WEBVTT 00:01.835 --> 00:07.156 Grip panyòl: gwo kantite moun mouri akoz gwo kanpay vaksinasyon? 00:07.156 --> 00:17.698 Pou mete aksan sou menas potansyèl kowonaviris la reprezante, medya yo regilyèman fè referans ak "grip panyòl" 1918 la. 00:17.698 --> 00:25.081 Dapre sous la, yo di sa responsab pou lanmò ant 20 ak 100 milyon moun. 00:25.081 --> 00:32.205 Sa yo rele "grip panyòl la" konsidere atravè lemond kòm pi gwo epidemi ki janm genyen e kòm prèv ke yon 00:32.205 --> 00:36.595 viris ta ka yon lòt fwa ankò pran lavi plizyè milyon moun. 00:36.595 --> 00:42.968 Men kisa sous istorik yo di? Èske yo pwouve ke yon viris grip te vrèman responsab pou lanmò 00:42.968 --> 00:47.020 plizyè milyon moun? Men kèk reyalite sou sijè a: 00:47.020 --> 00:53.744 Tèm "grip panyòl" la sòti nan lefèt ke premye rapò sou yon epidemi grip grav te soti nan Espay. 00:53.744 --> 01:02.159 Apre yon premye vag maladi ki te kòmanse nan fevriye 1918, yon dezyèm vag ki te pi grav anpil te vini nan out 1918. 01:02.159 --> 01:08.860 San okenn eksplikasyon, sa te afekte sitou jèn adilt ki an sante e, pi plis pase tout, sòlda ki soti nan divès peyi 01:08.860 --> 01:13.163 – e pa, tankou anvan, moun ki fèb, malad ak granmoun aje. 01:13.163 --> 01:16.749 Sentòm yo te diferan anpil youn ak lòt tou. 01:16.749 --> 01:23.190 Dapre jounalis medikal Hans Tolzin, teyori ki di grip panyòl la te koze pa yon patojèn 01:23.190 --> 01:27.744 danjere pa t ka konfime paske li pa t kontajye! 01:27.744 --> 01:33.890 Tantativ nan Boston ak San Francisco pou enfekte maren kriminèl ak prizonye ak sekresyon moun ki 01:33.890 --> 01:39.111 gravman malad yo echwe. Okenn nan yo pa t vin malad. 01:39.111 --> 01:43.431 Orijin jeyografik la ak kou a te konplètman enkli ak atipik. 01:43.431 --> 01:48.570 Dapre sa, grip la t ap oblije pete sou plizyè kontinan prèske an menm tan. 01:48.570 --> 01:55.538 Sou lòt bò a, li sanble posib ke "grip panyòl la" te rezilta yon mank rezèv, grangou ak move ijyèn apre 01:55.538 --> 02:00.053 Premye Gè Mondyal la, men tou rezilta vaksen an mas. 02:00.053 --> 02:07.660 Yo te fèt sou yon gwo echèl, espesyalman pami sòlda yo, sitou kont variole, tifoyid ak grip. 02:07.660 --> 02:14.481 Pandan lanmò an mas ki te koze pa sa yo rele "grip Panyòl la", plizyè temwen kontanporen enpòtan, tankou Christian Science 02:14.481 --> 02:22.077 Monitor ak Eleanora McBean, te rapòte endepandamman ke se sèlman moun ki te vaksinen ki te tonbe malad ak "grip Panyòl la". 02:22.077 --> 02:29.474 Yo te kache epi jistifye efè segondè terib ki te koze pa vaksen ki pa fyab yo ak "grip panyòl la". 02:29.474 --> 02:38.885 Konklizyon: Menm jodi a, yo itilize referans a "grip panyòl" pou simaye laperèz ak laterè epi fòse popilasyon an pran vaksen. 02:38.885 --> 02:44.824 Sepandan, li pa yon egzanp pandemi mondyal ki koze pa viris ki gen konsekans fatal pou dè 02:44.824 --> 02:48.891 milyon moun, e ki ta ka repwodui nenpòt ki lè. 02:48.891 --> 02:55.646 Okontrè, gen endikasyon klè ke vaksen an mas nan epòk sa a te jwe yon wòl enpòtan, si se 02:55.646 --> 02:59.756 pa t yon wòl desizif, nan maladi mòtèl sa a. 02:59.756 --> 03:05.803 Kidonk, chè telespektatè: moun ki rete enfòme yo imin kont pèkasyon ki motive pa enterè! 03:05.803 --> 03:11.090 Kidonk, enfòme tèt ou ak lòt moun sou istwa enpòtan sa yo. 03:11.090 --> 03:15.460 Ou pral jwenn enfòmasyon ki byen rechèche nan sous ki site yo.