Grippe ya Espagne: liwa ya bato ebele mpo na mangwele ya bato ebele?
Mpo na komonisa likama oyo coronavirus ekoki komema, bapanzi sango balobelaka mbala na mbala "grippe ya Espagne" ya mobu 1918.
Kolanda na esika euti sango, elobami ete yango nde ebomaki bato kati na milio ntuku mibale (20) kino milio nkama (100).
Grippe oyo babengaka "ya Espagne" emonanaka na mokili mobimba lokola épidémie ya mabe koleka na bileko nyonso mpe
elembeteli ete virus ekoki lisusu koboma bamilio ya bato.
Kasi, mikanda ya kala elobaka nini? Emonisaka solo ete ezalaki virus ya grippe nde ebomaki bamilio
ya bato? Talá mwa makambo ya solo na likambo oyo:
Liloba "grippe ya Espagne" euti na likambo ete basango ya liboso ya épidémie ya grippe ya makasi eutaki na Espagne.
Sima ya eteni ya liboso ya bokono oyo ebandaki na sanza ya mibale 1918, eteni ya mibale mpe ya
makasi koleka elandaki na sanza ya mwambe 1918.
Na ndenge oyo eyebani te, likambo oyo etungisaki mingi bato ya bilenge mpe ya nzoto kolongono, mpe koleka bango
nyonso, basoda ya bikolo ndenge na ndenge – kasi te, lokola liboso, bato ya makasi te, bato ya maladi mpe mibange.
Bilembo mpe bizalaki bokeseni mingi kati na yango.
Kolanda mokomi-sango ya makambo ya monganga Hans Tolzin, likanisi ete grippe ya Espagne eutaki na mikrobe moko ya likama ekokaki
kondimama te mpo ete ezalaki ya kozwa na moto na moto te!
Mimekano na Boston mpe na San Francisco ya kobɛtisa bato ya mabe ya masuwa mpe bakangami ya boloko bokono na
mayi ya nzoto ya bato oyo bazalaki na bokono makasi elongaki te. Moko te na bango abɛlaki.
Esika ebandaki mpe nzela na yango ezalaki mpe polele te mpe ekeseni na ndenge emesaná.
Kolanda likambo oyo, esengelaki grippe ebima na ba continents ebele pene na tango moko.
Na ngambo mosusu, emonani lokola ete "grippe ya Espagne" euti na bozangi biloko, nzala mpe bopeto mabe sima ya
Etumba ya Yambo ya Mokili Mobimba, kasi mpe na ntina ya bopimisi ya mangenda na bato ebele.
Misala wana esalemaki na ndenge ya monene, mingi mingi na kati ya basoda, mpo na kobundisa
mingimingi maladi ya mbwa-mbwa, tifusi mpe grippe.
Na tango ya liwa ya bato ebele oyo eutaki na bokono babengaki "grippe ya Espagne", batatoli ebele ya ntango wana, lokola
Christian Science Monitor mpe Eleanora McBean, balobaki na lolenge na bango moko ete kaka bato
oyo bazwaki mangwele nde bakwaki na bokono wana.
Ba effets secondaires ya nsomo oyo ba vaccins ya kotiela motema te ebimisaki, babombaki yango mpe
balimbolaki yango na nkombo ya "Grippe ya Espagne".
Conclusion: Ata lelo oyo, balobelaka "grippe ya Espagne" mpo na kopanza bobangi mpe nsomo mpe kotinda bato bámiyela mangwele.
Kasi, ezali te ndakisa ya pandemi ya mokili mobimba oyo ewutaka na ba virus, oyo ebomaka
bamilio ya bato mpe ekoki kozonga ntango nyonso.
Kasi, bilembo ya polele ezali komonisa ete mangwele ya ebele ya ntango wana esalaki mosala monene,
soki te ya kokata likambo, na bokono oyo ya liwa.
Na yango, batalani ya bolingo: baye balandaka sango bazalaka na libateli liboso ya kobangisa bato na nko mpo na matomba!
Na yango, soki okondima, yebisa yo moko mpe basusu makambo oyo ya ntina ya kala.
Okokuta bansango oyo bolukiluki na yango esalami malamu na kati ya ba sources oyo etangami.