Irabaziak pribatizatu – galerak sozializatu
Esnatu ziren finantza-adituek, hasierako haserrean, legez kanpoko espekulazioa identifikatu zuten
Espekulatzaile handiak edo moneta-trader-ak sarritan kasino-iruzur gisa hartzen dira.
Hala ere, ekuazio honek kasino-operadoreei bidegabekeria egiten die.
Espekulatzaile handirik gabeko askorekin alderatuta, normalean beren irabazien zati txikiago
edo handiagoak gizartearekin partekatzen dituzte.
Adibidez, Suitzako kasinoen irabazien %50 zuzenean Adinekoentzako eta Bizirik Iraunentzako Aseguru Sozialera (AHV) doa.
Bestalde, espekulatzaile handiak trebeziaz maneiatzen dituzte beren dibidendu-irabaziak, horietako batzuk 500 milioi CHF
gainditzen dituztenak, enpresatik kanpo – beste modu batean esanda, beren espekulazio-irabaziak
guztiz pribatuki eta zerga-gabe gozatzen dituzte.
Eta orain xuxen-xuxenera goaz: kasino-operadore batek bankarota egiten badu, hori bere kontu pribatua besterik ez da.
Ez ditu bere kasino-zorak enpresari pasatu ditzake, hau da:
Nire irabaziak zurekin partekatu nituen, beraz, orain nire espekulaziozko galerak ere partekatu ditzagun.
Bestela, edozein beste ekintzaileek gauza bera esan dezakete. Denontzako eskubide berdinak.
Baina hori egiaztik oso urrun dago. Hori ez da zenbait espekulatzaile handientzat eta moneta-traderentzat egia.
Horrelako askok, oker kalkulatu eta prozesuan miliardoak galdu ondoren, beren galerak gizarteari – beste modu
batera esanda, gu zergadunoi – pasatzea besterik ez dute.
Hau oraindik mundu osoko banku pribatu ugari eta aseguru-konpainien praktika da.
Haien transakzio espekulatiboetatik milioika irabaziak lortzen jarraitzen duten bitartean, beren aberastasun pribatua handitzen
dute; bestalde, milioika galerak izaten badituzte, galera horiek gizarteari – beste modu
batean esanda, zergadunei – erraz pasatzen dizkiete.
Haien zerga gabeko bidegabeki eskuratutako ondasun pribatuak, baita soldata handiak ere, ukitu gabe geratzen dira.
Kasuren batzuetan, sariak ere babestuta geratzen dira.
Zapaldutako herriak gero eta lasaitasunik gabeko lo sakonetik esnatzea saihesteko, zenbait politikarik
behin eta berriro hipokrita lo-kanta abesten dituzte.
Lo-kanta hauek herritarrei iradokitzen diete etorkizuneko krisi finantzarioetan gaizki espekulatu duten bankuek beraiek
hartu beharko dutela erantzukizuna... beren akziodunekin batera.
Baina esatea ez da gauza bera egitea.
Praktikan, politikariek oraindik sintomak soilik konpontzen dituzte, benetako minbizi-hazkundeak erasotzeko ordez.
Minbizi-hazkundeak oraindik bankstarrak dira, espekulaziozko transakzioen bidez
milioika irabazten dituzten soldata eta bonusetan.
Baina aseguru-konpainia ugari eta farmazia, telekomunikazioak, elektrizitate hornidura, zientzia eta gero eta
gehiago posta-zerbitzuak, nekazaritza eta abar bezalako korporazio handiek ere gauza bera egiten dute.
Haiek inork ez du bere diruarekin espekulatzen, baizik eta diru publikoarekin.
Eta horrela eginez, behin eta berriro publikoaren aberastasun handia xahutzen dute.
Horren ondoren, beren espekulazio-galerak konpentsatzeko beharrezko akzio-kapitala, hau da, ekitate-kapitala, falta zaie.
Gure diru publikoarekin – batez ere irabazi espekulatiboen bidez – miliardoetako irabaziak sortzen dituzten
banku pribatuen jabeek gero eta gehiago mailegatzen dituzte gure funtsak interes negatiboekin.
Bakarrik norberari galdetu diezaioke: Benetan zenbaterainoko tontoak gara? Eta zenbat denbora gehiago?
Noiz arte beharko diegu azkenik milioika-milionezko espekulatzaile hauei beren
espekulazio-zor bakarrengatik erantzukizuna hartarazteko?
Zergadunek etengabe itsu-itsuan salbatzen dituzte halako oker egileak, zer egiten ari diren jakiterik gabe.
Moneta-sistema osoa herritarrei hain modu konplexuan aurkeztu zitzaien ezen orain
jada sinpleen iruzurrei ere ezin dieten ikusi.
Banku-, aseguru- eta antzeko transakzio espekulatiboak eskandalagarri edo delitu gisa deskribatzen dituen edozein
kritikari zuzen dago, betiere inplikatuek beren irabaziak pribatizatzen jarraitzen duten bitartean
galerak gizarteari pasatzen dizkiotenean eta soldata eta bonus handiak mantentzen dituztenean.
Praktika eskandalagarri honekin, bankariek mundua hondamendiaren ertzean jarri dute.
Eta hala jarraituko dute herritarrek altxatu eta banku espekulatzaileek eragindako galerak operadoreek
bakarrik berreskuratu ditzatela eskatzen duten arte.
Gauza bera aplikatzen zaie antzeko espekulatibo eta berredistributibo negozio-eredu guztiei.
Denbora gutxian, modu honetan miliardoak biltuko lirateke, eta aurretik engainatutako herritarrak askoz hobeto egongo lirateke.
Baina gure deituriko segurtasun-sistemek beraiek edozein zuzenketa oztopatzen dute.
Nola? Oso erraz: legez kanpoko, sekretuko sareak onartuz, hau da, kontrolatzaileen eta kontrolatuen
arteko elkarrekiko onuragarriak diren mendekotasunak.
Gehiengoak isilik jarraitzen du beti presente dagoen ustelkeria honi buruz, informazio nahikorik ez duelako edo,
biktima iraunkorrak izan arren, horretara amore eman duelako.
Eta isiltasun honek, berriz, iruzur egindako herritarrak gobernu-, negozio- eta aseguru-esparruetako espekulatzaileen
artean are gose handiagoa piztera bultzatzen ditu.
Elite hauek, horietako batzuk antzinakoak, herritarren laguntza gabeko isiltasunak are gehiago bultzatzen ditu
pribatizazio-iruzurra jarraitzera eta are gehiago zabaltzera, hala nola diru kontantea
ezabatzera, interes negatiboak ezartzera eta abar.
Irabazien pribatizazio oso makurra eta galeraren sozializazioa hamarkadetan zehar gure eguneroko bizitzaren parte izan dira.
Finantza-kezka etengabe handitzen ari den honetan, ahaztu egin zaigu gure bezalako konstituzio-estatuetan ez dela hain urrunekoa
bakarrik arduradunak kontu ematera behartzea ohikoa izatea.
Epaitegi penalek hamar urteko espetxe-zigorrak ezarri ahal izango dituzte.
Zergadunek ordaindu beharko dute kudeaketa zoro honen errua, zor-karga benetan arduradun direnengan birbideratu ezean.
Hala egiten ez badute, herrialdeek hurrengo zor-amildegiara zuzenean lasterka egingo dute ehuneko ehunean ziurtasunez.
Eta munduko gobernu guztiek hori ziur dakite.
Hala ere, hau guztia eta askoz gehiago zalantzarik gabe onartzen dira.
Gure mundua bizitzaren aurkako teknologiek, diru-laguntzek, pribatizazioek eta beste hainbat kudeaketa txar motek
eragindako mehatxu existentzialaren pean dago alde guztietatik.
Egunek ez zuten nahikoa izan sistema birbanaketa hondamendigarri hauek guztiak deskribatzeko.
Beraz, garaia da lo dauden eta hedabideek estupidatuta dauden pertsonak esnatzeko, legeztatu gabeko zor guztiak
kendu eta zorren karga benetan arduradunen buruan jartzeko!