Югослав согушундагы манипуляция.
Урматтуу көрүүчүлөр, кийинки документалдык тасмада биз Югославия согушу учурунда болгон манипуляциялар тууралуу баяндайбыз.
Майдандагы азыркы жаңжалдар сыяктуу же 1990-жылдары Югославияда болгон жарандык толкундоолор чындап эле элдик
нааразычылыктан өзүнөн-өзү пайда болуп жатабы, башкача айтканда, негизги масс-медиа сүрөттөгөндөй?
Же анын артында дүйнөлүк стратегдер тарабынан иштелип чыккан татаал стратегия барбы?
2017-жылдын 24-мартындагы маегинде Германиянын Федералдык коргоо министринин парламенттик мамлекеттик катчысы болуп иштеген
Вилли Виммер бүгүнкү жаңжалдар менен эл аралык укукту бузган Югославия согушунун ортосундагы так окшоштуктарга басым жасады.
Ал жыйынтыктайт: «Бизге НАТОнун кызыкчылыгы үчүн өкмөт тиштерибизден өтө калп айтып жатат.»
1999-жылдан бери федералдык өкмөт эмне кылып келет жана Югославияга каршы согуш: ал немис
элин бир жаңжалдан экинчи жаңжалга алдап келет.
Урматтуу мырзалар жана айымдар, Вилли Виммер мындай катаал билдирүүлөргө кандайча келет?
Бул тууралуу билүү үчүн биз Югославия согушун мисал катары колдонуп, дүйнөлүк
деңгээлдеги шахматчылардын стратегияларын изилдейбиз.
Согуштун шылтоосу: Болжолдонгон гуманитардык катастрофа:
1999-жылдын март айында Германия 50 жылдан кийин биринчи жолу согушка катышты, тактап айтканда экс-Югославияга каршы
НАТОнун агрессиялык согушуна, бул эл аралык укукка каршы келди.
НАТО аба күчтөрү Югославияга 14 000 бомба таштады.
Согушту элге актоо үчүн саясатчылар гуманитардык катастрофа болуп жатканын билдиришти.
Муну болгону «гуманитардык согуш» гана токтото алат.
Бирок ошол кезде НАТО аба күчтөрүндө подполковник болуп кызмат өтөп, азыр тынчтык активисти болуп
жүргөн Йохен Шолц бул баяндамага катуу каршы чыкты.
Ал аба согушу 1998-жылы эле пландалганын белгиледи. Жана бул, ЕХБКнын отчетуна ылайык, эч кандай
гуманитардык катастрофа болбогонуна карабастан.
Европадагы Коопсуздук жана Кызматташтык Уюму (OSCE) – бул Европа коопсуздугу жана кызматташтыгы үчүн түзүлгөн уюм.
Бирок анда согуш эмнеге болду? Шольцтун айтымында, Югославиянын географиялык жайгашуусу Европа Биримдиги менен
НАТОнун чыгышка кеңейиши күн тартибинде турганын билдирген.
Норма Браун, ЕХКУдагы АКШ элчиси, муну кыскача мындайча жыйынтыктады:
Чындыгында, баары билишкен: гуманитардык кырсык болгону НАТО бомбалоо жүргүзсө гана болот эле!
Герхард Шредер менен Билл Клинтондун шайлоо өнөктүгү боюнча келишими:
Пенсияга чыккан подполковник Йохен Шолцтун айтымында, канцлерликке талапкер Герхард Шредер 1998-жылдын
жайдын башында шайлоо өнөктүгү маалында АКШга барып, АКШ президенти Билл Клинтон менен Косово тууралуу сүйлөшкөн.
Ал жерде Югославияда пландаштырылган согуш жана Шредердин тушунда Германиянын аскердик катышуусу талкууланды.
Шолцтун айтымында, АКШнын шайлоо өнөктүгүнүн жардамчылары андан соң Герхард Шредерди федералдык
канцлерликке шайлоодо жеңүүгө жардам берүү үчүн жөнөтүлгөн.
Өкмөттү алмаштыруу зарыл болчу, анткени Герхард Шредер Германиянын согушка катышуусуна макул болбойт эле.
Согуш немис министрлери Шарпинг менен Фишер тарабынан жалган айтылды:
Германия өкмөтүнө согушка кирүү үчүн элдин макулдугу керек болчу.
Коргоо министри Шарпинг менен тышкы иштер министри Фишер бул нерсени пропагандалык айла менен кайра жандантты.
Алар Косоводогу абалды Германиянын нацисттик өткөн тарыхы менен байланыштырып, ошентип немистерди эң ооруган жеринен урдулар.
Алар Сербиядагы «этностук тазалоо» жана Приштинадагы концлагерь тууралуу коркунучтуу окуялар менен коомчулукту адаштырышты.
Журналисттер Ангерер менен Верттин, ошондой эле немис генералы жана ЕХКУ кызматкери Хайц Локвайдын жеринде жүргүзгөн
иликтөөлөр бул окуялар толугу менен жасалма экенин аныктады.
Югослав армиясы менен албан парамилитардык бөлүктөрүнүн ортосунда гана согуш болгон.
Ошентсе да, Шарпинг менен Фишердин согуштук пропагандасы коомчулукту сербтер согуш учурунда жасаган
«зомбулуктардан» куткарылууну колдоого ишендире алды.
НАТОнун маалымат катчысы Джейми Шей мындай деди: «Эгерде биз Германияда коомдук пикирди жоготкон
болсок, аны бүтүндөй альянста жоготкон болчубуз».
PR агенттиктери мурдагы Югославияда согушка даярданышты:
Йорг Бекер менен Мира Бехамдын «Балкан операциясы: согуш жана өлүм үчүн жарнама» китебинде Югославия согушу учурунда
америкалык PR агенттиктери медианы колдонуп душмандар тууралуу стереотиптерди кантип жаратканы көрсөтүлгөн.
Мисалы, таасирдүү америкалык Ruder Finn компаниясы бир эле учурда үч согушуп жаткан тарап үчүн иштеген:
хорват, босниялык жана косово албан жетекчиликтери үчүн.
Максат сербтерди бир тараптуу түрдө баскынчылдар жана агрессорлор катары көрсөтүү, ал эми хорваттарды,
босниялык мусулмандарды жана косово албандыктарын толугу менен курмандыктар катары сүрөттөө болгон.
«Сербтер күнөөлүү» деген пропагандасы аркылуу агенттик Батыш коомчулугун согушка даярдады.
Агенттиктин директору Джеймс Харф. «Биз сербтерди нацисттер менен теңете алдык.»
Андан көп узабай эле медиа башкача тилди колдонуп, «этникалык тазалоо», «концентрациялык лагерь» ж.б.
терминдерди колдонуп, алар нацисттик Германия менен Освенцимдин сүрөттөрү менен байланыштуу элестерди жаратты.
Эми аны кайра карап чыгуучулукка айыпталыштан башка эч ким каршы чыга албайт. Биз жүз пайыз ийгиликке жетиштик.
Конфликттин көзөмөлдөнгөн курчушу Балкандарда АКШ армиясынын кийлигишүүсүн актоого негиз болду.
Мурдагы Югославиядагы согушту АКШ өкмөтү козгогон:
Орусияны жактаган Югославия Батыш күчтөрү тарабынан дестабилизацияланып, жети өзүнчө мамлекетке бөлүндү: Словения,
Хорватия, Босния, Сербия, Черногория, Косово жана Македония.
Ички улуттук чыңалууну козутуп, 1990-жылдары ар кандай улуттук топтор жаңыдан-жаңы куралдуу кагылышууларга тартылды.
Роберт Баер, АКШнын тышкы чалгын кызматы ЦРУнун мурдагы агенти, мындай деди: «Пропаганданын максаты Югославиянын
республикаларын бөлүп, аларды эне өлкөдөн ажырап, көз карандысыз болуп калышын камсыз кылуу болчу.»
Бизге согушту да, зомбулукту да, баарын күнөөлөө үчүн бир курмандык керек эле. Бул роль үчүн Сербия тандалды...'
Британиялык офицер Жон Кросланд белгиледи: «Эл аралык коомчулук КЛАны колдоду.»
АКШ президенти Билл Клинтон, АКШ дипломаты Ричард Холбрук жана АКШ мамлекеттик катчысы Мадлен
Олбрайт Сербияда бийликти алмаштыруу болорун чечишкен…
Этникалык топтор ортосундагы уланып жаткан аскердик кагылыштар акыры АКШга эл аралык укукту бузган НАТОнун
Сербияга чабуулун жана президент Слободан Милошевичти бийликтен кулатууну негиздөөгө шылтоо болду.
Югославиянын талкаланышынан кийин мурдагы ЦРУ агенти Роберт Баер анын элинен кечирим сурады:
Өткөндү унут, анткени ал сахналаштырылган жана жалган эле. Сен жөн гана манипуляцияга
кабылгансың, жана алар каалаган максаттарына жетишти.
Бирок мунун айынан сиздер бири-бириңиздерге болгон жек көрүү сезимдерин кармап жүрбөшүңүздөр керек!
Сен бул кырдаалдан жогору көтөрүлө алаарыңды жана чындап ким күнөөлүү экенин түшүнгөнүңдү далилдешиң керек!
Мен силердин баарыңардан чын жүрөктөн кечирим сурайм!
Югославиядагы өкмөттү алмаштыруу АКШ Мамлекеттик департаменти тарабынан биргелешип каржыланган:
2000-жылы ошол кездеги Югославияда болгон өкмөттүн алмашуусу — АКШ Мамлекеттик департаментинин «жарандык коом уюмдары» деп
аталган уюмдар аркылуу режимдерди алмаштырууга жана төңкөрүштөргө кантип аралашарын көрсөткөн көптөгөн мисалдардын бири.
Студенттик кыймыл «Отпор», оппозициялык уюм катары негизделген, Югославия элин президент
Милошевичке каршы козгогон түрткү күч болгон.
Мисалы, «Отпор» уюмунун студенттери Белграддын жарымына граффити чачып, Югославия президентине каршы коомдук маанайды козгогон.
Милошевичке Балкан согуштары жана катастрофалык экономикалык абал үчүн күнөө коюлду.
Отпордун аракеттери медиада чоң көңүл бурууну жаратты.
Отпордун демилгеси менен Белградда дээрлик 100 000 адам президентке каршы нааразылык билдирүү үчүн чогулду.
Алар «Ал (Милошевич) бүтүп калды!» деген ураан жазылган плакаттарды массалык түрдө көтөрүштү.
Отпор NDI жана NED сыяктуу ар кандай өкмөттүк эмес уюмдар тарабынан каржыланган.
NED негизинен АКШ Мамлекеттик департаменти тарабынан каржыланат.
2000-жылдын 6-октябрында Милошевич кызматтан кетти.
Согуштун максаты жана натыйжасы:
Согуштун натыйжасында Европадагы экинчи ири АКШ аскердик базасы Косовода түзүлдү – «Кэмп
Бондстил», 386 гектар аянтта миңдеген аскерлер менен.
Стратегиялык жактан маанилүү аймактагы аскердик катышуусу аркылуу АКШ Орто Чыгыштан жана Чыгыштан мунай жана газ үчүн
мүмкүн болгон түтүк жолдоруна, ошондой эле минералдык ресурстарды коммерциялык пайдаланууга көзөмөлдү камсыз кылды.
Британиялык генерал Майкл Жексон, НАТО жетекчилигиндеги Косово күчтөрүнүн (KFOR) алгачкы командири, мындай деди: «Биз,
албетте, Македония аркылуу өтүүчү энергетикалык коридорлордун коопсуздугун камсыз кылуу үчүн бул жерде узак убакытка калабыз.»
Югослав согушундагы манипуляциялар тууралуу документалдуу тасмабыздын аягында биз Вилли Виммердин ар кайсы
жерде кездешкен согуш жалган сөздөрүнө каршы эмне кыла алабыз деген суроого берген жообун карап чыгабыз:
Калганы — сөз гана.
Сөздөр согуштарды жана кыйроолорду жаратып жибере ала тургандай эле, аларды алдын алууга да жардам бере алат.
Бөлүнүүнү козгогон ар бир нерсе акыры согуш чыгаруучу күчтөргө кызмат кылат, алар өзүнүн глобалдык
маневрлеринде алсыз жактарды абдан так пайдаланууну билет.
Сиздин сөздөрүңүз жана бул программаны жайылтуу аркылуу мындай байланыштар ачыкка чыгып, акырында
согуштардын алдын алууга мүмкүнчүлүк бар. Жардам бериңиз!