WEBVTT

00:05.376 --> 00:09.796
Bomenemene ntweng ya Yugoslavia.

00:09.796 --> 00:16.753
Batlhōli ba ratehang, filiming ena e latelang ea bopaki
re tlaleha ka mano a neng a le teng ntoeng ea Yugoslavia.

00:16.753 --> 00:23.619
Na merusu ea sechaba, joalo ka e etsahalang hona joale Macedonia
kapa Yugoslavia lilemong tsa bo-1990, e hlile e qala ka bo

00:23.619 --> 00:30.646
eona, ke hore, ka lebaka la ho se khotsofale ha sechaba,
joalo ka ha mecha ea phatlalatso e ka sehloohong e e bontša?

00:30.646 --> 00:36.119
Kapa na ho na le leano le rarahaneng le qapiloeng ke
baqapi ba maano ba lefats'e ka bophara ka morao ho sona?

00:36.119 --> 00:43.656
Puisanong ka la 24 Hlakubele 2017, Willy Wimmer, eo e neng e le
Mongoli oa Naha oa Palamente ho Letona la Tšireletso la Federale

00:43.656 --> 00:49.074
la Jeremane, o bontša likhakanyo tse hlakileng
lipakeng tsa likhohlano tsa kajeno le ntoa ea

00:49.074 --> 00:52.873
Yugoslavia, e ileng ea tlola molao oa machaba.

00:52.873 --> 00:59.559
O phethela ka hore: "Re thetswa ka
tsela e sehloho ke mmuso molemong wa NATO."

00:59.559 --> 01:05.466
Seo mmuso wa kopanelo o ntseng o se etsa ho tloha ka
1999 le ntwa kgahlanong le Yugoslavia: o thetsa setjhaba

01:05.466 --> 01:09.980
sa Jeremane ho tloha ntweng e nngwe ho ya ho e nngwe.

01:09.980 --> 01:15.000
Bahlomphehi banna le basali, Willy Wimmer o
fihlela jwang dipolelong tse matla hakana?

01:15.000 --> 01:22.940
Ho fumana, re tla hlahloba maano a libapali tsa chess tsa
lefats'e ka bophara re sebelisa Ntoa ea Yugoslavia e le mohlala.

01:22.940 --> 01:27.700
Mabaka a leshano a ntoa: Koloto e thoeng ke ea liphallelo:

01:27.700 --> 01:34.353
Ka Hlakubele 1999, Jeremane e ile ea nka karolo ntoeng ka
lekhetlo la pele ka lilemo tse 50, e leng ntoa ea

01:34.353 --> 01:40.786
tlhaselo ea NATO khahlanong le Yugoslavia ea
mehleng, e neng e le khahlanong le molao oa machaba.

01:40.786 --> 01:45.600
Lebotho la sefofane la NATO le theotse
libomo tse 14,000 naheng ea Yugoslavia.

01:45.600 --> 01:53.300
E le ho lokafatsa ntoa ho sechaba, boradipolotiki ba ile
ba bolela hore ho ne ho etsahala koluoa e kholo ea botho.

01:53.300 --> 01:57.340
Sena se ka fedisoa feela ke "ntoa ea liphallelo".

01:57.340 --> 02:02.915
Leha ho le jwalo, Jochen Scholz, eo ka nako eo e neng e le
lieutenant colonel Lebothong la Sefofane la NATO mme jwale e

02:02.915 --> 02:06.420
le moitseki wa kgotso, o ile a hanyetsa tlaleho ena ka matla.

02:06.420 --> 02:13.105
O ile a hlokomela hore ntoa ea sefofane e ne e se e
reriloe ka 1998. Mme sena leha ho ne ho le joalo, ho

02:13.105 --> 02:17.180
latela tlaleho ea OSCE, ho ne ho se tlokotsi ea botho.

02:17.180 --> 02:23.286
OSCE ke Mokgatlo wa Tshireletso le Tshebedisano-mmoho Europe.

02:23.286 --> 02:30.077
Empa ke hobaneng ha ho bile le ntoa? Ho latela Scholz, sebaka
seo Yugoslavia e neng e le ho sona ho ne ho bolela hore katoloso

02:30.077 --> 02:34.740
ea EU le NATO ho ea ka bochabela e ne e le lenaneng la merero.

02:34.740 --> 02:40.420
Norma Brown, moemedi wa US ho
OSCE, o e akaretsitse ka bokgutshwane:

02:40.420 --> 02:49.300
Nnete ke hore, bohle ba ne ba tseba hore koluoa ea botho
e ne e tla hlaha feela ha NATO e ka qhomisa ka libomo!

02:49.300 --> 02:53.873
Tumellano ea lets'olo la likhetho
pakeng tsa Gerhard Schröder le Bill Clinton:

02:53.873 --> 03:00.978
Ho ya ka Lieutenant Colonel ya tlohetseng mosebetsi Jochen
Scholz, mokgethwa wa bo-Chancellor Gerhard Schröder o ile a ya

03:00.978 --> 03:06.380
United States mathwasong a lehlabula la 1998
nakong ya letsholo la hae la dikgetho mme a bua

03:06.380 --> 03:09.820
le Mopresidente wa US Bill Clinton ka Kosovo.

03:09.820 --> 03:17.820
Mona ho ile ha buisanwa ka ntwa e neng e rerilwe naheng ya
Yugoslavia le ho kenella ha sesole sa Jeremane tlasa Schröder.

03:17.820 --> 03:23.622
Ho latela Scholz, bathusi ba lets'olo la likhetho
la US ba ile ba romeloa ho Gerhard Schröder ho mo

03:23.622 --> 03:27.580
thusa ho hlola likhethong e le Tona-kholo ea Federale.

03:27.580 --> 03:36.960
Phetolo ea mmuso e ne e le ea bohlokoa hobane Helmut Kohl a
ka be a sa lumellana le ho nka karolo ha Jeremane ntoeng.

03:36.960 --> 03:41.873
Ntoa ke mashano a matona a Majeremane Scharping le Fischer:

03:41.873 --> 03:47.200
Mmuso wa Jeremane o ne o hloka
kamohelo ya setjhaba e le hore o kene ntweng.

03:47.200 --> 03:50.582
Letona la Tshireletso Scharping le Letona la
Litaba tsa Kantle ho Naha Fischer ba

03:50.582 --> 03:53.340
tsosolositse sena ka leqheka la phatlalatso ya leshano.

03:53.340 --> 04:01.360
Ba ile ba amahanya boemo ba Kosovo le nalane ya Bonazi ya
Jeremane, ka hoo ba otla Majeremane hantle moo ho bohlokoang.

04:01.360 --> 04:09.360
Ba khelositse sechaba ka lipale tse tšosang mabapi le "tlhoekiso
ea merabe" naheng ea Serbia le kampo ea polao Pristina.

04:09.360 --> 04:14.484
Lipatlisiso tse entsoeng moo ke baqolotsi ba litaba Angerer le
Werth, hammoho le molaoli-kakaretso oa

04:14.484 --> 04:20.540
Mojeremane le mosebeletsi oa OSCE Heinz Loquai, li
senotse hore tsena li ne li qapiloe ka ho feletseng.

04:20.540 --> 04:28.433
Ho ne ho na le ntoa feela pakeng tsa sesole sa
Yugoslavia le lihlopha tsa sesole sa Albania.

04:28.433 --> 04:34.744
Leha ho le jwalo, phatlalatso ya ntwa ya Scharping le
Fischer e atlehile ho kgolisa setjhaba hore se dumelle tokoloho

04:34.744 --> 04:39.233
ho tswa "ditshiamolohong" tse entsweng ke Maserbe ka ntwa.

04:39.233 --> 04:45.694
Mmuelli wa NATO Jamie Shea o itse: "Haeba re ne re lahlehetswe
ke tshehetso ya setjhaba Jeremane, re ne re tla be re e

04:45.694 --> 04:51.013
lahlehetswe hohle ka hara mokgatlo wohle wa ditshwarisano."

04:51.013 --> 04:56.886
Mekgatlo ya dikgwebo tsa phatlalatso e
itokiseditse ntwa naheng ya pele ya Yugoslavia:

04:56.886 --> 05:03.709
Buka Operation Balkan: Advertising for War and Death, e ngotsoeng
ke Jörg Becker le Mira Beham, e bontša kamoo mekhatlo ea Amerika

05:03.709 --> 05:08.223
ea likamano tsa sechaba e ileng ea sebelisa
mecha ea litaba ho theha litšoantšo tse sa

05:08.223 --> 05:11.873
nepahalang tsa lira nakong ea Ntoa ea Yugoslavia.

05:11.873 --> 05:18.486
Ka mohlala, khamphani e nang le tšusumetso e kholo ea Amerika,
Ruder Finn, e sebelitse bakeng sa mekha e

05:18.486 --> 05:24.939
meraro e neng e loana ka nako e le 'ngoe:
boetapele ba Croatia, Bosnia le Albania ea Kosovo.

05:24.939 --> 05:30.845
Mosebetsi e ne e le ho bonts'a Ma-Serb e le bafetoleli le
bahlorisi ba ikemetseng, ha ka nako e

05:30.845 --> 05:37.859
tšoanang ho bonts'a Ma-Croat, Mamoseleme a Bosnia le
Ma-Albania a Kosovo e le bahlaseluoang feela.

05:37.859 --> 05:45.406
Mokgatlo o ile wa lokisetsa setjhaba sa Bophirimela ntweng ka
phatlalatso ya ona ya bohata ya hore "molato ke wa Maserbe".

05:45.406 --> 05:51.739
Motsamaisi oa Setsi James Harff. "Re ile
ra khona ho lekanya Maserbia le Manazi."

05:51.739 --> 05:57.677
Hang-hang ka mor'a moo, mecha ea litaba e ile ea qala ho sebelisa
puo e fapaneng, ka mantsoe a kang phepelo ea

05:57.677 --> 06:03.152
merabe, likampo tsa pokello, jj., a amanang le
litšoantšo tsa Jeremane ea Bonazi le Auschwitz.

06:03.152 --> 06:11.960
Ha ho motho ea neng a ka e hanyetsa hape a sa qosoa
ka ho leka ho fetola nalane. Re atlehile ka botlalo.

06:11.960 --> 06:21.420
Keketseho e laolwang ya qabang e ne e lokafatsa ho
kena dipakeng ha Sesole sa US sebakeng sa Balkans.

06:21.420 --> 06:25.846
Ntoa naheng ea mehleng ea
Yugoslavia e matlafalitsoe ke 'muso oa US:

06:25.846 --> 06:33.016
Yugoslavia e neng e tšehetsa Russia e ile ea hlokisoa botsitso ke
matla a Bophirimela 'me ea aroloa ka linaha

06:33.016 --> 06:39.400
tse supileng tse arohaneng: Slovenia, Croatia,
Bosnia, Serbia, Montenegro, Kosovo le Macedonia.

06:39.400 --> 06:45.169
Ka ho tsosa likhohlano tsa merabe tsa kahare,
lihlopha tse fapaneng tsa merabe li ile tsa kenngoa

06:45.169 --> 06:49.380
likhohlanong tse ncha tsa libetsa lilemong tsa bo-1990.

06:49.380 --> 06:57.255
Robert Baer, moemeli oa mehleng oa CIA, e leng tshebeletso ea
bohlale ea kantle ea US, o itse: "Sepheo sa phatlalatso

06:57.255 --> 07:04.539
ea leshano e ne e le ho arola liriphaboliki tsa
Yugoslavia e le hore li ikarole naheng-mè 'me li be le boipuso."

07:04.539 --> 07:10.878
Seo re neng re se hloka feela e ne e le mophoqoana
eo re ka mo qosang ka tsohle, ho kenyeletsa le

07:10.878 --> 07:15.846
ntoa le pefo. Serbia e ile ea khetheloa karolo ena...'

07:15.846 --> 07:25.560
Ofisiri oa Brithani John Crosland o ile a re:
"Sechaba sa machaba se ile sa tšehetsa KLA."

07:25.560 --> 07:32.103
Mopresidente wa US Bill Clinton, radipolomate wa US Richard
Holbrooke le Mongodi wa Naha wa US Madeleine

07:32.103 --> 07:39.913
Albright ba ne ba entse qeto ya hore ho tla
ba le phetoho ya mmuso naheng ya Serbia ...

07:39.913 --> 07:47.525
Lintoa tsa sesole tse neng li ntse li tsoela pele lipakeng tsa
merabe li ile tsa qetella li file United States lebaka la

07:47.525 --> 07:55.446
tlhaselo ea NATO ho Serbia, e ileng ea tlola molao oa
machaba, le ho ketoleloa ha Mopresidente Slobodan Milošević.

07:55.446 --> 08:04.913
Kamora ho qhaqholloa ha Yugoslavia, moemeli oa mehleng oa
CIA Robert Baer o ile a kopa tšoarelo ho batho ba eona:

08:04.913 --> 08:09.986
Lebala tse fetileng, hobane e ne e le tshebetso e
hlophisitsweng le bohata. O ne o mpa o tsieditswe

08:09.986 --> 08:12.900
feela, mme ba fihlelletse seo ba neng ba se batla.

08:12.900 --> 08:17.220
Empa ha lea lokela ho tswela pele ho ba le
maikutlo a lehloyo ho e mong ka lebaka la sena!

08:17.220 --> 08:22.525
O tlameha ho bontsha hore o ka phahamela sena
mme o utlwisitse hore na ke mang ya hlileng a

08:22.525 --> 08:25.713
lokelang ho bewa molato bakeng sa boemo bona!

08:25.713 --> 08:30.600
Ke kopa tshwarelo ho lona bohle ka nnete!

08:30.600 --> 08:37.380
Phetolo ea mmuso Yugoslavia e
tšehelitsoeng ka lichelete ke Lefapha la Naha la US:

08:37.380 --> 08:44.356
Phetolo ea mmuso ka 2000 sebakeng seo ka nako eo e neng e le
Yugoslavia ke mohlala o mong oa mehlala e mengata ea kamoo

08:44.356 --> 08:52.353
Lefapha la Litaba tsa Kantle la US le kenang letsoho phetolong
ea mebuso le ho e hlahlaneng ka mekhatlo e bitsoang li-NGO.

08:52.353 --> 08:59.577
Mokhatlo oa baithuti "Otpor", o thehiloeng e le mokhatlo
oa khanyetso, e bile matla a khothaletsang a susumelitseng

08:59.577 --> 09:03.806
sechaba sa Yugoslav khahlanong le Mopresidente Milošević.

09:03.806 --> 09:09.493
Baithuti ba "Otpor" ba ile ba tsosa maikutlo a
khahlanong le mopresidente wa Yugoslavia, mohlala ka ho taka

09:09.493 --> 09:12.600
graffiti hohle karolong e le 'ngoe ea bobeli ea Belgrade.

09:12.600 --> 09:20.700
Milošević o ile a nkeloa boikarabello bakeng sa
lintoa tsa Balkan le boemo bo bobe haholo ba moruo.

09:20.700 --> 09:26.526
Liketsahalo tsa Otpor li ile tsa fumana
tlhokomelo e kholo mecheng ea litaba.

09:26.526 --> 09:34.740
Ka kgothatso ya Otpor, batho ba ka bang 100,000 ba ile ba
bokana Belgrade ho etsa boipelaetso kgahlanong le mopresidente.

09:34.740 --> 09:40.000
Ba ne ba tšoere maphepha a boipelaetso ka
bongata a nang le moqoqo o reng: "O felile!"

09:40.000 --> 09:46.806
Otpor e ne e tšehelitsoe ka lichelete ke
mekhatlo e fapaneng e seng ea 'muso e kang NDI le NED.

09:46.806 --> 09:52.360
NED e tšehelitsoe ka lichelete
haholo-holo ke Lefapha la Naha la US.

09:52.360 --> 09:59.440
Ka la 6 Mphalane 2000, Milošević o ile a itokolla mosebetsing.

09:59.440 --> 10:02.860
Sepheo le phello ea ntoa:

10:02.860 --> 10:12.018
Ka lebaka la ntoa, setsi sa bobeli se seholo ka ho fetisisa sa
sesole sa US se Europe se ile sa thehwa Kosovo – Camp Bondsteel,

10:12.018 --> 10:16.633
se nang le masole a dikete sebakeng sa dihektara tse 386.

10:16.633 --> 10:24.897
Ka boteng ba bona ba sesole sebakeng sa bohlokoa maqheka, USA e
ile ea tiisa taolo holim'a litsela tse ka bang teng tsa liphaephe

10:24.897 --> 10:33.313
tsa oli le khase ho tsoa Bochabela bo Hare le Bochabela,
hammoho le tšebeliso ea khoebo ea lisebelisoa tsa minerale.

10:33.313 --> 10:41.542
Molaoli-Kakaretso oa Borithane Michael Jackson, molaoli oa pele
oa Lebotho la Kosovo (KFOR) le etelletsoeng pele ke NATO,

10:41.542 --> 10:51.166
o itse: "Ruri re tla sala mona nako e telele ho netefatsa
tšireletso ea litselana tsa matla tse fetang ka Macedonia."

10:51.166 --> 10:57.357
Qetellong ea filimi ea rona ea bopaki e mabapi le mano nakong ea
Ntoa ea Yugoslavia, re hlahloba karabo ea

10:57.357 --> 11:03.320
Willy Wimmer potsolotsong ea hore na re ka
etsa'ng ka mashano a ntoa a atileng hohle:

11:03.320 --> 11:05.913
Se setseng ke lentsoe.

11:05.913 --> 11:13.040
Feela jwalo ka ha mantswe a ka qholotsa
dintwa le tshenyo, a ka boela a di thibela.

11:13.040 --> 11:18.668
Ntho efe kapa efe e bakang karohano qetellong e sebeletsa
matla a kgothalletsang ntwa, a tsebang ho sebedisa mefokolo ka

11:18.668 --> 11:22.313
tsela e tobileng bakeng sa maqiti a ona a lefatshe ka bophara.

11:22.313 --> 11:28.293
Ka mantsoe a lona le phatlalatso ea lenaneo
lena, likamano tse joalo li ka pepeseha 'me

11:28.293 --> 11:31.073
qetellong lintoa li ka thibeloa. Ka kopo thusang!
