Ispaniya grippi: ommaviy emlashlar tufayli ommaviy o'limlarmi?
Koronavirusning mumkin bo'lgan tahdidini ta'kidlash uchun ommaviy axborot vositalari muntazam
ravishda 1918-yildagi «Ispaniya grippi»ga murojaat qiladi.
Manbaga qarab, bu 20 dan 100 milliongacha odamlarning o'limiga sabab bo'lgani aytiladi.
Shunday deyiladigan "Ispaniya grippi" butun dunyo bo'ylab barcha davrlarning eng yomon epidemiyasi deb
hisoblanadi va virus yana millionlab hayotlarni olib ketishi mumkinligining isboti hisoblanadi.
Ammo tarixiy manbalar nima deydi? Ular gripp virusining aslida millionlab odamlarning o'limiga sabab
bo'lganini isbotlaydimi? Mana bu boradagi ba'zi faktlar:
"Ispaniya grippi" atamasi og'ir gripp epidemiyasi haqidagi birinchi xabarlar Ispaniyadan kelganligidan olingan.
1918 yil fevralida boshlangan dastlabki kasallik to'lqinidan so'ng, 1918 yil avgustida
ikkinchi va ancha og'irroq to'lqin yuz berdi.
Tushunib bo'lmas darajada, bu asosan yosh, sog'lom kattalarni va eng avvalo turli mamlakatlardan bo'lgan askarlarni
ta'sirlantirdi – avvalgidek zaif, kasal va keksa odamlarni emas.
Alomatlar ham bir-biridan juda farq qildi.
Tibbiy jurnalist Hans Tolzinga ko'ra, Ispaniya grippi xavfli patogen tufayli yuzaga kelgan degan
nazariya tasdiqlanmagan, chunki u yuqumli bo'lmagan!
Boston va San-Fransiskoda jinoyatchi dengizchilar va qamoqxona mahbuslarini og'ir kasallangan odamlarning
ajralmalari bilan yuqtirishga bo'lgan urinishlar muvaffaqiyatsiz tugadi. Ularning hech biri kasallanmadi.
Geografik kelib chiqishi va yo'nalishi ham to'liq noaniq va noodatiy edi.
Bunga ko'ra, gripp deyarli bir vaqtda bir nechta qit'alarda tarqalishi kerak bo'lardi.
Boshqa tomondan, Birinchi jahon urushidan keyingi yetishmovchilik, ochlik va yomon gigiyena
sharoitlari hamda ommaviy emlashlar natijasida "Ispan grippi" yuzaga kelgan bo'lishi ehtimoldan holi emas.
Ular keng ko'lamda, ayniqsa askarlar orasida, asosan suvchechak, tif va grippga qarshi o'tkazildi.
Shunday deb ataladigan "Ispaniya grippi" tufayli yuz bergan ommaviy o'limlar davrida Christian Science Monitor va Eleanora
McBean kabi bir nechta nufuzli zamondosh guvohlar mustaqil ravishda faqat emlangan odamlar
"Ispaniya grippi" bilan kasallanganini xabar qilishgan.
Ishonchsiz vaksinalar keltirib chiqargan dahshatli yon ta'sirlar "Ispaniya grippi" bilan yashirildi va oqlangan.
Xulosa: Hatto bugungi kunda "Ispaniya grippi"ga oid istinodlar qo'rqitish va vahshat tarqatish hamda
aholini emlanishga majburlash uchun ishlatilmoqda.
Biroq, bu har qanday vaqtda qayta yuz berishi mumkin bo'lgan, millionlab odamlarning o'limiga olib keladigan
viruslar keltirib chiqargan global pandemiya misoli emas.
Aksincha, o'sha davrdagi ommaviy emlashlarning bu halokatli kasallikda muhim, agar hal qiluvchi
bo'lmasa ham, rol o'ynaganiga aniq dalillar mavjud.
Shuning uchun, aziz tomoshabinlar: xabardor bo'lib turganlar manfaatdorlarning qo'rqitishlariga qarshi immunitetga ega!
Shuning uchun, iltimos, o'zingizni va boshqalarni ushbu muhim tarixiy fon haqida xabardor qiling.
Ro'yxatda keltirilgan manbalarda yaxshi tadqiq etilgan ma'lumotlarni topasiz.