1
00:00:00,000 --> 00:00:05,980


2
00:00:05,980 --> 00:00:12,633
Ọgọst 1964: Oké Osimiri Tonkin. N'akụkụ osimiri Vietnam Ugwu. Ụlọ
mgbasa ozi gbasasịrị akụkọ na ụgbọ mmiri ọsọ

3
00:00:12,633 --> 00:00:19,031
ọsọ ndị Vietnam Ugwu gbaara ụgbọ mmiri agha US
abụọ ọkụ ọtụtụ ugboro na-enweghị ihe kpatara ya.

4
00:00:19,031 --> 00:00:25,366
Mbido Agha! Amerịka na-awakpo Vietnam!

5
00:00:25,366 --> 00:00:32,569
** Ntụnyere: "Ndị kwenyere n'echiche nzuzo!" ka
ndị mmadụ kpọrọ ndị gosipụtara na mwakpo a bụ

6
00:00:32,569 --> 00:00:37,073
ihe US onwe ya haziri dịka "mkpọtụ akara ụgha".

7
00:00:37,073 --> 00:00:45,065
Ma taa, atụmatụ aghụghọ ahụ bụ nke gọọmentị kwadoro:
Robert McNamara, onye bụ Onye Nchebe n'oge ahụ,

8
00:00:45,065 --> 00:00:51,472
mechara kweta na ọ bụ n'eziokwu mwakpo akara ụgha nke US!

9
00:00:51,472 --> 00:01:00,499
** Ọktoba 1990: Nwata agbọghọ dị afọ iri na ise jụrụ akwa n'ihu
igwefoto na ọ hụrụ ndị agha Iraq nọ n'ụlọ ọgwụ Kuwait na-adọpụ

10
00:01:00,499 --> 00:01:05,433
ụmụaka n'ime igbe ọkụ nlekọta ma hapụ ha n'ala ka ha nwụọ.

11
00:01:05,433 --> 00:01:08,768
Dị ka mgbe niile, mgbasa ozi kụrụ ya ụda nke ukwuu.

12
00:01:08,768 --> 00:01:14,180
Ya mere: akara mmalite maka nnukwu igbu agbụrụ na Iraq!

13
00:01:14,180 --> 00:01:21,002
** Ntụnyere: Otú ọ dị, a chọpụtara na nwata ahụ bụ nwa
nwanyị onye nnọchi anya Kuwaiti, onye natara nnukwu ego maka

14
00:01:21,002 --> 00:01:25,387
ụgha incubator a ma zụrụ ya site n'aka ụlọ ọrụ mgbasa ozi ọha.

15
00:01:25,387 --> 00:01:30,240
Ọ natara ọrụ ahụ site n'aka otu nzukọ na-arụ ọrụ na Amerịka.

16
00:01:30,240 --> 00:01:36,672
Ọ nweghị mgbe ọ rụrụ ọrụ n'ụlọ ọgwụ ahụ.
Ihe ndị ahụ bụ ụgha a kpụrụ, ọ bụghị eziokwu.

17
00:01:36,672 --> 00:01:43,446
E mere ka e gbaa ntaramahụhụ maka mpụ a? Ma mgbasa ozi ka na-aga
n'ihu na-akpọasị ma na-eti mkpu n'olu dị elu megide onye ọ

18
00:01:43,446 --> 00:01:51,727
bụla na-ekpughe ụdị atụmatụ omekome dị otú ahụ n'oge
kwesịrị ekwesị, na-akpọ ha "ndị kwenyere na atụmatụ omekome".

19
00:01:51,727 --> 00:01:58,131
** Febụwarị 2003: "Saddam Hussein nwere ngwa agha nwere ike ibibi
ọtụtụ mmadụ!" ka mgbasa ozi buru ibu kwupụtara, ya

20
00:01:58,131 --> 00:02:04,398
mere otu ugboro ọzọ onye ọ bụla kwetara isi ma
lelee ka United States na ndị mmekọ ya si banye Iraq!

21
00:02:04,398 --> 00:02:10,628
E gbuuru ndị ọha 600,000 – nke ahụ bụ
pasent 90 nke ndị niile merụrụ ahụ!

22
00:02:10,628 --> 00:02:19,261
N'ime ọrụ izu atọ naanị, US jiri tọn 1,000 ruo
2,000 nke ngwa agha uranium, nke ruo taa

23
00:02:19,261 --> 00:02:26,240
emeela ka ọtụtụ ụmụaka mụrụ nwere mmejọ ahụ dị egwu.

24
00:02:26,240 --> 00:02:31,685
** Ntụnyere: Ndị kọrọ n'oge kwesịrị ekwesị na
agha a dabere na ụgha, dịka mgbe niile, a

25
00:02:31,685 --> 00:02:35,846
gbachiri ha ọnụ dịka ndị na-ekwupụta echiche nzuzo.

26
00:02:35,846 --> 00:02:41,260
Ma otu ọzọ – mgbe oge gafere – nkwekọrịta ahụ ghọrọ nke gọọmentị:

27
00:02:41,260 --> 00:02:47,519
Onye odeakwụkwọ mba ọzọ n'oge ahụ, Colin Powell,
mechara kweta na isi mmalite maka ngwa agha nkwatu ọtụtụ mmadụ

28
00:02:47,519 --> 00:02:51,573
a na-asị na e nwere adịghị egosipụta ịdị ntụkwasị obi.

29
00:02:51,573 --> 00:02:59,960
Otu Nnyocha Iraq (ISG) nke nwere mmadụ 1,400
achọtaghị ngwa agha nwere ike ibibi ọtụtụ mmadụ.

30
00:02:59,960 --> 00:03:06,520
Kedu oke obi ọjọọ nke omume nzuzo e gosipụtara...

31
00:03:06,520 --> 00:03:15,446
** Machị 2011: Nkwupụta onye ozi Libya n'ihu Ụmụ Mba Ụwa na
Gaddafi gbuuru mmadụ 6,000 mechara bute ntinye aka NATO na Libya.

32
00:03:15,446 --> 00:03:22,513
Mgbasa ozi kọrọ: "Gaddafi na-alụ agha ọbara megide ndị ya," wdg.

33
00:03:22,513 --> 00:03:27,940
** Ntụnyere: Otú ọ dị, nkwupụta na e
nwụrụ mmadụ 6,000 gosiri na ọ bụ ụgha.

34
00:03:27,940 --> 00:03:34,344
Mgbe e jụrụ onye nyere ozi ajụjụ mgbe e mesịrị, ọ sịrị
na ọ nweghị isi mmalite a pụrụ ịtụkwasị obi maka ọnụọgụ

35
00:03:34,344 --> 00:03:37,773
mmadụ 6,000 nwụrụ anwụ. Ọ nụrụ ya naanị n'ebe ụfọdụ...

36
00:03:37,773 --> 00:03:39,293
Omume nzuzo a kwadoro

37
00:03:39,293 --> 00:03:45,086
** Kosovo, Machị 1999: Dị ka mgbasa ozi buru ibu
si kwuo na mba NATO, ọdachi mmadụ na-eme ebe a.

38
00:03:45,086 --> 00:03:52,200
E nwere okwu gbasara igbu ọtụtụ ndị Albania
Kosovo site n'aka ndị Serbia na ebe mkpọchi.

39
00:03:52,200 --> 00:04:03,840
Nke a butere agha NATO megide Yugoslavia gara aga
n'afọ 1999, ma n'eziokwu, kpatara nnukwu ọdachi mmadụ.

40
00:04:03,840 --> 00:04:11,712
** Ntụnyere: A kọwara ụgha ndị a n'ihu ọha naanị ọnwa
ole na ole ka NATO gwụchara ịkụ bọmbụ na Yugoslavia.

41
00:04:11,712 --> 00:04:20,432
Dị ka ọtụtụ akụkọ si kwuo, gụnyere nke OSCE,
enweghi ọdachi mmadụ na Kosovo tupu agha amalite.

42
00:04:20,432 --> 00:04:29,633
Dị ka ndị Albanian si Kosovo hụrụ ihe ahụ, enweghi nhicha agbụrụ
ọ bụla ma ọ dịghịkwa ndị mkpọrọ n'ụlọ mkpọrọ a na-asị na ọ dị.

43
00:04:29,633 --> 00:04:31,273
Omume nzuzo a kwadoro

44
00:04:31,273 --> 00:04:38,053
** 7 Disemba 1941 ghọrọ n'akụkọ ihe mere eme dị ka "ụbọchị
nke ihere" – dịka akụkọ mgbasa ozi gọọmentị si kwuo,

45
00:04:38,053 --> 00:04:42,600
Japan kụrụ ụgbọ mmiri agha US dị na Pasifik na Pearl Harbour.

46
00:04:42,600 --> 00:04:46,880
2,403 mmadụ tufuru ndụ ha.

47
00:04:46,880 --> 00:04:53,473
Otu ugboro ọzọ, iwe na-efe efe nke ukwuu, a na-ekwu
na e nwere ezi ihe kpatara mgbaàmà mmalite agha ọzọ.

48
00:04:53,473 --> 00:04:59,033
N'ụbọchị sochirinụ, United States kwupụtara agha megide Japan.

49
00:04:59,033 --> 00:05:06,940
** Ntụnyere: Otú ọ dị, e mesịrị pụta na gọọmenti US kpalitere
mwakpo ahụ n'echiche, ma ọ bụ na ọ maara banyere mwakpo

50
00:05:06,940 --> 00:05:15,632
na-abịa ma ọ nweghịkwa gwa ụgbọ mmiri agha dị na Pearl
Harbour ka ọ bụrụ ihe kpatara United States ji banye n'ọgụ ahụ.

51
00:05:15,632 --> 00:05:20,192
Nke a gosiri site n'aka onye akụkọ
ihe mere eme Amerịka John Toland.

52
00:05:20,192 --> 00:05:26,495
N'otu aka ahụ, ndekọ akwụkwọ ncheta nke Onye
Ncheta Agha Roosevelt, Henry Stimson, gosiri na

53
00:05:26,495 --> 00:05:30,340
Amerịka kpalitere Japan n'echiche ka ọ gbaa ọkụ mbụ!

54
00:05:30,340 --> 00:05:33,153
Omume nzuzo a kwadoro

55
00:05:33,153 --> 00:05:40,697
Site na mgbasa ozi ha, mgbasa ozi na-akwado n'ụzọ doro anya mpụ
agha kacha njọ, na-ekpuchi ndị na-akpali agha, ma

56
00:05:40,697 --> 00:05:48,032
na-ekesa ugboro ugboro echiche ụgha enweghị isi
nke na-eduga n'ọgụ kacha njọ na igbu ọtụtụ mmadụ.

57
00:05:48,032 --> 00:05:53,721
Isi mmalite a na-enyo enyo, ikpọ asị na ụgha, nke
a na-akpọkarị "subjunctive", na-akpali iwe mgbe

58
00:05:53,721 --> 00:05:57,728
niile ma na-etinye ntọala maka agha na mpụta egwu.

59
00:05:57,728 --> 00:06:04,701
A naghị atụ ntaramahụhụ maka mpụ ndị a, ebe a
na-emegbu ndị mmadụ na-enweghị ihe ọjọọ na-adọta uche na

60
00:06:04,701 --> 00:06:09,673
atụmatụ omekome ndị a ma na-akpọ ha ụgha ugboro ugboro.

61
00:06:09,673 --> 00:06:16,712
NJIKỌ: ONYONYE EZI-EZIGHỊ Onyonyo ezi-ezighi ezi, ma e ji izu
ohi, ma e mebiri ma ọ bụ nke ụgha kpamkpam, bụkwa

62
00:06:16,712 --> 00:06:24,288
otu ngwá ọrụ eji akwalite agha n'ime atụmatụ – ha
na-akpalite iwe ma na-akpali ndị mmadụ ịlụ agha!

63
00:06:24,288 --> 00:06:30,720
** Onyonyo a nke ịkpagbu e mere
iji gosi obi ọjọọ Assad n'afọ 2011.

64
00:06:30,720 --> 00:06:37,040
** Ntụnyere: Otú ọ dị, e were vidiyo
ahụ na 2007 n'ụlọ nkwari akụ dị na Iraq.

65
00:06:39,666 --> 00:06:46,233
** A na-ekwu na ndị a bụ tankị ndị Russia
na-agbagharị n'ime Ukraine na 19 Ọgọst 2014.

66
00:06:46,233 --> 00:06:52,186
** Ntụnyere: Otú ọ dị, e were foto a na 2008 na Caucasus.

67
00:06:52,186 --> 00:06:58,878
** Dị ka mgbasa ozi ọha anyị si kwuo na Mee 2014,
nke a bụ helikopta ndị na-achọ iche onwe ha pụọ

68
00:06:58,878 --> 00:07:03,900
na Russia gbara ọkụ wee dọda na Slaviansk, Ukraine.

69
00:07:03,900 --> 00:07:09,086
** Ntụnyere: Otú ọ dị, e were foto a na Syria n'afọ 2013.

70
00:07:09,086 --> 00:07:13,646
Ya mere, vidiyo a nọ na YouTube
kemgbe ogologo oge tupu ụgha mgbasa ozi a.

71
00:07:13,646 --> 00:07:18,996
** Nke a bụ ụlọ egwuregwu nwere ọtụtụ puku ndị
na-akwado, ndị, dịka mgbasa ozi Britain anyị si kwuo, na-eme

72
00:07:18,996 --> 00:07:22,880
mgba megide ndị a na-akpọ ndị na-achọ ịkpọpụ ala Russia.

73
00:07:22,880 --> 00:07:29,506
** Ntụnyere: Ụlọ mgbasa ozi kwụụrụ onwe ha na nke n'efu
dịka Kla.TV na-achọta bọtịnụ zoom n'oge dị ka nke a ma

74
00:07:29,506 --> 00:07:34,960
na-egosi ihe niile: E nwere narị mmadụ ole na ole nọ ebe a…

75
00:07:34,960 --> 00:07:40,008
** A tụrụ anya na nke a bụ mgbasa ozi ndụ si
Green Square dị na Tripoli, isi obodo Libya,

76
00:07:40,008 --> 00:07:43,776
na-egosi ndị mgbaasọ obi ụtọ mgbe ha meriri.

77
00:07:43,776 --> 00:07:49,177
** Ntụnyere: Ihe kacha ijuanya maka ndị na-ekiri
telivishọn nke ọma, agbanyeghị, bụ na ha niile

78
00:07:49,177 --> 00:07:51,906
na-efe ọkọlọtọ India ma na-eyikarị uwe India...

