WEBVTT

00:00.000 --> 00:07.220
Izikhali ezizimele – isibamba sokugcina
sobukhosi bezimali bomhlaba wonke kumele siwe!

00:07.220 --> 00:15.360
Izikhali ezizimele zenza izinqumo futhi zisebenza ngokuzimela
ngosizo lobuhlakani bokwenziwa, ngaphandle kokungenelela komuntu.

00:15.360 --> 00:22.320
Nakuba zisasesigabeni sokuthuthukiswa, sezivele
zigcina umphakathi wamazwe ngamazwe engalindile.

00:22.320 --> 00:26.220
Lokhu kumayelana nani ngempela futhi inkinga iyini?

00:26.220 --> 00:33.344
Izikhali ezizimele, ezaziwa nangokuthi ama-robot
abulali, zibhekwa njengenguquko yesithathu empini.

00:33.344 --> 00:39.139
Njengokutholwa kwegunpowda nezikhali
zenukliya esikhathini esedlule, izinhlelo zezikhali

00:39.139 --> 00:42.990
ezizimele zishintsha ngokuphelele imvelo yempi.

00:42.990 --> 00:46.480
Izikhali ezizimele yizistimu ezisebenza ngokuzimela.

00:46.480 --> 00:56.213
Zihlelwe ukuhlonza nokuhlasela izinhloso zisebenzisa
ubuhlakani bokwenziwa futhi ngaphandle kokulawulwa ngabantu.

00:56.213 --> 01:01.820
Lezi zingaba ama-drone angenabantu, kodwa
futhi izikebhe, amatanki, izisetshenziswa

01:01.820 --> 01:05.913
zokudubula ama-rokhethi, ama-robot nezinye izikhali.

01:05.913 --> 01:11.627
Amasistimu ezikhali ezizimele ngokuphelele
anohlakanipho olwenziwe oluguqukayo awakabi

01:11.627 --> 01:16.000
ngokusemthethweni ingxenye ebalulekile yamabutho omhlaba.

01:16.000 --> 01:26.293
Kusukela ngo-2014, iZizwe Ezihlangene ibibamba izingxoxo eGeneva,
lapho amazwe angama-75 exoxisana ngokuvimbela izinhlelo zokuzimela

01:26.293 --> 01:31.424
zezikhali ezibulalayo ukuze kulawulwe ama-robot abulalayo.

01:31.424 --> 01:37.860
Isivumelwano asibonakali sifezeka ngoba
ezinye izizwe zilandela izintshisekelo zazo.

01:37.860 --> 01:43.181
Ngokusho kwabavukeli bokuthula, amazwe angama-26
asekela ukuvinjelwa kwalezi zikhali,

01:43.181 --> 01:47.546
kuhlanganisa ne-Austria kanye nawo wonke amazwe asathuthuka.

01:47.546 --> 01:51.776
I-China ikhulumile isekela ukuvinjelwa kokusetshenziswa kwayo.

01:51.776 --> 01:56.973
Kuthiwa i-US iphikisana ngokuphelele nezithiyo ekuthuthukisweni.

01:56.973 --> 02:02.829
Kukhona futhi izinkampani eJalimane
ezibandakanyekayo kule ntuthuko, ngaleyo ndlela

02:02.829 --> 02:07.560
ziqhubekela phambili umjaho wamazwe ngamazwe wezikhali.

02:07.560 --> 02:10.997
Kodwa kungani izikhali ezizimele zifunwa kangaka?

02:10.997 --> 02:19.460
Ngokwezibalo ezisemthethweni zezempi zase-US, okwamanje abasosha
base-US abaningi bafa ngokuzibulala kunalabo ababulawa izitha.

02:19.460 --> 02:26.955
Abakwazi ngempela ukuzihlanganisa nalawo amabutho abizwa ngokuthi
'wokupha usizo lobuntu', okungeyona into ngaphandle kwempi

02:26.955 --> 02:32.817
yokuhlasela esekelwe kumacebo amandla, futhi
bahlushwa izinkinga zokuziphatha impilo yonke ngenxa

02:32.817 --> 02:36.672
yempi enonya, kuhlanganise nokuhlasela izakhamuzi.

02:36.672 --> 02:41.919
Abaveterani bempi babuyisa imiklomelo yabo
ngobuningi ngoba bethukuthele ngenxa

02:41.919 --> 02:46.020
yezenzo zempi futhi babonisa ukuzisola okujulile.

02:46.020 --> 02:53.133
Ngisho nabashayeli bama-drone, ababulala besendeskini yabo
sengathi bayadlala umdlalo wekhompyutha futhi

02:53.133 --> 03:00.220
babonisa uzwela oluncane ngenxa yokuba kude kwabo
nempi, bayakhathala ngemva kweminyaka embalwa.

03:00.220 --> 03:07.855
Iminyaka eminingi yocwaningo lwezengqondo iphinde yaveza
ukuthi amasosha empini ngokuvamile awadubuli nhlobo amasosha

03:07.855 --> 03:12.340
asitha, kodwa ngenhloso adubule edlula ezinhlosweni zawo.

03:12.340 --> 03:18.752
Lokhu kuyacacisa ukuthi abantu,
ngokwemvelo, abayona imishini yempi.

03:18.752 --> 03:25.440
Izinhlangano zomhlaba wonke zokuthula
nemibhikisho kugcizelela leli qiniso.

03:25.440 --> 03:33.399
Kubantu abafuna amandla nabaphathi bamapuppet emhlabeni wonke
abasemva kwabo, kudingeka izinhlelo zokubulala ezizimele,

03:33.399 --> 03:39.618
okungukuthi ama-robot abulalayo, asebenza ngokuphelele
nangokungaguquki – ngaphandle kokubuza

03:39.618 --> 03:47.440
imibuzo, ngaphandle komusa, ngaphandle kwesazela,
ikakhulukazi njengokuvikela izixuku ezithukuthele.

03:47.440 --> 03:53.173
Lokhu kungenxa yokuthi abantu abaningi
kakhulu manje sebebona uxhumano lomhlaba wonke

03:53.173 --> 03:56.813
futhi abasafuni ukusetshenziswa nokudlalwa.

03:56.813 --> 04:05.551
Abantu ngeke bamukele esikhathini eside ukuthi
ukulawula lonke uhlelo lwezimali, zonke ohulumeni, amazwe

04:05.551 --> 04:10.660
kanye nezinsiza zawo kusandleni kwemindeni embalwa.

04:10.660 --> 04:15.680
Abashisekeli bokuthula bazo zonke
izinhlobo nezizwe ngakho-ke bayashaya isexwayiso:

04:15.680 --> 04:20.928
Ukuthuthukiswa kwezinhlelo zezikhali
ezizimele kumele kuvinjelwe emhlabeni wonke.

04:20.928 --> 04:29.376
Abacwaningi abangaphezu kuka-2 500 kanye nezinhlangano eziyi-176
emkhakheni wobuhlakani bokwenziwa sebevele

04:29.376 --> 04:37.216
basayina isibopho sokuzithandela
sokungacwaningi izinhlelo zezikhali ezizimele ezibulalayo.

04:37.216 --> 04:46.120
Ngokusayina, abahlanganyeli bazibophezela ukuthi ngeke basekele
noma banikele ekuthuthukisweni, ekukhiqizweni, ekuthengisweni

04:46.120 --> 04:50.960
noma ekusetshenzisweni kwezikhali ezizimele ezibulalayo.

04:50.960 --> 04:53.700
Nokho, amagama amaningi adumile awekho.

04:53.700 --> 04:59.998
Akekho uGoogle noma inkampani ebamba uGoogle, i-Alphabet,
abasayine lesi sithembiso sokuzithandela;

04:59.998 --> 05:06.784
iBoston Dynamics, umkhiqizi wemodeli yama-robot
adumile, nayo ayikakafakwa ohlwini kuze kube manje.

05:06.784 --> 05:10.464
Izinkampani zokuvikela ezifanele nazo azikhona.

05:10.464 --> 05:18.903
Inhloso yabalwela amalungelo ngaleyo ndlela ukuba
nomthelela odlula kude isiyingi sabasayinile ngokudonsa

05:18.903 --> 05:24.200
ukunaka komphakathi jikelele ezingozini zezikhali ezizimele.

05:24.200 --> 05:30.578
Ifilimu emfushane ebizwa ngokuthi
"Slaughterbots" ikhombisa ukuthi izikhali ezizimele

05:30.578 --> 05:35.160
sezisebenza kanjani ngokubhubhisayo nangempumelelo.

05:35.160 --> 05:44.595
Inhlangano i-Future of Life Institute (FLI) esekwe e-United
States, ehloselwe ukunciphisa izingozi ezibhekisele ekupheleni

05:44.595 --> 05:49.664
kobuntu, yashicilela ividiyo ngomhlaka 12 Novemba 2017.

05:49.664 --> 05:53.906
Phakathi kwamaviki ambalwa, kwacindezelwa izikhathi eziyizigidi.

05:53.906 --> 06:00.961
Lokhu kunikeza isethulo esingokoqobo, esesabekayo
sokuthi, isibonelo, abagxeki bohlelo noma amaqembu

06:00.961 --> 06:05.353
ezizwe angafuneki bangabulawa ngokushesha emehlweni.

06:05.353 --> 06:08.896
Ukuphetha: Yeka lobu buchwepheshe!

06:08.896 --> 06:12.880
Nazi ezinye izingcaphuno zivela kuvidiyo:

06:14.580 --> 06:19.800
wabaphiloti bamakhasimende ethu benza cishe
ukuhlasela okunembile okungu-3 000 ngonyaka

06:19.800 --> 06:22.740
odlule, futhi siyaziqhenya kakhulu ngalokho.

06:22.740 --> 06:27.000
Ikuvumela ukuthi uhlukanise abantu ababi nabantu abahle.

06:27.000 --> 06:33.340
Kuyinto enkulu. Kodwa sinento enkulu kakhulu.

06:37.393 --> 06:43.980
Abantwana bakho mhlawumbe
banomunye walawa, akunjalo? Cha ngempela.

06:45.920 --> 06:49.248
Umshayeli wezindiza onobungozi? Cha.

06:49.248 --> 06:54.848
Lokhu kukwazi kugxile ku-AI –
ubuhlakani bokwenziwa. Iyazindiza yona.

06:54.848 --> 06:59.220
Iprosesa yayo ingaphendula
izikhathi eziyikhulu ngokushesha kunomuntu.

06:59.220 --> 07:04.760
Ukuhamba kwe-stochastic kusemodi yokulwa nama-sniper.

07:08.506 --> 07:13.560
Njengazo zonke ezinye izisetshenziswa
eziphathwayo kulezi zinsuku, inamakhamera namasensa.

07:13.560 --> 07:19.552
Futhi njengamafoni akho eselula nezinhlelo
zokusebenza zokuxhumana, nayo inokubona ubuso.

07:19.552 --> 07:26.080
Kukhona amagremu amathathu weqhuzukazi ekhethekile lapha.

07:26.080 --> 07:40.880
Futhi nansi indlela esebenza ngayo. Uyibonile yini lokho?

07:40.880 --> 07:48.606
Lesi sidlakela esincane sanele ukudlula
phezulu kwekhanda nokubhubhisa konke okusemva kwaso.

07:48.606 --> 07:52.599
Kuvame ukushiwo ukuthi akuyona izikhali
ezibulala abantu, kodwa abantu ababulala abantu.

07:52.599 --> 07:54.233
Hhayi bo, abakwenzi nje.

07:54.233 --> 07:58.752
Baba nemizwa engaphezu kwamandla, bengaziphathi
imiyalelo, ngenhloso baphuthelwa izinhloso zabo.

07:58.752 --> 08:03.295
Ngakho ake sibone ukuthi izikhali zenza kanjani izinqumo lapha.

08:03.295 --> 08:08.379
Manje ngikholelwe – bonke babeyizinsizwa ezimbi.

08:11.712 --> 08:18.453
Lokho kwakuwuhlaselo lomoya olunembile
njengokuhlinzwa. Kungomunye wemikhiqizo eminingi ehlukene.

08:18.453 --> 08:24.427
Zihlelwe njengesixuku, lezi zinto zingangena ezakhiweni,
ezimotweni nasezitimeleni, zigweme abantu namabhulethi,

08:24.427 --> 08:27.120
futhi zivimbele cishe zonke izindlela zokuzivikela.

08:27.120 --> 08:34.820
Abakwazi ukuvimba. Yebo, ngasho: Kuhle kakhulu.

08:34.820 --> 08:41.273
Kungani? Ngoba sicabanga ngokukhulu. Bheka:

08:43.260 --> 08:47.733
Inkontileka yamaphawundi ayizigidi
ezingamashumi amabili ibathengela lokhu.

08:47.733 --> 08:53.312
Okwanele ukubulala ingxenye yedolobha, ingxenye embi.

08:53.312 --> 08:55.936
Amandla enuzi – yizindaba ezindala.

08:55.936 --> 09:00.679
Susa wonke izitha zakho – cishe
ngaphandle kwanoma yiluphi ingozi.

09:00.679 --> 09:05.880
Mchaze nje, yeka umuntu owuthandayo bese uphumula.

09:05.880 --> 09:09.860
Izikhali eziyize zishaya noma kuphi lapho uzibhekisela khona.

09:09.860 --> 09:13.240
Izikhali ezihlakaniphile zicutshungula idatha.

09:13.240 --> 09:20.914
Uma ungathola isitha sakho ngosizo
lwedatha – ngisho nangokusebenzisa i-hashtag –

09:20.914 --> 09:26.393
ungashaya umbono omubi lapho uqala khona.

09:29.408 --> 09:32.266
Le filimu emfushane ingaphezu kokucabanga nje.

09:32.266 --> 09:38.000
Kubonisa imiphumela yokuhlanganisa
nokunciphisa ubukhulu bobuchwepheshe esivele sinabo.

09:38.000 --> 09:40.980
NginguStuart Russell, uProfesa weSayensi yekhompyutha eBerkeley.

09:40.980 --> 09:44.666
Ngisebenza kubuhlakani bokwenziwa
(AI) iminyaka engaphezu kwengu-35.

09:44.666 --> 09:47.980
Amandla abo okusiza isintu makhulu
kakhulu, kuhlanganise nokuvikela.

09:47.980 --> 09:54.140
Kodwa kuzoba yinhlekelele enkulu ekuphepheni nasenkululekweni
yethu uma sivumela imishini ukuthi inqume ukubulala abantu.

09:54.140 --> 09:56.726
Izinkulungwane zabalingani bami ziyavuma ngalokhu.

09:56.726 --> 10:04.980
Sisenethuba lokuvimbela ikusasa olusanda kukhombiswa kini,
kodwa ithuba lokuthatha isinyathelo liyavaleka ngokushesha!
