WEBVTT 00:01.835 --> 00:07.156 Испан тұмауы: жаппай екпе салудың салдарынан жаппай өлім-жітім бе? 00:07.156 --> 00:17.698 Коронавирустың туғызатын ықтимал қауіп-қатерді айқындау үшін БАҚ үнемі 1918 жылғы «Испан тұмауына» сілтеме жасайды. 00:17.698 --> 00:25.081 Дереккөздерге қарай, бұл 20-дан 100 миллионға дейін адамның өліміне жауапты деп айтылады. 00:25.081 --> 00:32.569 «Испан тұмауы» деп аталатын індет бүкіл әлемде барлық уақыттағы ең ірі эпидемия болып саналады және вирус қайтадан миллиондаған 00:32.569 --> 00:36.595 адамның өмірін жалмауы мүмкін екенінің дәлелі болып табылады. 00:36.595 --> 00:43.112 Ал тарихи дереккөздер не дейді? Олар тұмау вирусының шынымен де миллиондаған адамның өліміне жауапты болғанын 00:43.112 --> 00:47.020 дәлелдей ме? Міне, осы мәселеге қатысты бірнеше дерек: 00:47.020 --> 00:53.744 «Испан тұмауы» термині ауыр тұмау эпидемиясы туралы алғашқы хабарламалар Испаниядан келгеніне байланысты. 00:53.744 --> 00:58.701 1918 жылдың ақпанында басталған аурудың алғашқы толқынынан кейін 1918 жылдың тамызында 00:58.701 --> 01:02.159 екінші және әлдеқайда ауыр толқын басталды. 01:02.159 --> 01:08.899 Түсініксіз себептермен бұл негізінен жас, сау ересектерге және ең алдымен әртүрлі елдердің әскерилеріне әсер етті – 01:08.899 --> 01:13.163 бұрынғыдай әлсіздерге, аурушаңдарға және қарттарға емес. 01:13.163 --> 01:16.749 Симптомдар да бір-бірінен қатты ерекшеленді. 01:16.749 --> 01:23.416 Медициналық журналист Ханс Толзиннің айтуынша, испан тұмауы қауіпті патогеннен туындады деген 01:23.416 --> 01:27.744 теория расталмады, себебі ол жұқпалы болмаған! 01:27.744 --> 01:33.965 Бостонда және Сан-Францискода қылмыскер теңізшілер мен түрме тұтқындарын ауыр сырқат адамдардың бөлінділерімен жұқтыруға 01:33.965 --> 01:39.111 жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталды. Олардың ешқайсысы ауырмады. 01:39.111 --> 01:43.431 Географиялық шығу тегі мен бағыты да мүлдем белгісіз және қалыптан тыс болды. 01:43.431 --> 01:48.570 Осыған сәйкес, тұмау бірнеше құрлықта дерлік бір мезгілде жаппай таралуы тиіс еді. 01:48.570 --> 01:55.398 Екінші жағынан, «Испан тұмауы» Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жеткіліксіздік, аштық пен нашар гигиена салдары ғана 01:55.398 --> 02:00.053 емес, сонымен бірге жаппай екпе салудың да нәтижесі болуы мүмкін. 02:00.053 --> 02:07.660 Олар кең көлемде, әсіресе әскери қызметшілер арасында, шешек, тиф және тұмауға қарсы жүргізілді. 02:07.660 --> 02:14.389 «Испан тұмауы» деп аталған жаппай өлім-жітім кезінде Christian Science Monitor және Элеанора Макбин сияқты бірнеше 02:14.389 --> 02:22.077 беделді қазіргі заман куәгерлері тәуелсіз түрде тек екпе алған адамдардың ғана «Испан тұмауына» шалдыққанын хабарлады. 02:22.077 --> 02:29.474 Сенімсіз вакциналардың тудырған қорқынышты жанама әсерлері «Испан тұмауы» атымен жасырылып, ақталынды. 02:29.474 --> 02:35.073 Қорытынды: Тіпті бүгін де «Испан тұмауына» сілтемелер қорқыныш пен үрей тудыруға және 02:35.073 --> 02:38.885 халықты вакцинациялауға мәжбүрлеуге қолданылады. 02:38.885 --> 02:44.660 Алайда, бұл миллиондаған адамның өліміне әкелетін және кез келген уақытта қайталануы мүмкін 02:44.660 --> 02:48.891 вирустар тудырған жаһандық пандемияның мысалы емес. 02:48.891 --> 02:55.395 Керісінше, сол кездегі жаппай екпелердің осы өлімге әкелетін аурудың дамуында маңызды, 02:55.395 --> 02:59.756 тіпті шешуші рөл атқарғанына айқын дәлелдер бар. 02:59.756 --> 03:05.803 Сондықтан, қымбатты көрермендер: ақпаратты біліп жүргендер мүддеге негізделген үрей тудыруға қарсы иммунитетке ие! 03:05.803 --> 03:11.090 Сондықтан осы маңызды тарихи мәліметтер туралы өзіңізді және өзгелерді хабардар етіңіз. 03:11.090 --> 03:15.460 Тізімде көрсетілген дереккөздерде жақсы зерттелген ақпаратты таба аласыз.