimizi tarazlıqdan salırıq, əvəzinə deyə:
Biz yaxşı iş gördük, indi evə gedək, deyək:
Vay, bu çox asan oldu. Gəlin burada da demokratiya quraq.
Bu, bizi məğlub edən zehn zəifliyimizin anı idi.
Buna görə də cavab odur ki, ABŞ bütün Avrasiyada hərbi müdaxilə apara bilməz.
Müdaxilə seçici və mümkün qədər nadir olmalıdır.
Hərbi müdaxilə bizim üçün xüsusi haldır, son çarədir.
Biz birinci addımda ABŞ qoşunlarını göndərə bilmərik.
Amma əgər biz ABŞ qoşunlarını göndərsək, onda, təcrübədən artıq aydın başa düşdüyümüz kimi,
Müdaxilə məhdud olmalı və nəhəng ölçülərə çatmamalıdır.
Ümid edirik ki, bu dəfə başa düşdük, çünki uşaqların dərsdə öyrənməsi adətən bir az vaxt alır.
Amma sən tamamilə haqlısan, biz imperiya olaraq bunu (hər yerdə müdaxilə etməyi) edə bilmərik.
Britaniyalılar o vaxt Hindistanı işğal etməmişdilər; onlar sadəcə Hindistanın ayrı-ayrı dövlətlərini ələ
keçirib bir-biri ilə mübarizə aparmalarına imkan verdilər.
Britaniyalılar Hindistan ordusuna britaniyalı zabitləri təyin ediblər.
Qədim romalılar Roma imperiyasının hüdudlarından kənardakı ucqar bölgələrə qoşun göndərmirdilər, bunun
əvəzinə orada Roma tərəfdarı padşahlar təyin edirdilər.
Bu padşahlar digər ölkələrdə Roma imperiyası adından hökmranlıq edirdilər və imperiyanın sərhədlərində
Roma tərəfdarı sülhü qorumaq məsuliyyətini daşıyırdılar.
Məsələn, bu, Parfiya imperiyası ilə belə idi.
Beləliklə, işğal olunmuş ərazilərdə birbaşa hökmranlıq etməyə çalışan imperiyalar uğursuz olur,
məsələn, nasist imperiyasının nümunəsində olduğu kimi.
Çünki heç kimin birbaşa hökmranlıq etmək üçün kifayət qədər gücü yoxdur.
Bununla bağlı ağıllı olmalısan.
Hər halda, bu bizim problemimiz deyil.
Əslində bu, bizim məhz bir imperiya olduğumuz deməkdir.
Lakin biz rahatlaşa, evə gedə və heç nədən narahat olmağı dayandıra biləcəyimizi düşünməməliyik.
Biz hələ kitabın yalnız üç fəsli oxumuşuq.
Tamaşaçılardan növbəti sual:
Mən sizi düzgün başa düşdümsə, Avropa valyutası olan avro sağ qalmayacaq ...?
George Friedman: İndi rusların qarşısında duran sual budur: onlar Ukraynanın Rusiya ilə Qərb arasında ən azı neytral qalacaq tampon
zonası olmasını istəyirlərmi, yoxsa Qərb Ukraynaya o qədər irəliləyəcək ki, Qərb (NATO) Stalingraddan
cəmi 100 km, Moskvadan isə 500 km aralıda olacaq?
Rusiya üçün Ukraynanın statusu mövcudluq məsələsidir.
Və ruslar bu məsələni sadəcə tərk edib buraxa bilməzlər.
Amerika Birləşmiş Ştatları üçün, əgər Rusiya Ukraynaya müdaxiləsini davam etdirsə, biz Rusiyanı dayandıracağıq.
Bu məqsədlə tədbirlər görüldü və bunun üçün günah General Hodges-in üstünə atıldı.
Bu, Rumıniya, Bolqarıstan, Polşa və Baltik ölkələrində – Qara dəniz ilə Baltik dənizi arasında yerləşən,
Pilsudskinin arzuladığı Intermarium ərazisində qoşunların əvvəlcədən yerləşdirilməsi haqqındadır.
Bu, ABŞ üçün üstünlük verilən həll yoludur.
Və cavabını bilmədiyimiz məsələ sualdır:
Almaniya bu vəziyyətdə nə edəcək?
Avropada həqiqi naməlum dəyişən almanlardır. Əgər ABŞ bu təhlükəsizlik kəmərini Ukraynada deyil,
qərbdə qurarsa, Ukraynada Rusiyanın təsiri zəifləyəcək.
Biz Almaniyanın mövqeyinin nə olacağını bilmirik.
Almaniya çox qəribə vəziyyətdədir.
Keçmiş Almaniya kansleri Gerhard Schröder Qazpromun nəzarət şurasının üzvüdür.
Almanların ruslarla çox mürəkkəb münasibətləri var.
Amma onlar özləri nə etməli olduqlarını bilmirlər.
Onlar mallarını ixrac etməlidirlər və ruslar onları ala bilərlər.
Digər tərəfdən, onlar digər şeyləri tikmək üçün lazım olan azad ticarət zonasını itirirlər.
Amerika Birləşmiş Ştatlarının əsas narahatlığı alman kapitalının və alman texnologiyalarının rus
xammal ehtiyatları və rus əməyilə birləşməsidir.
Bir əsrdir ABŞ-ın qarşısını almağa çalışdığı unikal kombinasiyanı yaratmaq üçün birləşdirin.
Beləliklə, bu alman-rus birgə hərəkətinin baş verməsinin qarşısını necə ala bilərik?
ABŞ masaya kartlarını qoymağa hazırdır: bu, Baltik dövlətlər ilə Qara dəniz arasında xəttdir.
Rusiyanın tərəfində kartlar həmişə masanın üzərində olub.
Onlar üçün vacibdir ki, Ukrayna Qərb tərəfdarı ölkə yox, neytral ölkə olsun.
Belarus burada fərqli məsələdir.
Yaxşı, kim bu suala – almanların bu vəziyyətdə nə edəcəklərinə – cavab verə bilirsə, o, mənə
növbəti 20 ilin tarixinin necə olacağını da deyə bilər.
Amma təəssüf ki, almanlar bu qərarı dəfələrlə verməli olurlar.
Və bu Almaniyanın əbədi problemidir.
Almaniya iqtisadi cəhətdən son dərəcə güclüdür, lakin eyni zamanda geosiyasi baxımdan çox kövrəkdir.
Və onlar heç vaxt bilmirlər ki, ixraclarını necə və harada sata bilərlər.
1871-ci ildən bəri bu həmişə Almaniya sualı olub. Və Avropa üçün sual.
Alman məsələsini nəzərdən keçirin, bu məsələ indi yenidən ortaya çıxır.
Bu, verməli olduğumuz növbəti sualdır – amma biz bunu vermirlərik, çünki almanların nə edəcəyini bilmirik.