WEBVTT

00:00.014 --> 00:02.048
د سټراټفور وینا: "د المان-روسیې پر
ملګرتیا د امریکا د بریدونو ۱۰۰ کاله"

00:02.048 --> 00:04.286
د شیکاګو د نړیوالو چارو شورا. ۴ فبروري ۲۰۱۵، شیکاګو، متحده ایالات

00:04.286 --> 00:11.104
زما نوم نیک برانډ دی، او زه د نړیوالو چارو په
اړه د شیکاګو شورا کې د ګډو پروګرامونو رییس یم.

00:11.104 --> 00:13.280
د راتګ څخه مننه

00:13.280 --> 00:17.489
زه غواړم له دې فرصت څخه په استفادې جورج
فریډمن ته دلته د شیکاګو شورا ته ښه راغلاست ووایم.

00:17.489 --> 00:22.120
زما په اند دا دلته د هغه لومړی ځل
دی، له موږ سره د یوځای کېدو څخه مننه.

00:22.120 --> 00:24.560
جورج فریدمن: هیڅ ځای د تل لپاره په سوله کې پاتې نشي.

00:24.560 --> 00:28.920
حتی امریکا هم نه، زما مطلب دا دی چې موږ
(امریکا) تل له جګړو سره مل یو (یا ترې اغېزمن یو).

00:28.920 --> 00:37.240
زما شک دی چې اروپا به لویو جګړو ته بېرته
ورنګرځي، خو هغه به نورمال بشري شرایطو ته راستنه شي:

00:37.240 --> 00:42.640
دا به خپلې جګړې ولري، خپل د سولې وختونه
به ولري، او خپل ژوند به له لاسه ورکوي.

00:42.640 --> 00:51.560
د تېرې جګړې په څېر به ۱۰۰ میلیونه مرګونه نه وي، خو زما په
اند د اروپا د استثنايي والي مفکوره به په دې کې ونډه ولري.

00:51.560 --> 00:57.200
په اروپا کې به جګړې وشي؛ لا دمخه په
یوگوسلاویا کې جګړې شوي دي او اوس په اوکراین کې هم.

00:57.200 --> 01:02.880
له متحده ایالاتو سره د اروپا اړیکې –
موږ له اروپا سره هیڅ اړیکې نه لرو.

01:02.880 --> 01:10.160
مونږ له رومانیاوې او فرانسې سره اړیکې لرو، خو
داسې اروپا نشته چې امریکا ورسره اړیکې ولري.

01:10.160 --> 01:21.348
د اورېدونکو له خوا پوښتنه: ایا اسلامي افراطیت
د متحده ایالاتو لپاره تر ټولو لوی ګواښ دی، او

01:21.348 --> 01:28.380
ایا دا به له منځه لاړ شي او که به دوام وکړي؟

01:31.409 --> 01:38.760
جورج فریدمن: هغه د متحده ایالاتو لپاره
یوه ستونزه ده، خو د شتون لپاره ګواښ نه دی.

01:38.760 --> 01:46.120
دې ته باید په مناسبه توګه رسیدګي وشي. موږ نورې بهرنۍ پالیسۍ لرو.

01:46.120 --> 01:54.407
په تېره پېړۍ کې، په لومړۍ او دویمه نړیواله جګړه او د سړې جګړې پر
مهال، د امریکا د بهرنۍ پالیسۍ اصلي تمرکز د جرمني

01:54.407 --> 02:01.520
او روسیې ترمنځ پر اړیکو و، ځکه چې دوی دواړه په
ګډه یوازینۍ هغه ځواک دی چې موږ ته ګواښ پېښولی شي.

02:01.520 --> 02:06.400
زموږ اصلي اندېښنه دا وه چې ډاډ ترلاسه کړو چې دا کار ونه شي.

02:06.400 --> 02:10.926
که تاسو اوکراینۍ یاست، نو تاسو به د هغه
یوازیني مرسته کوونکي په لټه کې یاست چې له تاسو

02:10.926 --> 02:13.400
سره مرسته وکړای شي، او هغه د متحده ایالاتو دي.

02:13.400 --> 02:22.320
تېره اونۍ، یا شاوخوا لس ورځې وړاندې، په اروپا کې د امریکايي ځمکنیو
ځواکونو لوی درستیز، جنرال بین هوجس، له اوکراین څخه لیدنه وکړه.

02:22.320 --> 02:28.400
هغه هلته اعلان وکړ چې د امریکا پوځي سلاکاران
به ډېر ژر په رسمي توګه اوکراین ته راورسیږي.

02:28.400 --> 02:37.840
هغه په حقیقت کې هلته اوکرایني جنګیالیو ته مډالونه ورکړل، سره له دې
چې د امریکا پوځي پروتوکول بهرنیانو ته د مډالونو ورکول منع کوي.

02:37.840 --> 02:43.941
خو هغه دې کار ځکه وکړ چې غوښتل یې وښيي چې د
اوکراین پوځ د هغه خپل پوځ دی. بیا هغه لاړ.

02:43.941 --> 02:53.920
او اوس متحده ایالات بالتیک هیوادونو – بالتیک هیوادونو، رومانیا،
پولنډ او بلغاریا ته – وسلې، توپچي او نورې پوځي تجهیزات ورکوي.

02:53.920 --> 02:57.520
دا یو ډېر په زړه پورې ټکی دی.

02:57.520 --> 03:03.000
پرون، متحده ایالاتو اعلان وکړ چې پلان لري اوکراین ته وسلې ورکړي.

03:03.000 --> 03:10.120
دا رد شوه، خو هغوی دا کار کوي، وسلې رسول کیږي.

03:10.120 --> 03:15.600
او په دې ټولو کړنو کې، امریکا له ناټو څخه بهر عمل کوي.

03:15.600 --> 03:22.380
دا ځکه چې د ناټو پرېکړې باید د ټولو غړو لخوا په اتفاق سره وشي.

03:24.840 --> 03:32.680
د دې ټولې خبرې مطلب دا دی چې امریکا د روسیې شاوخوا
یو قرنطیني کمربند، یعنې یو امنیتي کمربند، جوړوي.

03:32.680 --> 03:39.320
او روسیه په دې پوهیږي. روسیه باور لري چې
امریکا د روسیې فدراسیون د له منځه وړلو نیت لري.

03:39.320 --> 03:44.680
زما په فکر موږ نه غواړو چې هغوی ووژنو، بلکې
یوازې لږ یې ځوروو یا ورته یو څه زیان ورسوو.

03:44.680 --> 03:47.880
په هر حال، موږ اوس بېرته هماغه پخوانۍ لوبې ته راغلي یو.

03:47.880 --> 03:54.367
او که تاسو له یو پولنډي، هنګري یا رومانیایي څخه وپوښتئ، دوی
د جرمنیانو په پرتله په یوه بیخي بله نړۍ کې ژوند کوي، او

03:54.367 --> 03:57.920
جرمنیان د هسپانویانو په پرتله په یوه بیخي بله نړۍ کې ژوند کوي.

03:57.920 --> 04:01.080
نو په اروپا کې اختلاف دی.

04:01.080 --> 04:08.280
خو زه به درته په دقیقه توګه ووایم چې اوکراینيان به څه
غوره کړي: هغوی به هڅه وکړي چې امریکا خپل هېواد ته راولي.

04:08.280 --> 04:14.000
متحده ایالات، د خپل بنسټیزې ګټې له
مخې، د نړۍ ټول سمندرونه کنټرولوي.

04:14.000 --> 04:16.560
هېڅ ځواک دا کار هېڅکله نه دی کړی.

04:16.560 --> 04:21.760
له همدې امله، موږ د نړۍ پر ملتونو یرغل
کوو، او دوی د دې په اړه هېڅ هم نشي کولی.

04:21.760 --> 04:23.920
دا ډېره ښه خبره ده.

04:23.920 --> 04:29.040
پر سمندرونو او فضا کې د کنټرول ساتل زموږ د ځواک بنسټ دی.

04:29.040 --> 04:34.200
د دښمن د بیړۍ غاړې ماتولو لپاره تر
ټولو غوره لاره د هغې د جوړېدو مخنیوی دی.

04:34.200 --> 04:42.880
د برېتانویانو هغه لاره چې ډاډ یې ترلاسه کړ چې هیڅ اروپایي ځواک د
بحري بیړۍ جوړولی نشي، دا وه چې اروپایان یې یو له بل سره وجنګوي.

04:42.880 --> 04:49.240
هغه پالیسي چې زه یې وړاندیز کوم، هغه ده چې
رونالډ ریګن په ایران او عراق کې پلي کړې وه.

04:49.240 --> 04:55.280
هغه په جګړه کې د دواړو خواوو ملاتړ وکړ،
ترڅو هغوی زموږ پر ځای یو له بل سره وجنګیږي.

04:55.280 --> 05:00.400
دا د شکمنو موخو لرونکی و، له اخلاقي
پلوه د غندلو وړ و، خو کار یې وکړ.

05:00.400 --> 05:06.440
او همدا خبره ده: متحده ایالات په داسې
حالت کې نه دي چې ټوله اوراسیا اشغال کړي.

05:06.440 --> 05:13.040
کله چې زموږ بوټان هلته پر ځمکه ولګیږي، موږ له شمیري پلوه کم یو.

05:13.040 --> 05:18.120
موږ یو لښکر ماتولی شو، خو په داسې حالت کې نه یو چې عراق ونیسو.

05:18.120 --> 05:25.240
یوازې دا تصور چې ۱۳۰،۰۰۰ امریکایي سرتیری د
۲۵ میلیونه نفوس لرونکې هېواد اشغال کړی دی...

05:25.240 --> 05:34.760
په نیویارک کې د اوسیدونکو په پرتله د پولیسو د افسرانو
نسبت، د عراق له نفوس سره د امریکایي سرتیرو د نسبت څخه ډیر دی.

05:34.760 --> 05:42.846
نو، موږ په دې حالت کې نه یو چې په هر ځای کې پوځي مداخله وکړو، خو
موږ په دې حالت کې یو، چې تر ټولو لومړی، د هغو ځواکونو ملاتړ وکړو

05:42.846 --> 05:49.490
چې یو له بل سره جنګیږي، ترڅو دوی په خپل ځان تمرکز
وکړای شي – له هغوی سره سیاسي، مالي او پوځي ملاتړ وکړو، د

05:49.490 --> 05:53.000
وسلو په برابرولو او د امریکا د سلاکارانو په لیږلو سره.

05:53.000 --> 05:59.391
او په استثنایي حالاتو کې، لکه څنګه چې موږ په
جاپان کې وکړل، نه، په ویتنام، عراق او

05:59.391 --> 06:03.600
افغانستان کې، د ورانکارو بریدونو له لارې مداخله وکړئ.

06:03.600 --> 06:11.880
د مخکېنیو بریدونو تاکتیک موخه د دښمن
ماتول نه دي، بلکې د هغوی د توازن ګډوډول دي.

06:11.880 --> 06:21.200
موږ دا په هره جګړه کې هڅه کړې، لکه په
افغانستان کې، چېرته چې موږ القاعده بې توازن کړه.

06:21.200 --> 06:28.240
هغه ستونزه چې موږ یې لرو، دا ده چې موږ
ځوان او بې عقله یو، نو د دې پرځای چې ووایو:

06:28.240 --> 06:31.923
مونږ ښه کار وکړ، راځئ اوس کور ته لاړ شو، راځئ ووایو:

06:31.923 --> 06:35.760
وا، دا خو ډېره اسانه وه. راځه دلته هم یوه دیموکراسي جوړه کړو.

06:35.760 --> 06:40.080
دا زموږ د ذهن د کمزورۍ هغه شېبه وه چې پر موږ غالبه شوه.

06:40.080 --> 06:46.560
له همدې امله، ځواب دا دی چې امریکا نشي کولی
په ټوله اوراسیا کې له نظامي پلوه مداخله وکړي.

06:46.560 --> 06:49.920
مداخله باید انتخابي او د امکان تر حده کمه وي.

06:49.920 --> 06:55.160
عسکري مداخله زموږ لپاره یو ځانګړی حالت دی، وروستی چار.

06:55.160 --> 06:58.640
موږ په لومړي ګام کې نشو کولی امریکایي سرتېري واستوو.

06:58.640 --> 07:03.520
خو که موږ امریکايي سرتېري ولېږو، نو بیا، لکه څنګه چې
موږ له تجربې څخه مخکې لا په روښانه توګه پوه شوي یو،

07:03.520 --> 07:08.280
مداخله باید محدوده وي او پراخې بڼې ته ونه رسي.

07:08.280 --> 07:14.240
هیله ده چې دا ځل مو پوه شوي یو، ځکه چې معمولاً
ماشومانو ته په ټولګي کې زده کړه کول یو څه وخت نیسي.

07:14.240 --> 07:19.240
خو ته بیخي پر سمه یې، موږ د یوې امپراتورۍ په
توګه دا کار نشو کولی (هر ځای لاسوهنه کول).

07:19.240 --> 07:27.560
انګرېزانو په هغه وخت کې هند نه و اشغال کړی؛ هغوی یوازې د هند
انفرادي ایالتونه واخیستل او پرې یې ښودل چې یو له بل سره وجنګیږي.

07:27.560 --> 07:31.560
انګرېزانو د هند په پوځ کې برتانوي افسران ګمارلي دي.

07:31.560 --> 07:40.920
قدیم روميانو د خپل امپراتورۍ څخه بهر لرې پرتو سیمو ته
سرتېري نه لېږل، بلکې د هغوی پر ځای يې د روم پلوه پاچاهان ټاکل.

07:40.920 --> 07:48.047
دغو پاچایانو په نورو هېوادونو کې د رومي
امپراتورۍ په استازیتوب حکومت کاوه، او د امپراتورۍ په

07:48.047 --> 07:51.920
سرحدونو کې د روم پلوه سولې ساتلو مسؤلیت یې درلود.

07:51.920 --> 07:55.320
دا د بېلګې په توګه د پارتیانو د امپراتورۍ په اړه همداسې وه.

07:55.320 --> 08:01.645
نو، هغه امپراتورۍ چې په اشغال شویو سیمو کې په
مستقیم ډول د واکمنۍ هڅه کوي، ناکامې کیږي، لکه څنګه چې

08:01.645 --> 08:04.840
د بېلګې په توګه د نازي امپراتورۍ په قضیه کې وشول.

08:04.840 --> 08:08.560
ځکه چې هیڅوک په مستقیم ډول د حکومت کولو لپاره کافي ځواک نه لري.

08:08.560 --> 08:11.120
تاسو باید په دې کې هوښیار اوسئ.

08:11.120 --> 08:13.600
په هر حال، دا زموږ ستونزه نه ده.

08:13.600 --> 08:17.880
د دې اصلي مانا دا ده چې موږ په حقیقت کې یو امپراتوري یو.

08:17.880 --> 08:24.200
خو موږ باید داسې فکر ونه کړو چې اوس ارام کولی شو، کور
ته تللی شو او د هیڅ شي په اړه له اندیښنې لاس واخلو.

08:24.200 --> 08:27.440
موږ تر اوسه د کتاب یوازې شاوخوا درې فصلونه لوستلي دي.

08:27.440 --> 08:32.740
بل پوښتنه له حاضرینو څخه:

08:38.968 --> 08:46.200
ایا ما ستاسو خبره سمه وشنه چې
اروپايي اسعار، یورو، به پاتې نشي...؟

08:46.200 --> 08:53.718
جورج فریډمن: اوس د روسانو پر وړاندې پوښتنه دا ده چې ایا دوی غواړي
اوکراین د روسیې او لویدیځ ترمنځ د یوې محافظتي سیمې په توګه پاتې

08:53.718 --> 09:00.303
شي چې لږ تر لږه به بې طرفه وي – او که لویدیځ به په
اوکراین کې دومره پرمختګ وکړي چې لویدیځ (ناټو) به له ستالینګراد

09:00.303 --> 09:03.800
څخه یوازې ۱۰۰ کیلومتره او له مسکو څخه ۵۰۰ کیلومتره لرې وي؟

09:03.800 --> 09:07.920
د روسیې لپاره، د اوکراین حیثیت یو وجودي پوښتنه ده.

09:07.920 --> 09:12.120
او روسان هم نشي کولای چې په ساده ډول له
دې مسئلې څخه سترګې پټې کړي او پرې یې ږدي.

09:12.120 --> 09:19.800
د متحده ایالاتو لپاره، که روسیه له اوکراین
سره مداخله ته دوام ورکړي، موږ به روسیه ودروو.

09:19.800 --> 09:26.200
په دې اړه اقدامات وشول، چې د هغې پړه پر جنرال هوجس اچول شوه.

09:26.200 --> 09:37.657
دا په رومانیا، بلغاریا، پولنډ او بالتیک هیوادونو کې د ځواکونو د
مخکې له مخکې ځای پرځای کولو په اړه ده – انټرماریوم، د تور سمندر

09:37.657 --> 09:43.160
او بالتیک سمندر ترمنځ هغه سیمه، چې پیلسودسکي یې خوب لیدلی و.

09:43.160 --> 09:47.220
دا د امریکا لپاره غوره حل لاره ده.

09:53.880 --> 09:58.760
او هغه څه چې موږ یې ځواب نه لرو، هغه پوښتنه ده:

09:58.760 --> 10:03.120
المان به په دې حالت کې څه وکړي؟

10:03.120 --> 10:11.599
په اروپا کې اصلي ناڅرګنده متغیر جرمنیان دي. که
امریکا دا امنیتي کمربند جوړ کړي، نه په اوکراین کې بلکې

10:11.599 --> 10:15.880
لوېدیځ ته، نو په اوکراین کې به د روسیې نفوذ کم شي.

10:15.880 --> 10:19.320
موږ نه پوهیږو چې د جرمني دریځ به څه وي.

10:19.320 --> 10:22.200
المان په یوه ډېر عجیب حالت کې دی.

10:22.200 --> 10:27.040
د جرمني پخوانی لومړی وزیر ګیرهارډ
شروډر د ګازپروم په څارونکې شورا کې دی.

10:27.040 --> 10:30.640
جرمنیان له روسانو سره ډېر پېچلی اړیکې لري.

10:30.640 --> 10:33.200
خو هغوی پخپله نه پوهیږي چې څه وکړي.

10:33.200 --> 10:37.400
هغوی خپل توکي صادرولو ته اړتیا لري، او روسان یې پیرودلی شي.

10:37.400 --> 10:43.640
له بلې خوا، دوی خپل د ازادې سوداګرۍ زون له لاسه
ورکوي، چې دوی ورته د نورو شیانو د جوړولو لپاره اړتیا لري.

10:43.640 --> 10:53.000
د متحده ایالاتو اصلي اندېښنه دا ده چې د جرمني پانګه او
ټکنالوژۍ به د روسیې له خامو موادو او کاري ځواک سره یوځای شي.

10:53.000 --> 11:01.100
داسې یو ځانګړی ترکیب جوړوي چې متحده
ایالات یې له یوې پېړۍ راهیسې د مخنیوي هڅه کوي.

11:03.120 --> 11:08.920
نو موږ څنګه کولی شو د دې
جرمني-روسي ترکیب د رامنځته کېدو مخه ونیسو؟

11:08.920 --> 11:18.460
امريکا چمتو ده چې خپل کارتونه پر مېز کېږدي: دا
د بالتیک هېوادونو او سياه سمندر ترمنځ کرښه ده.

11:34.440 --> 11:38.360
د روسیې له خوا، کارډونه تل پر میز وو.

11:38.360 --> 11:43.560
د هغوی لپاره دا خورا مهمه ده چې اوکراین
یوه بې طرفه هیواد شي، نه د لویدیځ پلوه.

11:43.560 --> 11:46.280
دلته بېلاروس یو بل موضوع دی.

11:46.280 --> 11:53.051
ښه، هر څوک چې زما لپاره دې پوښتنې ته ځواب ورکولی شي
چې جرمنیان به په دې حالت کې څه وکړي، هغه ماته دا

11:53.051 --> 11:56.640
هم ویلی شي چې د راتلونکو شلو کلونو تاریخ به څنګه وي.

11:56.640 --> 12:01.120
خو له بده مرغه، جرمنیان باید دا پریکړه بیا بیا وکړي.

12:01.120 --> 12:04.480
او دا د جرمني تلپاتې ستونزه ده.

12:04.480 --> 12:10.880
المان له اقتصادي پلوه خورا ځواکمن دی، خو په
ورته وخت کې له جیوپولیټیکي پلوه ډېر نازک دی.

12:10.880 --> 12:14.560
او هغوی هېڅکله نه پوهیږي چې خپل صادرات څنګه او چېرته پلوري.

12:14.560 --> 12:21.120
له ۱۸۷۱ کال راهیسې، دا تل د جرمني
پوښتنه وه. او د اروپا لپاره پوښتنه.

12:21.120 --> 12:26.120
د جرمنۍ مسله په پام کې ونیسئ، چې اوس بیا راپورته کیږي.

12:26.120 --> 12:35.600
دا هغه راتلونکې پوښتنه ده چې موږ باید ویې کړو – خو موږ
دې کار ته ځکه نه شو، چې نه پوهیږو جرمنیان به څه وکړي.