Gripa Espaniola: fahafatesana faobe vokatry ny fanaovam-baksiny faobe?
Mba hanasongadinana ny loza mety ateraky ny coronavirus, dia matetika ny fampahalalam-baovao
no manonona ny "gripy espaniola" tamin'ny 1918.
Araka ny loharano, lazaina fa tompon'andraikitra tamin'ny fahafatesan'olona teo anelanelan'ny 20 sy 100 tapitrisa.
Ny antsoina hoe "gripa Espaniola" dia heverina maneran-tany ho valan'aretina ratsy indrindra hatramin'izay ary
porofo fa mety hahafaty olona an-tapitrisany indray ny virosy.
Fa inona kosa no lazain'ny loharano ara-tantara? Manaporofo ve izy ireo fa ny virosy gripa no tena nahafaty olona
an-tapitrisany? Ireto misy zava-misy vitsivitsy momba izany:
Ny teny hoe "gripa Espaniola" dia avy amin'ny zava-misy fa avy any Espaina no niavian'ny tatitra
voalohany momba ny valan'aretina gripa mahery vaika.
Taorian'ny onja voalohany tamin'ny aretina nanomboka tamin'ny Febroary 1918, dia nisy onja faharoa
tena henjana kokoa nanaraka tamin'ny Aogositra 1918.
Tsy azo hazavaina, saika ny tanora salama no tena voakasika, ary indrindra indrindra ny miaramila avy amin'ny
firenena maro – fa tsy tahaka ny teo aloha izay ny marefo, ny marary ary ny antitra no voakasika.
Nisy fahasamihafana lehibe teo amin'ireo soritr'aretina tsirairay.
Araka ny mpanao gazety ara-pitsaboana Hans Tolzin, ny teôria milaza fa ny gripa espaniola dia vokatry ny
patôjena mampidi-doza dia tsy voamarina satria tsy azo ifindra!
Ny fikasana tany Boston sy San Francisco hanaparitaka ny aretina tamin'ireo mpanamory sambo mpanao heloka sy ireo
voafonja tamin'ny alalan'ny tsiranoka avy amin'ny olona marary mafy dia tsy nahomby. Tsy nisy tamin'izy ireo narary.
Ny niaviany ara-jeografika sy ny làlany dia tsy mazava mihitsy ary tsy mahazatra.
Araka izany, tsy maintsy nipoitra tamin'ny kaontinanta maromaro ny gripa saika tamin'ny fotoana iray ihany.
Etsy ankilany, toa azo ekena fa ny "gripa Espaniola" dia vokatry ny tsy fahampian'ny famatsiana, ny hanoanana ary ny
tsy fanarahan-dia, taorian'ny Ady Lehibe Voalohany, saingy vokatry ny fanaovam-baksiny faobe ihany koa.
Natao tamin'ny ambaratonga lehibe izy ireny, indrindra teo amin'ny miaramila, ka ny tena kendrena dia
ny tazomoka kely, ny tazomoka tifoida ary ny gripa.
Nandritra ny fahafatesana betsaka nateraky ny antsoina hoe "gripa Espaniola", dia nitatitra tsy miankina ireo vavolombelona
manan-danja tamin'izany fotoana izany, toy ny Christian Science Monitor sy Eleanora McBean, fa ny olona
voa-vaksiny ihany no narary tamin'ny "gripa Espaniola".
Nofonjena sy nohamarinin'ny fanasiana tsiny tamin'ny "gripa Espaniola" ireo vokadratsy
mahatsiravina nateraky ny vaksiny tsy azo itokisana.
Fehin-kevitra: Na ankehitriny aza, ampiasaina ny fanononana ny "gripa Espaniola" mba hampiely
tahotra sy horohoro ary hanery ny mponina hanao vaksiny.
Na izany aza, tsy ohatra amin'ny valanaretina maneran-tany ateraky ny virosy miteraka fahafatesana ho an'ny olona an-tapitrisany,
izay mety hiverina amin'ny fotoana rehetra, izany.
Fa kosa, misy famantarana mazava fa ny fanaovana vaksiny faobe tamin'izany fotoana izany dia nisy anjara toerana lehibe, raha
tsy hoe tena nanapa-kevitra, tamin'ity aretina mahafaty ity.
Noho izany, ry mpijery malala: izay mitazona fampahalalana dia tsy mora voan'ny fampitahorana entin'ny tombontsoa!
Noho izany, azafady ampahafantaro ny tenanao sy ny hafa momba ireo fototra ara-tantara manan-danja ireo.
Hahita fampahalalana voaravaka tsara ianao ao amin'ireo loharano voatanisa.