WEBVTT 00:05.376 --> 00:09.796 Югославия сугышында манипуляция 00:09.796 --> 00:16.753 Хөрмәтле тамашачылар, киләсе документаль фильмда без Югославия сугышындагы манипуляцияләр турында хәбәр итәбез. 00:16.753 --> 00:23.480 Гражданнар тәртипсезлекләренең, мәсәлән, хәзер Македониядә яки 1990нчы елларда Югославиядә булган күтәрелешләрнең, чынлап та 00:23.480 --> 00:30.646 халыкның ризасызлыгыннан гына, ягъни спонтан рәвештә барлыкка килүе, төп массакүләм мәгълүмат чаралары күрсәткәнчә дөресме? 00:30.646 --> 00:36.119 Яисә моның артында дөньякүләм стратеглар уйлап тапкан катлаулы стратегия бармы? 00:36.119 --> 00:44.523 2017 елның 24 мартында бирелгән әңгәмәдә Германия Федератив Яклау министрының парламент дәүләт секретаре булып эшләгән Вилли Виммер 00:44.523 --> 00:52.873 бүгенге низаглар белән халыкара хокукны бозган Югославиядәге сугыш арасында ачык параллельләр барлыгын ассызыклый. 00:52.873 --> 00:59.559 Ул нәтиҗә ясый: «Безгә НАТО мәнфәгатьләре өчен хөкүмәт тешләребез аша ялган сөйли.» 00:59.559 --> 01:05.089 1999 елдан бирле федераль хөкүмәт нәрсә эшли һәм Югославиягә каршы сугыш: ул немец 01:05.089 --> 01:09.980 халкына бер низагтан икенче низагка ялган сөйли. 01:09.980 --> 01:15.000 Хөрмәтле әфәнделәр һәм ханымнар, Вилли Виммер мондый каты белдерүләргә ничек килә? 01:15.000 --> 01:22.940 Моны ачыклау өчен без Югославия сугышын мисал итеп алып, дөньякүләм шахмат уенчыларының стратегияләрен өйрәнәчәкбез. 01:22.940 --> 01:27.700 Сугыш өчен сылтау: фараз ителгән гуманитар фаҗига: 01:27.700 --> 01:35.861 1999 елның мартында Германия 50 елдан соң беренче тапкыр сугышта катнашты, ягъни элекке Югославиягә каршы 01:35.861 --> 01:40.786 НАТОның агрессия сугышында, бу халыкара хокукка каршы иде. 01:40.786 --> 01:45.600 НАТО һава көчләре Югославиягә 14 000 бомба ташлады. 01:45.600 --> 01:53.300 Халыкка сугышны аклау өчен сәясәтчеләр гуманитар фаҗиганең барганлыгын белдерделәр. 01:53.300 --> 01:57.340 Бу бары тик «гуманитар сугыш» белән генә тәмамланырга мөмкин. 01:57.340 --> 02:02.973 Ләкин ул вакытта НАТО Һава көчләрендә подполковник булган, хәзер исә тынычлык активисты булып 02:02.973 --> 02:06.420 торучы Йохен Шолц бу хисапка каты каршы чыкты. 02:06.420 --> 02:12.990 Ул һава сугышының инде 1998 елда ук планлаштырылганын билгеләп үтте. Һәм бу, ОБСЕ хисабына 02:12.990 --> 02:17.180 караганда, гуманитар фаҗига булмавына карамастан. 02:17.180 --> 02:23.286 ОБСЕ — Европа куркынычсызлыгы һәм хезмәттәшлеге оешмасы. 02:23.286 --> 02:29.775 Ә ни өчен сугыш? Шольц сүзләренә караганда, Югославиянең географик урнашуы Европа Берлеге һәм 02:29.775 --> 02:34.740 НАТОның көнчыгышка киңәюен көн тәртибенә куйган иде. 02:34.740 --> 02:40.420 Норма Браун, ОБСЕдәге АКШ дипломаты, моны кыскача йомгаклады: 02:40.420 --> 02:49.300 Чынлык шунда ки, барысы да белә иде: гуманитар фаҗига бары тик НАТО бомбаласа гына булачак! 02:49.300 --> 02:53.873 Герхард Шредер белән Билл Клинтон арасында сайлау кампаниясе буенча килешү: 02:53.873 --> 03:01.406 Пенсиягә чыккан подполковник Йохен Шолц сүзләренә караганда, канцлерлыкка кандидат Герхард Шредер 1998 елның җәй 03:01.406 --> 03:09.820 башында сайлау кампаниясе кысаларында АКШка барган һәм АКШ президенты Билл Клинтон белән Косово турында сөйләшкән. 03:09.820 --> 03:17.820 Анда Югославиядә планлаштырылган сугыш һәм Шредер чорында Германиянең хәрби катнашуы турында сөйләштеләр. 03:17.820 --> 03:23.514 Шолц сүзләренә караганда, АКШ сайлау кампаниясе ярдәмчеләре соңыннан Герхард Шредерга федераль 03:23.514 --> 03:27.580 канцлер сайлавында җиңәргә ярдәм итәр өчен җибәрелгән. 03:27.580 --> 03:36.960 Хөкүмәтне алыштыру кирәк иде, чөнки Хельмут Коль Германиянең сугышта катнашуына ризалашмас иде. 03:36.960 --> 03:41.873 Сугыш немец министрлары Шарпинг һәм Фишер ялганнары: 03:41.873 --> 03:47.200 Германия хөкүмәтенә сугышка керер өчен халыкның ризалыгын алырга кирәк иде. 03:47.200 --> 03:53.340 Саклану министры Шарпинг һәм тышкы эшләр министры Фишер моны пропаганда хәйләсе аша яңадан терелдерделәр. 03:53.340 --> 04:01.360 Алар Косоводагы хәлне Германиянең нацистлар чоры белән бәйләп, шуның белән немецларны иң авырткан урыннан суктылар. 04:01.360 --> 04:09.360 Алар Сербиядә «этник чистарту» һәм Приштинадагы концлагерь турында куркыныч хикәяләр сөйләп, җәмәгатьчелекне адаштырдылар. 04:09.360 --> 04:15.906 Журналистлар Аннерер һәм Верте, шулай ук немец генералы һәм ОБСЕ хезмәткәре Хайниц Локвай үткәргән урындагы 04:15.906 --> 04:20.540 тикшерүләр бу вакыйгаларның тулысынча уйдырма булуын ачыклады. 04:20.540 --> 04:28.433 Югославия армиясе белән албан парамилитар берәмлекләре арасында гына сугыш барды. 04:28.433 --> 04:33.991 Шарпинг һәм Фишерның сугыш пропагандасы җәмәгатьчелекне сербларның сугыш вакытында кылган 04:33.991 --> 04:39.233 «явызлыкларыннан» азат итүне якларга ышандыруда уңышка иреште. 04:39.233 --> 04:51.013 НАТО вәкиле Джейми Шей әйтте: «Әгәр без Германиядә халык фикерен югалткан булсак, без аны бөтен альянс буенча югалта идек». 04:51.013 --> 04:56.886 PR агентлыклары элекке Югославиядә сугышка әзерләнде: 04:56.886 --> 05:04.255 Йорг Бекер һәм Мира Бехам язган «Операция Балкан: сугыш һәм үлем өчен реклама» китабы Югославия сугышы вакытында 05:04.255 --> 05:11.873 американ PR-агентлыкларының медиадан дошман стереотипларын булдыру өчен ничек файдаланганын күрсәтә. 05:11.873 --> 05:20.144 Мәсәлән, йогынтысы зур булган американ Ruder Finn компаниясе бер үк вакытта өч сугышучы як өчен эшләде: 05:20.144 --> 05:24.939 хорват, босния һәм косово албан җитәкчелекләре өчен. 05:24.939 --> 05:32.814 Бурыч сербларны берьяклы рәвештә бастыручылар һәм һөҗүмчеләр итеп сурәтләү, ә хорватларны, босния мөселманнарын 05:32.814 --> 05:37.859 һәм косово албаннарын бары тик корбаннар итеп күрсәтү иде. 05:37.859 --> 05:45.406 «Серблар гаепле» дигән пропагандасы аша агентлык Көнбатыш җәмәгатьчелеген сугышка әзерләде. 05:45.406 --> 05:51.739 Агентлык директоры Джеймс Харф. "Без сербларны нацистлар белән тиңли алдык." 05:51.739 --> 05:59.253 Шуннан соң ук диярлек матбугат башка тел куллана башлады, «этник чистарту», «концентрация лагерьләре» кебек терминнарны кулланып, 05:59.253 --> 06:03.152 алар нацист Германиясе һәм Освенцим күренешләре белән бәйле. 06:03.152 --> 06:11.960 Ревизионизмда гаепләнмичә, инде беркем дә моңа каршы чыга алмады. Без йөз процент уңышка ирештек. 06:11.960 --> 06:21.420 Конфликтның контрольле кискенләшүе Балканнарда АКШ армиясенең интервенциясен аклады. 06:21.420 --> 06:25.846 Элекке Югославиядәге сугышны АКШ хөкүмәте куәтләндерде: 06:25.846 --> 06:34.680 Русия яклы Югославия көнбатыш державалар тарафыннан дестабилизацияләнде һәм җиде аерым дәүләткә бүленде: Словения, 06:34.680 --> 06:39.400 Хорватия, Босния, Сербия, Черногория, Косово һәм Македония. 06:39.400 --> 06:49.380 Эчке этник киеренкелекләрне кузгатып, төрле этник төркемнәр 1990нчы елларда яңадан-яңа кораллы низагларga тартылды. 06:49.380 --> 06:57.910 Роберт Бэр, АКШ чит ил разведка хезмәте – ЦРУның элекке агенты, болай диде: «Пропаганданың максаты Югославия 06:57.910 --> 07:04.539 республикаларын бүлү иде, алар ана илдән аерылып, бәйсез дәүләтләргә әйләнсеннәр өчен». 07:04.539 --> 07:15.846 Безгә барысына да, шул исәптән сугыш һәм көч куллануга да гаепләү өчен корбан кирәк иде. Бу рольгә Сербия сайланды...' 07:15.846 --> 07:25.560 Британия офицеры Джон Кросланд болай диде: "Халыкара җәмәгатьчелек КЛАны яклады." 07:25.560 --> 07:33.613 АКШ президенты Билл Клинтон, АКШ дипломаты Ричард Холбрук һәм АКШ дәүләт секретаре Мэдлин Олбрайт Сербиядә 07:33.613 --> 07:39.913 хакимиятне алыштыру булыр дип карар кылганнар иде... 07:39.913 --> 07:48.037 Этник төркемнәр арасындагы дәвам иткән хәрби низаглар ахыр чиктә АКШка Сербиягә НАТО һөҗүменә нигез булды, бу 07:48.037 --> 07:55.446 халыкара хокукны бозды, һәм президент Слободан Милошевичны вазифадан төшерүгә сәбәп булды. 07:55.446 --> 08:04.913 Элекке ЦРУ агенты Роберт Баер ил таркалганнан соң Югославия халкыннан гафу үтенде: 08:04.913 --> 08:09.961 Үткәнне оныт, чөнки ул сәхнәләштерелгән һәм ялган иде. Сине бары тик манипуляцияләделәр, 08:09.961 --> 08:12.900 һәм алар үзләренә кирәкле нәтиҗәгә ирештеләр. 08:12.900 --> 08:17.220 Ләкин моның өчен сез бер-берегезгә нәфрәт хисләре тотуны дәвам итмәскә тиешсез! 08:17.220 --> 08:25.713 Син моның өстеннән күтәрелә алуыңны һәм бу хәл өчен чыннан да кем гаепле икәнен аңлавыңны күрсәтергә тиешсең! 08:25.713 --> 08:30.600 Мин сез барыгызга чын күңелдән гафу үтенәм! 08:30.600 --> 08:37.380 Югославиядә хөкүмәтне алыштыруны АКШ Дәүләт департаменты бергә финанслаган: 08:37.380 --> 08:46.788 2000 елда ул вакыттагы Югославиядә хакимият алышу — АКШ Дәүләт департаментының шулай аталган НПОлар аша режимнарны үзгәртү һәм 08:46.788 --> 08:52.353 хакимиятне кулга алуда катнашуының күп кенә мисалларының берсе. 08:52.353 --> 08:59.524 Студентлар хәрәкәте «Отпор», оппозиция оешмасы буларак нигез салынган, Югославия халкын Президент 08:59.524 --> 09:03.806 Милошевичкә каршы күтәргән төп этәргеч көч булды. 09:03.806 --> 09:12.600 «Отпор» студентлары, мәсәлән, Белградның яртысын граффити белән буяп, Югославия президентына каршы хисләр уяттылар. 09:12.600 --> 09:20.700 Милошевич Балкан сугышлары һәм фаҗигале икътисади хәл өчен җаваплы дип саналды. 09:20.700 --> 09:26.526 Отпорның гамәлләре матбугатта зур игътибар җәлеп итте. 09:26.526 --> 09:34.740 Отпорның өндәве белән якынча 100 000 кеше Белградта президенткә каршы протест белдерү өчен җыелды. 09:34.740 --> 09:40.000 Алар күпләп «Ул (Милошевич) тәмам!» дигән шигарь язылган плакатлар күтәреп йөрделәр. 09:40.000 --> 09:46.806 Отпор төрле хөкүмәт булмаган оешмалар, мәсәлән, NDI һәм NED тарафыннан финансланган. 09:46.806 --> 09:52.360 NED нигездә АКШ Дәүләт департаменты тарафыннан финанслана. 09:52.360 --> 09:59.440 2000 елның 6 октябрендә Милошевич вазифасыннан китте. 09:59.440 --> 10:02.860 Сугышның максаты һәм нәтиҗәсе: 10:02.860 --> 10:11.245 Сугыш нәтиҗәсендә Европада АКШның икенче зур хәрби базасы – Камп Бондстил – Косовода 386 10:11.245 --> 10:16.633 гектар мәйданга меңләгән солдат белән урнаштырылды. 10:16.633 --> 10:24.618 Стратегик яктан әһәмиятле төбәктәге хәрби булуы аша АКШ Урта Көнчыгыштан һәм Көнчыгыштан нефть һәм газ өчен мөмкин 10:24.618 --> 10:33.313 булган торбаүткәргеч маршрутларына, шулай ук минераль ресурсларны коммерцияле файдалануга контроль урнаштырды. 10:33.313 --> 10:41.695 Бөекбритания генералы Майкл Джексон, НАТО җитәкчелегендәге Косово көчләренең (KFOR) беренче командиры, әйтте: «Без, 10:41.695 --> 10:51.166 әлбәттә, Македония аша үтүче энергия коридорларының иминлеген тәэмин итү өчен монда озак вакыт калачакбыз». 10:51.166 --> 10:57.043 Югославия сугышы вакытында манипуляцияләргә багышланган безнең документаль фильм ахырында без Вилли Виммерның 10:57.043 --> 11:03.320 һәркайда очрый торган сугыш ялганнары белән нишләргә мөмкин дигән сорауга биргән җавабын карыйбыз: 11:03.320 --> 11:05.913 Калганы – сүз. 11:05.913 --> 11:13.040 Сүзләр сугышларны һәм җимерелешне кузгата алган кебек, алар аларны булдырмаска да ярдәм итә ала. 11:13.040 --> 11:18.771 Бүлүгә этәрүче һәрнәрсә ахыр чиктә сугыш кузгатучы көчләргә хезмәт итә, чөнки алар үзләренең глобаль маневрлары 11:18.771 --> 11:22.313 өчен зәгыйфьлекләрне бик төгәл итеп файдалана беләләр. 11:22.313 --> 11:28.312 Сезнең сүзләрегез һәм бу программаны тарату аша мондый элемтәләр ачыклана ала, һәм ахыр чиктә 11:28.312 --> 11:31.073 сугышларны булдырмаска мөмкин. Зинһар, ярдәм итегез!