WEBVTT 00:00.015 --> 00:07.600 Prive pwofi yo – sosyalize pèt yo 00:07.600 --> 00:13.720 Ekspè finansye ki reveye yo, nan premye kòlè yo, rekonèt espekilasyon ilegal pa 00:13.720 --> 00:18.800 Gwo espekilatè oswa machann lajan souvan yo konpare ak magouy kazino. 00:18.800 --> 00:22.520 Sepandan, ekwasyon sa a fè enjistis ak operatè kazino yo. 00:22.520 --> 00:30.880 Kontrèman ak anpil gwo espekilatè, yo anjeneral pataje ti oswa gwo pòsyon nan pwofi yo ak konpayi an. 00:30.880 --> 00:39.760 Pa egzanp, 50% nan pwofi kazino Swis yo ale dirèkteman nan Asirans pou Vyeyès ak Sivivan (AHV). 00:39.760 --> 00:47.913 Anpil gwo espekilatè, nan lòt bò a, manevre ak anpil ladrès pwofi dividann yo, kèk ladan yo depase 500 milyon 00:47.913 --> 00:54.720 CHF, pou evite konpayi an – an lòt mo, yo jwi benefis espekilatif yo nèt prive e san taks. 00:54.720 --> 01:01.560 Epi kounye a, ann pale seryezman: si yon operatè kazino fè fayit, sa rete yon zafè pèsonèl li. 01:01.560 --> 01:06.840 Li pa ka pase dèt kazino li yo bay konpayi an nan sans de: 01:06.840 --> 01:12.560 Mwen te pataje pwofi mwen avèk ou, kounye a ann pataje pèt espekilatif mwen yo. 01:12.560 --> 01:17.400 Sinon, nenpòt lòt antreprenè ta ka di menm bagay la. Dwa egal pou tout moun. 01:17.400 --> 01:23.160 Men sa pa ditou vre. Sa pa konsa pou kèk gwo espekilatè ak machann lajan etranje. 01:23.160 --> 01:29.739 Anpil nan kalite sa yo, apre yo fin fè move kalkil e pèdi plizyè milya nan pwosesis la, ka senpleman pase pèt 01:29.739 --> 01:33.240 yo bay sosyete a – an lòt mo, bay nou menm kontribyab yo. 01:33.240 --> 01:40.040 Sa a toujou se pratik anpil bank prive ak konpayi asirans atravè lemond. 01:40.040 --> 01:47.426 Toutotan yo kontinye fè plizyè milya pwofi ak tranzaksyon espekilatif yo, yo ogmante richès prive yo; si, nan 01:47.426 --> 01:54.000 lòt bò, yo fè plizyè milya pèt, yo ka senpleman pase yo bay sosyete a – an lòt mo, bay kontribyab yo. 01:54.000 --> 01:59.680 Richès prive yo te jwenn ilegalman san peye taks rete entak, ansanm ak gwo salè yo. 01:59.680 --> 02:03.880 Nan kèk ka, menm bonis yo rete pwoteje. 02:03.880 --> 02:13.280 Pou pa reveye pèp ki oprime yo ki ap dòmi de pli zan pli ajite, sèten politisyen chante chante dòmi ipokrit ankò e ankò. 02:13.280 --> 02:19.594 Chante dòmi sa yo fè sitwayen yo kwè ke nan kriz finansye k ap vini yo, bank ki te fè move espekilasyon yo pral 02:19.594 --> 02:23.120 oblije pran responsablite pou tèt yo... ansanm ak aksyonè yo. 02:23.120 --> 02:26.960 Men di li pa menm bagay ak fè li. 02:26.960 --> 02:34.240 Paske an pratik, politisyen yo toujou ap jwe ak sentòm yo sèlman olye pou yo atake vrè kwasans kansè yo. 02:34.240 --> 02:42.280 Se toujou banksters yo ki se kwasans kansè a, k ap ranmase milyon dola nan salè ak bonis atravè tranzaksyon espekilatif. 02:42.280 --> 02:48.779 Men, anpil konpayi asirans ak gwo kòporasyon tankou sa ki nan domèn famasetik, telekominikasyon, founiti 02:48.779 --> 02:54.840 elektrisite, syans, e de pli zan pli tou sèvis postal, agrikilti, elatriye, ap fè menm bagay la. 02:54.840 --> 02:59.600 Okenn nan yo pa fè espekilasyon ak pwòp lajan yo, men ak lajan piblik. 02:59.600 --> 03:04.120 Epi lè yo fè sa, yo gaspiye anpil richès piblik souvan. 03:04.120 --> 03:12.600 Apre sa, yo pa gen kapital aksyon ki nesesè a, sètadi kapital pwòp, pou konpanse pèt espekilatif yo. 03:12.600 --> 03:20.376 Pwopriyetè bank prive yo, ki jenere plizyè milya pwofi ak lajan piblik nou an – sitou atravè benefis espekilatif – 03:20.376 --> 03:24.040 ap prete lajan nou yo de pli zan pli ak to enterè negatif. 03:24.040 --> 03:29.320 Nou ka sèlman mande tèt nou: Ki jan nou vreman estipid? E pou konbyen tan ankò? 03:29.320 --> 03:36.440 Ki lè n ap finalman fè tout espekilatè miltimilyonè sa yo responsab sèlman pou dèt espekilatif yo? 03:36.440 --> 03:43.160 Kontribyab yo jis kontinye sove moun sa yo k ap fè mal san reflechi, paske yo pa gen okenn lide sou sa y ap fè. 03:43.160 --> 03:51.320 Tout sistèm monetè a te prezante bay pèp la nan yon fason tèlman konplike ke yo pa ka wè menm eskrokri ki pi senp yo ankò. 03:51.320 --> 04:00.422 Nenpòt kritik ki dekri tranzaksyon bankè, asirans ak tranzaksyon espekulatif ki sanble yo kòm eskandalye oswa menm kriminèl gen 04:00.422 --> 04:06.872 rezon, toutotan moun ki enplike yo kontinye privatize pwofi yo pandan y ap pase pèt yo bay 04:06.872 --> 04:10.240 sosyete a, e menm kenbe gwo salè ak bonis yo. 04:10.240 --> 04:16.080 Avèk pratik eskandalye sa a, bankye yo mennen mond lan sou bò dezas. 04:16.080 --> 04:24.160 Epi y ap kontinye fè sa jiskaske pèp la leve kanpe epi mande pou pèt espekilatè bank yo fè yo 04:24.160 --> 04:27.800 se sèlman operatè yo menm ki dwe ranbouse yo. 04:27.800 --> 04:33.600 Menm bagay la aplike pou tout modèl biznis espekilatif ak redistribitif ki sanble. 04:33.600 --> 04:42.960 Nan yon ti tan, y ap ranmase plizyè milya konsa, epi sitwayen ki te twonpe anvan yo ta pi byen. 04:42.960 --> 04:49.320 Men pwòp sistèm sekirite nou yo menm bloke nenpòt koreksyon. 04:49.320 --> 04:56.686 Kijan konsa? Byen senp: lè yo tolere rezo ilegal ak sekrè, sa vle di entèdepandans ki benefisye 04:56.686 --> 05:00.640 youn lòt ant kontwolè yo ak moun k ap kontwole yo. 05:00.640 --> 05:08.011 Majorite a rete an silans sou koripsyon omniprezan sa a senpleman paske yo pa ase enfòme sou li oswa yo 05:08.011 --> 05:12.520 senpleman aksepte li, menm si se yo menm ki viktim pèmanan li. 05:12.520 --> 05:19.525 Epi silans sa a, an retou, lakòz pèp ki viktim magouy yo vin pi gwo grangou pou espekilatè nan 05:19.525 --> 05:23.400 gouvènman, nan biznis, nan sektè asirans, elatriye. 05:23.400 --> 05:31.411 Elit sa yo, kèk ladan yo ki la depi lontan, jwenn plis ankourajman nan silans san defans pèp la pou kontinye 05:31.411 --> 05:39.200 fwòd priveyatisasyon yo e menm elaji li nan direksyon abolisyon lajan kach, to enterè negatif, elatriye. 05:39.200 --> 05:43.832 Privatizasyon pwofi yo ak sosyalizasyon pèt yo, ki fèt avèk anpil rize, se yon bagay ki fè 05:43.832 --> 05:46.200 pati lavi nou chak jou depi plizyè dizèn ane. 05:46.200 --> 05:53.794 Nan mitan enkyetid finansye ki pa sispann ogmante, nou bliye ke nan eta konstitisyonèl tankou pa nou an, se pa t lontan de sa 05:53.794 --> 05:57.560 li te koutim pou kenbe sèlman moun ki responsab yo responsab. 05:57.560 --> 06:02.680 Tribinal kriminèl yo ta ka enpoze santans ki rive jiska 10 ane prizon. 06:02.680 --> 06:12.720 Kontribyab yo pral oblije peye pou tout move jesyon fou sa a, toutotan yo pa vire wou dèt la sou vrè koupab yo. 06:12.720 --> 06:19.600 Si yo pa fè sa, nasyon yo pral kouri dwat nan pwochen abis dèt la ak 100% sètitid. 06:19.600 --> 06:23.400 E chak gouvènman nan mond lan konnen sa pou sèten. 06:23.400 --> 06:27.360 Sepandan, tout sa a ak anpil lòt bagay ankò aksepte san kesyon. 06:27.360 --> 06:33.648 Mond nou an anba yon menas ekzistansyèl sou tout bò akoz teknoloji ki ostil ak lavi, 06:33.648 --> 06:37.840 sibvansyon, privatizasyon ak anpil lòt fòm move jesyon. 06:37.840 --> 06:43.600 Jou yo pa t ase pou dekri tout sistèm redistribisyon dezas sa yo. 06:43.600 --> 06:53.175 Se poutèt sa li lè pou reveye moun ki dòmi ak moun medya yo anestezi, pou yo ka lage dèt yo te enpoze sou yo ilegalman 06:53.175 --> 06:58.287 epi remèt chay dèt la sou tèt moun ki vrèman responsab pou li!