Испан гриппи: массалык эмдөөлөрдөн улам массалык өлүмдөрбү?
Коронавирустун жараткан мүмкүн болгон коркунучтуулугун баса белгилөө үчүн, маалымат каражаттары
1918-жылдагы «Испан гриппин» дайыма мисал келтиришет.
Булагына жараша, бул 20 миллиондон 100 миллионго чейин адамдын өлүмүнө жооптуу экени айтылат.
«Испан гриппи» деп аталган оору дүйнө жүзү боюнча бардык доорлордогу эң ири эпидемия деп эсептелет жана вирус кайрадан
миллиондогон адамдардын өмүрүн алып кете аларын далилдейт.
Бирок тарыхый булактар эмне дейт? Алар чындап эле грипп вирусу миллиондогон адамдардын өлүмүнө
жооптуу болгонун далилдейби? Бул боюнча бир нече факт:
«Испан гриппи» термини оор грипп эпидемиясы тууралуу алгачкы кабарлар Испаниядан келгендигинен алынган.
1918-жылдын февраль айында башталган оорунун алгачкы толкунунан кийин, 1918-жылдын август
айында экинчи жана алда канча курч толкун болду.
Түшүнүксүз себептерден улам бул негизинен жаш, саламаттуу адамдарга жана, эң биринчи кезекте, ар кайсы
өлкөлөрдүн аскерлерине таасир этти – мурдагыдай алсыз, ооруган жана кары-картаңдар эмес.
Симптомдор да бири-биринен абдан айырмаланды.
Медициналык журналист Ханс Тольциндин айтымында, Испан гриппин коркунучтуу патоген жаратты
деген теория аныкталган эмес, анткени ал жукпаган!
Бостондо жана Сан-Францискодо оор ооруган адамдардын бөлүнүүлөрү менен кылмыштуу деңизчилерди жана
абактагылардын оору жуктурууга болгон аракеттери ийгиликсиз аяктады. Алардын бири да ооруп калган жок.
Географиялык келип чыгышы жана жүрүшү да толугу менен белгисиз жана адаттан тыш болчу.
Мунун негизинде грипп бир нече континентте дээрлик бир эле учурда жапырт жайылышы керек болчу.
Экинчи жагынан, «Испан гриппи» Биринчи дүйнөлүк согуштун аягындагы азык-түлүк тартыштыгы, ачарчылык жана
санитардык шарттардын начардыгынан, ошондой эле массалык эмдөөлөрдүн натыйжасында пайда болгон болушу ыктымал.
Бул чаралар кеңири масштабда, айрыкча аскерлер арасында, негизинен чече, тиф жана гриппке каршы жүргүзүлдү.
«Испан гриппи» деп аталган массалык өлүмдөр учурунда Christian Science Monitor жана Элеанора Макбин сыяктуу бир нече маанилүү
заманбап күбөлөр көз карандысыз түрдө «Испан гриппи» менен ооругандардын баары гана
вакцинацияланган адамдар болгонун билдиришкен.
Ишенимсиз вакциналардын жаратуучу коркунучтуу терс таасирлери жашырылып, «Испан гриппи» менен акталган.
Жыйынтык: Бүгүнкү күндө да «Испан гриппи» жөнүндө сөз кылуулар коркуу жана үрөй учурууну жайылтууга,
калкты вакцинациялоого мажбурлоого колдонулуп келет.
Бирок бул миллиондогон адамдардын өмүрүнө өлүм менен бүткөн, кайсы учурда болбосун кайра кайталанышы мүмкүн болгон
вирустардан улам пайда болгон глобалдык пандемиянын мисалы эмес.
Тескерисинче, ошол кездеги массалык эмдөөлөр бул өлүмгө алып келген оору менен күрөшүүдө маанилүү, эгер
чечүүчү болбосо да, чоң роль ойногонун ачык көрсөткүчтөр бар.
Ошондуктан, урматтуу көрүүчүлөр: маалыматтуу болуп жүргөндөр кызыкчылыкка негизделген үркүтүүлөрдөн иммунитетке ээ!
Ошондуктан, сураныч, бул маанилүү тарыхый фондор жөнүндө өзүңүзгө жана башкаларга маалымат бериңиз.
Сиз тизмеленген булактардан жакшы иликтелген маалыматты таба аласыз.