WEBVTT

00:05.980 --> 00:12.633
Ọgọst 1964: Oké Osimiri Tonkin. N'akụkụ osimiri Vietnam Ugwu. Ụlọ
mgbasa ozi gbasasịrị akụkọ na ụgbọ mmiri ọsọ

00:12.633 --> 00:19.031
ọsọ ndị Vietnam Ugwu gbaara ụgbọ mmiri agha US
abụọ ọkụ ọtụtụ ugboro na-enweghị ihe kpatara ya.

00:19.031 --> 00:25.366
Mbido Agha! Amerịka na-awakpo Vietnam!

00:25.366 --> 00:32.569
** Ntụnyere: "Ndị kwenyere n'echiche nzuzo!" ka
ndị mmadụ kpọrọ ndị gosipụtara na mwakpo a bụ

00:32.569 --> 00:37.073
ihe US onwe ya haziri dịka "mkpọtụ akara ụgha".

00:37.073 --> 00:45.065
Ma taa, atụmatụ aghụghọ ahụ bụ nke gọọmentị kwadoro:
Robert McNamara, onye bụ Onye Nchebe n'oge ahụ,

00:45.065 --> 00:51.472
mechara kweta na ọ bụ n'eziokwu mwakpo akara ụgha nke US!

00:51.472 --> 01:00.499
** Ọktoba 1990: Nwata agbọghọ dị afọ iri na ise jụrụ akwa n'ihu
igwefoto na ọ hụrụ ndị agha Iraq nọ n'ụlọ ọgwụ Kuwait na-adọpụ

01:00.499 --> 01:05.433
ụmụaka n'ime igbe ọkụ nlekọta ma hapụ ha n'ala ka ha nwụọ.

01:05.433 --> 01:08.768
Dị ka mgbe niile, mgbasa ozi kụrụ ya ụda nke ukwuu.

01:08.768 --> 01:14.180
Ya mere: akara mmalite maka nnukwu igbu agbụrụ na Iraq!

01:14.180 --> 01:21.002
** Ntụnyere: Otú ọ dị, a chọpụtara na nwata ahụ bụ nwa
nwanyị onye nnọchi anya Kuwaiti, onye natara nnukwu ego maka

01:21.002 --> 01:25.387
ụgha incubator a ma zụrụ ya site n'aka ụlọ ọrụ mgbasa ozi ọha.

01:25.387 --> 01:30.240
Ọ natara ọrụ ahụ site n'aka otu nzukọ na-arụ ọrụ na Amerịka.

01:30.240 --> 01:36.672
Ọ nweghị mgbe ọ rụrụ ọrụ n'ụlọ ọgwụ ahụ.
Ihe ndị ahụ bụ ụgha a kpụrụ, ọ bụghị eziokwu.

01:36.672 --> 01:43.446
E mere ka e gbaa ntaramahụhụ maka mpụ a? Ma mgbasa ozi ka na-aga
n'ihu na-akpọasị ma na-eti mkpu n'olu dị elu megide onye ọ

01:43.446 --> 01:51.727
bụla na-ekpughe ụdị atụmatụ omekome dị otú ahụ n'oge
kwesịrị ekwesị, na-akpọ ha "ndị kwenyere na atụmatụ omekome".

01:51.727 --> 01:58.131
** Febụwarị 2003: "Saddam Hussein nwere ngwa agha nwere ike ibibi
ọtụtụ mmadụ!" ka mgbasa ozi buru ibu kwupụtara, ya

01:58.131 --> 02:04.398
mere otu ugboro ọzọ onye ọ bụla kwetara isi ma
lelee ka United States na ndị mmekọ ya si banye Iraq!

02:04.398 --> 02:10.628
E gbuuru ndị ọha 600,000 – nke ahụ bụ
pasent 90 nke ndị niile merụrụ ahụ!

02:10.628 --> 02:19.261
N'ime ọrụ izu atọ naanị, US jiri tọn 1,000 ruo
2,000 nke ngwa agha uranium, nke ruo taa

02:19.261 --> 02:26.240
emeela ka ọtụtụ ụmụaka mụrụ nwere mmejọ ahụ dị egwu.

02:26.240 --> 02:31.685
** Ntụnyere: Ndị kọrọ n'oge kwesịrị ekwesị na
agha a dabere na ụgha, dịka mgbe niile, a

02:31.685 --> 02:35.846
gbachiri ha ọnụ dịka ndị na-ekwupụta echiche nzuzo.

02:35.846 --> 02:41.260
Ma otu ọzọ – mgbe oge gafere – nkwekọrịta ahụ ghọrọ nke gọọmentị:

02:41.260 --> 02:47.519
Onye odeakwụkwọ mba ọzọ n'oge ahụ, Colin Powell,
mechara kweta na isi mmalite maka ngwa agha nkwatu ọtụtụ mmadụ

02:47.519 --> 02:51.573
a na-asị na e nwere adịghị egosipụta ịdị ntụkwasị obi.

02:51.573 --> 02:59.960
Otu Nnyocha Iraq (ISG) nke nwere mmadụ 1,400
achọtaghị ngwa agha nwere ike ibibi ọtụtụ mmadụ.

02:59.960 --> 03:06.520
Kedu oke obi ọjọọ nke omume nzuzo e gosipụtara...

03:06.520 --> 03:15.446
** Machị 2011: Nkwupụta onye ozi Libya n'ihu Ụmụ Mba Ụwa na
Gaddafi gbuuru mmadụ 6,000 mechara bute ntinye aka NATO na Libya.

03:15.446 --> 03:22.513
Mgbasa ozi kọrọ: "Gaddafi na-alụ agha ọbara megide ndị ya," wdg.

03:22.513 --> 03:27.940
** Ntụnyere: Otú ọ dị, nkwupụta na e
nwụrụ mmadụ 6,000 gosiri na ọ bụ ụgha.

03:27.940 --> 03:34.344
Mgbe e jụrụ onye nyere ozi ajụjụ mgbe e mesịrị, ọ sịrị
na ọ nweghị isi mmalite a pụrụ ịtụkwasị obi maka ọnụọgụ

03:34.344 --> 03:37.773
mmadụ 6,000 nwụrụ anwụ. Ọ nụrụ ya naanị n'ebe ụfọdụ...

03:37.773 --> 03:39.293
Omume nzuzo a kwadoro

03:39.293 --> 03:45.086
** Kosovo, Machị 1999: Dị ka mgbasa ozi buru ibu
si kwuo na mba NATO, ọdachi mmadụ na-eme ebe a.

03:45.086 --> 03:52.200
E nwere okwu gbasara igbu ọtụtụ ndị Albania
Kosovo site n'aka ndị Serbia na ebe mkpọchi.

03:52.200 --> 04:03.840
Nke a butere agha NATO megide Yugoslavia gara aga
n'afọ 1999, ma n'eziokwu, kpatara nnukwu ọdachi mmadụ.

04:03.840 --> 04:11.712
** Ntụnyere: A kọwara ụgha ndị a n'ihu ọha naanị ọnwa
ole na ole ka NATO gwụchara ịkụ bọmbụ na Yugoslavia.

04:11.712 --> 04:20.432
Dị ka ọtụtụ akụkọ si kwuo, gụnyere nke OSCE,
enweghi ọdachi mmadụ na Kosovo tupu agha amalite.

04:20.432 --> 04:29.633
Dị ka ndị Albanian si Kosovo hụrụ ihe ahụ, enweghi nhicha agbụrụ
ọ bụla ma ọ dịghịkwa ndị mkpọrọ n'ụlọ mkpọrọ a na-asị na ọ dị.

04:29.633 --> 04:31.273
Omume nzuzo a kwadoro

04:31.273 --> 04:38.053
** 7 Disemba 1941 ghọrọ n'akụkọ ihe mere eme dị ka "ụbọchị
nke ihere" – dịka akụkọ mgbasa ozi gọọmentị si kwuo,

04:38.053 --> 04:42.600
Japan kụrụ ụgbọ mmiri agha US dị na Pasifik na Pearl Harbour.

04:42.600 --> 04:46.880
2,403 mmadụ tufuru ndụ ha.

04:46.880 --> 04:53.473
Otu ugboro ọzọ, iwe na-efe efe nke ukwuu, a na-ekwu
na e nwere ezi ihe kpatara mgbaàmà mmalite agha ọzọ.

04:53.473 --> 04:59.033
N'ụbọchị sochirinụ, United States kwupụtara agha megide Japan.

04:59.033 --> 05:06.940
** Ntụnyere: Otú ọ dị, e mesịrị pụta na gọọmenti US kpalitere
mwakpo ahụ n'echiche, ma ọ bụ na ọ maara banyere mwakpo

05:06.940 --> 05:15.632
na-abịa ma ọ nweghịkwa gwa ụgbọ mmiri agha dị na Pearl
Harbour ka ọ bụrụ ihe kpatara United States ji banye n'ọgụ ahụ.

05:15.632 --> 05:20.192
Nke a gosiri site n'aka onye akụkọ
ihe mere eme Amerịka John Toland.

05:20.192 --> 05:26.495
N'otu aka ahụ, ndekọ akwụkwọ ncheta nke Onye
Ncheta Agha Roosevelt, Henry Stimson, gosiri na

05:26.495 --> 05:30.340
Amerịka kpalitere Japan n'echiche ka ọ gbaa ọkụ mbụ!

05:30.340 --> 05:33.153
Omume nzuzo a kwadoro

05:33.153 --> 05:40.697
Site na mgbasa ozi ha, mgbasa ozi na-akwado n'ụzọ doro anya mpụ
agha kacha njọ, na-ekpuchi ndị na-akpali agha, ma

05:40.697 --> 05:48.032
na-ekesa ugboro ugboro echiche ụgha enweghị isi
nke na-eduga n'ọgụ kacha njọ na igbu ọtụtụ mmadụ.

05:48.032 --> 05:53.721
Isi mmalite a na-enyo enyo, ikpọ asị na ụgha, nke
a na-akpọkarị "subjunctive", na-akpali iwe mgbe

05:53.721 --> 05:57.728
niile ma na-etinye ntọala maka agha na mpụta egwu.

05:57.728 --> 06:04.701
A naghị atụ ntaramahụhụ maka mpụ ndị a, ebe a
na-emegbu ndị mmadụ na-enweghị ihe ọjọọ na-adọta uche na

06:04.701 --> 06:09.673
atụmatụ omekome ndị a ma na-akpọ ha ụgha ugboro ugboro.

06:09.673 --> 06:16.712
NJIKỌ: ONYONYE EZI-EZIGHỊ Onyonyo ezi-ezighi ezi, ma e ji izu
ohi, ma e mebiri ma ọ bụ nke ụgha kpamkpam, bụkwa

06:16.712 --> 06:24.288
otu ngwá ọrụ eji akwalite agha n'ime atụmatụ – ha
na-akpalite iwe ma na-akpali ndị mmadụ ịlụ agha!

06:24.288 --> 06:30.720
** Onyonyo a nke ịkpagbu e mere
iji gosi obi ọjọọ Assad n'afọ 2011.

06:30.720 --> 06:37.040
** Ntụnyere: Otú ọ dị, e were vidiyo
ahụ na 2007 n'ụlọ nkwari akụ dị na Iraq.

06:39.666 --> 06:46.233
** A na-ekwu na ndị a bụ tankị ndị Russia
na-agbagharị n'ime Ukraine na 19 Ọgọst 2014.

06:46.233 --> 06:52.186
** Ntụnyere: Otú ọ dị, e were foto a na 2008 na Caucasus.

06:52.186 --> 06:58.878
** Dị ka mgbasa ozi ọha anyị si kwuo na Mee 2014,
nke a bụ helikopta ndị na-achọ iche onwe ha pụọ

06:58.878 --> 07:03.900
na Russia gbara ọkụ wee dọda na Slaviansk, Ukraine.

07:03.900 --> 07:09.086
** Ntụnyere: Otú ọ dị, e were foto a na Syria n'afọ 2013.

07:09.086 --> 07:13.646
Ya mere, vidiyo a nọ na YouTube
kemgbe ogologo oge tupu ụgha mgbasa ozi a.

07:13.646 --> 07:18.996
** Nke a bụ ụlọ egwuregwu nwere ọtụtụ puku ndị
na-akwado, ndị, dịka mgbasa ozi Britain anyị si kwuo, na-eme

07:18.996 --> 07:22.880
mgba megide ndị a na-akpọ ndị na-achọ ịkpọpụ ala Russia.

07:22.880 --> 07:29.506
** Ntụnyere: Ụlọ mgbasa ozi kwụụrụ onwe ha na nke n'efu
dịka Kla.TV na-achọta bọtịnụ zoom n'oge dị ka nke a ma

07:29.506 --> 07:34.960
na-egosi ihe niile: E nwere narị mmadụ ole na ole nọ ebe a…

07:34.960 --> 07:40.008
** A tụrụ anya na nke a bụ mgbasa ozi ndụ si
Green Square dị na Tripoli, isi obodo Libya,

07:40.008 --> 07:43.776
na-egosi ndị mgbaasọ obi ụtọ mgbe ha meriri.

07:43.776 --> 07:49.177
** Ntụnyere: Ihe kacha ijuanya maka ndị na-ekiri
telivishọn nke ọma, agbanyeghị, bụ na ha niile

07:49.177 --> 07:51.906
na-efe ọkọlọtọ India ma na-eyikarị uwe India...
