Суханронии Stratfor: «100 сол ҳамлаҳои ИМА ба дӯстии олмонӣ-русӣ»
Шӯрои Чикаго оид ба умури ҷаҳонӣ. 4 феврали 2015, Чикаго, ИМА
Номи ман Ник Бранд аст ва ман Директори барномаҳои муштарак дар Шӯрои Чикаго оид ба умури ҷаҳонӣ ҳастам.
Ташаккур барои омадан.
Ман мехоҳам аз ин фурсат истифода барам, то Ҷорҷ Фридманро дар Шӯрои Чикаго истиқбол кунам.
Ман фикр мекунам, ки ин аввалин бори ӯ дар инҷо аст, ташаккур барои ҳамроҳ шудан ба мо.
Ҷорҷ Фридман: Ҳеҷ ҷой наметавонад ҳамеша осоишта бимонад.
Ҳатто ИМА ҳам не, ман мегӯям, ки мо (ИМА) ҳамеша бо ҷангҳо ҳамроҳем (ё аз онҳо таъсир мегирем).
Ман гумон мекунам, ки Аврупо ба ҷангҳои бузург барнамегардад, аммо ба шароити муқаррарии инсонӣ бармегардад:
Он ҷангҳояшро хоҳад дошт, замонҳои сулҳашро хоҳад дошт ва ҷони худро аз даст хоҳад дод.
Чунон ки дар ҷанги гузашта 100 миллион нафар ҷон бохтанд, ин дафъа чунин теъдод ҷонбохтӣ нахоҳад шуд, аммо, ба
назари ман, идеяи истисноияти Аврупо ба ин мусоидат хоҳад кард.
Дар Аврупо низоъҳо хоҳанд буд; аллакай дар Югославия низоъҳо буданд ва ҳоло низ дар Украина.
Муносибатҳои Аврупо бо Иёлоти Муттаҳида – мо бо Аврупо ҳеҷ муносибат надорем.
Мо бо Руминия ва Фаронса муносибат дорем, аммо ягон Аврупое нест, ки ИМА бо он муносибат дошта бошад.
Савол аз ҳозирин: Оё ифротгароии исломӣ хатарест асосӣ барои Иёлоти Муттаҳида ва оё он нопадид мешавад ё идома хоҳад ёфт?
Ҷорҷ Фридман: Ӯ барои Иёлоти Муттаҳида мушкил аст, аммо таҳдиди мавҷудиятӣ нест.
Бо ин бояд муносиб бархӯрд кард. Мо манфиатҳои дигари сиёсати хориҷӣ дорем.
Диққати асосии сиёсати хориҷии ИМА дар асри гузашта, дар Ҷанги Якуми Ҷаҳонӣ, Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ ва давраи Ҷанги Сард
муносибатҳои байни Олмон ва Русия буд, зеро онҳо якҷоя ягона қудрате ҳастанд, ки метавонанд моро таҳдид кунанд.
Аслитарин нигаронии мо ин буд, ки ин рӯй надиҳад.
Агар шумо украини бошед, шумо танҳо касеро меҷӯед, ки метавонад ба шумо кӯмак кунад, ва ин Иёлоти Муттаҳидаи Амрико аст.
Ҳафтаи гузашта, ё тақрибан 10 рӯз пеш, фармондеҳи қувваҳои заминии ИМА дар Аврупо, генерал Бен Ҳоджс, ба Украина ташриф овард.
Ӯ дар он ҷо эълон кард, ки машваратчиёни низомии ИМА ба зудӣ расман ба Украина хоҳанд расид.
Вай дар асл дар он ҷо ба ҷангҷӯёни украинӣ медалҳо тақдим кард, гарчанде ки протоколи низомии
ИМА тақдими медалҳоро ба хориҷиён манъ мекунад.
Аммо ӯ ин корро кард, зеро мехост нишон диҳад, ки артиши Украина артиши ӯст. Сипас ӯ рафт.
Ва ҳоло Иёлоти Муттаҳидаи Амрико ба давлатҳои Балтика – давлатҳои Балтика, Руминия, Полша ва Булғористон –
силоҳ, артиллерия ва дигар таҷҳизоти низомӣ таъмин мекунад.
Ин нуқта хеле ҷолиб аст.
Дирӯз Иёлоти Муттаҳида эълон кард, ки нақша дорад ба Украина силоҳ таъмин кунад.
Ин рад карда шуд, аммо онҳо ин корро мекунанд, силоҳҳо таҳвил мешаванд.
Ва дар ҳамаи ин амалиётҳо ИМА берун аз НАТО амал мекунад.
Ин аз он сабаб аст, ки қарорҳои НАТО бояд бо иттифоқи овозҳои ҳамаи аъзои НАТО қабул шаванд.
Мақсади тамоми ин кор ин аст, ки ИМА гирди Русия як кордони санитарӣ, яъне камарбанди амниятиро эҷод мекунад.
Ва Русия инро медонад. Русия бовар дорад, ки ИМА ният дорад Федератсияи Русияро нобуд кунад.
Ман фикр мекунам, ки мо намехоҳем онҳоро бикушем, балки танҳо каме осеб расонем ё ба онҳо зарар расонем.
Дар ҳар сурат, мо ҳоло боз ба бозии қадимӣ баргаштем.
Ва агар шумо аз поляк, венгр ё румин пурсед, онҳо дар як ҷаҳони комилан дигар нисбат ба олмонҳо зиндагӣ мекунанд, ва олмонҳо
дар як ҷаҳони комилан дигар нисбат ба испаниҳо зиндагӣ мекунанд.
Пас дар Аврупо ихтилоф вуҷуд дорад.
Аммо ман ба шумо дақиқ мегӯям, ки украинҳо чӣ чизро афзал медонанд: онҳо кӯшиш
мекунанд, ИМА-ро ба кишвари худ ворид кунанд.
Иёлоти Муттаҳида, ки дар манфиати аслии худ амал мекунад, ҳамаи уқёнусҳои ҷаҳонро назорат мекунад.
Ҳеҷ қудрате ҳеҷ гоҳ ин корро накардааст.
Ба ҳамин сабаб, мо ба кишварҳои ҷаҳон ҳамла мекунем ва онҳо ҳеҷ коре карда наметавонанд.
Ин кори хеле хуб аст.
Нигоҳ доштани назорат бар уқёнусҳо ва дар фазо асоси қудрати мост.
Беҳтарин роҳ барои мағлуб кардани флотилияи душман ин аст, ки аз сохтани он пешгирӣ кунед.
Бритониҳо барои он ки ҳеҷ як қудрати аврупоӣ натавонад флот созад, аврупоиёнро маҷбур карданд, ки бо ҳамдигар ҷанг кунанд.
Сиёсате, ки ман тавсия медиҳам, ҳамон аст, ки Роналд Рейган дар Эрон ва Ироқ татбиқ кард.
Ӯ ҳар ду ҷонибро дар ҷанг дастгирӣ кард, то онҳо ба ҷои мо бо ҳамдигар меҷанганд.
Ин циникӣ буд, аз ҷиҳати ахлоқӣ маҳкум буд, аммо он кор кард.
Ва ҳамин аст нуқта: Иёлоти Муттаҳида дар мавқеи ишғоли тамоми Евразия нест.
Ҳамин лаҳза, ки ботинкҳои мо он ҷо ба замин меафтанд, мо аз ҷиҳати демографӣ камшуморем.
Мо метавонем артишро мағлуб кунем, аммо дар мавқеи ишғоли Ироқ нестем.
Худ ин идея, ки 130 000 сарбози ИМА кишвариеро бо 25 миллион аҳолӣ ишғол кардаанд...
Нисбати афсарони пулис ба аҳолӣ дар Ню-Йорк аз нисбати сарбозони ИМА ба аҳолии Ироқ бештар аст.
Пас, мо дар мавқеи дахолати низомӣ дар ҳама ҷо нестем, аммо пеш аз ҳама метавонем қувваҳое, ки бо ҳам меҷанганд, дастгирӣ кунем,
то онҳо тавонанд диққаташонро ба худашон равона кунанд – онҳоро сиёсӣ, молиявӣ ва низомӣ дастгирӣ
намоем, бо таъмини силоҳ ва фиристодани машваратчиёни ИМА.
Ва дар ҳолатҳои фавқулодда, мисли он чизе ки мо дар Ҷопон кардем, не, дар Ветнам, Ироқ ва
Афғонистон бо ҳамлаҳои халалдоркунанда дахолат кунед.
Тактикаи зарбаҳои пешакӣ барои мағлуб кардани душман пешбинӣ нашудааст, балки барои аз
мувозинати онҳо берун кардани онҳо равона шудааст.
Мо инро дар ҳар ҷанг, масалан дар Афғонистон, санҷидем, ки дар он ҷо мо Ал-Қоидаро аз мувозина баровардем.
Мушкилие, ки мо дорем, аз он сабаб ки хеле ҷавон ва нодон ҳастем, ин аст, ки мо душманони
худро аз мувозина мебарорем, ба ҷои он ки бигӯем:
Мо кори хуб анҷом додем, ҳоло биёед ба хона равем, биёед гӯем:
Оҳ, ин хеле осон буд. Биёед дар ин ҷо низ демократия бунёд кунем.
Ин лаҳзаи заъфи ақли мост, ки бар мо ғолиб омад.
Аз ин рӯ, посух ин аст, ки ИМА наметавонад дар ҳама ҷо дар Евразия бо қувваи низомӣ дахолат кунад.
Мудохила бояд интихобӣ ва то ҳадди имкон кам бошад.
Мудохилаи низомӣ барои мо ҳолати махсус аст, чораест, ки танҳо дар охир ба кор бурда мешавад.
Мо наметавонем дар қадами аввал нерӯҳои ИМА-ро фиристем.
Аммо агар мо нерӯҳои ИМА-ро фиристем, пас, чунон ки мо аллакай аз таҷриба равшан фаҳмидем,
Мудохила бояд маҳдуд бошад ва набояд ба андозаҳои азим расад.
Умедворам, ки ин дафъа мо фаҳмидем, зеро одатан ба кӯдакон барои омӯхтан дар синф вақт лозим аст.
Аммо шумо комилан дуруст мегӯед, мо ҳамчун як империя наметавонем ин корро (дар ҳама ҷо дахолат кардан) анҷом диҳем.
Бритониҳо дар он замон Ҳиндустонро ишғол накарданд; онҳо танҳо давлатҳои алоҳидаи Ҳиндустонро
гирифта, онҳоро ба мубориза бо ҳамдигар водор карданд.
Бритониҳо афсарони бритониро дар артиши Ҳиндустон таъин кардаанд.
Римлиёни қадимӣ ба минтақаҳои дурдаст берун аз Империяи Римӣ нерӯҳои низомӣ намефиристоданд, балки
дар он ҷо подшоҳони тарафдори Римро таъин мекарданд.
Ин подшоҳон дар кишварҳои дигар ба номи Империяи Рум ҳукмронӣ мекарданд ва масъули нигоҳдории
сулҳи тарафдори Рум дар марзҳои империя буданд.
Масалан, ин ҳолат дар Бошқарории Парфия низ вуҷуд дошт.
Пас, империяҳое, ки кӯшиш мекунанд дар қаламравҳои ишғолшуда мустақиман ҳукмронӣ кунанд,
ноком мешаванд, мисли, масалан, империяи нацистӣ.
Зеро ҳеҷ кас қудрати кофӣ надорад, ки бевосита ҳукмронӣ кунад.
Шумо бояд дар ин бора зирак бошед.
Ба ҳар ҳол, ин мушкили мо нест.
Дар асл ин маънои онро дорад, ки мо ҳамчун як империя ҳастем.
Аммо мо набояд фикр кунем, ки метавонем ором шавем, ба хона равем ва дигар дар бораи ҳеҷ чиз хавотир нашавем.
Мо то ҳол танҳо тақрибан се бобро аз китоб хондаем.
Саволи навбатӣ аз тамошобинон:
Оё ман дуруст фаҳмидам, ки пули аврупоӣ, евро, зинда намемонад...?
Ҷорҷ Фридман: Саволе, ки ҳоло барои русҳо дар миз аст, ин аст, ки оё онҳо мехоҳанд Украина ҳамчун минтақаи муҳофизатӣ байни Русия
ва Ғарб бошад, ки ҳадди ақал бетараф мемонад, ё Ғарб то он дараҷа ба Украина пеш меравад, ки Ғарб (НАТО) танҳо 100 км
дуртар аз Сталинград ва 500 км дуртар аз Маскав қарор гирад?
Барои Русия, мақоми Украина саволи ҳастӣ аст.
Ва русҳо наметавонанд танҳо аз ин масъала даст кашида, онро партоянд.
Барои Иёлоти Муттаҳида, агар Русия ба дахолат ба Украина идома диҳад, мо Русияро бозмедорем.
Барои ин чораҳо андешида шуданд ва барои ин генерал Ҳодҷес гунаҳгор дониста шуд.
Ин дар бораи пешакӣ ҷойгиркунии нерӯҳо дар Руминия, Булғористон, Полша ва давлатҳои Балтика – Интермариум,
қаламраве, ки байни Баҳри Сиёҳ ва Баҳри Балтика қарор дорад ва онро Пилсудский орзу мекард.
Ин ҳалли афзалиятнок барои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико аст.
Ва чизе, ки мо ба он ҷавоб надорем, ҳамин савол аст:
Олмон дар ин вазъият чӣ кор хоҳад кард?
Воқеан номаълуми воқеӣ дар Аврупо олмонҳоянд. Агар ИМА ин камарбанди амниятиро созад, на дар Украина,
балки дар ғарб, нуфузи Русия дар Украина коҳиш меёбад.
Мо намедонем, ки мавқеи олмонӣ чӣ хоҳад буд.
Олмон дар вазъияти хеле аҷиб қарор дорад.
Сарвазири собиқи Олмон Герҳард Шредер дар шӯрои назоратии Газпром аст.
Олмонҳо бо русҳо муносибати хеле мураккаб доранд.
Аммо худи онҳо намедонанд, ки чӣ кор кунанд.
Онҳо бояд молҳояшонро содир кунанд ва русҳо метавонанд онҳоро бихаранд.
Аз тарафи дигар, онҳо минтақаи озоди савдои худро аз даст медиҳанд, ки барои бунёди чизҳои дигар ба он ниёз доранд.
Нигаронии аслии ИМА ин аст, ки сармояи олмонӣ ва технологияҳои олмонӣ бо захираҳои ашёи хоми
русӣ ва нерӯи кории русӣ муттаҳид хоҳанд шуд.
Бо ҳам омехта шаванд, то як комбинатсияи беназирро ташкил диҳанд, ки ИМА як аср аст кӯшиш мекунад онро пешгирӣ кунад.
Пас чӣ гуна метавон ин комбинатсияи олмонӣ-русро пешгирӣ кард?
ИМА омода аст, ки кортҳояшро рӯи миз гузорад: ин хатти байни давлатҳои Балтика ва Баҳри Сиёҳ аст.
Аз тарафи Русия, кортҳо ҳамеша рӯйи миз буданд.
Барои онҳо муҳим аст, ки Украина кишвари бетараф шавад, на тарафдори Ғарб.
Дар ин ҷо Беларус масъалаи дигар аст.
Хуб, ҳар касе, ки метавонад ба ман ҷавоб диҳад, ки дар ин вазъият немисон чӣ кор хоҳанд кард, метавонад ба
ман бигӯяд, ки таърихи 20 соли оянда чӣ гуна хоҳад буд.
Аммо, мутаассифона, немисҳо маҷбур мешаванд ин қарорро такрор ба такрор қабул кунанд.
Ва ин мушкили абадии Олмон аст.
Олмон аз ҷиҳати иқтисодӣ хеле пурқудрат аст, аммо ҳамзамон аз назари геополитикӣ хеле ҳассос аст.
Ва онҳо ҳеҷ гоҳ намедонанд, ки чӣ гуна ва дар куҷо метавонанд маҳсулоти содиротии худро фурӯшанд.
Аз соли 1871 инҷониб ин ҳамеша саволи олмонӣ буд. Ва саволи Аврупо.
Масъалаи олмонӣ, ки ҳоло боз ба миён меояд, баррасӣ кунед.
Ин саволи навбатиест, ки мо бояд бипурсем – аммо мо ин корро намекунем, зеро намедонем, ки немисҳо чӣ хоҳанд кард.