WEBVTT

00:00.000 --> 00:08.306
Swiss Mountain Clinic – Sebaka se se nang mahlaseli bakeng
sa batho ba angoang habonolo ke mahlaseli a mehala ea thekeng

00:08.306 --> 00:10.180
Re mona Tleliniking ea Lithaba ea Switzerland.

00:10.180 --> 00:14.260
E fumaneha Castaneda, Graubünden, haufi le moeli oa Italy.

00:14.260 --> 00:20.560
Swiss Mountain Clinic ke setsi sa machaba sa
bokgabane bakeng sa meriana ya taolo le ya sesosa.

00:20.560 --> 00:25.020
E laolwa ke Ulf Wiechel le mosadi wa hae Ngaka Petra Wiechel.

00:25.020 --> 00:29.439
Ba entse tliliniki hore e be e se nang
mahlaseli ka hohle kamoo ho ka khonehang.

00:29.439 --> 00:34.602
Fumana hore na ke eng se ba susumelitseng le hore
na ke mehato efe eo ba e nkileng ho fokotsa

00:34.602 --> 00:39.280
mahlaseli potolohong e latelang le Ulf le Petra Wiechel.

00:39.280 --> 00:43.158
Motsamaisi: E, ke leboha haholo ka ho re
lumella ho le etela le ka ho araba lipotso tse

00:43.158 --> 00:45.568
'maloa mabapi le morero oa lona o khahlang.

00:45.568 --> 00:47.392
Empa ha re qaleng qalong.

00:47.392 --> 00:55.017
Mohlomong o ka re hlalosetsa ka bokgutshwanyane: Hantle-ntle
Swiss Mountain Clinic ke eng? Pono ya hao ka yona ke efe?

00:55.017 --> 00:59.293
Sepheo le morero oa Swiss Mountain Clinic ke ofe?

00:59.293 --> 01:03.280
Ulf Wiechel: E, ha ke ka araba, Stephan.

01:03.280 --> 01:08.659
Kliniki ea Swiss Mountain e na le moetlo oa
lilemo tse 33 sebakeng sena, Al Ronc, Castaneda, oo

01:08.659 --> 01:11.660
re ikutloang re ikemiselitse ho o phethahatsa.

01:11.660 --> 01:23.045
Mme Adele Duttweiler ya hlollang, mosadi wa "Dutti", ya thehileng
Migros mehleng eo – batho ba Switzerland ba tseba pale ena hantle

01:23.045 --> 01:31.128
– o ile a bula motheo ona kapa tleliniki ena e le
moaho ka 1987, ho tlotla ngaka ya hae, e mo

01:31.128 --> 01:35.846
folisitseng ka thuso ya mekgwa ya phekolo ya tlhaho.

01:35.846 --> 01:38.880
Ha e le hantle, e ne e le mokhoa oa bona oa ho leboha.

01:38.880 --> 01:46.547
Mme ka nako eo, o ile a fana ka taelo ya hore batho ba
Switzerland ba be le sebaka kamehla moo mekgwa ya phodiso ya

01:46.547 --> 01:51.240
tlhaho e sebediswang le ho tsamaiswa ka mokgwa o tsitsitseng.

01:51.240 --> 01:55.380
Petra le nna re ikemiseditse mosebetsing ona.

01:55.380 --> 02:01.686
Ha re sa na litšebelisano tsa lichelete le Motheo oa Migros.

02:01.686 --> 02:10.764
Jwale re beng ba boraro nalaneng ya moaho ona ho tloha
ka 2011, mme, jwalo ka ha ke boletse, re ipehetse sepheo

02:10.764 --> 02:15.780
sa ho hlompha batho ba tummeng ba thehileng sebaka sena.

02:15.780 --> 02:17.600
Ke ntho e le 'ngoe.

02:17.600 --> 02:22.494
Taba e 'ngoe ke hore, ehlile, mehla e fapane
kajeno ho feta kamoo e neng e le kateng

02:22.494 --> 02:25.700
mehleng eo, 'me joale re nahana ka lefats'e lohle.

02:25.700 --> 02:33.700
Ke ka lebaka lena Swiss Mountain Clinic e fetohileng setsi sa
machaba sa meriana e laolang le e shebaneng le sesosa sa mafu.

02:33.700 --> 02:43.311
Mme re ikutlwa re ikemiseditse ho sena ka ho sebedisa ka ho sa
kgaotseng menyetla e fanoang ke sebaka sena, menyetla e fanoang

02:43.311 --> 02:53.813
ke meriana, menyetla eo Petra a e sebedisang ka tsela e sebetsang,
hape le menyetla e fanoang ke bareki ba rona ba matjhaba.

02:53.813 --> 02:58.020
Hona joale re na le bakuli ba tsoang
linaheng tse fetang mashome a supileng.

02:58.020 --> 03:07.600
Mme ba tla mona hobane sebaka sena se na le
dintlha tse ngata haholo tse ikgethang tse se rekisang.

03:09.300 --> 03:14.502
Mme ba tla feela ka dikeletso, ho
tloha ho mokudi ho ya ho e mong.

03:14.502 --> 03:19.712
Ha ho na papatso ka morao ho sona, ka tsela eo.

03:19.712 --> 03:21.620
Molaoli: Ho a khahla, ho a khahla!

03:21.620 --> 03:26.020
Petra, o ile oa elelloa kotsi ea mehala ea letsoho joang?

03:26.020 --> 03:30.073
Mme o bona dikotsi jwang?

03:30.073 --> 03:40.157
Dr. Petra Wiechel: Haeba o sebetsa hodima motheo wa hore
bokulo ha se boemo, empa ke tshebetso, o leka ho utlwisisa

03:40.157 --> 03:45.440
hore na ke ditshebetso dife tse hlokahalang hore bo hlahelle.

03:45.440 --> 03:50.680
Kahoo, bophelo bo botle bo amana le
lintho tse ngata, ho kenyeletsa le ho kula.

03:50.680 --> 04:01.760
Mme ha o le tseleng ena, pono ya hao ka mabaka ana kaofela ha
se hakaalo hore e ba pharaletseng, empa e hlile e ba tebileng.

04:01.760 --> 04:16.062
Mme, ehlile, motho o se a ile a tsepamisa maikutlo ho
sohle se ka bang bohlokwa e le sesosa sa bokulo ntlheng ena.

04:16.062 --> 04:24.160
Mme ena ke ntshetsopele eo e seng e
re tshwere ka dilemo tse ngata jwale.

04:24.160 --> 04:28.860
Re se re kile ra bona sena ha mehala ea
letsoho e qala ho ba teng 'marakeng ka 1993.

04:28.860 --> 04:31.820
Kahoo bana ba ne ba se na mehala ea letsoho.

04:31.820 --> 04:33.120
Motsamaisi: U potlakile haholo ho kenela.

04:33.120 --> 04:38.268
Ngaka Petra Wiechel: E, ho ne ho se na mohala oa
letsoho ka koloing, ho ne ho na le antenna ea

04:38.268 --> 04:41.360
kantle/sesebelisoa sa ho bua o sa tšoara mohala feela.

04:41.360 --> 04:51.573
Ho tloha qalong, tsena e ne e le liketso tse tsitsitseng haholo,
tseo mohlomong le rona re ithutileng tsona ka nako eo, ka tsebo

04:51.573 --> 04:56.560
le ka kutloisiso, hore lintho tsena ha li etsoe ka tsela ena.

04:56.560 --> 05:05.602
Mme temoho ena e ntse e le teng le kajeno, hore
re hlile re bona "mobile" e le ntho ya

05:05.602 --> 05:11.400
bohlokwa haholo, empa bakeng sa maemo a tshohanyetso.

05:11.400 --> 05:15.093
Molaoli: Bakeng sa maemo a tšohanyetso, ho lokile. E.

05:15.093 --> 05:18.926
Ho lokile, na o ka hlalosa likotsi tsa
bophelo bo botle ho latela pono ea hau?

05:18.926 --> 05:26.691
Ngaka Petra Wiechel: E, o tlameha ho sheba taba ka
bophara, hobane kajeno kutloisiso ea rona ea bokulo e

05:26.691 --> 05:30.720
le – ha ke tsebe hore na nka re – e le e sa tebang.

05:30.720 --> 05:37.888
Sena se bolela hore re sebetsana le boemo ba matšoao
ka nepo e tšoanang le ea maekorosekoupo ea elekettrone.

05:37.888 --> 05:42.464
Empa bophelo bo etsahala maemong a fapaneng ka ho feletseng.

05:42.464 --> 05:49.344
Mme batho ka bo bona ke mehlala ya boikgapo
bo boholo ka ho fetisisa, bo phethahetseng.

05:49.344 --> 05:53.708
Jwale, sebopuwa sa motho se teetswe hare ke masimo.

05:53.708 --> 05:59.820
Tsena ke masimo a bokahohle; ho na le masimo a motlakase, ho
na le masimo a makenete, mme ho na le le masimo a makenete.

05:59.820 --> 06:09.580
Tsena le tsona ke lintho tseo re lokelang ho li nka li
le bohlokoa haholo: li-biophoton, khanya, khanya ea UV.

06:09.580 --> 06:12.880
Hantle, bophelo ha bo kgonehe ntle le tsena tsohle.

06:12.880 --> 06:18.713
Mmele o dula o le mofutheng o tswelang pele.

06:18.713 --> 06:28.431
Sena se bolela hore ha re nka mahlaseli ana a maqhubu a
phahameng, kapa masimo ana a motlakase le makenete, a hlahisoang

06:28.431 --> 06:36.773
eseng ke Wi-Fi feela, empa hape le ke mehala ea DECT le
likhomphutha, lisebelisoa tsohle tsa motlakase,

06:36.773 --> 06:46.213
li-baby monitor, joalo-joalo, joale sena ke kakaretso
ea matla e leng hape e amang 'mele ea rona ka tlhaho.

06:46.213 --> 06:55.581
Mme jwale, ka mahlaseli a motlakase le makenete kapa
maqhubu ana a phahameng a otlang, ntho ya pele ya bohlokwa ke

06:55.581 --> 07:00.920
hore: "Tekanyo e etsa chefo," jwalo ka ha Paracelsus a boletse.

07:00.920 --> 07:05.480
Mamello ea ka e ka khoneha ruri bakeng
sa ntho e itseng, leha e le hona joale.

07:05.480 --> 07:12.430
Mme kotsi e teng hantle moo: ha re e
nkge, ha re e utlwe, ha re e hlokomele.

07:12.430 --> 07:19.226
Le rona ha re e hlokomele nako e telele haholo. Empa e re ama.

07:19.226 --> 07:24.400
Motsamaisi: E a re fetola. Ngaka Petra Wiechel: Mme neng kapa
neng ha mahlaseli ana a re fihlela – mme ehlile ke taba ya hore

07:24.400 --> 07:28.870
na ke sebedisa mohala wa ka wa letsoho bakeng sa mohala o
mokgutshwane kapa bakeng sa puisano e telele, hore

07:28.870 --> 07:33.364
na ke sebedisa Wi-Fi dihora tse mashome a mabedi a
metso e mene ka letsatsi, jwalo-jwalo le jwalo-jwalo...

07:33.364 --> 07:40.921
Molaoli: Kapa ka headset kapa ntle le eona.
Ngaka Petra Wiechel: E, e! Ebe e baka phallo e matla

07:40.921 --> 07:45.660
haholo ea khalsiamo liseleng tsa 'mele oa rona.

07:45.660 --> 07:58.286
Ha khalase e ngata e kena 'meleng, ho hlahisoa ntho
e bitsoang nitric oxide; ena ke ts'ebetso ea 'mele.

07:58.286 --> 08:06.616
Empa haeba ho hlahisoa nitric oxide e ngata haholo ka
lebaka la ho kena ho hoholo ha calcium, joale

08:06.616 --> 08:12.280
motsoako ona oa calcium le nitric oxide o etsa superoxide.

08:12.280 --> 08:16.800
Superoxide ena e kopana ho etsa peroxynitrite.

08:16.800 --> 08:22.920
Rea e lekanya. Rea lekanya seo ho
thoeng ke khatello ea nitrosative.

08:22.920 --> 08:31.648
Seo se bolela hore sele e nyenyane, e leng bophelo bo ikemetseng
ka bo bona, eo re nang le tsona tse 700-trilione,

08:31.648 --> 08:40.170
joale e tlas'a khatello e kholo haholo e bakoang ke seo
ho tsejoang e le khatello ea nitrosative le oxidative.

08:40.170 --> 08:47.614
Hobane qetellong, peroxynitrite ke
radical e lokolohileng ea sebele le e kotsi.

08:47.614 --> 08:55.065
Ngaka Petra Wiechel: Mme mosebedisi ya tlwaelehileng o a tseba
hore ka ho sebedisa di-antioxidant tse ngata letsatsi le

08:55.065 --> 09:02.579
letsatsi, di-free radical tsena di tlameha ho laolwa, hobane ke e
nngwe ya mabaka a ho senyeha ha mmele, a ho tsofala ha

09:02.579 --> 09:09.760
ona ka potlako, a ts'ebetso ya disele mme ka hona
ts'ebetso ya matla a disele e se e sa kgone ho tswelapele.

09:09.760 --> 09:16.466
Ntle le matla, ha ho na tshebetso.
Ntle le matla, ha ho na bophelo.

09:16.466 --> 09:23.313
Ka mantsoe a mang, ka nako eo diteishene tsa matla tse bitswang
tsa sele ena di seng di sa kgone ho hlahisa matla a

09:23.313 --> 09:30.592
lekaneng – ha ke tsebe hore na o a tseba hore na re na le
diteishene tse kae tse nyane tsa matla ka seleng ka nngwe?

09:30.592 --> 09:32.020
Molaoli: Ha ke tsebe, empa na o ka mpolella?

09:32.020 --> 09:34.740
Ngaka Petra Wiechel: Ke hoo e ka bang sekete!

09:34.740 --> 09:37.080
Molaodi: Ao, ke tse ngata haholo. Jwaloka
diteishene tse nyane tsa motlakase ka hare ho disele.

09:37.080 --> 09:42.833
Ngaka Petra Wiechel: Hantle-ntle, empa tsena ke matla a matla
a bophelo, 'me joale li na le tšusumetso e sitisang ho tsona.

09:42.833 --> 09:48.746
Mme ka dilemo tse mashome a mabedi, ka mohlala, ke
ile ka ipotsa: Hobaneng re sa tshware mofetshe wa pelo?

09:48.746 --> 09:52.673
Pelo e na le li-mitochondria tse 4,000.

09:52.673 --> 09:56.740
Sele ea lehe ea mosali e na le li-mitochondria tse 30,000.

09:56.740 --> 10:06.000
Kahoo tlhaho e tsetetse tjena: e fa
mang bokgoni bo itseng ba ho phela?

10:06.000 --> 10:16.342
Ha o nka peo ea botona – peo ea botona e na le mohatla, e le
hore e fihle kapele moo e hlokahalang teng – joale mitokhonatria

10:16.342 --> 10:22.240
e ka har'a peo ea botona, karolong e ka morao ea mohatla.

10:22.240 --> 10:28.920
Empa haeba ba na le mehala ea bona ea letsoho ka lipokothong,
li-mitochondria tsena li senyeha ka har'a peo ea bona ea botona,

10:28.920 --> 10:35.547
ke ka lebaka leo bahlankana ba bangata ba sa khoneng ho tsoala,
hobane ehlile kaofela ha bona ke makgopo 'me ha ba sa feta ka

10:35.547 --> 10:39.080
tseleng ena ho hang, bonyane eseng ka matla le lebelo la bona.

10:39.080 --> 10:46.593
Empa tseo, ehlile, ke lintho tseo re lulang
re li lekanya mona tleliniking kajeno, e.

10:46.593 --> 10:54.071
Mme ke tlameha ho bolela, ka tsela e tshosang, hore hara bareki
ba batho ba kajeno ba buang ka tlhaho hore: "Ha ke sa kgona ho

10:54.071 --> 11:01.074
tsepamisa mohopolo," "Boroko ba ka bo bobe haholo," "Ke se ke na
le MS (multiple sclerosis)..." Batho bana ha ba sa le

11:01.074 --> 11:08.740
dilemo tse mashome a mane – ba dilemo tse mashome a
mabedi a metso e supileng! Ba batjha! Malwetse a autoimmune!

11:08.740 --> 11:17.459
Tsena ke lintho tsohle tseo re ka li etsang le laboratori –
re ke ke ra lekanya mahlaseli, empa re ka lekanya litlamorao.

11:17.459 --> 11:22.240
Tsena ke lintho tsa khale tsa
'nete, har'a tse ling tse ngata-ngata.

11:22.240 --> 11:25.480
Hoo ke kgatello ya oksideishene le kgatello ya nitrosative.

11:25.480 --> 11:33.696
Empa tsena hape ke lintho tse bakang ho ruruha ho sa
foleng – kapa ho sa utloahaleng, joalokaha ho bitsoa.

11:33.696 --> 11:34.800
Molaoli: Hantle-ntle seo se bolela'ng?

11:34.800 --> 11:36.780
Ngaka Petra Wiechel: Ho ruruha, ho ruruha!

11:36.780 --> 11:43.728
Sena se bolela hore re ka lekanya sesupo se hlokolosi haholo se
re bolellang hore: Ha e le hantle ke phetse hantle,

11:43.728 --> 11:50.553
empa sesupo sena se hlokolosi se bontsha hore ho
ruruha ho sa foleng ho ntse ho hola – ho ka hare ho wena.

11:50.553 --> 11:55.260
Mme ho ruruga hona, ehlile, hape ke hona ho bakang tshenyo.

11:55.260 --> 12:01.100
Ho ruruha ho hong le ho hong ho sa foleng ho
baka mabali liseleng 'me ho na le phello e senyang.

12:01.100 --> 12:08.220
Leha ho ruruha ho hoholo ka tlhaho ho
hloka kalafo e matla mme ho utlwahala haholo.

12:08.220 --> 12:17.480
Mme sena se qholotswa haholo, se potlakiswa le ho
matlafatswa ke ho pepesehela kantle ho ts'enyo ena ya motlakase.

12:17.480 --> 12:27.626
Mme ke nahana hore seo re se bonang kajeno ke lintho tse
potlakisang, hobane batho ba ntse ba nna banyenyane le ho feta.

12:27.626 --> 12:35.392
Litšoantšo tsa bongaka tseo re neng re li bona
hamorao haholo li fetoha 'nete kapele haholo.

12:35.392 --> 12:44.480
Mme, ehlile, moo re nang le taolo hodima ditaba
tsena mabapi le dipatlisiso, re ka di susumetsa.

12:44.480 --> 12:50.520
Ntho ea boraro ke hore e na le tšusumetso
tsamaisong ea rona ea methapo e ikemetseng.

12:50.520 --> 12:53.506
Re laolwa ka boikemelo.

12:53.506 --> 12:59.960
Eo ho thoeng ke tsamaiso ea rona ea methapo e
ikemetseng, e re laola ka 95% re sa elelloe, e.

12:59.960 --> 13:05.320
Seo ke nahanang hore se tsosa karabelo ka ho 'na.

13:05.320 --> 13:13.706
Empa tsamaiso ya ka ya methapo e sa eleng kelello e laola
mekgwa yohle ya taolo. Mme mmele ha o etse phoso le ka mohla.

13:13.706 --> 13:17.780
Mmele o dula o etsa seo o hlokang hore o se etse.

13:17.780 --> 13:20.953
E tla o sebeletsa bophelo bohle ba hao.

13:20.953 --> 13:25.700
Leha ho le jwalo, ha a sa tla etsa letho le ka o
utlwisang bohloko kapa la o fokolisa hona jwale.

13:25.700 --> 13:29.033
Mmele o le mong ha o a lekana.

13:29.033 --> 13:36.536
Empa ha jwale ke pepesehetse ditekanelo tsena tse sa feleng,
jwale kgatello ena e qala tlhaselo e sa kgaotseng ho yena

13:36.536 --> 13:40.520
(mmele) mme o arabela ka letoto la ditlamorao tsa kgatello.

13:40.520 --> 13:46.600
Ona ke mokgwa oo o o kenyang tshebetsong o sa elellwe.

13:46.600 --> 13:55.360
Mme ka motsotso oo, bokgoni ba hae ba ho ipholisa bo a
fokotseha hobane le yena a ke ke a kgona ho fana ka matla a hoo.

13:55.360 --> 13:57.940
Ke ka lebaka leo ho leng bohlokoa ho utlwisisa sena.

13:57.940 --> 14:03.609
Hobane ho se phutholohe, letsoalo, mathata
a ho tsepamisa mohopolo, jj. li hlaha

14:03.609 --> 14:06.960
mokgweng ona wa kamehla, o iphelang ka boyona.

14:06.960 --> 14:11.306
Ba re: "Pele ho tla tlhahisoleseding e fosahetseng."

14:11.306 --> 14:19.706
Tlhahisoleseding e fosahetseng butle-butle e lebisa taolong e
fosahetseng, mme ka nako e 'ngoe e fetoha ts'ebetso e sa lokang.

14:19.706 --> 14:28.288
Bang! Ebe kea hlokomela: "Hee, ho phoqeha ka 'na, ke
hobane'ng ha pelo ea ka e otla ka lebelo tjee?" joalo-joalo.

14:28.288 --> 14:34.611
E, mme ntlha ya bone, e bileng e ntlhomolang
pelo haholo mme e nkgathatsa, ke ena:

14:34.611 --> 14:38.900
tshusumetso hodima boitshireletso ba mmele ya rona.

14:38.900 --> 14:41.780
Mmele wa rona ha o ka ke wa fosa le ka mohla.

14:41.780 --> 14:49.860
E lokisa ts'ireletso ea eona ea 'mele le matla a eona ho latela
seo e tlamehang ho re lokisetsa sona letsatsi le letsatsi.

14:49.860 --> 14:55.827
Re etsa tlhahlobo ka
maekorosekoupo tleliniking ena. Re sheba mali.

14:55.827 --> 15:02.766
Re na le mali a mokudi enwa. Re ne re bone ditekwa, palo X.

15:02.766 --> 15:10.180
Mme ra bona hore disele tse kgubedu tsa madi di ne di le
mafolofolo haholo moo... Motsamaisi: Di phelile haholo!

15:10.180 --> 15:13.540
Ngaka Petra Wiechel:… E, tsona ke tse
nkang oksijene, li fetoha-fetoha haholo.

15:13.540 --> 15:18.906
E le hore li ka kena le ka har'a methapo e
menyenyane ka ho fetisisa le ho fepa lisele.

15:18.906 --> 15:24.378
Lisele tse tšoeu tsa mali ke mola oa pele oa tšireletso
tsamaisong ea 'mele ea ho itšireletsa mafung. Ka

15:24.378 --> 15:29.660
hona, li tlameha ho fumaneha pele ebile ka bongata
bo lekaneng ha tšoaetso kapa ho ruruha ho hlaha.

15:29.660 --> 15:33.360
Ba e hloekisa, ba e hlwekisa. Sena se bitswa "phagocytosis".

15:33.360 --> 15:38.240
Ebe ba sila bohelehele bona ba likokoana-hloko.

15:38.240 --> 15:44.160
Re boetse ra hlahloba mali ana ka tlas'a
maekorosekoupu 'me ra a nka mothapong.

15:44.160 --> 15:53.340
Eaba re e beha ka phaposing e nang le mahlaseli a
Wi-Fi ka hora. Metsotso e mashome a tsheletseng.

15:53.340 --> 16:00.033
Eaba re boela ra sheba mali a batho bana bohle ba neng ba lekoa
tlas'a maekorosekoupo, 'me ra romela karolo e 'ngoe ea mali

16:00.033 --> 16:04.713
laboratoring, e neng e lokela ho re bolella
hore na ho etsahala'ng ka lisele tse tšoeu

16:04.713 --> 16:07.950
tsa mali (leukocytes) ka mor'a mahlaseli ana.

16:07.950 --> 16:14.544
Mme e ne e le ntho e kgahlang haholo hobane leha o ne o
sheba ka sebonela-bobotlana, ho ne ho bonahala hore ba

16:14.544 --> 16:17.926
ne ba lahlehetswe ke ho kobeha ha bona ka ho feletseng.

16:17.926 --> 16:20.288
Kahoo ba ne ba holofetse.

16:20.288 --> 16:28.330
Sena se bolela hore, ka lehlakoreng le
leng, tshwaetso e ka ata ka potlako.

16:28.330 --> 16:35.953
Ka lehlakoreng le leng, re ile ra fumana bopaki bo hlakileng ba
bongaka ba hore hoo e ka bang liperesente tse 90 tsa lisampole

16:35.953 --> 16:41.701
tsena tse ileng tsa hlahisoa li ne li le tlas'a
khatello e phahameng haholo ea oksaehene 'me ka

16:41.701 --> 16:45.210
lebaka leo li ne li se li emisitse ho sebetsa ka tlhaho.

16:45.210 --> 16:55.640
Mme ke ntho eo ke reng: ke bohlaswa bo
boholo kamoo re sebetsanang le yona.

16:55.640 --> 17:01.949
Ke sona feela seo re lokelang ho ba hlokolosi ka sona hona joale:
hore re fokotse litekanyetso ka hohle kamoo ho

17:01.949 --> 17:07.330
ka khonehang, hore re time liselefouno tsa rona
ka hohle kamoo ho ka khonehang, hore re... jj.

17:07.330 --> 17:11.490
Seo se bolela: "Ea re ama." Rona
litsebi tsa tsa bongaka rea tseba seo.

17:11.490 --> 17:16.390
Sena se ka pakoa ka botlalo. Ho na le liphuputso tse likete.

17:16.390 --> 17:23.338
Hape ho na le diphuputso tse ding tse
tshosang haholo – ha re re – tse seng di ntse di

17:23.338 --> 17:27.359
thehile kgolo ya dithurugo tsa mahlo kajeno.

17:27.359 --> 17:35.213
Ke tlameha ho ipolela hore ha ke eso bone ntshetsopele
e matla hakana, haholoholo mafung a methapo ya lymph.

17:35.213 --> 17:36.990
– Molala, ditho tsa lymph ...
Motsamaisi: Lymphatic, hoo ho bolelang?

17:36.990 --> 17:44.674
Ngaka Petra Wiechel: … E, ho lokile: mofetše oa
linoko tsa lymph; tsena kaofela ke mafu a – lihlahala tsa

17:44.674 --> 17:49.193
boko, lihlahala tsa mahlo – li mpa li holile feela.

17:49.193 --> 17:58.391
Ka hona, ke nahana hore ho bohlokwa haholo hore re
sebetsane le dibakwa kajeno, mme re se ke ra dumela hore re

17:58.391 --> 18:03.110
ka rarolla tsohle ka phekolo e ntlafetseng le ho feta.

18:03.110 --> 18:07.613
Motsamaisi: E, ho lokile. E, kea leboha, kea leboha, Petra.

18:07.613 --> 18:13.280
Ulf, o boetse o nkile mehato e mengata
ho fokotsa mahlaseli tleliniking ea hau.

18:13.280 --> 18:19.926
Mehato ena ke efe hantle, mme ke
efe eo le e reretšeng bokamosong?

18:19.926 --> 18:30.726
Ulf Wiechel: E, re bile mona ho tloha ka la 1 Phato 2008, mme
ka nako eo ho ne ho eso be le kutlwisiso e kalo hara setjhaba.

18:30.726 --> 18:35.874
Batho ba ne ba thabile ho ba le mohala oa
thekeng 'me ba batla hore o amohele maqhubu a

18:35.874 --> 18:39.593
sathelaete le UMTS, le hore o fumanehe ka linako tsohle.

18:39.593 --> 18:46.230
Mme ha se mahlaseli a maqhubu a phahameng
feela, empa hape ke mahlaseli a maqhubu a tlase.

18:46.230 --> 18:48.053
Molaoli: E, ho tsoa liphaepheng, jj.

18:48.053 --> 18:53.023
Ulf Wiechel: Re ile ra tlameha ho qala ka ho
lokisa lintho tse itseng mona, ra fumana hore na ke

18:53.023 --> 18:55.919
eng se ka etsahalang mona, le se sa ka etsahaleng.

18:55.919 --> 19:03.550
Mohlala, re ile ra fumana ka kichineng hore
li-microwave li ne li ntse li sebelisoa teng ka 2008.

19:03.550 --> 19:06.820
Eo e bile ntho ea pele eo re e tlositseng.

19:06.820 --> 19:09.851
Seo e ne e le ntho e bonolo ka ho
fetisisa ho e etsa, feela ho ba tlosa.

19:09.851 --> 19:16.760
Ha e lokela ho faneloa, hobane ha o fane ka
ntho e mpe, ntho e kotsi. Kahoo e lahliloe.

19:16.760 --> 19:18.870
Eaba dinako di fetoha hanyane.

19:18.870 --> 19:25.350
Mme ka mora moo ra fumana monyetla wa ho
fumana thapo ya rona ya fibre optic ka Swisscom.

19:25.350 --> 19:26.750
Molaodi: Ha o eso be le Wi-Fi?

19:26.750 --> 19:30.150
Ulf Wiechel: Re bile le Wi-Fi ho tloha
qalong, ka lebaka la beng ba rona ba pele.

19:30.150 --> 19:35.013
Re mpa feela ra e tlosa ho tloha qalong.

19:35.013 --> 19:41.580
Mme esale re kopa bakuli hore ba se
ke ba sebedisa mehala ya letsoho.

19:41.580 --> 19:49.610
Empa ha rea ka re e sebedisa ka mokgwa o tsitsitseng
qalong hobane re ne re eso be le inthanete e lebelo.

19:49.610 --> 19:54.285
Hape ho na le bakuli ba ntseng ba le
mona nako e telele le bona ba hlokang sena.

19:54.285 --> 20:02.068
Empa re ile ra hlokomela le ntho e 'ngoe nakong ea ketelo
Amerika, ha motsoalle oa rona, eo e leng ngaka, moo ho neng

20:02.068 --> 20:10.050
ho na le letšoao monyako le reng: "Ha ho mehala ea letsoho,
'me haeba le sa mamele, ke tla le kopa hore le tsoe ka tlung."

20:10.050 --> 20:14.670
Seo se ile sa mpha sebete. Hobaneng
le nna ke sa khone ho etsa jwalo?

20:14.670 --> 20:19.526
Eaba re kgutla mme ra beha thibelo mehala ya letsoho.

20:19.526 --> 20:22.166
Mme ka mohlolo, a sebetsa.

20:22.166 --> 20:27.990
Ha re fihla, ho ne ho e-na le mehala ea
DECT, ehlile, eo re ileng ra e lahla hang-hang.

20:27.990 --> 20:33.964
Lisebelisoa tsohle tsa rona tsa khomphutha –
kahoo ha ho na li-mouse kapa li-keyboard tse se nang

20:33.964 --> 20:37.730
mohala, hobane kaofela ke mehloli ea Bluetooth.

20:37.730 --> 20:45.706
Joale, lisebelisoa tsohle tsa rona tsa bongaka ha li
na Bluetooth, kaofela li na le khokahano e tsitsitseng.

20:45.706 --> 20:49.700
Ke seo re ka se etsang hang-hang!

20:49.700 --> 20:52.430
Ebe, ehlile, re boetse re na le moroalo o tsoang kantle.

20:52.430 --> 21:00.086
Kahoo, seo se bolela hore ho boetse ho na le setsi sa khaso
mona sebakeng sena se sebeletsang bohle, seteishene se le seng.

21:00.086 --> 21:05.910
Mme he, ehlile, re tlameha ho itšireletsa ka ho
se lumelle mahlaseli hore a kene malapeng a rona.

21:05.910 --> 21:10.336
Motsamaisi: Ho lokile, e. Ha re shebeng mehato hape hamorao.

21:10.336 --> 21:15.323
Motsamaisi: Petra, ke ne ke batla ho o botsa: Ke
liphetoho life tseo o li hlokomelang ho bakuli ha ba

21:15.323 --> 21:20.873
tla ho wena sebakeng se nang le mahlaseli a fokolang?

21:20.873 --> 21:25.850
Ngaka Petra Wiechel: Bana ke batho bao ka nako e
'ngoe ba tlang ba na le maikutlo a tebileng haholo.

21:25.850 --> 21:35.631
Bana ke batho ba sa lemohe ho hang hore sena se
mpefaditse matšoao a bona bophelong ka tsela e

21:35.631 --> 21:40.630
kholo, 'me ke bona ba re fang maikutlo khafetsa.

21:40.630 --> 21:51.910
Empa se hlileng se le setle, le seo ke hlileng ke ikoahlaelang
sona haholo, ke hore ha re sa tshepa mmele hore o itlhokomele

21:51.910 --> 21:57.503
le ho boelana hanghang ha o lokolohile kgatellong ena.

21:57.503 --> 22:05.030
Mme ke ntho eo le rona re e utlwang
ka matla ho bakudi ha ba le mona.

22:05.030 --> 22:13.283
Jwale, ha ke batle ho bolela hore bohle
ba tla ikutlwa ba phutholohile hanghang

22:13.283 --> 22:17.890
mona, empa bonyane re qala tshebetso e ntle.

22:17.890 --> 22:22.570
Mme ke mona, re dutse reschorenteng ya rona e ntle.

22:22.570 --> 22:25.350
Re boetse re na le kichine e nang le lijo tsa tlhaho haholo mona.

22:25.350 --> 22:30.910
Ha re sebedise gluten. Ha re sebedise
lebese la kgomo kapa tswekere. Ke phetho!

22:30.910 --> 22:38.582
Ha se tikoloho ena e se nang mahlaseli a
seea-le-moea feela e fang 'mele matla a itseng a

22:38.582 --> 22:42.486
ho ipholisa, ao re a bonang ka matla haholo.

22:42.486 --> 22:51.390
Ke bohlokoa haholo ts'ebetsong e etsahalang
mona, ntle le hore nna ke bile ke sa lemohe.

22:51.390 --> 22:55.250
Hobane ho na le lintho tse ngata haholo tseo ke seng ke
sa khone ho li bona bophelong ba letsatsi le letsatsi.

22:55.250 --> 22:59.550
Hona joale ke eng kannete – kamehla ke tsohle!

22:59.550 --> 23:04.430
Molaodi: E, ke a utlwisisa. Mme o fa
bakudi keletso efe ha ba tloha tleliniking?

23:04.430 --> 23:09.110
Na re bua ka ho pepesehela mahlaseli
lapeng kapa bophelong ba letsatsi le letsatsi?

23:09.110 --> 23:13.440
Mme batho ba ka itshireletsa jwang kgahlanong le mahlaseli?

23:13.440 --> 23:19.440
Ngaka Petra Wiechel: Ke 'na ke etsang qeto ea
hore na ke lula kae le hore na ke phela joang.

23:19.440 --> 23:25.710
Mme ho pepesehela mahlaseli ho ka qala le
ho matlafatsa ho putlama ha mmele ka hare.

23:25.710 --> 23:32.256
Kahoo ho 'na, seo se bolela: ke qala kae ho fokotsa?

23:32.256 --> 23:39.690
Sena se bolela hore nka sebedisa switjhi ya marangrang
ya mahala ho tima Wi-Fi ya ka ka ho feletseng bosiu.

23:39.690 --> 23:46.010
Kahoo, tsena ke lintho tseo mohlomong nka li fetolelang kapa tsa
li lokisetsa 'na, ebe kea li bua nakong ea lipuisano tse telele:

23:46.010 --> 23:49.440
Rona, re tla bua mohaleng oa lapeng bosiung bona.

23:49.440 --> 23:55.687
Kahoo, ka tsela e 'ngoe kapa e 'ngoe, tima mohala
ona oa thekeng; o behe mohala ona oa thekeng

23:55.687 --> 23:59.433
mokhoeng oa sefofane; u se ke oa o jara ho 'na ho hang.

23:59.433 --> 24:09.566
Ho e ba ka lebokoseng; ho e sebelisa ha ke e hloka. Empa, ka
lebaka la Molimo, eseng mona ka pokothong ea ka ea sefuba!

24:09.566 --> 24:14.048
Ka kopo, ka lebaka la Molimo, eseng
mona ka lehlakoreng le lebang matšongoa!

24:14.048 --> 24:16.590
Mme, ka hodima tsohle, ka bokgutshwane bo ka kgonehang.

24:16.590 --> 24:24.540
Ho robala tlas'a tente bosiu le mast ea
seea-le-moea ka pel'a ka, kapa Wi-Fi kaholimo/ka tlase.

24:24.540 --> 24:27.610
Motsamaisi: Hantle. Joale potso e le 'ngoe
ea ho qetela ho lona ka bobeli ho phethela:

24:27.610 --> 24:32.710
U ka rata ho bona eng hape bakeng sa
bokamoso ba Swiss Mountain Clinic?

24:35.066 --> 24:42.871
Ulf Wiechel: Hantle, ehlile, re lakatsa ho bona tleliniki e
atleha moruong e le hore re be le motheo o tiileng, re tsoele

24:42.871 --> 24:49.546
pele ho ntshetsa tleliniki pele lilemong tse 'maloa tse tlang,
mme mohlomong re fumane kananelo e kholoanyane ho

24:49.546 --> 24:55.471
tsoa ho lik'hamphani tsa inshorense ea bophelo
bo botle nakong e tlang – haholo-holo Switzerland.

24:55.471 --> 25:00.350
Hobane bakuli ba tsoang kantle ho naha baa tseba,
ehlile, hore ba tlameha ho lefella litšebeletso ka boikemelo.

25:00.350 --> 25:06.069
Ha ho tluwa ho bakudi ba Switzerland, hangata
ho ntlhaba ha ke bala hore ditopo tsa bona ha di

25:06.069 --> 25:09.553
ananelwe le hore batho ba leka ho qoba ho lefa.

25:09.553 --> 25:16.034
E, eo e ka ba sepheo sa ka, kapa feela takatso ea ka.

25:16.034 --> 25:25.477
Ngaka Petra Wiechel: E, nka thabela ho bona e ntse e hola
ho ba sebaka se seng e le sa batho ba kulang feela, empa

25:25.477 --> 25:30.419
ho e-na le hoo nka thabela ho ba motho ea ba sireletsang.

25:30.419 --> 25:32.025
Motsamaisi: Kahoo le batho ba phetseng hantle ba tla?

25:32.025 --> 25:38.421
Dr. Petra Wiechel: Ehlile. Kahoo mohopolo ona oa ho itšireletsa,
eseng ho kena butle-butle ho hong hosane

25:38.421 --> 25:44.533
feela hobane ke etsa ho latela tsebo ea ka,
kelello ea ka e ka hare, 'me ha ke elelloe kotsi.

25:44.533 --> 25:52.600
Mme ho ba hlokolosi ha se thibelo, empa ho ba
hlokolosi ke tlhokomelo. Mme tlhokomelo e hloka tsebo.

25:52.600 --> 25:59.493
Mme eo e ka ba takatso ya ka e kgolo ka ho fetisisa, hobane
moloko o latelang o se o re shebile, hore morero o tswele pele.

25:59.493 --> 26:06.960
Mme kamehla ho tla ba le sebaka se senyenyane kae-kae se – ha re
re – se o dumellang ho ba le kamano e tobileng haholo le e

26:06.960 --> 26:14.914
haufi-ufi le bakudi bana, e le hore bohle ba tsebe: ha se kamehla
e le bahlaselwa, bahlaselwa ba bokudi ba bona, bahlaselwa ba nako

26:14.914 --> 26:22.685
ya bona, bahlaselwa ba maphelo a bona, empa ho ena le hoo ba na
le matla nako e nngwe le e nngwe le ka hora efe kapa efe ho etsa

26:22.685 --> 26:29.100
ho hong le ho tlisa phetoho. Mme ke ntho eo ba ka e ithutang.

26:29.100 --> 26:31.870
Motsamaisi: Hantle haholo! Kea leboha haholo ka puisano ena.

26:31.870 --> 26:36.300
Re le lakaletsa katleho e kgolo morerong wa lona
wa Swiss Mountain Clinic; ho hlakile hore le rata

26:36.300 --> 26:38.890
seo le se etsang ka pelo yohle. Re a leboha haholo.

26:38.890 --> 26:40.870
Ulf Wiechel: Kea leboha. Dr. Petra Wiechel: Kea leboha.

26:40.870 --> 26:43.330
Ulf Wiechel: Ha re bone. Ke ne ke batla ho o bontsha hanyane.

26:43.330 --> 26:46.106
… Molaoli: E, ehlile! Ha re shebeng seo.

26:46.106 --> 26:49.910
Leeto: Ulf Wiechel: Ho lokile. Jwale re mona ka pela "ntlo ya
rona ya sebaka se shoeleng," jwalo ka ha ke dula ke e bitsa.

26:49.910 --> 26:51.790
Mme ka mora moo re tla kena mona.

26:51.790 --> 26:53.696
… Molaoli: Joale ke labalabela ho tseba!

26:53.696 --> 27:01.545
Ulf Wiechel: ... hantle-ntle! Mme ke koala lemati. Mme pele ho
moo, ehlile, ke kopa bakuli bohle ho tima mehala ea bona ea

27:01.545 --> 27:08.237
selefouno ka lekhetlo la ho qetela. Mme haeba ba ntse ba e tšoere
– hantle, boholo ba bona ha ba e-s'o e

27:08.237 --> 27:15.913
tšoare. E mong oa bona o boela o sheba hape 'me o
hlokomela hore o tšoeroe, kahoo o e tlohela.

27:18.960 --> 27:25.326
Hape ke nnete hore ha ba kena mona,
o ka utlwa kgutso ya phaposi ena.

27:25.326 --> 27:31.950
Re tima mehala yohle ya motlakase mona.

27:31.950 --> 27:38.690
Kahoo ho na le mehala ea 12-volt feela, 'me
ha ho na mosi oa motlakase kapa mahlaseli.

27:38.690 --> 27:48.652
Mme re sirelelitse phaposi ena ka pampiri ea tšepe, ra koahela
marako le siling ka botlalo – ehlile tsena li tlameha ho hokelloa

27:48.652 --> 27:55.501
fatše – eaba re kenya pampiri ea khabone
holimo. Ka bokhutšoanyane, re hahile k'heisi ea

27:55.501 --> 27:59.926
Faraday mona, eo bakuli joale ba ka e sebelisang.

27:59.926 --> 28:08.970
Hape ke kgopotso ho bakudi hore ba ka itshireletsa, e!

28:08.970 --> 28:13.653
Re batla ho bontša bakuli, ha re batle
ho re: Lahla fono ea hau ea selefouno!

28:13.653 --> 28:17.610
Re batla ho mmolella: Sebedisa
mohala wa hao wa letsoho ha o o hloka!

28:17.610 --> 28:23.690
Hona joale re fihla sebakeng se secha sa
phekolo ea bongaka se qapiloeng bocha.

28:23.690 --> 28:26.750
Mme re atolositse.

28:26.750 --> 28:36.013
Mona o ka bona sebaka se bohareng – re sebelisitse likhoele
tsa motlakase tsa 12-volt bakeng sa moralo oohle oa mabone mona.

28:36.013 --> 28:40.960
Re na le transformer ka phaposing ea kenyo ea
motlakase e le hore e se ke ea baka tšitiso.

28:40.960 --> 28:44.093
Re na le likheibole tse sirelelitsoeng
bakeng sa likheibole tse ling kaofela.

28:44.093 --> 28:46.690
Tsena ke mabota a polasetere ea letsopa.

28:46.690 --> 28:56.750
Mokato mona ke konkreite. Re ile ra tlotsa lera le
'maloa la seretse sa bolelele ba 3.5 ho isa ho 4 cm moo.

28:56.750 --> 29:07.933
Ona ke letsopa le nonneng ka khabone e
belisitsoeng, makgapetla a patsi, dimela tsa hemp,

29:07.933 --> 29:15.090
makgapetla a Swiss stone pine le dipitsa tsa porcelain.

29:15.090 --> 29:26.127
Sena se theha tlelaemete ea sona e nyenyane. Kahoo ha re hloke
moea o pholileng. Ha re hloke ho futhumatsa

29:26.127 --> 29:35.333
mona hobane se laola mongobo le mocheso,
hape se thibela statike. Kahoo se babatseha, e.

29:35.333 --> 29:41.117
Ulf Wiechel: Joale re na le kamore e ncha ea
kalafo mona. Re hokahantse seteishene se seng le se

29:41.117 --> 29:45.379
seng sa mosebetsi le sokete ea sona ea inthanete.

29:45.379 --> 29:49.344
Sebaka se seng le se seng sa mosebetsi se na le leseli la sona.

29:49.344 --> 29:57.290
Mme re ile ra tsetela le Swisscom dilemo tse tharo
kapa tse nne tse fetileng. Re ile ra kenya thapo ya rona

29:57.290 --> 30:01.170
ya fibre optic ho tloha Grono ho ya sebakeng sa rona.

30:01.170 --> 30:06.087
Ulf Wiechel: E ne e boetse e le letsete le leholo haholo.
Empa re ile ra tlameha ho tlohela Wi-Fi. Re ile ra

30:06.087 --> 30:09.070
tlameha ho tlohela kamohelo ea satellite bakeng sa inthanete.

30:09.070 --> 30:11.330
Re hloka inthanete, inthanete e lebelo.

30:11.330 --> 30:13.553
Re na le bamameli ba machaba.

30:13.553 --> 30:19.110
Ka hona ra etsa qeto ya ho hlomella
diphaposi tsohle ka dikgwele tsa fibre optic.

30:19.110 --> 30:25.100
Kahoo, tsena ke likamore tse tharo tse
netefalitsoeng tse se nang mosi oa motlakase.

30:25.100 --> 30:31.375
Ulf Wiechel: Hona joale re na le sehlahabi sa marang-rang mona,
hoo e ka bang betheng e 'ngoe le e 'ngoe

30:31.375 --> 30:37.159
likamoreng tsena, 'me seo se laola mabone ohle
le phepelo eohle ea motlakase ka phaposing.

30:37.159 --> 30:42.650
Mme mokudi o ba a lokolohile ka ho
feletseng mona tshekanelong ya maqhubu a tlase.

30:42.650 --> 30:46.633
Kahoo, ha re na maqhubu a phahameng kapa a tlase.

30:46.633 --> 30:53.980
Mme diphaposi tsena jwale le tsona di apesitswe ka ho feletseng
ka pampiri ya lebota ya tshepe – eo ehlile e lokelang

30:53.980 --> 31:01.130
ho kwalwa ka pampiri e ntjha ya lebota kapa pente,
hobane ha e kgahlehe – eo hape e hokahantsweng le lefatshe.

31:01.130 --> 31:05.696
Likamore tsena li na le likharetene
tse thibelang leseli ka ho feletseng.

31:05.696 --> 31:13.952
Tsena ke likharetene tsa silevera tse nang le
khoele ea silevera hape li hokahantsoe le fatše.

31:13.952 --> 31:18.653
Kahoo, seo ha e le hantle se fana ka tšireletso e feletseng mona.

31:18.653 --> 31:27.184
Leqepheng lena, re na le – jwalokaha re entse ka dikamoreng tse
ding kaofela – hobane ka dikamoreng tse sa sireletswang ka

31:27.184 --> 31:34.317
botlalo, re kgomareditse pampiri ya khabone leboteng le ka
bophirimela la ntlo, ra e kgomaretsa habedi

31:34.317 --> 31:41.350
hore metshetshe e kopane, mme hobane sefetisi,
sefetisi sa seea-le-moea, se tswa ka bophirimela.

31:41.350 --> 31:44.333
Ka hona, ho batla ho dula ho na le kgoreletso.

31:44.333 --> 31:50.518
Re kena-kenya kamanong, mme bakuli ba ka
dikamoreng tse ding le bona ba ba le boemo bo

31:50.518 --> 31:55.306
fokoditsweng haholo ba tshilafalo ya motlakase.

31:55.306 --> 31:59.433
Bakuli ka tlhaho ba nna ba mpotsa,
"Nka itshireletsa jwang lapeng?"

31:59.433 --> 32:02.470
Seetla sena se ntshireletsa ka botlalo.

32:02.470 --> 32:15.710
Kahoo, nakong ea ka ea ho ipholisa – ha ke robetse, e leng
karolo ea bohlokoahali ea letsatsi – ke sirelelitsoe ka botlalo.

32:15.710 --> 32:19.890
Mme hape ke ntho eo o ka e pakang ka
sutukheiseng ya hao mme wa tsamaya le yona.

32:19.890 --> 32:31.008
E, tsena ke litekanyo tsa rona: lithapo tsa
fibre optic, ha ho Wi-Fi, ha ho mehala ea letsoho.

32:31.008 --> 32:34.176
Molaoli: Ha ho mehala ea letsoho. Ulf
Wiechel: Ha ho mehala ea letsoho, hantle-ntle.

32:34.176 --> 32:39.250
Ee, ke nahana hore ke sona seo o ka se etsang.

32:39.250 --> 32:42.966
Haeba o elellwa, o mpa o e etsa feela.

32:42.966 --> 32:46.950
Motsamaisi: Ke leboha haholo ka leeto
lena, le ne le thabisa ebile le khahla haholo.

32:46.950 --> 32:48.390
Ulf Wiechel: E, kea leboha! Ke kamoo
ho leng kateng. Motsamaisi: Kea leboha!
