Awtonom ýaraglar – global maliýe elitasynyň soňky galasy ýykylmaly!
Awtonom ýaraglar adam gatnaşmazdan, süni aňyň kömegi bilen karar kabul edýärler we garaşsyz hereket edýärler.
Olaryň henizem işlenilmeginde bolmagyna garamazdan, olar eýýäm halkara jemgyýetini gyzyklanma içinde saklaýarlar.
Bu takyk näme barada we mesele näme?
Awtonom ýaraglar, öldüren robotlar diýlip hem atlandyrylýan, uruşda "üçünji inqilap" hasaplanýar.
Öňki döwürde barut we ýadro ýaraglarynyň ixtirasy ýaly, awtonom ýarag ulgamlary uruşyň häsiýetini düýpli üýtgedýär.
Awtonom ýaraglar garaşsyz işleýän ulgamlardyr.
Olar süni aň ulanyp, adam gözegçiligi bolmazdan maksatlary anyklamak we hüjüm etmek üçin programmalanypdyrlar.
Bularyň adamzatsyz dronlar bolup biljekdigine garamazdan, olar şeýle hem gämiler, tanklar, raketa
atjylary, robotlar we beýleki ýaraglar bolup biler.
Uýgunlaşýan süni aňlylykly doly awtonom ýarag ulgamlary entek resmi taýdan dünýäniň
goşunlarynyň aýrylmaz bölegi hökmünde kabul edilmändir.
2014-nji ýyldan bäri BMG Ženewada gepleşikler geçirýär, onda 75 döwlet ölümli awtonom ýarag ulgamlaryny gadagan etmek
barada gepleşýär we öldüriji robotlary düzgünleşdirmek isleýär.
Şertnama real däl, sebäbi käbir ýurtlar öz bähbitlerini yzarlaýarlar.
Parahatçylyk aktiwistleriniň aýtmagyna görä, Awstria we ähli ösüp barýan ýurtlar hem goşulmak
bilen, 26 ýurt şeýle ýaraglary gadagan etmegi goldaýar.
Hytaý onuň ulanylmagyny gadagan etmegi goldady.
ABŞ-nyň habar berilişine görä, ösüşe giriziljek çäklendirmelere düýbünden garşy.
Germaniýada hem bu ösüşe gatnaşýan kompaniýalar bar, bu bolsa halkara ýarag bäsleşigini has-da güýçlendirýär.
Emma awtonom ýaraglar näme üçin şonça-da köp islenýär?
ABŞ goşunynyň resmi statistikalaryna görä, häzirki wagtda ABŞ esgerleriniň has köpüsi duşman
hereketlerinden däl-de, özüni öldürmekden ölýär.
Olar hakykatda güýç strategiýalaryna esaslanan agressiýa uruşlaryndan başga zat bolmadyk, şeýle atlandyrylýan "gumanitar"
uruşlar bilen özüni baglanyşdyrmakdan örän kynçylyk çekýärler we raýat ilatyna garşy hem bolan zalym uruş
sebäpli ömürboýy ahlak dilemmeleri bilen ejir çekýärler.
Urş weteranlary uruş hereketlerinden utanç duýup, çuňňur ötünç bilen medallaryny köpçülikleýin yzyna gaýtarýarlar.
Hatda ofislerinden kompýuter oýny oýnaýan ýaly adam öldürýän we söweşden uzak bolandyklary üçin az merhemet
görkezen dron pilotlary hem birnäçe ýyldan soň "tükenýärler".
Onýyllyklaryň dowamynda geçirilen psihologik barlaglar hem görkezdi, söweşde bolýan esgerler köplenç duşman esgerlerine
hiç atmaýarlar, eýsem maksatlaryny bilkastdan ýalňyşdyrýarlar.
Bu adamzadyň tebigy taýdan 'urush maşynlary' däldigini aýdyň görkezýär.
Global parahatçylyk hereketleri we ýygnaklary bu hakykaty nygtaýar.
Güýç açgözlü uruş söwgüçiler we olaryň arkasyndaky global kukla dolandyryjylar üçin awtonom ýarag ulgamlary, ýagny öldüren
robotlar, sorag soramazdan, merhemsiz we vicdansyz, kemçiliksiz we ylalaşmazlykly işlemeli –
esasanam gahar-gazaply köpçülikden goranyş üçin.
Bu, adamlaryň barha köpüsiniň dünýä derejesindäki özara baglylyklary düşünmäge başlany we olaryň artyk peýdalanylmagyna
we manipýasiýa edilmegine razy bolmazlygy bilen baglydyr.
Adamzat uzak möhletde pul ulgamynyň hemmesiniň, ähli hökümetleriň, döwletleriň we olaryň
serişdeleriniň birnäçe maşgalanyň elinde bolmagyny kabul etmez.
Şonuň üçin dürli görnüşli we dürli milletlerden bolan parahatçylyk aktiwistleri duýduryş berýärler:
Awtonom ýarag ulgamlarynyň ösdürilmegi bütin dünýäde gadagan edilmelidir.
Sun'iy aň ulgamynda 2 500-den gowrak gözlegçi we 176 gurama eýýäm awtonom ölümli ýarag ulgamlary boýunça gözleg
geçirmänjekdigine degişli özbaşdak ylalaşygy gol çekdiler.
Gol çekmek arkaly gatnaşyjylar awtonom ölümli ýaraglaryň işlenilmegine, öndürilmegine, söwdasyna ýa-da ulanylmagyna goldaw
bermezlik we goşant goşmazlyk borçlaryny öz üstüne alýarlar.
Emma köp meşhur atlar ýok.
Google hem-de Google-yň eýeçilik kompaniýasy Alphabet bu erkin borçnamany gol çekmediler; meşhur robot modelleriniň
öndürijisi Boston Dynamics hem heniz sanawa girizilmedi.
Dezgä degişli goranyş kompaniýalary hem ýok.
Şonuň üçin aktiwistleriň maksady, awtonom ýaraglaryň howplaryna jemgyýetiň ünsüni çekmek arkaly gol
goýujylaryň çäginden has giň gerimde täsir ýetirmekdir.
"Slaughterbots" atly gysga film awtonom ýaraglaryň häzirki wagtda nähili agyr täsirli bolup biljekdigini görkezýär.
ABŞ-da ýerleşýän Future of Life Institute (FLI), adamzada bolan ekzistensiýal howplary iň pes derejä düşürmegi maksat edinýän
gurama, wideony 2017-nji ýylyň 12-nji noýabrynda çap etdi.
Birnäçe hepde içinde oňa millionlarça gezek basyldy.
Bu, mysal üçin, ulgamy tankyt edýänleri ýa-da islenmeýän etnik toparlaryň bir gözüň ýalpyrylşynda nädip ýok edilip bilinjekdigini
hyýaly, gorkunç bir öňünden syn hökmünde görkezýär.
Netije: Bu tehnologiýany togtad!
Ine, wideodan käbir bölekler:
Müşderilerimiziň pilotlarynyň -si geçen ýyl takmynan 3000 takyk zarba urdy we biz munuň bilen örän buýsançly.
Ol size ýamanlary gowulardan aýyrmaga mümkinçilik berýär.
Bu uly zat. Emma biziňde has-da uly zat bar.
Çagalaryňyzda ähtimal şulardan biri bar, dälmi? Tamam däl.
Gaýratly pilotmy? Ýok.
Bu mümkinçilik doly süni aň – süni aňdyr. Ol öz-özüni uçýar.
Onuň prosessory adamdan ýüz esse çalt reaksiýa berip biler.
Stohastik hereket snayper garşy režimdedir.
Şu günler beýleki islendik mobil enjam ýaly, onda kameralar we sensorlar bar.
Mobil telefonlaryňyz we sosial media programmalaryňyz ýaly, onda hem ýüz tanamak bar.
Bu ýerde üç gramm ýörite partlaýjy bar.
Şuňa görä işleýär. Şuny gördüňizmi?
Bu kiçi sanjym kraniniň üstüni deşip, onuň arkasyndaky ähli zady ýok edip biler.
Köplenç aýdylýar: adamlary öldürýän ýaraglar däl, eýsem adamlardyr.
Bolýar, olar muny ýönekeý etmeýärler.
Olar duýgusal bolýarlar, buýruklara gulak asmaýarlar, maksatlaryna bilkastly ýalňyş niýet edýärler.
Şonuň üçin gel, bu ýerde ýaraglaryň nähili kararlary kabul edýändigini görüp geçeliň.
Indi maňa ynan – olar hemmesi ýaramaz oglanlardy.
Bu cerrahi takyklykly howa zarby boldy. Ol önümleriň giň toplumynyň biridir.
Swarm görnüşinde programmalanan bu zatlar binalara, awtoulaglara we trenlere girip bilýär, adamlardan we oklardan gaça
durup bilýär we islendik garşy çärelere garşy durup bilýär.
Olary togtadyp bolmaýar. Men diýdim: Bu ajaýyp.
Näme üçin? Çünki biz uly pikir edýäris. Bir göz aýlaň:
20 million funtlyk şertnama olara muny satyn alýar.
Şäheriň ýaman ýarymyny öldürmäge ýeterlik.
Ýadro energiýasy – bu köne habar.
Düşmanyňyzy düýbünden ýok ediň – amaly taýdan hiç hili töwekgelçilik bolmazdan.
Diňe ony häsiýetlendiriň, aşyklygyňyzdan el çekip dynç alyň.
Akylsyz ýaraglar, olary nirede görkezseňiz, şol ýere zarba urýarlar.
Akylly ýaraglar maglumatlary işleýär.
Eger maglumatlaryň kömegi bilen – hatda hashtag arkaly hem bolsa – duşmanyňy tapyp bilseň, ýowuz
ideologiýanyň başlanýan ýerinde ony urup bilersiň.
Bu gysga film diňe çaklamadan has köpdir.
Bu, eýýäm bar bolan tehnologiýalary birleşdirmek we kiçeltmek netijelerini görkezýär.
Men Stuart Russell, Berkeley-de Kompýuter ylymlary professory.
Men 35 ýyldan gowrak wagt bäri süni aň (AI) üstünde işleýärin.
Olaryň adamzadyň bähbidine, şol sanda goranyşda, mümkinçiligi örän uly.
Emma maşynlara adam öldürmegi karar bermäge rugsat bermek howpsuzlygymyza we azatlygymyza agyr zyýan ýetirer.
Meniň müňlerçe kärdeşim bu barada ylalaşýar.
Size häzir görkezilen geljegiň öňüni almaga heniz mümkinçilik bar, ýöne hereket etmek üçin mümkinçilik penjiresi çalt ýapylýar!