"2020-nji ýylyň ahyryna çenli 10 million adam 5G toruna birikdiriler," diýip mobil telefon üpjün
edijisi Vodafone tarapyndan kesgitlenen maksada görä.
Ilkinji ädim eýýäm ädildi.
Planlaşdyrylan 5G mobil telefon mastlarynyň 25-si Germaniýanyň käbir sebitlerinde eýýäm işjeňleşdirildi.
Olaryň biri biziň owadan Ýokarky Palatinat sebitimizde, Birglandda ýerleşýär.
Klagemauer.TV eýýäm dürli programmalarda 5G mobil telefon tehnologiýasynyň giňeldilmeginiň howplary we adamlara, haýwanlara
hem-de daşky gurşawa ýetirýän netijeleri barada habar berdi.
(www.kla.tv/14506, https://www.kla.tv/14425, https://www.kla.tv/14398,
www.kla.tv/14078, https://www.kla.tv/13770)
Şeýle hem, meşhur nemes mobil aragatnaşyk hünärmeni Ulrich Weiner munuň garşysyna nähili amaly
ädimleri ädip boljakdygy baradaky soragy gozgady.
2019-njy ýylyň 27-nji iýulynda, şenbe güni, ol Ambergdäki Musikomm-de bu mowzuk boýunça çykyş etmek üçin ýola çykdy.
Ol öz mahabatynda her bir adamyň – öýünden başlap – bu howplara netijeli garşy durmakda
nähili goşant goşup biljekdigi barada gürrüň berýär.
Şonuň üçin, eziz tomaşaçylar, biz sizi bu maglumatly we peýdaly leksiýadan mahrum etmek islemeýäris.
Klagemauer.TV siziň üçin şol ýerde boldy.
Indi bolsa, gelin jenap Weiner üçin alkyş aýalyalyň.
Ilkinji ädim: öý içinde özüňizi goraglaň
Geliň içeri girip, näme edip biljekdigimizi göreyin.
Ilkinji ädim hemişe öýüňizde ýerleşýän öz transmiýterleriňizi tapmak, olary öçürmek we ahyrynda aýyrmakdyr.
Içerki geçirijiler näme?
Biz şu gün Wi-Fi marşrutizatory barada eýýäm ara alyp maslahatlaşdyk.
Soňra öýlerimizde radio tolkunlaryny ulanýan has-da köp ulgamlarymyz bar, mysal üçin ses ulgamlary we
ýangyn signalizasiýalary; hatda häzirki zaman awtoulaglarynda hem örän güýçli radio tolkun çeşmeleri bar.
Geliň Wi-Fi-e çaltça seredeliň.
Bu ýerde hem Deutsche Telekom täze Speedportlar üçin işletme görkezmelerinde şeýle ýazýar:
Elektromagnit meýdanlaryna duçar bolmagy azaltmak üçin Speedport enjamyňyzy ýatylýan otaglara, çagalaryň otaglaryna
we ýaşaýyş otaglaryna gaty ýakyn ýerleşdirmekden gaça duruň.
Bu ýerde hem Telekom howpsuz oýnaýar we aýdýar: ýatylýan otaglarda däl, çagalaryň otaglarynda däl, dynç alyş otaglarynda däl.
Soňra özümden sorayaryn: Kvartirada ýa-da öýde näme galar?
Kabel üpjün edijileri häzirki wagtda daşarky Wi-Fi, meselem mugt Wi-Fi, üpjün edýän marshrutizatorlary
hem hödürleýärler, ony özüňiz öçürip bilmeýärsiňiz.
Ony ýapmak üçin ýörite telefon liniýasy arkaly jaň etmeli.
Käbir Speedport enjamlarynda eýýäm iki Wi-Fi tor bar. Birisi siziň öz ulanyşyňyz üçin, ony özüňiz öçürip ýa ýakyp bilersiňiz;
beýlekisi bolsa goňşularyň ýa-da köçede ýöreýän adamlaryň ulanyşy üçin, olar Wi-Fi-den peýdalanyp bilerler,
emma ony daşardan, ýagny Telekom arkaly öçürip goýmaly.
Bu örän ýaramaz; we olar ony gaýtalap-gaýtalap ýakýarlar, şonuň üçin ölçeg enjamyny hem ulanmagy maslahat berýärin.
Öýlerde Wi-Fi-den başga-da şöhle çykarmagyň esasy çeşmesi simsiz telefonlardyr.
Köp baz stansiýalar, hatda jaň etmeýän wagtyňyz hem, günün 24 sagady dowamly signal ugradýarlar.
Şonuň üçin bizi hakykatdanam streslendirýän we bizi hakykatdanam kesellendirýän zatlar,
ulanylmadyk mahaly hem 24 sagat efirde bolýan geçirijiler.
Bu, baza stansiýalaryny öz içine alýar, emma elbetde simsiz telefonlary we Wi-Fi-ni hem öz içine alýar.
Şonuň üçin ýene bir gezek seredeliň. Ilkinji amaly ädimler:
Ähli enjamlary birikdiriň. Soňra ýene simli telefon satyn alyň.
Soňra örän möhümdir: kabel internetini gurnap, ýagny ähli kompýuterleri kabeller arkaly baglaň.
Soňra Wi-Fi we Bluetooth-y öçüriň, hatda telewizoryňyzda hem – häzirki zaman telewizorlarynda bu aýratynlyk gurnalan.
Ot signalizasiýalary – bu örän çylşyrymly; haýsy tehnologiýaňyzyň bardygyna, näme öçürýändigiňize
we ony nähili usulda öçürýändigiňize ünsli bolmaly.
Aýry ses gürleýjiler, şol ses ulgamlarynyň hemmesi.
Käbir toz sorujylarda Wi-Fi eýýäm gurnalan, täze modellerde hem bar, hawa, Wi-Fi toz sorujy kimdir biri toz
sorujy işledýän wagty sebitde siňdiriş etmegi zerurdyr.
Şonuň üçin kir ýuwýan maşynlar 5G bilen has-da erbetleşer.
Şonuň üçin 5G tehnologiýasy bilen olar bularyň hemmesini – ýagny kir ýuwýan maşynlary, sowadyjylary, Bluetooth-ly
gulaklyklary we iň möhümi, awtoulaglary – girizmek isleýärler.
Häzirki döwürde döwrebap awtoulaglaryň hemmesinde doly Wi-Fi marşrutizatorlary we köp sanly
Bluetooth bar – ýöne olar şonça-da döwrebap bolmaly däl.
We maşynlaryňyzda muny öçüriň. Muny nähili etmelidigini görkezýän gysga wideony taýýarladym, ony web sahypamda tapyp bilersiňiz.
Bu ýerde hem toz sorujylary we kir ýuwýan maşynlary gaýtadan görende, sarp edijileriň bu ýerde hem uly
güýji bar: ilki bilen şeýle zatlary satyn almanyň.
Eger size täze tozsoran gerek bolsa we satuwçy size şeýle diýmekçi bolsa: "Aý, ajaýyp, täze tozsoran,
hemmesi Wi-Fi, hemmesi özbaşdak işleýär, kemçiliksiz…" ýa şonça meňzeş zat, onda siz şeýle diýersiňiz:
Ýok, sag boluň, men kämil işleýän adaty tozsoran alyp bilmek isleýärin.
Şonuň üçin haýyş edýärin: sarp edijileriň we olaryň bojkotlarynyň uly güýji bar. Bu düýbünden düşnükli: öz smartfonyňyzy we mobil
telefonyňyzy hasaba alyşdan çykaryň. Häzirki wagtda bu amatly däldigini bilýärin, ýöne
bu örän täsirli, hakykatdanam örän täsirli.
Maňa köplenç täze gökdelen guruljak jemgyýetlerde bolanymda soralýar, adamlar hemişe maňa şeýle diýýärler:
Weiner janaplary, biz gaty çalt ornaşdyryp biljek we Telekom-a hakykatdan-da uly zyýan ýetirjek ýönekeý bir çözgüdiňiz barmy?
Soň men diýýärin: "Bu örän ýönekeý, öýden öýe gezip, degişli mobil telefon şertnamalarynyň ýatyryş
formasyny dolduryň we Telekom-a 500 ýatyryş beriň."
Bu 500-den hem köp gol çekmäge getirjek.
Gaty ýönekeý, ýöne elbetde durmuşyňyzy täzeden gurmaly:
Mobil belgilerine jaň etmek ýok. Menem indi muny hem etmeýärin.
Çünki men edýän her jaň bilen bu senagata pul berýändigimi aýdýaryn.
Şonuň üçin düşünje diňe üýtgemeli.
Eger biz mobil nomerlere jaň etmesek, belli bir pursatdan soň mobil stansiýalara mätäç bolmazarys.
Men bu meselä gysga wagtdan soň has jikme-jik dolanyp geljek.
Marie von Ebner-Eschenbachyň owadan sitaty: "Biz hakykaty gözleýäris, ýöne ony diňe
bize laýyk gelýän ýerde tapmak isleýäris."
Meniňçe, söýgüli smartfonyňyzy elden bermek adaty adam gowşaklygy; munuň üçin kän tagalla gerek.
Siz gowy taýýarlanmaly we ony nähili ýerine ýetirjekdigiňiz barada ünsli pikir etmeli.
Men indi başga bir kompaniýa goldadym, ol öz smartfonlarynyň köpüsini zyňdy.
Soňra işgärlere aýtmaly:
Diňle, saňa gündelik gerek, saňa öz alaram sagadyň gerek.
Siz hakykatdanam akylly telefonyň edip bilýän ähli zatlaryna mätäçsiňiz.
Men size wagtlaýyn çözgüdi birazdan görkezjek. Emma ilki bilen, Der Spiegel-den meniň örän halýan bir sitatam bar.
Bu tehnologiýa ugurly ene-atalar barada, ýagny Silikon derýasyndaky tehnologiýa ugurly ene-atalaryň çagalary barada.
Şonuň üçin Silikon derýasy Amerikada bu zatlaryň ählisi işlenip düzülýän sebitdir.
Diňe şol ýerde däl, eýsem örän şol ýerde.
Bu ýerde gyzykly bir hadysa ýüze çykýar we men muny size ruhlandyryjy hökmünde paýlaşmak isleýärin,
aýratyn-da çagalary we ýetginjekleri bolanlaryňyz.
We şeýle diýilýär: "Google we Facebook-da işleýän ähli ene-atalar öz ösdürýän önümlerini
çagalarynyň ulanmagyna rugsat bermeýärler."
Bu grotesk. Silikon derýasyndaky çagalara mobil telefon ulanmak ýa-da ekranyň öňünde oturmak rugsat berilmeýär.
Bu tehnologiýa atalary we tehnologiýa eneleri bar; olar çagalaryna şeýle diýýärler: "Ünsli
bol, munuňy elleme, meniň kompaniýam ony gurdy."
Men pikir edýärin, bu ene-atalara bir zat edýär, olary hakykatdan hem sarsdyrýar.
Şeýlelikde, bizde şeýle bir hadysa bar: Google başlygynyň çagalary, Facebook başlygynyň
çagalary, olaryň hiç birinde smartfon ýok.
Olar takmynan hemmesini bilýärler.
Bu bolsa şol maksada hakykatdanam ýetmek ugrunda işlemek üçin biraz höwes bermeli; olar
çagalarynyň ony näme üçin ulanmaýandygyny bilýärler.
Indi bolsa, elbetde, wagtlaýyn çözgüt bar.
Maňa bu barada köplenç soralýar, we men köplenç bu meseläniň üstünde bolýaryn... Mysal üçin, ýaşlar üçin bu işler şonça aňsat
däl, sebäbi sport kluby bar – we sport klubynda haýsydyr bir duşuşyk ýa-da türgenleşik sapagy gaýtadan
bellenende, meselem, ähli zat WhatsApp arkaly habar berilýär.
Topar ýa-da şonça zatlar şu gün haýsydyr bir derejede giňden ýaýran.
Soňra bolsa diňe "hawa, biz hakykatdanam WhatsApp-a mätäç" diýmek galýar.
Şonuň üçin meniň pikirimçe başga bir ýol bar.
Men hemişe köp salgylarym bar... Gaýtalap-gaýtalap görýärin, çagalar we ýaşlar WhatsApp
bolmasa-da bu duşuşyklary saklamak üçin ýollar tapýarlar.
Şonuň üçin hemişe ýollar bar.
Emma men aýdşym ýaly, bu ýerde hatda iş durmuşynda hem bir çözgüt bar.
Smartfonyňyzy kabele birikdirip bilersiňiz, mobil telefon funksiýasyny öçürip bilersiňiz we
ýokarky böleginde oflayn režimini görüp bilersiňiz.
Bu ýerde oflaýn režim bar, soňra bu ýere uçuş režimine geçýärsiňiz, bu ýerde uçuş režimi bar.
We soňra hem bu akylly telefonda işlemäge bolýar.
WhatsApp-y ulanyp bilersiňiz, islendik zady edip bilersiňiz, ýöne onda indi hiç hili şöhle
ýok, hemmesi kabeliň üsti bilen amala aşyrylýar.
We kabel arkaly has gowy işleýär.
Men aýdşym ýaly, açyk planly ofislerde uly mesele:
Kompaniýalar, elbetde, öň bu gün belläp geçişimiz ýaly, işden ýadawlyk bilen uly kynçylyklar çekýärler,
ýöne şonuň ýaly-da infeksiýalara duýgurlyk bilen hem.
Kiçi gripp ýokanjy ýüze çykdy we kompaniýanyň ýarymy keselli räze çykdy.
Bu ýerde ýagdaý şeýlemi bilmeýärin, ýöne biz ony gaýtalap başdan geçirýäris, men ony her ýerde eşidýärin.
Indi has-da köp telekeçiler aýdýarlar: "Biz bu zatlardan doýduk, Wi-Fi-den ýüz öwürýäris, ofisimizi simler bilen baglaýarys."
Meýdan hyzmaty gelende, olar smartfonlaryny kabele birikdirmeli.
Meselem üçin, örän täsirli bir çäre.
Şeýle kabeliň ortaça bahasy 10–20 ýewro aralygynda bolup, ony örän arzan we täsirli çäre edýär.
Planşetlere hem şol bir zat degişlidir. Ol anyk işleýär.
Eger öýümde radiýasiýa ýok bolsa-da, daşardan gelýän bolsa, men näme etmeli?
Elbetde, bu hem örän möhüm nokatdyr.
Mobil telefon operatorlary köplenç diýýärler: eger jaýyňyzyň çatynda radio diňi bar bolsa, signal
çatyndan ugradylýandygy üçin hiç hili problema bolmaz.
Bu azajyk derejede dogry; esasy şöhle hakykatdanam şu ýerdän çykýar, ýöne hemişe goşmaça şöhle bölekleri hem bolýar.
Şonuň üçin hatda ol siziň öz damyňyzda bolsa-da, hemişe iň köp täsirlenýän adam siz bolýarsyňyz.
5G bilen bizde ugratma burçlarynyň 100 metre çenli peseldilmegi göz öňünde tutulýan bir gurluş
bar, we şondan soň amalda hemmeler täsirlenýär.
Onda çykalga ýok; özüňi goramaly.
Muny nähili edýärsiň?
Biraz göze ilýän usul, ýöne örän täsirli: mysal üçin, radiýa gorag ekrany.
Mysalda hem bu gyzykly. Transmitteriň beýikligi 9,98 metr.
Bu, berijiniň meýilnama rugsadyna mätäç däldigini; gurluşyk rugsadyna hem mätäç däldigini aňladýar.
Emma 7,55 metrlik radiýasiýa toru gurluşyk rugsadyny talap edýär.
Başga bir zat, hakykatdanam Franken sebitinden gelýän bu radiýa gorag torlary, olar örän täsirli, ýöne men
olaryň jemgyýetde abraýy gowy diýerdim, emma gurluş we tehnologiýa taýdan olary saklamak örän kyn.
Ýatagyň üstündäki radiýa gorag toru has täsirli. Biz muny öň täsirlenen adamlarda gördük.
Bu örän köpdür. Mysal üçin, bu maşgalanyň ählisi aşaky gatda ýaşamaga göçüpdir.
Men muny hem maslahat berip bilerin.
Aşaky gat hem örän gowy gurlan; aýdylyşy ýaly, olar ony doly abatlap, şol ýerde ýaşaýyş üçin taýýar etdiler.
Şu günler men, esasan-da çagalar üçin, ýatylýan ýerleriň çatynyň aşagynda däl-de, zeminde
ýerleşdirilmeginiň has amatlydygyny aýdyp bilerin.
Çünki çardagyň aşagynda hemişe podwalda garanyňda has köp şöhle bolýar.
Soňra ýataklaryň üstünde radiýa goragy kanopiýalary bar. Mysal üçin, bu ýerde bir palata ýatagy bar.
Olar örän täsirli. Bu torlar meniň awtoulagymda şu ýere gelmek üçin hem bar.
Olar örän täsirli, gymmat däl, ýöne örän gowy.
Soňra öýleri gorap bilersiňiz. Bu örän täsirli.
Şeýle hem biraz mahabat faktory hem bar.
Siz göz öňüne getirip bilersiňiz, eger-de şuňa meňzeş Bawariýa etrapçasyndaky täze gurluşykdaky öýüňizi
tutuşlygyna gara reňge boýasaňyz, köp adam gelip sorag berer.
Lektsiýa bermäge gerek ýok, hemmesi gelýär.
Bütin goňşy gelýär. We ilkinji sorag şeýle: "Şeýle galarmy?"
Men öýi gara boýamak arkaly tanyşlyk gurmagyň örän täsirli usuldygyny görýärin.
(Diňleýjilerden sorag) Bu grafit reňk, ýene-de harbylardan.
Bu, mysal üçin, radarly enjamlarda, şol ýerde ulanylýandygy sebäpli, şeýle hem hassahanalarda, mysal üçin EEG we
ECG üçin has-da köp otaglaryň ekranlanmagy zerur bolýan ýerlerde amala aşyrylýar, sebäbi ölçegler indi takyk däl.
hassahanalarda ýokary radiýa şöhlelenmesi sebäpli beýin tolkunlarynyň we ýürek ritmiň ölçegleri indi takyk däl.
Bu otaglar bu reňkler bilen goralýar.
Gaty täsirli. Mysal üçin, kompýuter we server otaglary şu usul bilen goralýar.
Şonuň üçin bu boýag örän täsirli, täsirine görä örän arzan, we elbetde ony gaýtadan ak reňk bilen boýap bilersiňiz, dälmi?
Men diňe goňşular bilen biraz gyzykly wagt geçirýärdim.
Şonuň üçin ony täzeden ak reňge boýap bilersiňiz.
(Diňleýjilerden sorag:) Bu bilen damy hem boýap bolarmy?
Ýok, çaty boýamak kyn. Ýene-de ýagyş ýagýar.
Ýok, çatyra folga, mysal üçin Delta-Reflex ýaly bug böwetlerini goýup bilersiňiz.
Şonuň üçin çatynyň üstüne goýup boljak dürli görnüşli filmler bar.
Penjereler hem bu köp şüşeli panalar, bu gün şölesine çydamly panalar üçin amatlydyr.
Folga şöhleleniň köp bölegini siňdirýär.
Ramalaryň metaldan ýa-da alýuminiýden ýasalmagy möhümdir.
Şeýle hem boýag bilen penjiräniň arasynda fiziki, geçiriji baglanyşygyň bardygyna göz ýetirmeli.
Gowy, bu kyn däl, ýöne doly aňsat hem däl.
Eger-de siz şeýle öýi doly goramak isleýän bolsaňyz, hökmän maslahat almalysyňyz.
Öý jaýynyň içki bölegini boýamak hakykatdanam mümkin.
Men kärende kvartiralarda ýaşaýan we munuň içini şeýle ýerine ýetiren käbir adamlary tanýaryn.
Bu mümkin, we ony gaty berk edip bilersiňiz.
Emma köp gatly jaýda goňşularyňyz bilen gürleşip, olardan Wi-Fi-lerini öçürmelerini haýyş
etmekden başga ýol tapmazsynyz. Bu iň täsirli çözgütdir.
Men munuň aňsat däldigini bilýärin, ýöne başga ýol ýok.
Bu iň täsirli wariantdyr, iň arzan we käwagt käbir goňşular üçin iň ýakmaz.
Men goşmak isleýän zadym şundan ybarat: elektrosmogdan özüňizi goramak üçin çykdajylaryňyzy salgytdan düşürip bilersiňiz.
Birnäçe synag işleri bardy, olar ýeňildi.
Şonuň üçin muny girdeji salgysyndan ýörite çykdajy hökmünde aýyryp bilersiňiz.
Mundan beýläk ädimler: Öýden daşarda gorag.
Dogry, indi gelin has amaly ädimlere geçeliň.
Ilkinjiden, öziňi goramak, öýüňden başlap, öýi goramakdy.
Başga näme edip bolar?
Bu meniň üçin örän möhümdir, men bu diýimi, bu beýanaty hakykatdanam gowy görýärin, ol şeýle diýýär:
Bir ýurtda ahlak batyrlygyna eýe raýatlaryň sany näçe köp bolsa, şonça az gahrymana mätäç bolar.
Karar beriji faktor mukdardyr, ýagny işleri üýtgetmek üçin bilelikde işlemekdir.
Şonuň üçin men hökmän maslahat berýän zat işleriň gidişine päsgelçilik döretmek; biz muny Ambergde
nähili durmuşa geçirip boljakdygyny görüp bileris.
Men pikirimçe, işleriň gidişine päsgelçilik döretmek ajaýyp; mysal üçin, bu 5G ösüşiniň öňünde duran ähli zatlary amala aşyrmak.
Bu islendik adamyň edip biljek ýönekeý bir zat: mysal üçin, bu kart meselesine düşüp galmazlyk üçin täzeden nağd tölemek.
Täze EC kartlarynda "Near Field Communication" diýlip atlandyrylýan NFC funksiýasy bar, bu olarda çipiň bardygyny
aňladýar. EC kartlarynda muny öçürip bilersiňiz, ýagny bankomatlarda ony öçürip bilersiňiz – haýyş edýäris, şeýle ediň!
Mysal üçin, akylly ölçegçileri kabul etmäň.
Şonuň üçin biz esasan 5G bilen täze iş modellerini işläp düzýän senagata şeýle diýmeli: biz siziň iş modelleriňizde gatnaşmarys.
Şonda 5G hem girdejili bolmaz. Bu hem Amberg üçin hem degişlidir.
Mysal üçin, bu bir ýoldur. Akylly ölçegçiler bilen iş modeline gatnaşmaň, hawa.
Şonda: pasportlar ýokdy... Mysal üçin, diňe bir ýyl möhletli bu ýaşyl pasportda hiç hili biometrik maglumat
ýok, onda çip ýok we barmak izleri hem ýok. Mysal üçin, bu meniňki, meniň hem şeýle birim bar.
Buna garamazdan, gyzyl pasportyň içinde doly antenna ulgamy bar, şonuň üçin siz görýärsiňiz:
Men ony mikrotolkunly peçde biraz gaty uzak goýdum, hawa.
Bu kadrda bu uly antenany görüp bilersiňiz; bu kadr antenasy, we şu ýerde çepde çip bar, ony görüp bilýärsiňizmi?
Ine, bu radio çip, bu radio çip, daşynda çarçuwaly antenna bar, we munuň bilen uzak aralyga ugradyp bilersiňiz.
Başga näme edip bolar? Başgalary habardar etmek möhümdir.
Men öýümdäki gapyma ýa-da giriş gapysyna "Mobil telefonlar öçürilsin!" diýen nyşan asyp bilerin, şonda öýüme
girýän her kim mobil telefonlaryny daşarda goýmaly ýa-da öçürmeli boljakdygyny anyk görkezýärin.
Gysgaça aýdylanda, bu şaýat täsiri gündelik durmuşdaky kiçijik zatlar üçin örän möhümdir.
Bu meniň üçin hakykatdanam iň möhüm zat. Elbetde, men has uly zatlara-da ýetjek, ýöne gündelik durmuşdaky
bu kiçijik zatlar gaty täsirli – olary pes hasaplama.
Eger käbir adamlar üçin biraz kyn bolsa, onda biraz has berk basmaly... bu meniň mobil telefon açarym, elbetde,
has bir, nähili aýtsam, surat ýaly häsiýete eýe, hawa.
Şonuň üçin has köp pikirler, diňe birnäçe, hemmäň hem edip biljek kiçijik zatlar.
Saglyk ätiýaçlandyryş kartoçkalary. Has-da köp radio tehnologiýasy bilen enjamlaşdyrylan täze saglyk
ätiýaçlandyryş kartoçkalary gelýär. Olary kabul etmäň; mümkin bolsa, köne kartoçka ýeterlik diýip aýdyň we olara garşy duruň.
Soňra, täze enjam satyn alanyňyzda, öňem belläp geçişimiz ýaly, teklip we talaba üns beriň.
Simsiz tehnologiýaly enjamlary satyn almaly däl, ýa-da başga mümkinçilik ýok bolsa, bu enjamlardaky
simsiz tehnologiýany öçürip bolýandygyna göz ýetiriň.
Broşýuralary we flýerleri paýlamak. Örän ýönekeý iş.
Men kim bilen gürleşýärin? Goňşum, dostlarym, işdeşlerim. Elbetde, Amberg şäher
merkezinde buklet paýlap, kitap üçin stollar gurýaryn.
Diňe daşarda bolmaly, maglumatlary ýaýratmaly, adamlar bu barada hiç zat bilmeýärler. Mümkin boldugyça köp daşarda boluň.
Her mümkinçilikde 5G barada gürrüň et, elbetde men hem şony edýärin, ýöne basyş etmezlik möhümdir.
Şonuň üçin hemişe şeýle geple, hemişe dostlukly bol we diňe bir tohum ek.
Eger iki-üç jümle soň onuň hakykatdanam bilmek islemeýändigini duýsam, onda men howa barada gürrüň edýärin, şu gün ýagyş ýagyşyň
nähili gowy bolandygyny ýa şonça zatlary aýdýaryn, we üç-dört hepde soň ýa alty aý soň ony täzeden duşup
biljekdigimi bilýärin, sebäbi biz gowy gatnaşykda aýryldyk.
Men bu ýagdaýy meşäimde, köp gezelenççileriň bolýan ýerinde, köp gezek başdan geçirdim. Men ol ýerde biraz gizlin
galýaryn, adamlar meni hökmany däl tanýarlar, we bu kostýumsyz men düýbünden adaty görünýärin.
Men soňky wagtlarda şuna meňzeş başga bir tejribe geçirdim: karwan bilen näme üçin şu ýerde
bolýandygymy bilmek isleýän bir ýöräýji bilen gürrüňdeş boldum.
Oh, diýýär ol, tomsunda bu ýerde ajaýyp. Men bolsa: Hawa, ýöne men hem şu ýerde bir metr garda durýaryn.
Soňra ol biraz gyzyklanyp galdy, şonuň üçin biz gürrüňdeş bolduk, we ol aýtdy: "Mobil telefonlaryň howplydygyny
maňa aýdan üçünji adamsyň. Munuň içinde hakykat bolmaly."
Ol häzir munuň barada has köp maglumat almak isleýär. (Men oňa özü bilen alyp gitmek üçin broşýura berdim.)
Şonuň üçin gündelik durmuşda bu kiçijik zady pes baha bermäň; ol örän möhümdir, onda uly güýç bar, möçberi möhümdir.
Kiçi zatlar pes baha berilmez; tersine, kiçi zatlar köplenç köp uly zatlardan has möhümdir.
Bu kiçijik zat we bu aragatnaşyk arkaly men soňra ýene bir ädim öňe ädäp bilerin.
Indiki ädim meniň berk maslahat berýän zadymdyr:
Meniň habarnamama ýazylmagyňyz üçin ýazylmagyňyz mümkin; daşarda ýa-da internetde hem ýazylmagyňyz bolýar; soňra dostlaryňyza we
garyndaşlaryňyza serediň: kim bilen aňsatlyk bilen aragatnaşyk gurup bolýar, kim gulak asýar,
kimden geljekki leksiýa çagyrmak bolar, mysal üçin?
Adres kitaplaryňyzy optimizirläň. Bu örän, örän, örän möhümdir, düşünýärsiňizmi? Adres kitaplaryňyzy optimizirläň.
Biz kampaniýalary täzeden geçirjek bolýarys, düşünýäňizmi, we siziň her biriňize elektron poçta arkaly derrew
mailing listi iberip bilmek üçin salgyt kitaby gerek bolar.
Aragatnaşyk, şahsy aragatnaşyk barandygyna göz ýetiriň.
E-poçta arkaly aragatnaşyk bir zat. Emma şonuň ýaly-da telefon arkaly şahsy aragatnaşygyňyz hem bardygyna göz ýetiriň.
Mümkin boldugyça köp adam bilen aragatnaşyk gur. We haýyş: bu salgyt kitaplary, ýene-de aýtsam, örän zerurdyr.
Şonuň üçin media yzygiderli "Hawa, senagat şony isleýär" diýende munuňy aňyňyzda saklamaly. Hawa,
onda has ünsli seretmeli; men muny öň aýtmadyym.
Emma senagat pudagynyň köpüsi zawod binalarynda 5G-i hiç haçan islemeýär.
Näme üçin? Sebäbi olar öz kompaniýalarynyň maglumatlarynyň ýaýradylmagyny islemeýärler.
Siz diňe muny düşünmeli.
Her bir bölek, her bir sensor, her bir maşyn 5G arkaly daşky dünýä bilen baglanyşykly bolan ýagdaýynda
internet arkaly hem elýeterlidir. Her tanganyň iki tarapy bar.
Kompaniýalar öz maglumatlaryny öz ofislerinde ýerleşýän serverlerinde saklamagy isleýärler.
Olar bütin dünýäniň BMW-de häzir önümçilik liniýasyndan haýsy awtomobiliň çykýandygyny görmegini islemeýärler.
Men häzirki pursatda bu tehnologiýadan täzeden garaşsyz bolmagymyzyň örän möhümdigine ynanýaryn.
Men diňe şeýle diýerin: hemmeler muny özleri üçin etmeli.
Iň möhüm aragatnaşyklaryňyz, iň ýakyn kärdeşleriňiz bilen aragatnaşyk internet
bolmazdan hem işleýärmi? Meniňçe, bu möhüm sorag.
Elektrik we internet bolmasa-da ýyly bolup biljek we nahar bişirip biljek bir öýüm barmy?
Men alternatiw usullary ulanmagym mesele bolar.
Eger smartfonum ýa-da internet elýeterliligi bolmasa, durmuşym işläp bilermi? Muny mümkin etmek üçin näme üýtgedip bilerin?
Şu barada, özüňiziň hem-de daş-töweregiňiziň şertlerinde pikir ediň.
Men bu tehnologiýa täzeden batmazlygyň örän möhümdigine pikir edýärin.
Internetiň alternatiwasi hökmünde men Handexpressi, "ses we garşy ses" diýlip atlandyrylýan, örän gowy pikiri maslahat berýärin; ol
häzir 20-den gowrak dilde elýeterli we köp ýurtlarda ulanylýar.
Bu hepdede bir gezek çykýan, öň we arkasy bar, A4 ululygyndaky, möhüm temalar bilen bukjady.
Mysal üçin, ol ADHD we mobil telefonlar barada boldy.
Bu broşýura hepdede bir gezek paýlanýar we ony köçürip gaýtadan paýlap bolýar.
Bu interneti talap etmeýän we eýýäm birnäçe ýurtda giňden ýaýran aragatnaşyk görnüşidir, şonuň
üçin islän islendik adam aragatnaşyk gurup biler.
Bu bir wariant: internet kesilende, internetden başga, kagyzda we häzirki wagtda hem
maglumat alyp boljak ýerleri görüp bilersiňiz.
Soňra, elbetde, ýerli kampaniýalar – men muny ajaýyp diýip pikir edýärin, siz hem şony etmeli.
Men diňe radiotawere çykmak ýa şonça zatlar ýaly işleri edýärin, köp telewideniýe ýaýlymy bilen.
Emma olar goşulsa, telewizor bilen synap görüň.
Biz telewideniýe we esasy metbugaty munuň barada habar bermäge mejbur etmeli.
Indi bolsa biz muny gördük, hatda Der Spiegel-de-de olar biziň argumentlerimizi doly görnüşde beýan edýärler.
Şu wagt biz şol derejä geldik, olar eýýäm biziň argumentlerimizi öňe sürýärler. Elbetde, olar olary peseltmäge we inkär
etmäge synanyşýarlar – bu, açyk aýdylanda, olaryň işiniň bir bölegidir – ýöne iň bolmanda olar olary öňe sürýärler.
Şonuň üçin biz kampaniýalary we mahabat işlerini ulanmaly, olar jogapkärçiligi ýerine ýetirmäge mejbur boljak
derejä ýetýänçä, sebäbi belli bir pursatda ilat aýdýar:
Bir minut garaş, meniň şu ýerde abunam bar, ýöne hiç zat elime ýetirilmeýär. Onda men abunamy ýatyryaryn.
Anlaýarsyňyzmy? Onda şol ýerde galyp bilersiňiz, sebäbi bu ýerde problemalarymyz bar we siz
hiç haçan hiç zat barada habar bermeýärsiňiz.
Şonuň üçin hemişe ikiugurly çemeleşmäni ulanmak möhümdir:
Şäherde çäreleri geçiriň, olary hemmäň görýän ýaly görkeziň, şeýle hem internetde çap ediň, şonda olar
dokumentirlenip, hemmäň olary görmek mümkinçiligi bolar.
Şondan soň olar zatlary gizläp bilmezler, sebäbi bu eýýäm aýdyň.
Şonuň üçin ýene-de görýärsiňiz, bu şahsy aragatnaşyk örän möhümdir, men ony ýeterlik nygtap bilmeýärin,
bu esasy işdir we käwagt iň köp ýadawlandyrýan işdir.
Emma bu şahsy aragatnaşyklar tutuş binýady düzýär.
Her bir hereketde, mysal üçin şu günki leksiýada hem, birnäçe adam ýygnanyp, şahsy
aragatnaşyklar gurup, "gel, bir zat edeliň" diýdiler.
Bu örän möhümdir, haýyş edýärin, bu kiçijik zatlary ýalňyş düşünmäň, nähili aýtsam, olary ýeňilleşdirmäň.
Kiçi ädimler örän möhümdir, sebäbi olar iň uly täsiri berýär.
We bu kiçi ädimleri näçe ygrarly ýerine ýetirsek, syýasata, metbugata we ş.m. şonça-da täsirli täsir edip bileris.