1
00:00:01,835 --> 00:00:07,156
Испан тұмауы: жаппай екпе салудың
салдарынан жаппай өлім-жітім бе?

2
00:00:07,156 --> 00:00:17,698
Коронавирустың туғызатын ықтимал қауіп-қатерді айқындау
үшін БАҚ үнемі 1918 жылғы «Испан тұмауына» сілтеме жасайды.

3
00:00:17,698 --> 00:00:25,081
Дереккөздерге қарай, бұл 20-дан 100 миллионға
дейін адамның өліміне жауапты деп айтылады.

4
00:00:25,081 --> 00:00:32,569
«Испан тұмауы» деп аталатын індет бүкіл әлемде барлық уақыттағы
ең ірі эпидемия болып саналады және вирус қайтадан миллиондаған

5
00:00:32,569 --> 00:00:36,595
адамның өмірін жалмауы мүмкін екенінің дәлелі болып табылады.

6
00:00:36,595 --> 00:00:43,112
Ал тарихи дереккөздер не дейді? Олар тұмау вирусының
шынымен де миллиондаған адамның өліміне жауапты болғанын

7
00:00:43,112 --> 00:00:47,020
дәлелдей ме? Міне, осы мәселеге қатысты бірнеше дерек:

8
00:00:47,020 --> 00:00:53,744
«Испан тұмауы» термині ауыр тұмау эпидемиясы туралы
алғашқы хабарламалар Испаниядан келгеніне байланысты.

9
00:00:53,744 --> 00:00:58,701
1918 жылдың ақпанында басталған аурудың
алғашқы толқынынан кейін 1918 жылдың тамызында

10
00:00:58,701 --> 00:01:02,159
екінші және әлдеқайда ауыр толқын басталды.

11
00:01:02,159 --> 00:01:08,899
Түсініксіз себептермен бұл негізінен жас, сау ересектерге
және ең алдымен әртүрлі елдердің әскерилеріне әсер етті –

12
00:01:08,899 --> 00:01:13,163
бұрынғыдай әлсіздерге, аурушаңдарға және қарттарға емес.

13
00:01:13,163 --> 00:01:16,749
Симптомдар да бір-бірінен қатты ерекшеленді.

14
00:01:16,749 --> 00:01:23,416
Медициналық журналист Ханс Толзиннің айтуынша,
испан тұмауы қауіпті патогеннен туындады деген

15
00:01:23,416 --> 00:01:27,744
теория расталмады, себебі ол жұқпалы болмаған!

16
00:01:27,744 --> 00:01:33,965
Бостонда және Сан-Францискода қылмыскер теңізшілер мен түрме
тұтқындарын ауыр сырқат адамдардың бөлінділерімен жұқтыруға

17
00:01:33,965 --> 00:01:39,111
жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталды. Олардың ешқайсысы ауырмады.

18
00:01:39,111 --> 00:01:43,431
Географиялық шығу тегі мен бағыты да
мүлдем белгісіз және қалыптан тыс болды.

19
00:01:43,431 --> 00:01:48,570
Осыған сәйкес, тұмау бірнеше құрлықта
дерлік бір мезгілде жаппай таралуы тиіс еді.

20
00:01:48,570 --> 00:01:55,398
Екінші жағынан, «Испан тұмауы» Бірінші дүниежүзілік соғыстан
кейінгі жеткіліксіздік, аштық пен нашар гигиена салдары ғана

21
00:01:55,398 --> 00:02:00,053
емес, сонымен бірге жаппай екпе салудың да нәтижесі болуы мүмкін.

22
00:02:00,053 --> 00:02:07,660
Олар кең көлемде, әсіресе әскери қызметшілер
арасында, шешек, тиф және тұмауға қарсы жүргізілді.

23
00:02:07,660 --> 00:02:14,389
«Испан тұмауы» деп аталған жаппай өлім-жітім кезінде Christian
Science Monitor және Элеанора Макбин сияқты бірнеше

24
00:02:14,389 --> 00:02:22,077
беделді қазіргі заман куәгерлері тәуелсіз түрде тек екпе
алған адамдардың ғана «Испан тұмауына» шалдыққанын хабарлады.

25
00:02:22,077 --> 00:02:29,474
Сенімсіз вакциналардың тудырған қорқынышты жанама
әсерлері «Испан тұмауы» атымен жасырылып, ақталынды.

26
00:02:29,474 --> 00:02:35,073
Қорытынды: Тіпті бүгін де «Испан тұмауына»
сілтемелер қорқыныш пен үрей тудыруға және

27
00:02:35,073 --> 00:02:38,885
халықты вакцинациялауға мәжбүрлеуге қолданылады.

28
00:02:38,885 --> 00:02:44,660
Алайда, бұл миллиондаған адамның өліміне
әкелетін және кез келген уақытта қайталануы мүмкін

29
00:02:44,660 --> 00:02:48,891
вирустар тудырған жаһандық пандемияның мысалы емес.

30
00:02:48,891 --> 00:02:55,395
Керісінше, сол кездегі жаппай екпелердің осы
өлімге әкелетін аурудың дамуында маңызды,

31
00:02:55,395 --> 00:02:59,756
тіпті шешуші рөл атқарғанына айқын дәлелдер бар.

32
00:02:59,756 --> 00:03:05,803
Сондықтан, қымбатты көрермендер: ақпаратты біліп жүргендер
мүддеге негізделген үрей тудыруға қарсы иммунитетке ие!

33
00:03:05,803 --> 00:03:11,090
Сондықтан осы маңызды тарихи мәліметтер
туралы өзіңізді және өзгелерді хабардар етіңіз.

34
00:03:11,090 --> 00:03:15,460
Тізімде көрсетілген дереккөздерде
жақсы зерттелген ақпаратты таба аласыз.