WEBVTT 00:00.014 --> 00:02.048 Стратфор чыгышы: «АКШның немец-рус дуслыгына һөҗүмнәренең 100 елы» 00:02.048 --> 00:04.286 Чикаго глобаль мәсьәләләр буенча шурасы. 2015 елның 4 феврале, Чикаго, АКШ 00:04.286 --> 00:11.104 Минем исемем Ник Бранд, һәм мин Чикаго Халыкара Эшләр Шурасында Берләштерелгән Программалар директоры. 00:11.104 --> 00:13.280 Килгәнегез өчен рәхмәт. 00:13.280 --> 00:17.489 Мин бу мөмкинлектән файдаланып, Джордж Фридманны Чикаго шурасына рәхим итәм дип әйтергә телим. 00:17.489 --> 00:22.120 Минемчә, ул монда беренче тапкыр, безгә кушылуыгыз өчен рәхмәт. 00:22.120 --> 00:24.560 Джордж Фридман: Бер урын да мәңге тыныч кала алмый. 00:24.560 --> 00:28.920 АКШ үзе дә түгел, мин әйтәм, без (АКШ) даими рәвештә сугышлар белән янәшә яшибез (яки сугышлар тәэсирендә). 00:28.920 --> 00:37.240 Мин шикләнәм, Европа зур сугышларга кире кайтмаячак, ләкин ул гадәти кешелек шартларына кайтачак: 00:37.240 --> 00:42.640 Аның сугышлары да, тынычлык чаклары да булачак, һәм ул үз гомерләрен югалтачак. 00:42.640 --> 00:51.560 Соңгы сугыштагы кебек 100 миллион үлем булмаячак, ләкин Европаның үзенчәлекле булу идеясе, минемчә, моңа өлеш кертәчәк. 00:51.560 --> 00:57.200 Европада низаглар булачак; Югославиядә инде низаглар булды, хәзер инде Украинада да бар. 00:57.200 --> 01:02.880 Америка Кушма Штатларының Европа белән мөнәсәбәтләре – безнең Европа белән мөнәсәбәтләребез юк. 01:02.880 --> 01:10.160 Безнең Румыния белән, Франция белән мөнәсәбәтләребез бар, ләкин АКШның мөнәсәбәтләре булган Европа юк. 01:10.160 --> 01:28.380 Тамашачылар арасыннан сорау: Исламчы экстремизм АКШ өчен төп куркынычмы, һәм ул юкка чыгачакмы, әллә яшәвен дәвам итәчәкме? 01:31.409 --> 01:38.760 Джордж Фридман: Ул АКШ өчен проблема, ләкин экзистенциаль куркыныч түгел. 01:38.760 --> 01:46.120 Бу мәсьәләне тиешле рәвештә хәл итәргә кирәк. Безнең башка тышкы сәясәт мәнфәгатьләребез бар. 01:46.120 --> 01:54.066 Соңгы гасырда, Беренче һәм Икенче бөтендөнья сугышлары вакытында һәм Салкын сугыш чорында АКШның тышкы сәясәтенең 01:54.066 --> 02:01.520 төп юнәлеше Германия белән Россия мөнәсәбәтләре булды, чөнки алар икесе бергә безгә янаучы бердәнбер көч. 02:01.520 --> 02:06.400 Безнең төп борчуыбыз моның булмавын тәэмин итү иде. 02:06.400 --> 02:13.400 Әгәр син украин булсаң, сиңа ярдәм итә алырлык бердәнбер ил — АКШны эзләячәксең. 02:13.400 --> 02:18.859 Узган атнада, ягъни якынча ун көн элек, Европадагы Американың коры җир көчләре баш 02:18.859 --> 02:22.320 командиры генерал Бен Ходжез Украинаны зиярәт итте. 02:22.320 --> 02:28.400 Ул анда АКШ хәрби киңәшчеләре тиздән рәсми рәвештә Украинага килеп җитәчәкләрен игълан итте. 02:28.400 --> 02:37.840 Чынлыкта ул анда украин сугышчыларына медальләр тапшырды, хәтта АКШ хәрби протоколы чит ил гражданнарына медальләр бирүне тыя. 02:37.840 --> 02:43.941 Ләкин ул моны шулай эшләде, чөнки ул украин армиясенең үзенең армиясе икәнен күрсәтергә теләде. Аннары ул китте. 02:43.941 --> 02:50.244 Һәм хәзер АКШ Балтик дәүләтләренә – Литва, Латвия һәм Эстониягә, шулай ук Румыниягә, Польшага һәм Болгариягә 02:50.244 --> 02:53.920 кораллар, артиллерия һәм башка хәрби техника белән тәэмин итә. 02:53.920 --> 02:57.520 Бу бик кызыклы фикер. 02:57.520 --> 03:03.000 Кичә АКШ Украинаны кораллар белән тәэмин итәргә ниятләвен игълан итте. 03:03.000 --> 03:10.120 Бу кире кагылды, ләкин алар моны эшли, кораллар тапшырыла. 03:10.120 --> 03:15.600 Һәм бу барлык гамәлләрдә дә АКШ НАТОдан тыш эшли. 03:15.600 --> 03:22.380 Бу НАТО карарлары барлык НАТО әгъзалары тарафыннан бертавыштан кабул ителергә тиеш булуы белән аңлатыла. 03:24.840 --> 03:32.680 Бөтен нәрсәнең максаты шунда: АКШ Россия тирәсендә санитар кордон, ягъни куркынычсызлык поясын булдыра. 03:32.680 --> 03:39.320 Һәм Россия моны белә. Россия АКШның Русия Федерациясен юк итәргә ниятләвенә ышана. 03:39.320 --> 03:44.680 Минемчә, без аларны үтерергә теләмибез, ә бары тик бераз гына авырттырырга яки зыян салырга телибез. 03:44.680 --> 03:47.880 Һәрхәлдә, без хәзер иске уенга кире кайттык. 03:47.880 --> 03:54.463 Әгәр син поляктан, венгрдан яки румындан сорасаң, алар немецләрдән бөтенләй башка дөньяда яшиләр, ә 03:54.463 --> 03:57.920 немецләр испаннардан бөтенләй башка дөньяда яшиләр. 03:57.920 --> 04:01.080 Шулай итеп, Европада килешмәү бар. 04:01.080 --> 04:08.280 Ләкин мин сиңа төгәл әйтермен, украиннар нәрсәне өстен күрерләр: алар АКШны үз иленә кертергә тырышачаклар. 04:08.280 --> 04:14.000 АКШ үзенең төп мәнфәгатьләреннән чыгып, бөтен дөнья океаннарын контрольдә тота. 04:14.000 --> 04:16.560 Бернинди дә көч моны беркайчан да эшләмәгән. 04:16.560 --> 04:21.760 Шуңа күрә без дөнья илләрен басып алабыз, һәм алар моны булдырмас өчен берни дә эшли алмыйлар. 04:21.760 --> 04:23.920 Бу бик яхшы әйбер. 04:23.920 --> 04:29.040 Океаннарда һәм космоста контрольне саклау – безнең көчебезнең нигезе. 04:29.040 --> 04:34.200 Дошман флотны җиңүнең иң яхшы ысулы — аны төзүгә юл куймау. 04:34.200 --> 04:42.880 Британияләр бернинди дә Европа дәүләте флот төзи алмасын өчен Европалыларны бер-берсе белән сугыштыру юлы белән тәэмин иттеләр. 04:42.880 --> 04:49.240 Мин тәкъдим итәр идем булган сәясәт — ул Рональд Рейган Иран һәм Иракта кулланган сәясәт. 04:49.240 --> 04:55.280 Ул сугышта ике якны да яклады, шуның өчен алар безгә түгел, ә бер-берсе белән сугыштылар. 04:55.280 --> 05:00.400 Бу циник иде, әхлак ягыннан гаепле иде, ләкин ул эшләде. 05:00.400 --> 05:06.440 Һәм менә төп мәсьәлә: АКШ бөтен Евразияне басып алу мөмкинлегендә түгел. 05:06.440 --> 05:13.040 Безнең ботинкалар шунда җиргә тиюгә үк без демографик яктан азчылыкта калабыз. 05:13.040 --> 05:18.120 Без гаскәрне җиңә алабыз, ләкин Иракны басып алу мөмкинлегебез юк. 05:18.120 --> 05:25.240 130 000 АКШ солдаты 25 миллион кеше яшәгән илне басып алган дигән үзе үк фикер... 05:25.240 --> 05:34.760 Нью-Йоркта полиция хезмәткәрләре санының шәһәр халкына нисбәте АКШ солдатлары санының Ирак халкына нисбәтеннән зуррак. 05:34.760 --> 05:42.641 Шулай итеп, без һәр җирдә хәрби рәвештә катнаша алмыйбыз, ләкин без, беренче чиратта, бер-берсе белән көрәшүче хакимиятләргә 05:42.641 --> 05:49.187 үзләре белән шөгыльләнергә мөмкинлек тудыру өчен сәяси, финанс һәм хәрби ярдәм күрсәтеп, кораллар белән 05:49.187 --> 05:53.000 тәэмин итеп һәм АКШ киңәшчеләрен җибәреп ярдәм итә алабыз. 05:53.000 --> 05:59.654 Һәм гадәттән тыш очракларда, без Япониядә эшләгән кебек түгел, ә Вьетнамда, Иракта һәм 05:59.654 --> 06:03.600 Әфганстанда бозу һөҗүмнәре белән аралашырга кирәк. 06:03.600 --> 06:11.880 Алдан һөҗүм итү тактикасы дошманны җиңү өчен түгел, ә аны тигезсез хәлгә китерү өчен юнәлтелгән. 06:11.880 --> 06:21.200 Без моны һәр сугышта, мәсәлән, Әфганстанда да сынап карадык, анда без Әл-Каидәны тигезлексез хәлгә китердек. 06:21.200 --> 06:28.240 Безнең проблема шунда ки, без бик яшь һәм акылсыз булганга, дошманнарыбызны тигезлектән чыгарабыз, ә болай дияргә тиешбез: 06:28.240 --> 06:31.923 Без яхшы эш башкардык, хәзер өйгә кайтыйк, әйтик: 06:31.923 --> 06:35.760 Уф, бу бик җиңел булды. Монда да демократия төзик. 06:35.760 --> 06:40.080 Бу безне җиңеп алган акылсызлыгыбыз мизгеле иде. 06:40.080 --> 06:46.560 Шуңа күрә җавап шунда: АКШ Евразиянең һәр җирендә хәрби рәвештә катнаша алмый. 06:46.560 --> 06:49.920 Катнашу сайлап башкарылырга һәм мөмкин кадәр сирәк булырга тиеш. 06:49.920 --> 06:55.160 Хәрби интервенция безнең өчен махсус очрак, соңгы чара. 06:55.160 --> 06:58.640 Без беренче адымда АКШ гаскәрләрен җибәрә алмыйбыз. 06:58.640 --> 07:03.520 Әмма әгәр без АКШ гаскәрләрен җибәрсәк, тәҗрибәдән без инде ачык аңлаганча, 07:03.520 --> 07:08.280 Катнашу чикләнгән булырга тиеш һәм зур күләмгә җитмәскә тиеш. 07:08.280 --> 07:14.240 Өметләнәбез, бу юлы без моны аңлаганбыздыр, чөнки гадәттә балаларга дәрестә өйрәнү өчен бераз вакыт кирәк. 07:14.240 --> 07:19.240 Ләкин син һичшиксез хаклы, без империя буларак моны (һәр җиргә тыкшынуны) эшли алмыйбыз. 07:19.240 --> 07:24.808 Шул вакытта британнар Һиндстанны басып алмадылар; алар Һиндстанның аерым дәүләтләрен генә 07:24.808 --> 07:27.560 алып, аларны бер-берсе белән сугыштырдылар. 07:27.560 --> 07:31.560 Британнар Һинд армиясенә британ офицерларын урнаштырганнар. 07:31.560 --> 07:40.920 Борынгы римлылар Рим империясеннән читтәге ерак төбәкләргә гаскәрләр җибәрмәгәннәр, ә анда Рим яклы патшаларны утыртканнар. 07:40.920 --> 07:48.280 Бу патшалар башка илләрдә Рим империясе исеменнән хакимлек иттеләр һәм империя чикләрендә Рим 07:48.280 --> 07:51.920 яклы тынычлыкны саклау өчен җаваплы булдылар. 07:51.920 --> 07:55.320 Мәсәлән, Парфия империясе очрагында да шулай булган. 07:55.320 --> 08:01.667 Шулай итеп, басып алынган территорияләрдә турыдан-туры хакимлек итәргә тырышкан империяләр уңышсыз була, 08:01.667 --> 08:04.840 мәсәлән, нацист империясе очрагында да шулай булды. 08:04.840 --> 08:08.560 Чөнки беркемнең дә турыдан-туры хакимлек итәрлек җитәрлек көче юк. 08:08.560 --> 08:11.120 Син моны акыллы итеп эшләргә тиешсең. 08:11.120 --> 08:13.600 Һәрхәлдә, бу безнең проблема түгел. 08:13.600 --> 08:17.880 Чынлыкта бу безнең империя икәнлегебезне аңлата. 08:17.880 --> 08:24.200 Ләкин без ял итеп, өйгә кайтып, берни турында да борчылмаска мөмкинбез дип уйларга тиеш түгелбез. 08:24.200 --> 08:27.440 Без әле китапның бары тик өч бүлек кенә укып чыктык. 08:27.440 --> 08:32.740 Киләсе сорау тамашачылардан: 08:38.968 --> 08:46.200 Мин дөрес аңладыммы, Европа валютасы – евро – сакланмаячак ...? 08:46.200 --> 08:53.866 Джордж Фридман: Хәзер руслар алдында торган сорау шунда: алар Украинаны Россия белән Көнбатыш арасындагы ким дигәндә нейтраль 08:53.866 --> 08:59.753 буфер зонасы итеп калдырырга телиләрме, әллә Көнбатыш Украина эченә шулкадәр үтеп керерме ки, ул 08:59.753 --> 09:03.800 Сталинградтан нибары 100 км, Мәскәүдән 500 км ераклыкта калачак? 09:03.800 --> 09:07.920 Россия өчен Украинаның статусы – яшәү-юк булу мәсьәләсе. 09:07.920 --> 09:12.120 Һәм руслар бу мәсьәләне гади генә калдырып китә алмыйлар. 09:12.120 --> 09:19.800 Әгәр Русия Украина эшенә тыкшынуын дәвам итсә, без аны туктатачакбыз. 09:19.800 --> 09:26.200 Бу максат өчен чаралар күрелде, һәм моның өчен гаепне генерал Ходжес өстенә йөкләделәр. 09:26.200 --> 09:37.206 Бу Румыниядә, Болгариядә, Польшада һәм Балтик дәүләтләрендә гаскәрләрне алдан урнаштыру турында – Интермариум, Кара диңгез 09:37.206 --> 09:43.160 белән Балтик диңгез арасындагы территория, Пилсудский хыялланган. 09:43.160 --> 09:47.220 Бу АКШ өчен өстенлекле чишелеш. 09:53.880 --> 09:58.760 Һәм без җавап таба алмаган нәрсә — сорау: 09:58.760 --> 10:03.120 Бу хәлдә Германия нишләр? 10:03.120 --> 10:11.472 Европада чын билгесез үзгәрүче — немецлар. Әгәр АКШ бу куркынычсызлык билбауын Украинада түгел, ә көнбатышка 10:11.472 --> 10:15.880 таба төзи икән, Русиянең Украинадагы йогынтысы кимиячәк. 10:15.880 --> 10:19.320 Без немецларның позициясе нинди булачагын белмибез. 10:19.320 --> 10:22.200 Германия бик үзенчәлекле хәлдә. 10:22.200 --> 10:27.040 Элеккеге Германия канцлеры Герхард Шредер «Газпром»ның күзәтү шурасында. 10:27.040 --> 10:30.640 Германиялеләрнең руслар белән мөнәсәбәтләре бик катлаулы. 10:30.640 --> 10:33.200 Ләкин алар үзләре нишләргә белмиләр. 10:33.200 --> 10:37.400 Аларга үз товарларын экспортларга кирәк, һәм руслар аларны сатып ала ала. 10:37.400 --> 10:43.640 Икенче яктан, алар башка әйберләр төзү өчен кирәк булган ирекле сәүдә зонасын югалталар. 10:43.640 --> 10:49.142 АКШның төп борчуы шунда ки, немец капиталы һәм немец технологияләре рус чимал 10:49.142 --> 10:53.000 ресурслары һәм рус хезмәт көче белән берләштереләчәк. 10:53.000 --> 11:01.100 Берләшеп, АКШ йөз ел дәвамында булдырмаска тырышкан уникаль комбинацияне барлыкка китерегез. 11:03.120 --> 11:08.920 Шулай итеп, без бу немец-рус комбинациясенең булуын ничек булдырмакчыбыз? 11:08.920 --> 11:18.460 АКШ үз карталарын өстәлгә салырга әзер: бу — Балтик дәүләтләре белән Кара диңгез арасындагы сызык. 11:34.440 --> 11:38.360 Россия ягыннан карталар һәрвакыт өстәл өстендә булды. 11:38.360 --> 11:43.560 Алар өчен Украинаның көнбатыш яклы түгел, ә нейтраль ил булуы бик мөһим. 11:43.560 --> 11:46.280 Биредә Беларусь башка мәсьәлә. 11:46.280 --> 11:52.794 Ярар, миңа бу сорауга җавап бирә алган һәркем — немецлар бу хәлдә нишләр — шулай ук 11:52.794 --> 11:56.640 киләсе 20 ел тарихы ничек булачагын да әйтә ала. 11:56.640 --> 12:01.120 Ләкин кызганычка каршы, немецларга бу карарны кабат-кабат кабул итәргә туры килә. 12:01.120 --> 12:04.480 Һәм бу Германиянең мәңгелек проблемасы. 12:04.480 --> 12:10.880 Германия икътисади яктан бик көчле, ләкин шул ук вакытта геополитик яктан бик нәзек. 12:10.880 --> 12:14.560 Һәм алар үз экспортын ничек һәм кайда сатарга мөмкин икәнен беркайчан да белмиләр. 12:14.560 --> 12:21.120 1871 елдан бирле бу һәрвакыт немец мәсьәләсе булды. Һәм Европа өчен дә мәсьәлә. 12:21.120 --> 12:26.120 Хәзер яңадан күтәрелә торган немец мәсьәләсен карагыз. 12:26.120 --> 12:35.600 Бу безнең сорарга тиешле киләсе сорау – ләкин без аны сорамыйбыз, чөнки немецларның нишләячәген белмибез.