Espanyol nga trangkaso: daghang kamatayon tungod sa daghang pagbakuna?
Aron ipasiugda ang potensyal nga hulga nga dala sa coronavirus, kanunay nga naghisgot ang media sa "Spanish flu" sa 1918.
Sumala sa tinubdan, giingon nga kini ang hinungdan sa kamatayon sa taliwala sa 20 ug 100 ka milyon nga mga tawo.
Ang gitawag nga "Spanish flu" giisip sa tibuok kalibutan nga mao ang pinakagrabe nga epidemya sa tanang panahon ug ebidensya nga
ang usa ka virus makapamatay pag-usab og milyon-milyon ka tawo.
Apan unsa man ang gisulti sa mga historikal nga tinubdan? Nagpamatuod ba kini nga ang usa ka virus sa trangkaso
gayud ang hinungdan sa kamatayon sa milyon-milyon ka tawo? Ania ang pipila ka mga kamatuoran bahin niini:
Ang termino nga "Spanish flu" naggikan sa kamatuoran nga ang unang mga report sa usa ka
grabeng epidemya sa trangkaso gikan sa Espanya.
Pagkahuman sa unang balud sa sakit nga nagsugod niadtong Pebrero 1918, misunod ang ikaduhang
balud nga labi pang grabi niadtong Agosto 1918.
Walay masabtan nga hinungdan, kini kadaghanan nakaapekto sa mga batan-on ug himsog nga hamtong ug, labaw sa tanan, sa
mga sundalo gikan sa lain-laing nasud – ug dili, sama sa kaniadto, sa mga huyang, masakiton, ug mga tigulang.
Nagkalainlain usab pag-ayo ang mga sintomas sa usag usa.
Sumala sa medikal nga mamamahayag Hans Tolzin, ang teyorya nga ang Espanyol nga trangkaso hinungdan sa usa ka delikadong
pathogen dili mapamatud-an tungod kay dili kini makahawa!
Napakyas ang mga paningkamot sa Boston ug San Francisco nga kontaminahon ang mga kriminal nga marinero ug mga priso
sa bilanggoan gamit ang mga sekresyon sa mga tawo nga grabe kaayo ang sakit. Wala'y bisan usa kanila ang nagkasakit.
Ang heograpikal nga gigikanan ug agianan hingpit usab nga dili klaro ug dili tipikal.
Sumala niini, kinahanglan nga misabwag ang trangkaso sa daghang kontinente hapit sa samang higayon.
Sa laing bahin, daw makatarunganon nga ang "Spanish flu" resulta sa kakulang sa suplay, kagutom ug dili
maayong kahinlo pagkahuman sa Unang Gubat sa Kalibutan, apan usab resulta sa daghang pagbakuna.
Gihimo kini sa dagkong sukod, labi na sa mga sundalo, partikular batok sa smallpox, typhoid, ug influenza.
Sa panahon sa daghang kamatayon nga hinungdan sa gitawag nga "Spanish flu", pipila ka kritikal nga kontemporaryong saksi, sama
sa Christian Science Monitor ug Eleanora McBean, nagreport nga independente nga ang mga tawo nga
nabakunahan ra ang nagkasakit sa "Spanish flu".
Ang makalilisang nga mga side effect nga gipahinabo sa dili kasaligan nga mga bakuna
gitabonan ug gipangatarungan pinaagi sa "Spanish flu".
Konklusyon: Bisan karon, gigamit ang mga paghisgot sa "Spanish flu" aron magpakaylap sa kahadlok
ug teror ug pugson ang populasyon nga magpabakuna.
Apan, dili kini usa ka pananglitan sa usa ka global nga pandemya nga hinungdan sa mga virus nga may makamatay
nga sangputanan alang sa milyon-milyon ka mga tawo, nga mahimong mobalik bisan kanus-a.
Sa baylo, adunay klarong mga timailhan nga ang mass nga pagbakuna niadtong panahona nagdula og hinungdanon, kung dili man
gani mao ang nagbuot, nga papel sa kini nga makamatay nga sakit.
Busa, mga minahal nga manan-aw: ang mga kanunay nga nakahibalo dili maapektohan sa
pagpanghadlok nga gipalihok sa kaugalingong interes!
Busa, palihug pahibaloa ang imong kaugalingon ug ang uban bahin niining mga hinungdanong kasaysayanong latar.
Makakaplag ka og maayo nga gisiksik nga impormasyon sa mga tinubdan nga gilista.