WEBVTT

00:00.000 --> 00:07.220
Libetsa tse ikemetseng – tšireletso ea ho qetela ea maemo
a holimo a lichelete lefatšeng ka bophara e tlameha ho oa!

00:07.220 --> 00:12.205
Libetsa tse ikemetseng li etsa liqeto 'me li
sebetsa ka bo tsona ka thuso ea bohlale ba

00:12.205 --> 00:15.360
maiketsetso, ntle le ho kena-kenana ha motho.

00:15.360 --> 00:22.320
Leha di ntse di le tlasa ntshetsopele, di se
di ntse di tshositse setjhaba sa matjhaba.

00:22.320 --> 00:26.220
Sena se mabapi le eng hantle, 'me bothata ke bofe?

00:26.220 --> 00:33.344
Libetsa tse ikemetseng, tse tsejoang hape e le liroboto
tse bolaeang, li nkoa e le "phetohelo ea boraro ntoeng".

00:33.344 --> 00:38.941
Feela jwaloka qapelo ya phofo ya sethunya le dibetsa
tsa nyutlelie nakong e fetileng, ditsamaiso tsa

00:38.941 --> 00:42.990
dibetsa tse ikemetseng di fetola ka matla sebopeho sa ntwa.

00:42.990 --> 00:46.480
Libetsa tse ikemetseng ke litsamaiso tse sebetsang ka bo tsona.

00:46.480 --> 00:56.213
Li hlophiselitsoe ho tseba le ho hlasela liphofu li
sebelisa bohlale ba maiketsetso, ntle le taolo ea motho.

00:56.213 --> 01:02.232
Tsena e ka ba li-drone tse se nang bakhanni,
empa hape e ka ba likepe, litanka, lisebelisoa tsa

01:02.232 --> 01:05.913
ho thunya lirokete, liroboto le libetsa tse ling.

01:05.913 --> 01:12.152
Litsamaiso tsa libetsa tse ikemetseng ka botlalo tse
nang le bohlale ba maiketsetso bo ikamahanyang ha li

01:12.152 --> 01:16.000
so be karolo ea bohlokoa ea mabotho a lefatše ka molao.

01:16.000 --> 01:23.701
Ho tloha ka 2014, Machaba a Kopaneng esale a tshwara dipuisano
Geneva, moo ditjhaba tse 75 di buisanang ka

01:23.701 --> 01:31.424
thibelo ya ditsamaiso tsa dibetsa tse ikemetseng
tse bolaeang e le ho laola diroboto tse bolaeang.

01:31.424 --> 01:37.860
Tumellano ha e na kgonahalo hobane dinaha
tse ding di phehella dithahasello tsa tsona.

01:37.860 --> 01:43.992
Ho ya ka baitseki ba kgotso, dinaha tse 26 di
tshehetsa ho thibelwa ha dibetsa tse jwalo, ho kenyeleditswe

01:43.992 --> 01:47.546
Austria le dinaha tsohle tse ntseng di tswela pele.

01:47.546 --> 01:51.776
China e buile e tšehetsa hore tšebeliso ea eona e thibeloe.

01:51.776 --> 01:56.973
Ho tlalehwa hore US e hanyetsa ka ho
feletseng dithibelo tsa ntshetsopele.

01:56.973 --> 02:03.360
Ho boetse ho na le lik'hamphani naheng ea Jeremane
tse amehang nts'etsopele ena, ka hona li ntse li

02:03.360 --> 02:07.560
matlafatsa le ho feta peisano ea lihlomo ea machaba.

02:07.560 --> 02:10.997
Empa hobaneng dibetsa tse ikemetseng di batlwa haholo?

02:10.997 --> 02:19.460
Ho latela lipalo-palo tsa semmuso tsa Sesole sa US, hajoale
masole a mangata a US a ipolaea ho feta a bolaoang ke sera.

02:19.460 --> 02:26.982
Ba thatafalloa ho ikamahanya le lintoa tse bitsoang tsa "ho thusa
batho", tseo ha e le hantle e leng lintoa tsa tlhaselo tse

02:26.982 --> 02:32.866
thehiloeng maqhekeng a matla, 'me ba phela le
mathata a boitšoaro bophelo bohle ka lebaka la ntoa

02:32.866 --> 02:36.672
e sehlōhō, ho kenyeletsoa le khahlanong le baahi.

02:36.672 --> 02:42.310
Mahale a ntoa a ntse a kgutlisa dimetale tsa ona tsa
tlotlo ka bongata hobane a hlabiswa ke dihlong ke

02:42.310 --> 02:46.020
diketso tsa ntoa mme a bontsha boinyalo bo tebileng.

02:46.020 --> 02:52.931
Le bakhanni ba li-drone, ba bolayang ba le litulong tsa bona
joalokaha eka ba bapala papali ea komporo 'me ba

02:52.931 --> 03:00.220
bontša qenehelo e fokolang ka lebaka la ho ba hole le
ntoa, le bona ba "khathala" kamora lilemo tse 'maloa.

03:00.220 --> 03:07.856
Lilemo tse mashome tsa lithuto tsa kelello li boetse li
bontšitse hore masole a ntoeng hangata ha a thunye masole

03:07.856 --> 03:12.340
a sera ho hang, empa a qoba lipakane tsa 'ona ka boomo.

03:12.340 --> 03:18.752
Sena se hlakisa hore batho, ka tlhaho, ha se 'mechini oa ntoa'.

03:18.752 --> 03:25.440
Mehato le meketjana ya kgotso
lefatsheng ka bophara di tiisa ntlha ena.

03:25.440 --> 03:32.176
Bakeng sa bahlorisi ba nka matla ba ratang ntoa le beng ba bona
ba lefats'e ba laolang lintho ka sekhukhu, ho hlokahala

03:32.176 --> 03:39.025
litsamaiso tsa libetsa tse ikemetseng, ke hore, liroboto tse
bolaeang, tse sebetsang ka bokhabane le ka tieo – ntle le ho

03:39.025 --> 03:47.440
belaela, ntle le kutloelo-bohloko, ntle le moea oa boikarabello,
haholo-holo e le tšireletso khahlanong le matšoele a halefileng.

03:47.440 --> 03:53.272
Sena ke hobane batho ba bangata le ho feta ba se ba qala ho
utlwisisa hore na batho ba lefatshe ka bophara ba itshetlehile

03:53.272 --> 03:56.813
jwang, mme ha ba sa ikemisetsa ho hlekefetswa le ho laolwa.

03:56.813 --> 04:05.442
Batho ha ba na ho amohela ka nako e telele hore taolo
ea tsamaiso eohle ea lichelete, mebuso eohle, linaha

04:05.442 --> 04:10.660
le mehloli ea tsona e matsohong a malapa a seng makae.

04:10.660 --> 04:15.680
Ka hona, baitseki ba khotso ba mefuta eohle le ba
lichaba tsohle ba ntse ba letsa tšepe ea kotsi:

04:15.680 --> 04:20.928
Ntshetsopele ya ditsamaiso tsa dibetsa tse
ikemetseng e tlameha ho thibelwa lefatsheng ka bophara.

04:20.928 --> 04:29.165
Bafuputsi ba fetang 2,500 le mekhatlo e 176 lekaleng la bohlale
ba maiketsetso ba se ba saenetse boitlamo ba

04:29.165 --> 04:37.216
boithaopo ba ho se etse lipatlisiso mabapi le
litsamaiso tsa libetsa tse bolaeang tse ikemetseng.

04:37.216 --> 04:45.681
Ka ho saena, bankakarolo ba ikemisa "ho se tshehetse kapa
ho kenya letsoho ntshetsopeleng, tlhahisong, kgwebong

04:45.681 --> 04:50.960
kapa tshebedisong ya dibetsa tse ikemetseng tse bolaeang".

04:50.960 --> 04:53.700
Leha ho le jwalo, mabitso a mangata a maholo ha a yo.

04:53.700 --> 05:01.999
Ha se Google kapa k'hamphani e e ruileng, Alphabet, tse
saenetseng boitlamo bona ba boithaopo; Boston Dynamics, moetsi

05:01.999 --> 05:06.784
oa mefuta e tummeng ea liroboto, le eona ha e so be lenaneng.

05:06.784 --> 05:10.464
Lik'hamphani tsa bohlokoa tsa ts'ireletso le tsona ha li eo.

05:10.464 --> 05:19.359
Ka hona, sepheo sa baitseki ke ho ba le tšusumetso e fetang
hole selikalikoe sa batho ba saenneng, ka ho hapa tlhokomelo

05:19.359 --> 05:24.200
ea sechaba ka bophara likotsing tsa libetsa tse ikemetseng.

05:24.200 --> 05:31.001
Filimi e khutšoanyane e bitsoang
"Slaughterbots" e bontša kamoo libetsa tse ikemetseng

05:31.001 --> 05:35.160
li seng li ka baka tšenyo e bohloko kateng.

05:35.160 --> 05:44.309
Future of Life Institute (FLI) e thehilweng naheng ya
US, e ikemiseditseng ho fokotsa dikotsi tse ka fedisang

05:44.309 --> 05:49.664
botho, e phatlaladitse video ka la 12 Pulungoana 2017.

05:49.664 --> 05:53.906
Ka mora libeke tse seng kae, e ne e se
e tobetsoe ka limilione tsa makhetlo.

05:53.906 --> 06:00.978
Sena se fana ka pono e tšosang e entsoeng ka tšōmo ea
kamoo, mohlala, bahlahlobisisi ba tsamaiso kapa lihlopha tsa

06:00.978 --> 06:05.353
merabe tse sa batleheng ba ka felisoe ka leihlo le le leng.

06:05.353 --> 06:08.896
Qetello: Emisa theknoloji ena!

06:08.896 --> 06:12.880
Mona ke likaroloana tse ling tse tsoang videong:

06:14.580 --> 06:19.605
Bakganni ba rona ba difofane ba bareki ba entse
ditlhaselo tse nepahetseng tse ka bang 3,000

06:19.605 --> 06:22.740
selemong se fetileng, mme re motlotlo haholo ka seo.

06:22.740 --> 06:27.000
E o dumella ho arola ba kotsi ho tswa ho ba molemo.

06:27.000 --> 06:33.340
Ke taba e kholo. Empa re na le ntho e kholo ho feta.

06:37.393 --> 06:43.980
Mohlomong bana ba lona ba na le e
'ngoe ea tsena, akere? Ha ho joalo hantle.

06:45.920 --> 06:49.248
Mofofisi ea sa tšabeng? Che.

06:49.248 --> 06:54.848
Bokgoni bona bo mabapi le AI – bohlale ba maiketsetso. E ipofisa.

06:54.848 --> 06:59.220
Prosesa ea eona e ka arabela ka lebelo
le fetang la motho ka makhetlo a lekholo.

06:59.220 --> 07:04.760
Motsamao oa stochastic o sebetsa ka
mokhoa oa ho thibela sethunya sa bohale.

07:08.506 --> 07:13.560
Feela jwaloka sesebediswa sefe kapa sefe sa
mohala matsatsing ana, e na le dikhamera le disensara.

07:13.560 --> 07:19.552
Mme jwalo ka mehala ya lona ya letsoho le di-app tsa
marangrang a setjhaba, le yona e na le temoho ya sefahleho.

07:19.552 --> 07:26.080
Ho na le digrama tse tharo tsa sethunya se kgethehileng ka hare.

07:26.080 --> 07:40.880
Mme e sebetsa tjena. Na o bone seo?

07:40.880 --> 07:48.606
Koto ena e nyenyane e lekane ho phunya bokaholimo
ba lehata le ho senya sohle se ka morao ho lona.

07:48.606 --> 07:52.599
Ho atisa ho thwe ha se dibetsa tse
bolayang batho, empa ke batho ba bolayang batho.

07:52.599 --> 07:54.233
Hantle, ha ba mpa ba sa e etse.

07:54.233 --> 07:58.752
Ba fetoha maikutlo, ba se ke ba mamela
litaelo, ba fosa lipakane tsa bona ka boomo.

07:58.752 --> 08:03.295
Kahoo, ha re bone hore na dibetsa di etsa diqeto mona.

08:03.295 --> 08:08.379
Joale nts'epe – kaofela e ne e le bashanyana ba babe.

08:11.712 --> 08:18.453
Eo e ne e le tlhaselo ea sefofane e nepahetseng ka ho
khetheha. Ke se seng sa mefuta e mengata e fapaneng.

08:18.453 --> 08:24.253
Li hlophiselitsoe joaloka sehlopha se hlaselang, lintho tsena
li ka phunyeletsa meaho, likoloi le literene, tsa qoba batho

08:24.253 --> 08:27.120
le likulo, le ho sitisa mehato efe kapa efe ea ho li thibela.

08:27.120 --> 08:34.820
Ha ba thibelehe. Hantle, ke ile ka re: Hoo ho hotle.

08:34.820 --> 08:41.273
Hobaneng? Hobane re nahana ka boholo. Sheba:

08:43.260 --> 08:47.733
Konteraka ea limilione tse 20 tsa liponto e ba rekela sena.

08:47.733 --> 08:53.312
Ho lekane ho bolaea halofo ea toropo, halofo e khopo.

08:53.312 --> 08:55.936
Matla a nyutlelie – taba e fetileng.

08:55.936 --> 09:00.679
Felisa sera sa hao kaofela – hoo e ka bang ntle le kotsi.

09:00.679 --> 09:05.880
Mo hlalose feela, tlohela eo o mo ratang 'me u phomole.

09:05.880 --> 09:09.860
Libetsa tsa bothoto li hlasela hohle moo u li supang.

09:09.860 --> 09:13.240
Libetsa tse bohlale li sebetsana le data.

09:13.240 --> 09:26.393
Ha o ka fumana sera sa hao ka thuso ya data – le ka
hashtag – o ka hlasela mohopolo o mobe hantle moo o qalang teng.

09:29.408 --> 09:32.266
Filimi ena e kgutshwane e feta teboho feela.

09:32.266 --> 09:38.000
E bontsha diphetho tsa ho kopanya le ho nyenyefatsa
dithekenoloji tseo re seng re ntse re na le tsona.

09:38.000 --> 09:40.980
Ke nna Stuart Russell, Moprofesa
oa Saense ea Likhomphutha Berkeley.

09:40.980 --> 09:44.666
Ke sebeditse ka bohlale ba
maiketsetso (AI) ka dilemo tse fetang 35.

09:44.666 --> 09:47.980
Bokgoni ba tsona bakeng sa molemo wa botho bo
boholo haholo, ho kenyeletsa le tshireletsong.

09:47.980 --> 09:54.140
Empa ho tla ba tshenyo e kgolo bakeng sa tshireletso le tokoloho
ya rona ho dumella metjhini ho etsa qeto ya ho bolaya batho.

09:54.140 --> 09:56.726
Basebetsi-'moho le 'na ba likete ba lumellana ka sena.

09:56.726 --> 10:02.123
Re ntse re na le monyetla oa ho thibela
bokamoso bona boo le sa tsoa bo bontšoa, empa

10:02.123 --> 10:04.980
monyetla oa ho nka khato o koala ka potlako!
