WEBVTT

00:06.887 --> 00:12.293
"2020 ел ахырына кадәр 10 миллион кеше 5G
челтәренә тоташтырылачак", дип билгеләгән

00:12.293 --> 00:15.816
максат буенча мобиль элемтә операторы Vodafone.

00:15.816 --> 00:18.140
Беренче адым инде ясалды.

00:18.140 --> 00:25.727
Планлаштырылган 5G мобиль телефон манараларының 25е
инде Германиянең кайбер төбәкләрендә эшләтеп җибәрелгән.

00:25.727 --> 00:30.249
Шуларның берсе безнең матур Югары
Палатинате төбәгендә, Биргландта урнашкан.

00:30.249 --> 00:37.227
Klagemauer.TV инде төрле тапшыруларда 5G мобиль телефон
технологиясен киңәйтүнең куркынычлары һәм кешеләргә, хайваннарга

00:37.227 --> 00:40.723
һәм әйләнә-тирә мохиткә йогынтысы турында хәбәр иткән...

00:40.723 --> 00:46.030
(www.kla.tv/14506,
https://www.kla.tv/14425, https://www.kla.tv/14398,

00:46.030 --> 00:49.481
www.kla.tv/14078, https://www.kla.tv/13770)

00:49.481 --> 00:54.771
Башка мәсьәләләр арасында, мәшһүр немец мобиль элемтә
белгече Ульрих Вайнер бу проблемага каршы нинди

00:54.771 --> 00:58.284
практик адымнар ясарга мөмкин дигән сорауга җавап бирде.

00:58.284 --> 01:07.005
2019 елның 27 июле, шимбә көнне ул Амбергтагы
Musikommда бу тема буенча чыгыш ясарга китте.

01:07.005 --> 01:16.281
Лекциясендә ул һәр кешенең үз йортыннан башлап бу куркынычларга
нәтиҗәле каршы торуда ничек өлеш кертә алуы турында сөйли.

01:16.281 --> 01:21.585
Шуңа күрә, кадерле тамашачылар, без сезне бу
мәгълүмати һәм файдалы лекциядән мәхрүм итәргә теләмибез.

01:21.585 --> 01:24.836
Klagemauer.TV сезнең өчен шунда иде.

01:24.836 --> 01:28.023
Һәм хәзер Вейнер әфәндегә алкышлар итик.

01:28.023 --> 01:32.881
Беренче адым: Өй эчендә үз-үзегезне саклагыз

01:32.881 --> 01:34.920
Эчкә керәбез дә, нишли алабыз икәнен карыйбыз.

01:34.920 --> 01:41.355
Беренче адым һәрвакыт өйдәге үз тапшыру
җайланмаларын табу, аларны сүндерү һәм ахыр чиктә алып ташлау.

01:41.355 --> 01:42.724
Эчке тапшыру җайланмалары нәрсә ул?

01:42.724 --> 01:45.484
Без инде бүген Wi-Fi маршрутизаторы турында сөйләштек.

01:45.484 --> 01:51.562
Аннары безнең өйләрдә радио дулкыннарын куллана торган системалар
арта бара: мәсәлән, тавыш системалары һәм янгын

01:51.562 --> 01:56.686
сигнализацияләре; хәтта заманча машиналарда
да хәзер бик көчле радио дулкын чыганаклары бар.

01:56.686 --> 01:58.133
Әйдәгез, Wi-Fiга тиз генә күз салыйк.

01:58.133 --> 02:05.067
Монда да Deutsche Telekom яңа Speedportлар
өчен эксплуатация күрсәтмәләрендә болай дип яза:

02:05.067 --> 02:11.984
Электромагнит кырларына дучар булуны киметү өчен
Speedport җайланмагызны йокы бүлмәләре, балалар

02:11.984 --> 02:15.441
бүлмәләре һәм яшәү бүлмәләре янында урнаштырмагыз.

02:15.441 --> 02:22.224
Биредә дә Telekom сак уйнап: йокы бүлмәләрендә дә,
балалар бүлмәләрендә дә, ял бүлмәләрендә дә юк, ди.

02:22.224 --> 02:26.701
Аннары мин үземнән сорыйм: фатирда яки өйдә нәрсә калачак?

02:26.701 --> 02:32.178
Кабель провайдерлары хәзер тышкы Wi-Fi, ягъни
бушлай Wi-Fi тәэмин итүче роутерлар да тәкъдим

02:32.178 --> 02:35.110
итәләр, аларны сез үзгәртеп сүндерә алмыйсыз.

02:35.110 --> 02:37.455
Сез аны хотлайн аша сүндерәсез.

02:37.455 --> 02:45.493
Һәм кайбер Speedport модельләрендә инде ике Wi-Fi челтәре бар.
Берсе – сезнең шәхси куллану өчен, аны сез үзегез сүндерә аласыз,

02:45.493 --> 02:51.018
ә икенчесе – күршеләргә яки урам буйлап
йөрүчеләргә; алар Wi-Fi челтәрен куллана алалар,

02:51.018 --> 02:54.312
һәм аны тыштан, ягъни Telekom аша сүндерү кирәк.

02:54.312 --> 03:02.421
Бу бик күңелсез; һәм алар аны яңадан кабызалар,
шуңа күрә үлчәү җайланмасы да булуын киңәш итәм.

03:02.421 --> 03:06.397
Өйләрдә Wi-Fi-дан тыш радиациянең
төп чыганагы – сымсыз телефоннар.

03:06.397 --> 03:12.573
Күпчелек база станцияләре тәүлек
буена элемтә ясамаган вакытта да тапшыра.

03:12.573 --> 03:17.044
Шулай итеп, безне чынлап та стресска дучар итә һәм нык
авыруга китерә торган барлык әйберләр – хәтта кулланылмаган

03:17.044 --> 03:19.727
вакытта да тәүлек буе эфирда торучы тапшыру станцияләре.

03:19.727 --> 03:25.740
Бу база станцияләрен үз эченә ала,
әлбәттә, чыбыксыз телефоннарны һәм WLANны да.

03:25.740 --> 03:27.596
Әйдәгез, тагын бер кат карыйк. Беренче практик адымнар:

03:27.596 --> 03:31.172
Барлык җайланмаларны тоташтырыгыз. Аннары
кабельле телефонны яңадан сатып алыгыз.

03:31.172 --> 03:37.819
Аннары чыннан да мөһим: кабельле интернет урнаштырыгыз,
ягъни барлык компьютерларны кабельләр белән тоташтырыгыз.

03:37.819 --> 03:42.960
Аннары Wi-Fi һәм Bluetooth-ны сүндер, хәтта телевизорыңда
да – заманча телевизорларда бу функция урнаштырылган.

03:42.960 --> 03:46.368
Янгын сигнализацияләре – бу шактый катлаулы,
сезгә нинди технология куллануыгызга, нәрсәне һәм

03:46.368 --> 03:48.892
ничек сүндерүегезгә җентекләп игътибар итәргә кирәк.

03:48.892 --> 03:52.253
Аерым тавыш колонкаларын, ягъни шул барлык тавыш системаларын.

03:52.253 --> 03:56.996
Кайбер тозагычларда инде Wi-Fi урнаштырылган,
яңа тозагычларда да бар, әйе, Wi-Fi тозагыч

03:56.996 --> 03:59.944
кеше чистартканда шул урында тапшыру ясарга тиеш.

03:59.944 --> 04:02.035
Шулай итеп, кер юу машиналары 5G белән тагын да начараячак.

04:02.035 --> 04:08.254
5G технологиясе белән алар боларның барысын да
кертергә тели: кер юу машиналары, суыткычлар, колакчыннар –

04:08.254 --> 04:11.859
әлбәттә, Bluetooth белән – һәм, бик мөһиме, машиналарда.

04:11.859 --> 04:16.935
Хәзер бездә заманча машиналарда тулы Wi-Fi
маршрутизаторлары һәм күп Bluetooth җайланмалары бар

04:16.935 --> 04:19.939
– әйе, алар шулкадәр заманча булырга тиеш түгел.

04:19.939 --> 04:24.485
Һәм зинһар, машиналарыгызда моны сүндерегез.
Мин моны ничек эшләргә икәнен күрсәткән кыска

04:24.485 --> 04:27.313
видео яздым, аны минем веб-сайтта таба аласыз.

04:27.313 --> 04:31.435
Монда да, тоз соргычларны һәм кер юу машиналарыны
яңадан күргәндә, кулланучыларның монда да зур көче бар:

04:31.435 --> 04:33.662
зинһар, бу әйберләрне беренче чиратта сатып алмагыз.

04:33.662 --> 04:42.034
Әгәр сезгә яңа тозаксүрткеч кирәк булса һәм сатучы сезгә болай
дияргә теләсә: «Әй, шәп, яңа тозаксүрткеч, барысы да WiFi,

04:42.034 --> 04:46.647
барысы да үзе эшли, камил…» яки шундыйрак әйтсә, сез болай дисез:

04:46.647 --> 04:51.172
Юк, рәхмәт, мин камил эшләүче гади тозакуч алырга теләр идем.

04:51.172 --> 04:56.568
Шулай итеп, зинһар: кулланучыларның һәм аларның бойкотларының зур
көче бар. Бу бик ачык: үз смартфоныңны һәм мобиль

04:56.568 --> 05:01.540
телефоныңны теркәүдән чыгар. Мин беләм, хәзер бу
уңайсыз, ләкин ул бик нәтиҗәле, әйе, бик нәтиҗәле.

05:01.540 --> 05:06.566
Мин еш кына сорала: яңа манара төзеләчәк
җәмгыятьләрдә булганда, кешеләр миңа һәрвакыт болай диләр:

05:06.566 --> 05:12.760
Вейнер әфәнде, сездә без бик тиз гамәлгә кертә алырлык
һәм чынлап та Telekomга зыян китерәчәк гади чишелеш бармы?

05:12.760 --> 05:17.920
Аннары мин әйтәм: «Бу бик гади: өйдән-өйгә йөреп,
тиешле мобиль телефон контрактларын гамәлдән чыгару

05:17.920 --> 05:21.400
формаларын тутырып, Телекомга 500 гамәлдән чыгару тапшырыгыз».

05:21.400 --> 05:24.375
Бу хәтта 500дән дә күбрәк имза җәлеп итәчәк.

05:24.375 --> 05:28.752
Бик гади, ләкин әлбәттә, сезгә
тормышыгызны яңадан оештырырга туры киләчәк:

05:28.752 --> 05:31.867
Мобиль номерларга инде шалтыратмыйм. Мин дә хәзер моны эшләмим.

05:31.867 --> 05:35.755
Чөнки мин һәр шалтыратуым белән
бу тармакка акча бирәм, дип әйтәм.

05:35.755 --> 05:37.446
Шулай итеп, аң гади генә үзгәрергә тиеш.

05:37.446 --> 05:42.077
Әгәр без мобиль номерларга шалтыратмасак, бер
мәлдә безгә радио манаралары кирәк булмаячак.

05:42.077 --> 05:44.313
Мин моңа тиздән җентекләп кире кайтып карармын.

05:44.313 --> 05:49.706
Мари фон Эбнер-Эшенбахның матур бер
цитатасы: «Без хакыйкатьне эзлибез, ләкин аны безгә

05:49.706 --> 05:53.082
уңайлы булган урында гына табарга телибез.»

05:53.082 --> 06:00.160
Мин әйтер идем, яраткан смартфоныңнан баш тарту –
гади кеше зәгыйфлеге генә; моның өчен шактый көч кирәк.

06:00.160 --> 06:03.963
Син яхшылап әзерләнергә һәм моны ничек
эшләячәгеңне җентекләп уйларга тиешсең.

06:03.963 --> 06:08.694
Мин әле генә күпчелек смартфоннарын
ташлаган тагын бер компаниягә ярдәм иттем.

06:08.694 --> 06:10.905
Аннары сезгә хезмәткәрләргә әйтергә кирәк:

06:10.905 --> 06:14.260
Тыңла, сиңа көндәлек кирәк, сиңа үз будильнигың кирәк.

06:14.260 --> 06:18.443
Сезгә чынлап та смартфон башкара
алган барлык мөмкинлекләр дә кирәк.

06:18.443 --> 06:23.625
Мин сиңа бераздан вакытлыча чишелеш күрсәтермен.
Әмма башта миңа бик ошаган Der Spiegel-дан бер цитата:

06:23.625 --> 06:27.795
Бу Силикон үзәнендәге технология өлкәсендә
эшләүче ата-аналар һәм аларның балалары турында.

06:27.795 --> 06:33.356
Шулай итеп, Силикон үзәне — Америкада
бу барлык әйберләр эшләнә торган төбәк.

06:33.356 --> 06:35.500
Тәк кенә түгел, ә бик нык шунда.

06:35.500 --> 06:40.725
Һәм монда кызыклы бер күренеш барлыкка килә, һәм мин
моны сезнең белән рухландыру өчен уртаклашырга

06:40.725 --> 06:44.260
телим, бигрәк тә балалар һәм үсмерләр тәрбияләүчеләргә.

06:44.260 --> 06:48.796
Һәм анда болай дип язылган: «Google һәм Facebookта
эшләүче барлык ата-аналар үзләре эшләп чыгарган

06:48.796 --> 06:51.659
продуктларны балаларына кулланырга рөхсәт итмиләр».

06:51.659 --> 06:58.203
Бу гротеск. Силикон үзәнендәге балаларга мобиль
телефон тотарга яки экран каршында утырырга рөхсәт ителми.

06:58.203 --> 07:05.143
Менә шушы барлык техник әти-әниләр балаларына:
«Сакланыгыз, моны тимәгез, аны минем компания ясаган», – диләр.

07:05.143 --> 07:09.320
Минемчә, бу ата-аналарга ниндидер
йогынты ясый, чыннан да аларны селкетә.

07:09.320 --> 07:15.340
Шулай итеп, бездә мондый күренеш бар: Google башлыгының балалары,
Facebook башлыгының балалары – берсенең дә смартфоны юк.

07:15.340 --> 07:18.053
Алар диярлек барысын да беләләр.

07:18.053 --> 07:25.004
Һәм бу максатка чынлап та ирешү өчен бераз этәргеч
булырга тиеш; алар балаларының аны нигә кулланмавын беләләр.

07:25.004 --> 07:27.246
Һәм хәзер, әлбәттә, вакытлыча чишелеш бар.

07:27.246 --> 07:34.881
Миңа моны еш сорашалар, һәм мин еш кына бөтен мәсьәләне аңлатырга
туры килә... Мәсәлән, яшьләргә бу һич тә җиңел түгел, чөнки спорт

07:34.881 --> 07:42.410
клубы бар – һәм спорт клубында әгәр дә очрашулар яки күнегүләр
вакыты үзгәртелсә, мәсәлән, барысы да WhatsApp аша хәбәр ителә.

07:42.410 --> 07:47.113
Банда, яки шундый әйберләр бүген ничектер киң таралган.

07:47.113 --> 07:51.295
Аннары бары тик «әйе, ярый, безгә чыннан
да WhatsApp кирәк» дигән хәл генә кала.

07:51.295 --> 07:52.647
Шулай итеп, минемчә, тагын бер юл бар.

07:52.647 --> 07:57.001
Миндә һәрвакыт күп референслар була...
Кабат-кабат күрәм: балалар һәм яшьләр бу очрашуларны

07:57.001 --> 07:59.122
WhatsApp булмаса да ничек тә булса оештыралар.

07:59.122 --> 08:01.040
Шулай итеп, һәрвакыт юллар бар.

08:01.040 --> 08:04.391
Ләкин мин әйткәнчә, хәтта бизнес тормышында да менә бер чишелеш.

08:04.391 --> 08:11.775
Сез смартфоныңызны кабельгә тоташтыра аласыз, мобиль телефон
функциясен сүндерә аласыз һәм өстә офлайн режимны күрә аласыз.

08:11.775 --> 08:17.276
Менә офлайн режим, аннары монда очыш
режимына күчәсең, менә очыш режимы.

08:17.276 --> 08:20.552
Һәм аннары да сез бу смартфон белән эшләргә мөмкин булачак.

08:20.552 --> 08:25.424
Син WhatsApp-ны куллана аласың, теләсә нинди эш башкара
аласың, ләкин хәзер ул радиация чыгармый; ул кабель аша эшли.

08:25.424 --> 08:27.618
Һәм ул кабель аша күпкә яхшырак эшли.

08:27.618 --> 08:30.104
Һәм мин әйткәнчә, ачык планлы офисларда зур проблема:

08:30.104 --> 08:34.107
Компанияләрдә, әлбәттә, бүген иртән әйткәнебезчә, эш
белән бәйле киеренкелектән туган талчыну зур проблемалар

08:34.107 --> 08:36.341
тудыра, шулай ук инфекцияләргә сизгерлек тә зур мәсьәлә.

08:36.341 --> 08:38.590
Кечкенә грипп эпидемиясе чыкты, һәм
компаниянең яртысы авырып өйдә калды.

08:38.590 --> 08:43.242
Монда шулай булуын белмим, ләкин без моны
кабат-кабат кичерәбез, мин аны һәр җирдә ишетәм.

08:43.242 --> 08:47.445
Һәм хәзер көннән-көн күбрәк эшмәкәрләр болай
ди: «Без бу әйберләрдән туйдык, Wi-Fi-ны

08:47.445 --> 08:50.236
бетерәбез, офисыбызны чыбыклы челтәргә тоташтырабыз».

08:50.236 --> 08:53.463
Кыр хезмәте килгәч, алар
смартфоннарын кабельгә тоташтырырга тиеш.

08:53.463 --> 08:55.720
Мисал өчен генә, бик нәтиҗәле чара.

08:55.720 --> 09:01.781
Мондый кабель уртача 10–20 евро тора,
бу аны бик арзан һәм нәтиҗәле чара итә.

09:01.781 --> 09:05.772
Планшетларга да шул ук кагыла. Ул ачык эшләй.

09:05.772 --> 09:11.702
Үй эчендә радиация бөтенләй булмаса, әмма тыштан керсә, нишләргә?

09:11.702 --> 09:13.825
Бу, әлбәттә, шулай ук бик мөһим нокта.

09:13.825 --> 09:18.196
Мобиль телефон операторлары еш кына әйтә: әгәр
дә түбәгездә радио манарасы булса, сигнал

09:18.196 --> 09:21.266
түбәдән таралу сәбәпле, бу проблема тудырмаячак.

09:21.266 --> 09:27.401
Бу бераз дөрес; төп радиация монда чыннан
да югала, ләкин һәрвакыт ян лоблар кала.

09:27.401 --> 09:33.746
Шулай итеп, хәтта ул синең үз түбәңдә булса
да, иң нык зыян күрүче һәрвакыт син буласың.

09:33.746 --> 09:39.033
5G белән бездә тапшыру манараларын 100 метрга
кадәр киметү каралган структура бар, һәм

09:39.033 --> 09:42.344
аннары моның нәтиҗәсендә диярлек һәркем зыян күрә.

09:42.344 --> 09:46.580
Аннары чыгу юлы юк; син үзеңне сакларга тиешсең.

09:46.580 --> 09:48.961
Син моны ничек эшлисең?

09:48.961 --> 09:54.460
Бераз күзгә ташлана торган ысул, ләкин бик
нәтиҗәле: мәсәлән, радиациядән саклау экраны.

09:54.460 --> 10:01.660
Мисалда да бу кызыклы. Тапшыру җайланмасы 9,98 метр биеклектә.

10:01.660 --> 10:06.540
Бу шуны аңлата: тапшыру җайланмасына
планлаштыру рөхсәте кирәкми; төзелеш рөхсәте дә кирәкми.

10:06.540 --> 10:12.400
Ләкин 7,55 метрлы радиация челтәре өчен төзелеш рөхсәте кирәк.

10:12.400 --> 10:20.093
Франкония төбәгеннән чыккан тагын бер әйбер — бу радиациядән
саклаучы челтәрләр, алар бик нәтиҗәле, ләкин, дияр

10:20.093 --> 10:28.589
идем, җәмәгатьчелек арасында яхшы абруйга ия, әмма
төзелеш һәм технология ягыннан аларны саклау бик авыр.

10:28.589 --> 10:33.528
Кровать өстендәге радиациядән саклаучы челтәр
нәтиҗәлерәк. Без моны элек зарарланган кешеләрдә күрдек.

10:33.528 --> 10:36.959
Бу бик еш очрый. Мәсәлән, бу гаилә
бөтенләй подвалга күчеп урнашкан.

10:36.959 --> 10:38.936
Мин моны да тәкъдим итә алам.

10:38.936 --> 10:43.710
Подвал да бик яхшы итеп төзекләндерелгән, әйтергә
кирәк, анда яши алу өчен аны тулысынча яңартканнар.

10:43.710 --> 10:51.546
Хәзерге вакытта мин йокы бүлмәләрен, бигрәк тә балалар өчен, түбә
астында түгел, ә подвалда урнаштыру яхшырак дип тә әйтер идем.

10:51.546 --> 10:54.295
Чөнки түбә астында һәрвакыт
подвалга караганда күбрәк радиация була.

10:54.295 --> 10:59.098
Аннары ятак өстендә радиациядән саклау
канопийлары бар. Менә мисал өчен койка.

10:59.098 --> 11:02.884
Алар бик нәтиҗәле. Алар – минем монда
килү өчен машинада да булган челтәрләр.

11:02.884 --> 11:06.505
Алар бик нәтиҗәле, арзан түгел, ләкин бик яхшы.

11:06.505 --> 11:09.867
Аннары син йортларны каплап куя аласың. Бу бик нәтиҗәле.

11:09.867 --> 11:12.186
Монда шулай ук бераз реклама факторы да бар.

11:12.186 --> 11:17.853
Сез күз алдына китерә аласыз: әгәр дә сез мондый яңа
төзелешле Бавария күршелегендә бөтен йортыгызны карага

11:17.853 --> 11:20.962
буясагыз, күп кеше сораулар бирергә тукталып киләчәк.

11:20.962 --> 11:22.916
Лекция бирү кирәкми, алар барысы да киләчәк.

11:22.916 --> 11:27.640
Бөтен күршеләр килә. Һәм беренче сорау: «Бу шулай калачакмы?»

11:27.640 --> 11:34.419
Мин өйне карага буяуны танышлар
табу өчен бик нәтиҗәле дип саныйм.

11:34.419 --> 11:38.453
(Тамашачылар арасыннан сорау) Бу графит төсе, янә хәрбиләрдән.

11:38.453 --> 11:44.154
Бу, мәсәлән, радар корылмаларында эшләнә — шуннан ул килеп чыга —
һәм хастаханәләрдә дә, анда, мәсәлән, ЭЭГ һәм

11:44.154 --> 11:48.963
ЭКГ өчен бүлмәләрне көннән-көн күбрәк
экранлау кирәк, чөнки күрсәткечләр инде төгәл түгел.

11:48.963 --> 11:54.458
Хастаханәләрдә радиация дозасы югары булу сәбәпле, ми
дулкыннары һәм йөрәк ритмы үлчәүләре инде төгәл түгел.

11:54.458 --> 11:57.425
Һәм бу бүлмәләр бу төсләр белән капланган.

11:57.425 --> 12:02.249
Бик нәтиҗәле. Мисал өчен, компьютер һәм
сервер бүлмәләре шушы рәвешле экранлана.

12:02.249 --> 12:07.922
Шулай итеп, бу бик нәтиҗәле буяу, нәтиҗәлелегенә караганда бик
арзан, һәм, әлбәттә, өстенә яңадан ак буяу белән буярга була.

12:07.922 --> 12:10.256
Мин күршеләр белән бераз гына күңел ачып алдым.

12:10.256 --> 12:13.264
Шулай итеп, син аны яңадан акка буя аласың.

12:13.264 --> 12:20.694
(Тамашачы соравы:) Бу белән түбә дә буяламы?

12:20.694 --> 12:24.200
Юк, түбәне буяу авыр. Тагын яңгыр ява.

12:24.200 --> 12:29.155
Юк, түбәгә фольгалы пар киртәләрен,
мәсәлән Delta-Reflex, урнаштыра аласыз.

12:29.155 --> 12:32.561
Шулай итеп, түбә өстенә
урнаштырырга мөмкин булган төрле фильмнар бар.

12:32.561 --> 12:40.099
Тәрәзәләр дә күп катлы пыялалы
панельләр, кояшка чыдам панельләр өчен идеаль.

12:40.099 --> 12:42.824
Фольга күп күләмдә радиацияне сеңдерә.

12:42.824 --> 12:46.860
Рамкаларның металлдан яки алюминийдан ясалуы мөһим.

12:46.860 --> 12:54.298
Сез шулай ук буяу белән тәрәзә арасында физик,
үткәргеч тоташу булуын да тәэмин итәргә тиешсез.

12:54.298 --> 12:58.031
Ярар, ул авыр түгел, ләкин җиңел дә түгел.

12:58.031 --> 13:01.712
Әгәр дә сез мондый йортны тулысынча
капларга җыенсагыз, һичшиксез киңәш сорагыз.

13:01.712 --> 13:04.895
Чыннан да фатир йортының эчке өлешен буяу мөмкин.

13:04.895 --> 13:07.966
Мин арендадагы фатирларда яшәүче кайбер
кешеләрне беләм, һәм алар моны өй эчендә эшләгәннәр.

13:07.966 --> 13:11.219
Бу мөмкин, һәм сез аны чагыштырмача тыгыз итеп ала аласыз.

13:11.219 --> 13:15.907
Ләкин фатир йортында сезгә күршеләрегез белән
сөйләшеп, алардан Wi-Fiларын сүндерүләрен

13:15.907 --> 13:19.276
сораудан башка чара калмаячак. Бу иң нәтиҗәле чишелеш.

13:19.276 --> 13:23.459
Мин беләм, бу җиңел түгел, ләкин башка юл юк.

13:23.459 --> 13:30.293
Бу иң нәтиҗәле вариант, иң арзан һәм
кайчакта кайбер күршеләр өчен иң күңелсез.

13:30.293 --> 13:37.477
Ярар, өстәргә теләгәнем шул:
электросмогтан саклану салымнан чыгарыла.

13:37.477 --> 13:40.277
Берничә тест очрагы булды, алар җиңелде.

13:40.277 --> 13:44.183
Шулай итеп, сез моны керем салыгыннан
махсус чыгым буларак чыгарып калдыра аласыз.

13:44.183 --> 13:48.162
Киләсе адымнар: Өй тышында саклау.

13:48.162 --> 13:51.040
Ярар, хәзер киләсе практик адымнарға күчик.

13:51.040 --> 13:56.256
Иң беренче чиратта үз-үзеңне саклау кирәк иде, моны
үз йортыңнан башлап, йортны саклау белән тәэмин итү.

13:56.256 --> 13:57.873
Тагын нәрсә эшләргә мөмкин?

13:57.873 --> 14:01.710
Һәм бу минем өчен бик мөһим, мин бу әйтемне,
бу белдерүне чыннан да яратам, ул болай ди:

14:01.710 --> 14:06.883
Илдә әхлакый кыюлыгы булган гражданнар күбрәк булган
саен, аңа кирәк булган каһарманнар саны кимрәк булачак.

14:06.883 --> 14:10.704
Карар кабул итүче фактор – күләм,
ягъни эшләрне үзгәртергә бергәләп эшләү.

14:10.704 --> 14:14.473
Шуңа күрә мин һичшиксез киңәш итәм: гади
генә итеп эшне бутарга; без моны Амбергта ничек

14:14.473 --> 14:16.791
гамәлгә ашырырга мөмкин икәнен карый алабыз.

14:16.791 --> 14:23.481
Минемчә, эшне бутарга тырышу искиткеч, мәсәлән, 5G үсешенә
фактик рәвештә комачаулый торган барлык шушы гамәлләрне башкару.

14:23.481 --> 14:30.630
Бу һәркем дә эшли ала торган гади эш: мәсәлән, бөтен бу
карта мәсьәләсенә эләкмәс өчен яңадан акча түләргә була.

14:30.630 --> 14:37.339
Яңа EC карталарында «Near Field Communication» (NFC) функциясе
бар, ягъни аларда инде чип урнаштырылган. EC

14:37.339 --> 14:43.424
карталарында бу функцияне сүндереп була,
мәсәлән, банкоматларда – зинһар, моны эшләгез!

14:43.424 --> 14:46.618
Мәсәлән, акыллы счетчикларны кабул итмәгез.

14:46.618 --> 14:52.625
Шулай итеп, безгә нигездә 5G белән яңа бизнес-модельләр эшләп
чыгара торган тармакка болай дияргә туры килә: без

14:52.625 --> 14:58.170
сезнең бизнес-модельләрегездә катнашмаячакбыз. Аннары
5G дә табышлы булмаячак. Һәм бу Амбергка да кагыла.

14:58.170 --> 15:03.186
Мәсәлән, менә бер ысул. Акыллы счетчиклар
белән бизнес-модельдә катнашмагыз, әйе.

15:03.186 --> 15:10.279
Шуннан соң: паспортлар юк иде... Мәсәлән, бу яшел паспорт бер
ел гына гамәлдә, ләкин анда бернинди биометрик мәгълүмат та, чип

15:10.279 --> 15:14.094
та, бармак эзләре дә юк. Бу минеке, миндә дә шундый берсе бар.

15:14.094 --> 15:20.540
Әмма киресенчә, кызыл паспорт эчендә тулы
антенна системасы бар, шуңа күрә сез күрәсез:

15:20.540 --> 15:23.576
Мин аны микродулкынлы мичтә бераз артык озак калдырдым, әйе.

15:23.576 --> 15:31.900
Син бу кадрда бу зур антеннаны күрә аласың; ул рамка
антеннасы, ә монда сулда чип тора, аны күрә аласыңмы?

15:31.900 --> 15:38.303
Менә бу радио чипы, менә бу радио чипы, ә
тышында рамка формасындагы антенна урнашкан, һәм

15:38.303 --> 15:41.312
шуның белән сез шактый ерак арага тапшыра аласыз.

15:41.312 --> 15:44.818
Башка нишләргә була? Башкаларны хәбәрдар итү мөһим.

15:44.818 --> 15:50.647
Мин фатир ишегенә яки керү ишегенә «Мобиль телефоннарны
сүндерегез!» дигән язу элә алам, шуның белән

15:50.647 --> 15:56.034
өйгә керүче һәркем мобиль телефонын тышта
калдырырга яки сүндерергә тиешлеге ачык булсын.

15:56.034 --> 16:01.112
Гади генә әйткәндә, бу шаһит тәэсире
көндәлек тормыштагы вак-төякләр өчен бик мөһим.

16:01.112 --> 16:05.767
Чынлап та, бу минем өчен иң мөһим нәрсә. Әлбәттә, мин
зуррак эшләргә дә керермен, ләкин көндәлек тормыштагы

16:05.767 --> 16:08.352
бу вак-төякләр бик нәтиҗәле – аларны кимсетеп карама.

16:08.352 --> 16:15.981
Әгәр берничә кешегә бу бераз авыр булса, син бераз көчлерәк
булырга тиешсең... бу – минем мобиль телефон ачкычым, ул,

16:15.981 --> 16:22.580
әлбәттә, күбрәк, ничек дисәк тә, рәсемгә охшаган характерлы, әйе.

16:22.580 --> 16:28.389
Шулай итеп, тагын берничә идея: комачаулый торган шул
вак-төякләр, һәркем эшли ала торган шул вак-төякләр.

16:28.389 --> 16:32.499
Сәламәтлек иминияте карталары. Тагын да күбрәк радио
технологияләре белән яңа сәламәтлек иминияте

16:32.499 --> 16:37.173
карталары килә. Аларны кабул итмәгез; мөмкин
булса, иске карта җитә дип әйтегез һәм каршы торыгыз.

16:37.173 --> 16:43.418
Аннары, яңа җиһаз сатып алганда, алдан
әйткәнебезчә, тәкъдим һәм ихтыяҗга игътибар итегез.

16:43.418 --> 16:47.608
Сымсыз технологияле җайланмаларны сатып алмагыз,
яисә башка вариантлар булмаса, бу җайланмалардагы сымсыз

16:47.608 --> 16:49.968
технологияне сүндерә алу мөмкинлеген тәэмин итегез.

16:49.968 --> 16:52.671
Брошюралар һәм флайерлар тарату. Бик гади эш.

16:52.671 --> 16:58.174
Мин кем белән сөйләшәм? Күршем, дусларым,
хезмәттәшләрем. Әлбәттә, листовкалар тарата.

16:58.174 --> 17:01.378
Шәһәр үзәгендә, Амбергта өстәлләр броньлагыз.

17:01.378 --> 17:05.254
Син бары тик урамга чыгарга тиешсең,
мәгълүматны таратырга кирәк, кешеләр моның турында берни

17:05.254 --> 17:07.567
дә белми. Мөмкин кадәр яхшырак итеп урамга чык.

17:07.567 --> 17:13.501
Һәр мөмкинлек туа калганда 5G турында сөйләшү, әлбәттә,
мин дә шулай эшлим, ләкин басым ясап сөйләшмәү мөһим.

17:13.501 --> 17:17.266
Шулай итеп, һәрвакыт шундый итеп сөйләш, һәрвакыт
дустанә булып кал һәм гади генә орлык утыртып куй.

17:17.266 --> 17:22.829
Әгәр ике-өч җөмлә сөйләшкәч, ул чынлап та белергә теләмәвен
аңласам, мин һава торышы турында сөйлим, бүген яңгыр явуының

17:22.829 --> 17:27.650
ничек матур икәнен яки шундый нәрсәләрне әйтәм, һәм мин беләм:
өч-дүрт атнадан, бәлки алты айдан соң без

17:27.650 --> 17:32.125
яңадан очрашырбыз һәм мин аның белән яңадан сөйләшә
алырмын, чөнки без яхшы мөнәсәбәттә аерылдык.

17:32.125 --> 17:38.033
Мин моны инде күп тапкырлар үз урманганда кичердем, анда
күп туристлар йөри. Анда мин бераз серле, кешеләр мине

17:38.033 --> 17:41.767
һәрвакыт белми, һәм бу костюмсыз мин бөтенләй гадәти күренәм.

17:41.767 --> 17:47.253
Һәм мин мондый тагын бер тәҗрибә кичердем:
якында бер җәяүле белән сөйләшкәндә ул миңа ни өчен

17:47.253 --> 17:50.240
мин монда караван белән булуымны белергә теләде.

17:50.240 --> 17:54.156
Ох, ди ул, җәй көне монда бик матур. Аннары мин
әйтәм: Әйе, ләкин бер метр кар яуганда да мин монда булам.

17:54.156 --> 18:00.711
Аннары ул бераз кызыксынды, без сөйләшә башладык, һәм ул
әйтте: «Син миңа мобиль телефоннар куркыныч дип әйткән

18:00.711 --> 18:04.395
өченче кеше. Моның эчендә берникадәр хаклык булырга тиеш».

18:04.395 --> 18:09.486
Ул хәзер моның турында күбрәк белергә тели.
(Һәм мин аңа үзен белән алырга брошюра бирдем.)

18:09.486 --> 18:15.669
Шуңа күрә көндәлек тормышта бу кечкенә әйберне ким бәяләмәгез,
ул бик мөһим, анда зур көч бар, һәм иң мөһиме – күләме.

18:15.669 --> 18:20.796
Кечкенә әйберләрне ким бәяләргә ярамый; киресенчә, кечкенә
әйберләр еш кына күп кенә зур әйберләрдән әһәмиятлерәк була.

18:20.796 --> 18:24.949
Һәм бу кечкенә адым аша, бу аралашу
аша мин тагын бер адым алга бара алам.

18:24.949 --> 18:28.169
Киләсе адым итеп мин түбәндәгене нык киңәш итәм:

18:28.169 --> 18:35.193
Минем хәбәрнамәгә язылыгыз; сез аны урамда да, интернетта да язып
куя аласыз, һәм дусларыгызны һәм туганнарыгызны

18:35.193 --> 18:41.962
күзәтә башлагыз: кемгә мөрәҗәгать итәргә мөмкин, кем
тыңлый, мәсәлән, киләсе лекциягә кемне чакыра алам?

18:41.962 --> 18:48.464
Адрес китапларыгызны оптимальләштерегез. Бу бик, бик, бик
мөһим, аңлыйсызмы? Адрес китапларыгызны оптимальләштерегез.

18:48.464 --> 18:53.466
Без яңадан кампания башлаячакбыз, аңлыйсыңмы, һәм сезнең
һәрберегезгә адреслар китабы кирәк булачак, шуның белән сез

18:53.466 --> 18:56.266
электрон почта аша почта исемлеген шунда ук җибәрә алачаксыз.

18:56.266 --> 18:58.970
Сезнең шәхси элемтә кешегез булуын тәэмин итегез.

18:58.970 --> 19:05.180
Электрон почта аша элемтә – бер нәрсә. Ләкин
телефон аша һәм шәхси элемтә дә булуын тәэмин итегез.

19:05.180 --> 19:10.495
Мөмкин булган һәр җирдә элемтәләр булдырыгыз. Һәм зинһар: бу адрес
китаплары, мин моны тагын бер кат әйтергә телим, бик мөһим.

19:10.495 --> 19:14.628
Шуңа күрә матбугат «әйе, тармак нәкъ менә шуны тели»
дип кабатлаганда, моны истә тотарга кирәк. Әйе, аннары

19:14.628 --> 19:16.986
син моны җентекләп карарга тиеш; мин моны алдан әйтмәдем.

19:16.986 --> 19:22.637
Ләкин тармакның күпчелеге үз завод
биналарында бөтенләй 5G булуын теләми.

19:22.637 --> 19:27.809
Һәм ни өчен? Чөнки алар үз компанияләре
турында мәгълүматның таралуын теләмиләр.

19:27.809 --> 19:28.832
Син моны гына аңларга тиешсең.

19:28.832 --> 19:33.977
Һәр компонент, һәр сенсор, һәр машина, 5G
аша тышкы дөньяга тоташтырылган булса, интернет

19:33.977 --> 19:36.968
аша да кереп була. Һәр тиеннең ике ягы бар.

19:36.968 --> 19:42.001
Һәм компанияләр үз мәгълүматларын үз
биналарындагы серверларында сакларга тели.

19:42.001 --> 19:49.573
Алар бөтен дөньяның BMW җитештерү линиясеннән
хәзерге вакытта нинди машина төшүен күрүен теләмиләр.

19:49.573 --> 19:53.960
Мин ышанам, хәзерге вакытта безнең бу
технологиядән янә бәйсез булуыбыз бик мөһим.

19:53.960 --> 19:57.911
Мин шуны гына әйтермен: һәркем моны үзе үк эшләргә тиеш.

19:57.911 --> 20:03.500
Интернетсыз да иң мөһим элемтәләрегез – иң якын хезмәттәшләрегез
белән элемтәләрегез – эшлиме? Минемчә, бу бик мөһим сорау.

20:03.500 --> 20:07.718
Минем электр һәм интернет булмаганда да җылы
торып, аш-су пешереп була торган фатирым бармы?

20:07.718 --> 20:09.869
Мин альтернатив ысулларны куллануым – бер мәсьәлә.

20:09.869 --> 20:14.177
Әгәр миндә смартфон да, интернетка керү
мөмкинлеге дә булмаса, тормышым гадәти рәвештә дәвам

20:14.177 --> 20:17.100
итәрме? Һәм моны мөмкин итәр өчен нәрсәне үзгәртә алам?

20:17.100 --> 20:20.980
Зинһар, моны үзегез дә, үз
тирә-юньдәге мохитегездә дә уйлап карагыз.

20:20.980 --> 20:26.960
Минемчә, бу технологиягә янә бирелеп калмау бик мөһим.

20:26.960 --> 20:34.870
Ярар, интернетка альтернатива буларак мин Handexpressны
тәкъдим итәм — ул «тавыш һәм каршы тавыш», бик яхшы идея,

20:34.870 --> 20:40.030
хәзер ул 20-дән артык телдә бар һәм күп илләрдә кулланыла.

20:40.030 --> 20:45.972
Бу атнага бер тапкыр чыга торган, алгы һәм арткы битләре булган,
A4 форматындагы, мөһим темаларга багышланган буклет. Мәсәлән,

20:45.972 --> 20:49.048
ул ADHD турында һәм шулай ук мобиль телефоннар турында иде.

20:49.048 --> 20:56.660
Бу буклет атнага бер тапкыр таратыла
һәм күчерелеп яңадан таратырга мөмкин.

20:56.660 --> 21:06.089
Бу интернетны таләп итмәгән һәм инде күп илләрдә киң таралган
аралашу формасы, шуңа күрә теләсә кем элемтәгә керә ала.

21:06.089 --> 21:12.563
Бу бер вариант: әгәр интернет өзелсә, кәгазьдә
дә, әле дә актуаль булып, интернетка тотынмыйча

21:12.563 --> 21:16.083
мәгълүматны кайда алырга мөмкин икәнен күрә аласыз.

21:16.083 --> 21:19.468
Аннары, әлбәттә, җирле кампанияләр –
минемчә, бу бик әйбәт, син моны эшләргә тиеш.

21:19.468 --> 21:23.489
Мин гади генә эшләр башкарам, мәсәлән радио
манарасына менү кебек, һәм моны телевидение киң яктырта.

21:23.489 --> 21:26.608
Әгәр алар кушылса, аны телевизор белән сынап карагыз.

21:26.608 --> 21:38.696
Без телевидениене һәм төп массакүләм мәгълүмат
чараларын моны хәбәр итәргә мәҗбүр итәргә тиешбез.

21:38.696 --> 21:43.659
Һәм хәзер без моны хәтта Der Spiegelда да
күрдек: алар безнең аргументларны тулысынча китерәләр.

21:43.659 --> 21:48.195
Хәзер без шул дәрәҗәгә җиттек, алар инде безнең аргументларны
тәкъдим итәләр. Әлбәттә, алар аларны кимсетәргә, кире

21:48.195 --> 21:52.684
какарга тырышалар – бу, әлбәттә, аларның эшенең бер
өлеше – ләкин, ким дигәндә, алар аларны тәкъдим итәләр.

21:52.684 --> 21:56.564
Шуңа күрә безгә кампанияләр һәм реклама чараларын
кулланып, аларны җавап тотарга мәҗбүр итә торган

21:56.564 --> 21:58.872
дәрәҗәгә җиткерергә кирәк, чөнки бер мәлдә халык әйтер:

21:58.872 --> 22:02.633
Бер минут көт, минем монда язылуым бар, ләкин сез
берни дә җибәрмисез. Аннары мин язылуымны бетерәм.

22:02.633 --> 22:07.032
Син аңлыйсыңмы? Аннары син шунда кала аласың, чөнки бездә монда
проблемалар бар, һәм син беркайчан да берни дә хәбәр итмисең.

22:07.032 --> 22:09.037
Шуңа күрә һәрвакыт ике яклы алым куллану мөһим:

22:09.037 --> 22:15.585
Шәһәрдә гамәлләр башкарыгыз, аларны җәмәгатьчелеккә
күренерлек итеп куегыз, шулай ук аларны интернетка

22:15.585 --> 22:19.612
урнаштырыгыз, документлаштырыгыз һәм һәркем аларны күрә алсын.

22:19.612 --> 22:24.175
Һәм аннары алар инде әйберләрне
яшерә алмаячаклар, чөнки бу инде ачык.

22:24.175 --> 22:29.406
Шулай итеп, тагын бер кат күрәсез: бу шәхси элемтә
бик мөһим, мин аны җитәрлек басымлап әйтә алмыйм, ул

22:29.406 --> 22:32.360
нигез салу эше, һәм кайчакта иң арыта торганы да була.

22:32.360 --> 22:35.487
Ләкин бу шәхси элемтәләр бөтен нигез булып тора.

22:35.487 --> 22:40.758
Һәр гамәл өчен, мәсәлән, бүгенге лекцияне
дә кертеп, берничә кеше җыелып, шәхси

22:40.758 --> 22:44.560
элемтәләр урнаштырып: «Нәрсәдер эшлик», – диделәр.

22:44.560 --> 22:52.803
Һәм бу бик мөһим, зинһар, бу вак-төякләрне
ялгыш бәяләмәгез, ничек әйтим, аларны кимсетмәгез.

22:52.803 --> 22:56.316
Кечкенә адымнар бик мөһим, чөнки алар иң зур йогынтыга ия.

22:56.316 --> 23:00.793
Һәм без бу кечкенә адымнарны ныграк үтәгән
саен, сәясәткә, матбугатка һәм башка

23:00.793 --> 23:03.040
өлкәләргә нәтиҗәлерәк йогынты ясый алачакбыз.