1
00:00:00,000 --> 00:00:01,485


2
00:00:01,485 --> 00:00:06,367
Resonancia, criaturas da frecuencia

3
00:00:06,367 --> 00:00:14,095
Cada vez máis persoas padecen problemas de saúde como
vertixe, dores de cabeza, arritmia cardíaca ou insomnio.

4
00:00:14,095 --> 00:00:17,238
O estrés adoita citarse como a causa.

5
00:00:17,238 --> 00:00:23,682
O seguinte filme documental de 2012 amosa que
tales síntomas adoitan estar vinculados a

6
00:00:23,682 --> 00:00:28,647
causas completamente diferentes e menos coñecidas.

7
00:00:28,647 --> 00:00:34,392
A película lévanos nunha viaxe desde as nosas
orixes ata a década dos 90, cando comezou a

8
00:00:34,392 --> 00:00:38,283
expansión da tecnoloxía de comunicación sen fíos.

9
00:00:38,283 --> 00:00:43,637
Desde entón, a humanidade está inmersa
nun océano de frecuencias artificiais.

10
00:00:43,637 --> 00:00:55,899
A simple vista, o planeta parece o mesmo, pero a nivel celular
é o maior cambio ao que a vida na Terra se enfrontou xamais.

11
00:00:55,899 --> 00:00:59,418
Non se deben subestimar os efectos!

12
00:00:59,418 --> 00:01:04,631
Kla.TV traduciu e dobrou esta película ao alemán para ti.

13
00:01:04,631 --> 00:01:11,174
Cientificos, representantes da
industria, médicos e persoas afectadas teñen voz.

14
00:01:11,174 --> 00:01:22,103
Agardamos que gocedes vendo o seguinte filme documental
de James Russell: "RESONANCE – Creaturas da Frecuencia"!

15
00:02:04,568 --> 00:02:11,199
A mediados da década de 1980, arredor do tres por cento
das persoas na maioría dos países empregaban teléfonos

16
00:02:11,199 --> 00:02:16,340
móbiles; hoxe, case o cen por cen emprega teléfonos móbiles.

17
00:02:16,340 --> 00:02:27,958
Cando teñan 19 ou 20 anos, levarán 10 anos usando teléfonos
móbiles, e non temos nin idea de que riscos iso implica.

18
00:02:35,618 --> 00:02:41,748
Estamos inmersos nun océano de radiación
electromagnética. Envolta nos por todas partes.

19
00:02:41,748 --> 00:02:44,941
Invisible, non podemos velo. Pero sabemos que está alí.

20
00:02:44,941 --> 00:02:49,045
Cada vez que usas o teu teléfono móbil, sabes que está aí.

21
00:02:49,045 --> 00:02:53,120
É extremadamente difícil volver atrás no tempo. Imposible.

22
00:02:53,120 --> 00:03:00,320
Pero necesitamos ser conscientes destes efectos na
saúde para poder tomar precaucións de seguridade.

23
00:03:00,320 --> 00:03:05,460
Actualmente, a declaración da OMS
sobre isto é que é unha realidade.

24
00:03:05,460 --> 00:03:12,075
Non éramos o único cluster de cancro arredor dunha
antena; hai moitos clusters de cancro arredor de antenas.

25
00:03:12,075 --> 00:03:16,903
A maioría dos cancros que van chegar aínda non están aquí.

26
00:03:16,903 --> 00:03:25,489
Como poderiamos pensar que estabamos a salvo cando
estamos irradiando os nosos cerebros con microondas?

27
00:03:25,489 --> 00:03:29,942
Simplemente aínda non comprendemos
completamente o que estamos a facer.

28
00:03:29,942 --> 00:03:34,255
Finalmente temos un anuncio sobre se
os teléfonos móbiles provocan cancro.

29
00:03:34,255 --> 00:03:44,710


30
00:04:01,776 --> 00:04:11,510


31
00:04:20,615 --> 00:04:26,773
Un científico descoñecido está a piques de
facer un descubrimento que debería ter

32
00:04:26,773 --> 00:04:32,869
cambiado todo. Chamábase Winfried Otto Schumann.

33
00:04:32,869 --> 00:04:38,106
A partir dese día, ensinou aos seus
alumnos a física da electricidade.

34
00:04:38,106 --> 00:04:49,051
Como unha esfera dentro dunha esfera pode xerar unha
tensión eléctrica. E como resultado: unha frecuencia.

35
00:04:49,051 --> 00:04:52,560
A clase de Schumann tivo dificultades para comprender o tema.

36
00:04:52,560 --> 00:05:01,540
Para facelo máis sinxelo, o profesor lles indicou que
imaxinasen que a Terra era unha esfera e a ionosfera outra.

37
00:05:01,540 --> 00:05:06,512
Entón pediulles que calculasen a tensión entre eles.

38
00:05:06,512 --> 00:05:11,792
Como el mesmo non tiña idea, Schumann tamén comezou a calcular.

39
00:05:11,792 --> 00:05:16,414
Finalmente, chegou a unha
frecuencia de aproximadamente 10 hercios.

40
00:05:21,801 --> 00:05:32,936
Por incrible que parecese a Schumann, o noso planeta tiña un
pulso, unha frecuencia medible de que rodeaba a vida na Terra.

41
00:05:32,936 --> 00:05:39,727
Aínda que o profesor estaba orgulloso do seu
descubrimento, dixo que non tiña gran importancia.

42
00:05:39,727 --> 00:05:44,952
Especialmente porque só se publicou nunha
pequena revista científica, confinada ás páxinas

43
00:05:44,952 --> 00:05:49,185
finais baixo o título "Resonancia de Schumann".

44
00:05:49,185 --> 00:05:54,617
Levarían varios anos, incluíndo un incrible xiro
do destino, antes de que o profesor se decatase da

45
00:05:54,617 --> 00:05:58,860
verdadeira importancia da resonancia de Schumann.

46
00:06:02,492 --> 00:06:11,151
Este xiro do destino comezara 30 anos antes
con outro científico alemán chamado Hans Berger.

47
00:06:11,151 --> 00:06:16,116
Empregando un dispositivo EEG construído por el
mesmo, Berger realizou a primeira gravación da

48
00:06:16,116 --> 00:06:21,739
frecuencia eléctrica transmitida polo cerebro humano.

49
00:06:21,739 --> 00:06:28,170
Inicialmente suxeriuse que a onda recibise o nome do
home que a descubriu, pero Berger, que era un home

50
00:06:28,170 --> 00:06:33,478
modesto, escolleu un nome alfabético. Chamouna: "Onda Alfa".

51
00:06:36,900 --> 00:06:44,638
Pouco despois do descubrimento do profesor Schumann, un dos
colegas de Hans Berger, un home chamado Ankermüller, topou cunha

52
00:06:44,638 --> 00:06:51,128
copia esgazada do pequeno xornal científico; o mesmo
pequeno xornal científico no que o descubrimento do

53
00:06:51,128 --> 00:06:56,733
profesor Schumann fora publicado varios anos antes.

54
00:06:56,733 --> 00:07:02,100
Leu o artigo varias veces e sacudiu a cabeza incrédulo.

55
00:07:02,100 --> 00:07:07,320
Recoñeceu inmediatamente a magnitude do que o agardaba.

56
00:07:07,320 --> 00:07:19,327
A frecuencia das ondas alfa rexistradas por Hans Berger era
case idéntica á resonancia de Schumann: a frecuencia da Terra.

57
00:07:22,339 --> 00:07:27,646
O Dr. Ankermüller contactou inmediatamente con
Schumann para persuadilo de realizar máis investigacións.

58
00:07:27,646 --> 00:07:32,963
Schumann estivo de acordo e continuou a desenvolver
os seus descubrimentos xunto cun dos seus estudantes.

59
00:07:32,963 --> 00:07:39,390
Estudaron en detalle como a tensión se
descarga mediante raios na cavidade da ionosfera.

60
00:07:39,390 --> 00:07:47,706
Finalmente, chegaron a unha frecuencia precisa: o
pulso da Terra, a resonancia de Schumann, era

61
00:07:47,706 --> 00:07:54,720
exactamente de 7,83 hercios. O descubrimento foi sorprendente.

62
00:07:56,708 --> 00:08:04,310
¿Era a resonancia de Schumann simplemente similar
ás ondas alfa do cerebro humano? Non – era idéntica!

63
00:08:05,883 --> 00:08:12,372
A frecuencia do cerebro, que controla a nosa creatividade, o noso
rendemento, o noso estrés, os nosos medos

64
00:08:12,372 --> 00:08:18,550
e o noso sistema inmunitario, de algún
xeito sintonizouse coa frecuencia do planeta.

65
00:08:18,550 --> 00:08:23,466
O pulso da terra convertera no pulso da propia vida.

66
00:08:28,842 --> 00:08:37,144
A frecuencia dunha onda mídese en hercios. Isto refírese
ao número de oscilacións que a onda realiza por segundo.

67
00:08:37,144 --> 00:08:44,953
As frecuencias van desde unha trillonésima
parte dun átomo ata a lonxitude do propio universo.

68
00:08:44,953 --> 00:08:49,640
Teoricamente, as frecuencias son
infinitas, absolutamente sen fin.

69
00:08:49,640 --> 00:08:55,428
Se iso foi unha coincidencia, entón foi
unha das máis espectaculares da natureza!

70
00:08:58,631 --> 00:09:05,260
Entón, que significaba todo isto? Non pasou
moito tempo ata que alguén intentou descubrilo.

71
00:09:05,260 --> 00:09:12,896
O seu nome era Rütger Wever, un
científico recoñecido no Instituto Max Planck.

72
00:09:14,633 --> 00:09:22,900
A principios da década de 1960, o profesor construíu un búnquer
subterráneo para estudar o ritmo circadiano dos seres humanos.

73
00:09:22,900 --> 00:09:30,635
O ritmo circadiano é o ritmo
día-noite que está gravado en toda a vida .

74
00:09:30,635 --> 00:09:36,113
Durante un período de trinta anos, o profesor realizou
experimentos nos que 1.234.321 estudantes

75
00:09:36,113 --> 00:09:45,226
voluntarios viviron no búnker durante sete semanas,
completamente illados das resonancias naturais da Terra.

76
00:09:45,226 --> 00:09:50,514
As súas conclusións
proporciónannos algunhas percepcións asombrosas.

77
00:09:50,514 --> 00:09:55,437
Descubriu que a saúde física e mental dos
estudantes se viu afectada tan pronto como se

78
00:09:55,437 --> 00:09:59,483
filtrou a resonancia de Schumann do búnker .

79
00:10:01,364 --> 00:10:07,860
Leva alí aos estudantes. Non se atrevía
a facelo con persoas enfermas ou anciás.

80
00:10:07,860 --> 00:10:15,293
Levou alí estudantes novos porque
sabía—Wever sabía—que tería un impacto.

81
00:10:15,293 --> 00:10:19,652
Entón, obviamente, non hai resonancia de Schumann baixo terra.

82
00:10:19,652 --> 00:10:24,140
Só había campos magnéticos
transversais procedentes do interior da Terra.

83
00:10:24,140 --> 00:10:30,815
Entón, cando os enterrou baixo terra, comezaron
a sentirse mal, tiñan dores de cabeza e o seu

84
00:10:30,815 --> 00:10:35,880
ritmo circadiano quedou completamente alterado.

85
00:10:35,880 --> 00:10:48,333
O curioso foi que cando aplicou a frecuencia de 7,83
hercios cun xerador de pulsos magnéticos, parou inmediatamente.

86
00:10:51,179 --> 00:10:57,220
Wever introduciu en segredo a frecuencia de
7,83 no búnker mediante un transmisor artificial.

87
00:10:57,220 --> 00:11:04,537
Cada vez que facía isto, comprobaba que os efectos prexudiciais
sufridos polos voluntarios ou desaparecían ou diminuían.

88
00:11:04,537 --> 00:11:11,071
O seu estrés, as dores de cabeza e a tensión
emocional diminuíron, e o seu benestar foi restaurado.

89
00:11:11,071 --> 00:11:15,290
Ao longo da introdución da resonancia de Schumann.

90
00:11:17,652 --> 00:11:25,193
A investigación de Wever descubriu unha conexión incrible
entre a saúde humana e a frecuencia natural do planeta.

91
00:11:25,193 --> 00:11:30,552
E en 2011, unha investigación pioneira
suxeriu algo aínda máis impresionante:

92
00:11:30,552 --> 00:11:35,753
A resonancia de Schumann podería
estar vinculada ao comezo da propia vida.

93
00:11:37,284 --> 00:11:42,262
O avance foi logrado por Luc Antoine
Montagnier, o científico galardoado co Premio Nobel

94
00:11:42,262 --> 00:11:47,042
que foi o primeiro en descubrir o virus HI en .

95
00:11:47,042 --> 00:11:52,769
O profesor realizou experimentos sobre a memoria da
auga e investigou como a auga pode reter a memoria

96
00:11:52,769 --> 00:11:56,400
das substancias que foron previamente disoltas nela.

97
00:11:56,400 --> 00:12:03,177
Ao facelo, topou con algo que ía
desafiar os principios da ciencia.

98
00:12:03,177 --> 00:12:12,202
Toda vida provén da vida. Este é un principio fundamental
da ciencia que nunca foi contradito por ningún experimento.

99
00:12:12,202 --> 00:12:16,428
A vida só pode xurdir onde a vida existía previamente.

100
00:12:16,428 --> 00:12:21,245
E o mecanismo para isto sempre se
entendeu como un mecanismo material.

101
00:12:21,245 --> 00:12:27,500
Entón, coma ovos e esperma, ou esporas e división celular.

102
00:12:27,500 --> 00:12:33,044
Con todo, os experimentos de Luc Montagnier
propoñen unha hipótese completamente diferente.

103
00:12:33,044 --> 00:12:39,689
O profesor demostrou que as secuencias de ADN, os verdadeiros
bloques de construción da vida, comunícanse entre si na

104
00:12:39,689 --> 00:12:43,667
auga emitindo ondas electromagnéticas de baixa frecuencia.

105
00:12:43,667 --> 00:12:52,237
Mesmo cando o ADN se almacenou en tubos de ensaio separados, o
profesor aínda detectou comunicación electromagnética entre eles.

106
00:12:52,237 --> 00:12:55,072
Canto sofisticada podería ser esta comunicación?

107
00:12:55,072 --> 00:13:02,906
Ben, Luc Montagnier demostrou que son capaces de
formar nucleótidos – os bloques de construción do

108
00:13:02,906 --> 00:13:08,807
ADN – e de ensamblarse en ADN completamente novo.

109
00:13:08,807 --> 00:13:16,591
Os científicos combinaron estes compoñentes incontables veces,
pero en ningún experimento conseguiron

110
00:13:16,591 --> 00:13:24,261
reavivar a chispa da vida e transformar os
nucleótidos en ADN real sen que xa existise ADN.

111
00:13:24,261 --> 00:13:29,265
Ao fin e ao cabo, a vida só pode existir onde xa existía antes.

112
00:13:29,265 --> 00:13:40,105
Con todo, nos experimentos de Luc Montagnier, o ADN fora
completamente filtrado da auga. Con todo, formouuse novo ADN.

113
00:13:42,579 --> 00:13:49,840
Como foi posible iso? Como conseguiu Luc
Montagnier aquilo que ningún outro científico puido?

114
00:13:49,840 --> 00:13:54,698
E como creou vida onde non había vida?

115
00:13:54,698 --> 00:14:00,011
Que había de tan diferente nos experimentos de Luc Montagnier?

116
00:14:00,011 --> 00:14:07,502
Había unha frecuencia presente. Unha frecuencia que,
se se eliminase, faría que o experimento fracasase.

117
00:14:07,502 --> 00:14:17,800
Pero cando estaba presente, aseguraba o éxito. Esta
frecuencia era de 7,83 hercios: a resonancia de Schumann.

118
00:14:25,768 --> 00:14:31,346
A delicada conexión entre a vida e a
frecuencia do planeta fora establecida aquí.

119
00:14:31,346 --> 00:14:39,471
Unha interacción entre organismos vivos e frecuencias
electromagnéticas. Unha dependencia, unha conexión.

120
00:14:39,471 --> 00:14:44,471
Pódese atopar probas diso lendo artigos
científicos, pero probas aínda máis evidentes

121
00:14:44,471 --> 00:14:48,599
pódense atopar simplemente saíndo ao exterior.

122
00:14:48,599 --> 00:14:53,556


123
00:14:53,556 --> 00:15:01,971
Como pasou todo isto? Ben, se miras a
historia da Terra, semella bastante obvio.

124
00:15:01,971 --> 00:15:06,807
As ondas Schumann forman parte deste planeta desde o principio.

125
00:15:06,807 --> 00:15:14,318
A vida desenvolveuse rodeada por eles
e, inevitablemente, adaptouse a eles.

126
00:15:14,318 --> 00:15:24,700
De feito, a nosa sensibilidade á frecuencia estivo profundamente
ligada á nosa capacidade de percibir outro fenómeno do planeta.

127
00:15:27,316 --> 00:15:32,538


128
00:15:35,383 --> 00:15:39,595
Hai dous mil millóns de anos, as bacterias
magnetotácticas formaron unha relación sinxela

129
00:15:39,595 --> 00:15:43,936
pero fascinante co campo magnético da Terra.

130
00:15:43,936 --> 00:15:48,673
O organismo unicelular contiña partículas de material magnético.

131
00:15:48,673 --> 00:15:57,131
Isto permitiulle comportarse coma a agulla dunha
brúxula e orientarse segundo as liñas magnéticas da Terra.

132
00:15:57,131 --> 00:16:04,084
A medida que os organismos se facían máis complexos, tamén
medraba a súa dependencia dos campos magnéticos da Terra.

133
00:16:22,751 --> 00:16:30,972
Sabemos que as abellas son sensibles aos campos magnéticos.
Sabemos que teñen partículas de magnetita nos seus corpos.

134
00:16:30,972 --> 00:16:36,786
E as probas de laboratorio demostraron que
son, de feito, sensibles aos campos magnéticos.

135
00:16:36,786 --> 00:16:42,811
As probas de laboratorio demostraron que é posible controlar a
forma en que as abellas constrúen os seus panales

136
00:16:42,811 --> 00:16:49,481
creando un campo magnético artificial, e semella obvio que
as abellas usan campos magnéticos para a orientación.

137
00:16:49,481 --> 00:16:53,747
O delicado equilibrio da vida na Terra
ilústrase perfectamente coa nosa dependencia das

138
00:16:53,747 --> 00:16:57,763
abellas e da súa polinización das plantas.

139
00:16:57,763 --> 00:17:04,227
Crése que a vida sen abellas case non tería opción.

140
00:17:04,227 --> 00:17:08,790
A polinización polos insectos é necesaria para
case todo o que fai que a comida sexa interesante:

141
00:17:08,790 --> 00:17:13,125
Entón, as froitas, os froitos secos e todo isto
requiren polinización por insectos, e as

142
00:17:13,125 --> 00:17:17,285
abellas son o grupo máis importante de polinizadores.

143
00:17:24,868 --> 00:17:33,860


144
00:17:33,860 --> 00:17:36,064
Se non houbera abellas...

145
00:17:36,064 --> 00:17:40,697
Si, se non fose polas abellas, teriamos unha dieta moi aburrida.

146
00:17:40,697 --> 00:17:46,800
Si, teriamos unha existencia moi mísera.
Creo que ese é o punto, sen abellas...

147
00:17:46,800 --> 00:17:51,911
E, por suposto, ademais das plantas que necesitamos para
alimentarnos, tamén polinizan as plantas silvestres, e en

148
00:17:51,911 --> 00:17:55,226
moitos casos nin sequera coñecemos os detalles da polinización.

149
00:17:55,226 --> 00:18:00,392
Pero podemos estar certos de que moitas das nosas plantas
silvestres desaparecerían sen abellas que as polinizasen.

150
00:18:00,392 --> 00:18:12,564


151
00:18:12,564 --> 00:18:13,925


152
00:18:13,925 --> 00:18:20,976
Únese a nós Maryann Fraizer, asociada principal de
extensión en apicultura na Universidade Estatal de Pensilvania.

153
00:18:20,976 --> 00:18:27,400
Cales son os criterios clásicos de mortalidade das
abellas que un apicultor pode empregar para saír, observar

154
00:18:27,400 --> 00:18:31,443
as abellas e dicir: "Isto parece un caso clásico diso"?

155
00:18:31,443 --> 00:18:39,331
Os síntomas son que, aínda que as abellas están relativamente
saudables e fortes, a poboación de abellas adultas no

156
00:18:39,331 --> 00:18:43,990
panal diminúe nun curto espazo de tempo; abandona a colonia.

157
00:18:43,990 --> 00:18:50,603
E o que queda é moita cría, é
dicir, as abellas novas, a mel e o pole.

158
00:18:52,492 --> 00:18:57,312
En que continentes se observou esta mortalidade de abellas?

159
00:18:57,312 --> 00:19:01,967
O declive das poboacións de abellas
melíferas produciuse en todo o mundo.

160
00:19:01,967 --> 00:19:06,140
Moitos outros países están a informar dunha
diminución nas poboacións de abellas melíferas.

161
00:19:06,140 --> 00:19:11,519
Se isto se debe realmente ao chamado fenómeno de mortalidade das
abellas coñecido como "síndrome de colapso de

162
00:19:11,519 --> 00:19:16,437
colonias" (CCD), para o cal existe un
conxunto específico de criterios, é outra cuestión.

163
00:19:16,437 --> 00:19:24,562
E ese é un dos puntos que tentamos comprender a través da
comunicación con outras persoas doutras partes do mundo.

164
00:19:26,492 --> 00:19:32,807
Esta preocupación actual existe desde arredor de 2006,
especialmente nos Estados Unidos, onde moitos apicultores

165
00:19:32,807 --> 00:19:38,051
profesionais descubriron de súpeto que as súas
abellas, que ata un certo punto do ano estaban

166
00:19:38,051 --> 00:19:41,898
sanas, sufrían espectaculares perdas a finais do verán.

167
00:19:41,898 --> 00:19:45,961
E parecían diferentes de calquera cousa que se vira antes.

168
00:19:45,961 --> 00:19:52,844
Así que a xente achegouse ás súas
colmeas e descubriu que non quedaban abellas.

169
00:19:52,844 --> 00:19:58,327
Este tipo de mortalidade das abellas, tamén coñecida como CCD
(Síndrome de Colapso de Colonia), está a

170
00:19:58,327 --> 00:20:04,015
afectar as colonias de abellas en todo o mundo, con
algúns países que informan perdas de ata o 70%.

171
00:20:04,015 --> 00:20:06,807
Citaron diversas razóns como detonantes.

172
00:20:06,807 --> 00:20:12,124
Pero ningún deles puido explicar de xeito
conclúínte por que as abellas de súpeto deixaron

173
00:20:12,124 --> 00:20:15,430
de volver ás súas colmeas – cunha excepción:

174
00:20:15,430 --> 00:20:19,666
Trabalho de investigación
sensacional de Jochen Kuhn e o seu equipo.

175
00:20:19,666 --> 00:20:26,218
Nun experimento, o médico traballou con oito colonias de
abellas e colocou un teléfono DECT estándar en catro delas.

176
00:20:26,218 --> 00:20:32,268
Os científicos vixilaron entón se a presenza dun
teléfono DECT tiña algunha influencia no regreso das

177
00:20:32,268 --> 00:20:38,490
abellas ao seu panal. Os resultados foron asombrosos.

178
00:20:38,490 --> 00:20:46,104
As abellas volveron en número normal ás
colmeas onde non se colocaran teléfonos DECT.

179
00:20:46,104 --> 00:20:52,596
Con todo, case ningunha abella volveu ás
colmeas que contiñan un teléfono DECT.

180
00:20:52,596 --> 00:20:58,338
Non volveu nin unha soa abella a un dos
panales que contiña un teléfono DECT.

181
00:20:58,338 --> 00:21:04,975
Para comprender plenamente a importancia do experimento do Dr.
Kuhn, debemos primeiro entender como funciona un teléfono DECT.

182
00:21:04,975 --> 00:21:10,628
A razón pola que podes camiñar pola túa casa e facer chamadas co
teu teléfono DECT é que a estación base do

183
00:21:10,628 --> 00:21:16,778
teu teléfono DECT envía ondas
electromagnéticas, chamadas microondas, ao teu auricular.

184
00:21:18,545 --> 00:21:24,310
Isto é exactamente do mesmo xeito que unha antena
de telefonía móbil se comunica cun teléfono móbil.

185
00:21:28,482 --> 00:21:34,080
Un teléfono DECT é esencialmente unha versión
en miniatura dunha antena de telefonía móbil.

186
00:21:44,326 --> 00:21:49,038
Se unha abella se ve afectada polo que emana dun
teléfono DECT, sen dúbida tamén se verá afectada

187
00:21:49,038 --> 00:21:52,537
polo que emana dunha antena de telefonía móbil.

188
00:21:57,584 --> 00:22:01,416
E con 4.000 millóns de usuarios de teléfonos
móbiles en todo o mundo, de súpeto xurdiu un

189
00:22:01,416 --> 00:22:04,982
número alarmante de antenas de telefonía móbil.

190
00:22:13,220 --> 00:22:18,832
O sentido magnético de dirección da abella permítelle
orientarse empregando as liñas do campo magnético da Terra.

191
00:22:18,832 --> 00:22:24,335
Unha habilidade na que investiu millóns
de anos de desenvolvemento e afinación.

192
00:22:24,335 --> 00:22:33,444
¿Non é evidente que unha sensibilidade tan alta se vería afectada
mesmo polos máis mínimos cambios no medio electromagnético?

193
00:22:33,444 --> 00:22:39,428
Que significa, entón, este enorme cambio
que aconteceu case da noite para a mañá?

194
00:22:43,538 --> 00:22:47,913
Hai outras especies que sexan sensibles aos campos magnéticos?

195
00:22:47,913 --> 00:22:54,827
Unha sensibilidade que, en última instancia, os
fai vulnerables ás frecuencias creadas polo home?

196
00:22:54,827 --> 00:23:03,522
Por desgraza, o descubrimento dunha nova proteína chamada
criptocromo suxire que toda a vida ten un sentido magnético.

197
00:23:05,370 --> 00:23:11,589


198
00:23:13,803 --> 00:23:22,975
Foron descubertos nas plantas na década de 1990. A súa función é
absorber a luz azul, que é necesaria para regular o crecemento.

199
00:23:22,975 --> 00:23:30,217
Desde entón, foron atopados en
insectos, animais, mamíferos, humanos e aves.

200
00:23:30,217 --> 00:23:34,700
Os criptocromos son moléculas biolóxicas chamadas proteínas.

201
00:23:34,700 --> 00:23:39,078
Son producidos por algúns dos nosos xenes, chamados xenes CRY.

202
00:23:39,078 --> 00:23:50,040
E a molécula de criptocromo regula en realidade o noso
ritmo circadiano, incluída a produción de melatonina.

203
00:23:50,040 --> 00:23:57,204
Algúns dos criptocromos parecen ter a función de
absorber a luz, actuando como detectores do reloxo circadiano.

204
00:23:57,204 --> 00:24:06,222
Así que son un input para o ritmo día-noite que moitas
especies parecen ter, tanto as plantas como os animais.

205
00:24:11,176 --> 00:24:18,630
Pero en 2000, Thorsten Ritz revelou un papel
aínda máis sorprendente para o criptocromo.

206
00:24:18,630 --> 00:24:24,509
Nunha serie de experimentos con petirrois, demostrou que o seu
sentido da dirección non se basea só no

207
00:24:24,509 --> 00:24:30,708
magnetismo, senón que provén directamente das
células de criptocromo situadas detrás do ollo.

208
00:24:30,708 --> 00:24:37,135
Creo que as publicacións de Ritz
representan unha daquelas fitas na ciencia.

209
00:24:37,135 --> 00:24:44,775
Porque suxire que esta molécula de criptocromo – lembra, é
responsable de influír e controlar os ritmos

210
00:24:44,775 --> 00:24:53,731
circadianos – e é precisamente esta molécula a que
lles dá ás aves unha brúxula, unha brúxula magnética.

211
00:24:53,731 --> 00:24:57,964
Os paxaros ven literalmente os campos
magnéticos da Terra, quizais como unha mancha

212
00:24:57,964 --> 00:25:01,513
brillante ou escura superposta ao seu campo de visión.

213
00:25:01,513 --> 00:25:10,669
E cando moven a cabeza ou o corpo, o punto ou marca móvese con
eles – similar a un display de visión frontal dun piloto de caza.

214
00:25:10,669 --> 00:25:18,729
Teñen esa cousa que ven, que lles
permite orientarse mentres voan.

215
00:25:20,401 --> 00:25:26,751
A forma en que o probou foi expoñer os paxaros
a campos de alta frecuencia para ver se isto

216
00:25:26,751 --> 00:25:30,565
realmente interferiría no seu compás magnético.

217
00:25:30,565 --> 00:25:36,162
Resultou que non só o campo de alta frecuencia
realmente interrompía a migración dos petirrois, senón que

218
00:25:36,162 --> 00:25:39,330
isto tamén sucedía con intensidades de campo moi baixas.

219
00:25:39,330 --> 00:25:48,083
É realmente importante e moi interesante que mesmo campos de
alta frecuencia moi débiles afectasen o compás dos petirrois.

220
00:25:52,465 --> 00:25:59,101
Os experimentos de Ritz amosaron claramente que a célula de
criptocromo, que se utiliza para a navegación, está gravemente

221
00:25:59,101 --> 00:26:03,779
afectada polas frecuencias artificiais –
incluso aquelas que están moi por debaixo das

222
00:26:03,779 --> 00:26:08,415
consideradas seguras pola autoridade reguladora ICNIRP.

223
00:26:08,415 --> 00:26:17,172
Todos os estudos sobre navegación animal, en cucarachas, frincos
zebra, galiñas, petirros – en todos eles comprobouse que o seu

224
00:26:17,172 --> 00:26:26,407
compás magnético se viu alterado por campos de alta frecuencia
moi por debaixo dos límites especificados pola ICNIRP.

225
00:26:26,407 --> 00:26:30,493
Traballo con aves, concretamente con aves e insectos.

226
00:26:30,493 --> 00:26:40,665
Demostrei que son sensibles a campos moi por debaixo dos
niveis da ICNIRP que se din seguros para nós, os humanos.

227
00:26:40,665 --> 00:26:46,881
Se observas estes valores, aos que as investigacións demostran
que os animais reaccionan con sensibilidade, hai unha moi boa

228
00:26:46,881 --> 00:26:52,296
literatura ao respecto que amosa que estes valores son
significativamente máis baixos que os valores aos que

229
00:26:52,296 --> 00:26:57,490
nos permiten estar expostos e, en consecuencia, aos
que tamén están expostos os animais no medio ambiente.

230
00:26:57,490 --> 00:27:03,309
Hai motivos científicos moi sólidos para crer
que os campos magnéticos, campos magnéticos

231
00:27:03,309 --> 00:27:08,340
artificiais, destruirán o hábitat de varias especies.

232
00:27:13,068 --> 00:27:20,587


233
00:27:20,587 --> 00:27:24,365


234
00:27:24,365 --> 00:27:27,083


235
00:27:27,083 --> 00:27:29,750


236
00:27:29,750 --> 00:27:32,413


237
00:27:32,413 --> 00:27:35,362


238
00:27:35,362 --> 00:27:38,038


239
00:27:38,038 --> 00:27:41,473


240
00:27:41,473 --> 00:27:44,359


241
00:27:44,359 --> 00:27:47,717


242
00:27:47,717 --> 00:27:51,071


243
00:27:51,071 --> 00:27:53,955


244
00:27:53,955 --> 00:27:57,249


245
00:27:57,249 --> 00:28:02,028


246
00:28:02,028 --> 00:28:05,791


247
00:28:05,791 --> 00:28:11,186


248
00:28:18,519 --> 00:28:22,836
Canto cambiou o noso medio ambiente como
resultado dos campos electromagnéticos?

249
00:28:22,836 --> 00:28:27,460
Nos últimos 25 anos cambiou ata o punto de non recoñecerse...

250
00:28:27,460 --> 00:28:33,055
É millóns de veces maior en termos de enerxía electromagnética.

251
00:28:33,055 --> 00:28:41,594
O antigo Consello Nacional de Protección Radiolóxica dixo nun dos
seus documentos que estima que o contorno de radiación – se

252
00:28:41,594 --> 00:28:50,049
queres chamalo así – aumentou moitos millóns de veces en
comparación con como era hai 50 anos – moitos millóns de veces.

253
00:28:50,049 --> 00:28:55,928
É un cambio enorme no medio ambiente da Terra e
inunda por completo todos estes sinais naturais,

254
00:28:55,928 --> 00:29:00,046
incluíndo as ondas Schumann coas que evolucionamos.

255
00:29:00,046 --> 00:29:04,030


256
00:29:04,030 --> 00:29:10,150
"A contaminación electromagnética dos teléfonos móbiles
obrigounos a realizar as nosas medicións no mar." Cita do Dr.

257
00:29:10,150 --> 00:29:17,464
Unha das razóns polas que os criptocromos son moi interesantes,
particularmente en relación co feito de que os humanos detectan

258
00:29:17,464 --> 00:29:24,433
campos magnéticos, é que hai un estudo recente do Dr. Foley e
colegas que amosa que se introduces criptocromos humanos en

259
00:29:24,433 --> 00:29:32,787
moscas da froita, estas móscas convértense en sensibles
magnéticamente debido á presenza destes criptocromos humanos.

260
00:29:42,256 --> 00:29:50,600
Isto en realidade amosa que os criptocromos humanos son
sensibles aos campos magnéticos, que detectan campos magnéticos.

261
00:29:55,865 --> 00:30:01,585
O descubrimento da célula do criptocromo suscitou un
renovado interese no sentido magnético humano, un

262
00:30:01,585 --> 00:30:06,506
sentido que Robin Baker (biólogo) predixo hai 40 anos.

263
00:30:06,506 --> 00:30:13,670
Isto non é un voo cego científico. É un experimento
para descubrir se os nenos teñen sentido da dirección.

264
00:30:13,670 --> 00:30:18,529
Coas vendas nos ollos e protectores auditivos, o
suxeito de proba xírase nunha cadeira especial ata

265
00:30:18,529 --> 00:30:21,498
que xa non sabe cara a que dirección está orientado.

266
00:30:21,498 --> 00:30:26,800
A cadeira detense e o suxeito de proba adiviña se está
orientado cara ao leste, ao oeste, ao norte ou ao sur.

267
00:30:26,800 --> 00:30:29,983
A suposición está rexistrada nun pequeno ordenador.

268
00:30:29,983 --> 00:30:35,295
Se os nenos non tivesen sentido de dirección, as
súas suposicións serían aleatorias. Pero non o son.

269
00:30:35,295 --> 00:30:38,848
Os nenos de dez ou once anos poden adiviñar bastante ben.

270
00:30:38,848 --> 00:30:44,865
Parece que teñen un auténtico sentido da
dirección. E parece ser un sentido magnético.

271
00:30:44,865 --> 00:30:52,811
Cando os científicos lle apegan un imán á cabeza dos suxeitos,
iso altera significativamente o seu sentido da dirección.

272
00:30:52,811 --> 00:30:57,166
Representa un enorme paso adiante en termos de comprensión.

273
00:30:57,166 --> 00:31:04,575
E, por suposto, xorde todo tipo de preguntas, como se os
humanos poden realmente navegar empregando o campo magnético da

274
00:31:04,575 --> 00:31:08,830
Terra, e se hoxe non o fan, quizais o fixeron hai miles de anos?

275
00:31:08,830 --> 00:31:14,751
Por suposto, isto tamén suscita a pregunta de se pode haber un
proceso polo cal os campos magnéticos se

276
00:31:14,751 --> 00:31:20,392
detectan realmente no corpo humano, o que
conduce a esta perturbación dos ritmos circadianos.

277
00:31:20,392 --> 00:31:26,109
O que explicaría todos os efectos negativos para a
saúde que vemos con tanta frecuencia nos estudos

278
00:31:26,109 --> 00:31:32,181
epidemiolóxicos sobre a saúde e os campos magnéticos.

279
00:31:32,181 --> 00:31:40,180
Se os humanos teñen a capacidade de percibir campos magnéticos,
se teñen a mesma capacidade que as abellas, as aves

280
00:31:40,180 --> 00:31:49,072
e as bolboretas, iso significa que somos tan
susceptibles ás frecuencias creadas polo home como elas?

281
00:31:49,072 --> 00:31:56,017
As modificacións no noso medio ambiente
afectaranos do mesmo xeito que o afectan a el?

282
00:32:03,989 --> 00:32:07,595
Como describirías a electrosensibilidade?

283
00:32:10,283 --> 00:32:17,787
A electrosensibilidade é cando as persoas comezan a reaccionar, os
seus corpos comezan a reaccionar aos campos electromagnéticos.

284
00:32:17,787 --> 00:32:22,264
En xeral, os campos
electromagnéticos aos que reaccionan son sen fíos.

285
00:32:22,264 --> 00:32:32,514
Entón é comunicación sen fíos: Wi-Fi, teléfonos sen fíos,
teléfonos DECT, teléfonos móbiles e antenas de telefonía móbil.

286
00:32:32,514 --> 00:32:38,631
Todos envían sinais que os nosos
corpos nunca experimentaron antes.

287
00:32:42,271 --> 00:32:49,924
E cando comeza a afectar ás persoas – cando
comezou a afectarme a min – normalmente é na

288
00:32:49,924 --> 00:32:54,881
cabeza primeiro: comezas a sentir dor de cabeza.

289
00:32:54,881 --> 00:33:00,548
Dubido en dicir dor de cabeza, porque é unha
dor na túa cabeza que non se pode comparar

290
00:33:00,548 --> 00:33:04,561
con ningunha dor de cabeza que xamais tiveses.

291
00:33:06,608 --> 00:33:13,492
A maioría das persoas queixan síntomas como arritmia
cardíaca, insomnio, dores de cabeza, trastornos visuais,

292
00:33:13,492 --> 00:33:18,264
vertixe, varios tipos de trastornos sensoriais ou neuroses.

293
00:33:18,264 --> 00:33:24,777
Describen que experimentan sensacións inusuais nos seus corpos.

294
00:33:27,941 --> 00:33:35,490
De feito, tamén pode afectar o sistema endocrino e a
función tiroidea. A lista é realmente interminable.

295
00:33:35,490 --> 00:33:43,366
No meu caso particular, e isto non é o caso de todos, se non me
afasto dese ambiente, comezo a ter unha dor

296
00:33:43,366 --> 00:33:51,580
bastante intensa no estómago – e iso significa que
xa é demasiado tarde, estou a sangrar por dentro.

297
00:33:53,256 --> 00:33:59,089
Creo que os síntomas son tan variados e as asociacións que
a xente fai son moi difíciles de aceptar se non tes

298
00:33:59,089 --> 00:34:02,986
coñecementos sobre o tema, o que a maioría dos médicos non ten.

299
00:34:02,986 --> 00:34:07,546
E iso non é culpa deles. Non estamos
formados para recoñecer esta condición.

300
00:34:07,546 --> 00:34:14,659
É moi novedoso, e a nosa comprensión aínda está
completamente inmadura nesta fase, con tan só os primeiros pasos

301
00:34:14,659 --> 00:34:19,779
para desentrañar e comprender plenamente esta condición.

302
00:34:22,120 --> 00:34:29,979
Como moitas persoas que padecen electrosensibilidade,
Brian viu-se obrigado a facer cambios radicais na súa casa.

303
00:34:29,979 --> 00:34:39,358
Estas dúas habitacións estaban
completamente blindadas con lámina metálica.

304
00:34:39,358 --> 00:34:47,559
Esta sala e o dormitorio son, polo tanto, gaiolas de Faraday.

305
00:34:47,559 --> 00:34:57,382
E se realmente comprobas os campos electromagnéticos ou as
microondas – e este dispositivo simplemente converte as

306
00:34:57,382 --> 00:35:05,309
microondas en sinais sonoros – entón
comprobarás que a antena de alí, que está a unhas medio

307
00:35:05,309 --> 00:35:10,716
milla de distancia, non me causa ningún problema.

308
00:35:10,716 --> 00:35:16,234
Ao blindar a sala, instalei vidros de fiestra
recubertos de metal, o que me permite

309
00:35:16,234 --> 00:35:22,640
eliminar a maior parte dos campos electromagnéticos.

310
00:35:22,640 --> 00:35:30,286
Os aspectos dun organismo que lle permiten detectar e
responder aos campos electromagnéticos – pódese dicir

311
00:35:30,286 --> 00:35:34,746
que estas palabras se empregan en diferentes contextos.

312
00:35:34,746 --> 00:35:41,889
E se o descompoñes en "electro sensible", poderías
dicir que isto é en realidade unha resposta á propia vida.

313
00:35:41,889 --> 00:35:49,806
Por exemplo, cando examinamos un organismo para determinar se hai
vida, en realidade estamos buscando a presenza

314
00:35:49,806 --> 00:35:56,998
de electricidade – por exemplo, co
electrocardiograma , o ECG, e co electroencefalograma, o EEG.

315
00:35:56,998 --> 00:36:03,053
O que estamos a investigar aquí é a presenza de
electricidade nestes órganos diana, o cerebro e o corazón.

316
00:36:03,053 --> 00:36:06,791
E cando vemos iso, é un sinal de que a vida está presente.

317
00:36:06,791 --> 00:36:11,611
Nun certo sentido, os campos electromagnéticos
forman parte da propia vida a nivel celular.

318
00:36:11,611 --> 00:36:15,654
Pódese dicir que toda a vida é electrosensible.

319
00:36:18,019 --> 00:36:24,228
Desesperados por convencer á xente de que a electrosensibilidade
realmente existe, Brian e varios outros afectados

320
00:36:24,228 --> 00:36:28,889
inscribíronse nun experimento pioneiro na Universidade de Essex.

321
00:36:28,889 --> 00:36:35,537
O experimento levado a cabo por Elaine Fox
foi, tristemente, o último traballo sobre o tema.

322
00:36:39,673 --> 00:36:42,475
Tes que entrar nunha sala blindada.

323
00:36:42,475 --> 00:36:49,776
Entiras alí por un tempo relativamente curto e o mástil está aceso
durante 10 minutos, apagado durante 10 minutos e logo de novo

324
00:36:49,776 --> 00:36:54,532
aceso durante 10 minutos – e entón podes ver se o notas ou non.

325
00:36:54,532 --> 00:37:02,486
Entrei na habitación e díxenlles que non
podería dicir se o mástil estaba aceso ou apagado.

326
00:37:02,486 --> 00:37:07,138
Por que é iso? Porque a súa comprensión
de como responder a iso está equivocada.

327
00:37:07,138 --> 00:37:14,286
Para a maioría das persoas, non é que
enchas o mástil e eles digan: "Oh, sinto iso."

328
00:37:16,828 --> 00:37:22,191
E entón baixan o mástil e a persoa di: Ah,
agora síntome ben de novo. Non funciona así.

329
00:37:22,191 --> 00:37:28,454
Sufro de febre do feno e, cando entro nun
campo coma este, tarda un pouco en facerse notar.

330
00:37:28,454 --> 00:37:32,559
Pero leva moito tempo antes de que deixe de
sentilo, antes de que deixe de verse afectado por iso.

331
00:37:32,559 --> 00:37:37,034
Pode que me afasten do campo de feno,
pero aínda sentirei algo pasadas 24 horas.

332
00:37:37,034 --> 00:37:41,683
A electrosensibilidade maniféstase na maioría
das persoas máis ou menos do seguinte xeito.

333
00:37:41,683 --> 00:37:47,009
A forma en que o equipo montara o experimento facía
que fose case imposible para Brian e os demais

334
00:37:47,009 --> 00:37:50,520
voluntarios demostrar que sufrían de electrosensibilidade.

335
00:37:50,520 --> 00:37:56,946
Non parecía importar, xa que o equipo decidira
inexplicablemente rexeitar calquera tipo de revisión.

336
00:37:56,946 --> 00:38:00,809
Por unha banda, parece que as
persoas son sensibles a diferentes cousas.

337
00:38:00,809 --> 00:38:07,166
Son sensible aos teléfonos móbiles 3G, por exemplo aos teléfonos
móbiles GSM. Hai diferenzas en como funciona a modulación.

338
00:38:07,166 --> 00:38:14,423
Non teño nin idea de se teñen razón ao dicir que son sensibles,
pero se tes un caso, entón ten sentido expoñer ás persoas

339
00:38:14,423 --> 00:38:18,499
do teu estudo precisamente ao sinal ao que din que reaccionan.

340
00:38:18,499 --> 00:38:24,022
Se, por exemplo, tes alguén que sempre é sensible ao Wi-Fi pero
non aos teléfonos móbiles – se é que existe

341
00:38:24,022 --> 00:38:28,304
tal persoa – entón é mellor asegurarse de que
o que recibe é Wi-Fi e non teléfonos móbiles.

342
00:38:28,304 --> 00:38:31,689
Ao fin e ao cabo, queres demostrar que responden ao que afirman.

343
00:38:31,689 --> 00:38:34,773
E non se fixeron aquí ningunha destas clases de distincións.

344
00:38:34,773 --> 00:38:41,425
En realidade, se afirmabas ser
electro-sensible a algo, entón estabas implicado.

345
00:38:41,425 --> 00:38:48,860
Unha das razóns polas que pensei que era moi
importante foi que estaba a axudar a persoas electrosensibles.

346
00:38:48,860 --> 00:38:56,590
E uns meses antes, de feito, eu visitara unha muller – que se
consideraba electrosensible – e eu estaba alí simplemente

347
00:38:56,590 --> 00:39:03,871
para tentar axudala; para explicar que é a electrosensibilidade
e que podería estar a causar o seu problema.

348
00:39:03,871 --> 00:39:08,599
Para facer breve a historia, quedou claro que esta
muller tiña un problema, pero non era

349
00:39:08,599 --> 00:39:12,545
electrosensible. Ela definitivamente non era electrosensible.

350
00:39:12,545 --> 00:39:22,014
Pero durante a nosa conversa decateime de que ela se anotara
nos estudos de Essex para descubrir se era electrosensible.

351
00:39:22,014 --> 00:39:26,927
O meu corazón case se detivo. Aquí hai
alguén que non é electrosensible, e esa

352
00:39:26,927 --> 00:39:29,411
persoa matriculouse na Universidade de Essex.

353
00:39:29,411 --> 00:39:32,919
E Essex dime que non teñen ningún procedemento de proba!

354
00:39:32,919 --> 00:39:38,716
O que en realidade descubriron – e isto baséase no texto
do propio ensaio – resumireino coas miñas propias palabras.

355
00:39:38,716 --> 00:39:45,270
Indícase que, dado o nivel de resposta que esperan,
necesitarían uns 132 participantes no seu estudo para

356
00:39:45,270 --> 00:39:49,016
demostrar un efecto estatisticamente significativo.

357
00:39:49,016 --> 00:39:55,116
Con tanta xente na poboación, necesitarían moitos datos
para os seus estudos de investigación co fin de concluír

358
00:39:55,116 --> 00:39:58,632
que este grupo é claramente máis sensible que aquel grupo.

359
00:39:58,632 --> 00:40:05,140
Isto significou que, desde o principio, só tiñan acceso a un
terzo dos datos que esperaban poder atopar para descubrir algo.

360
00:40:05,140 --> 00:40:09,233
O resultado foi que identificaron un risco
estatisticamente significativo que, de todos

361
00:40:09,233 --> 00:40:11,733
os xeitos, xa era evidente nas estatísticas.

362
00:40:11,733 --> 00:40:17,522
Para todas as persoas que dixeron que eran sensibles, isto
tamén foi evidente cunha significación de aproximadamente o 90%.

363
00:40:17,522 --> 00:40:23,860
Entón, o limiar no que un artigo científico recoñece
algo como estatisticamente significativo é do 95%.

364
00:40:23,860 --> 00:40:30,314
Se non se alcanza este nivel de certeza, non se considera un
evento estatístico. Podería ser coincidencia, sorte ou algo máis.

365
00:40:30,314 --> 00:40:36,342
Estaban un 90% seguros de que o risco aumentaría, e, por
suposto, queda por debaixo do límite máxico a partir do cal se

366
00:40:36,342 --> 00:40:39,384
considera un acontecemento estatisticamente significativo.

367
00:40:39,384 --> 00:40:47,862
E así descartouse coas palabras: «Isto demostra que a
xente non é sensible.» Pero iso non era en absoluto o punto.

368
00:40:47,862 --> 00:40:52,753
A exposición constante aos mastros deixou a
súa marca en varios dos suxeitos de proba.

369
00:40:52,753 --> 00:40:57,680
Algúns enfermaron tanto que tiveron que retirarse do experimento.

370
00:40:57,680 --> 00:41:05,039
Brian continuou a sentir as consecuencias do
experimento moito despois de que deixara Essex.

371
00:41:05,039 --> 00:41:12,758
Fixen a miña primeira colonoscopia hai sete anos, a
segunda hai catro anos e a terceira hai aproximadamente un ano.

372
00:41:12,758 --> 00:41:19,634
Estou ben. Estou ben. Si, acertaches: teño cancro de colon.

373
00:41:22,700 --> 00:41:29,457
Entón, desde a primeira vez que sangrei ata o momento en
que me quitaron o intestino, foron exactamente sete anos.

374
00:41:29,457 --> 00:41:35,724
Cando preguntei ao médico canto tempo tarda este
cancro en desenvolverse, el respondeu: "Sete anos."

375
00:41:35,724 --> 00:41:42,234
Así que podes rastrexar practicamente todo o tempo que
estiven en Essex, e houbo unha ocasión anterior na que

376
00:41:42,234 --> 00:41:47,198
tiven sangrado, o sangrado que iniciou o cancro de colon.

377
00:41:51,159 --> 00:41:57,234
Como se pode presentar un experimento tan mal
feito como unha "investigación autorizada"?

378
00:41:57,234 --> 00:42:04,553
Por que un equipo tan experimentado cometería
erros tan fundamentais e evidentes no seu traballo?

379
00:42:04,553 --> 00:42:09,665
Podería ter algo que ver con aqueles
que proporcionaron a financiación?

380
00:42:11,518 --> 00:42:19,440
O experimento Essex é un dos
experimentos dunha serie financiada polo MTHR.

381
00:42:19,440 --> 00:42:26,055
Esta empresa é operada e financiada pola
propia industria dos teléfonos móbiles.

382
00:42:26,055 --> 00:42:30,748
Pode dicirmo que é o MTHR e como se financia?

383
00:42:30,748 --> 00:42:38,969
Si, o programa MTHR está financiado conxuntamente polo goberno
británico e pola industria da telefonía móbil e serve

384
00:42:38,969 --> 00:42:49,405
para investigar posibles efectos prexudiciais para
a saúde asociados á tecnoloxía dos teléfonos móbiles.

385
00:42:49,405 --> 00:42:54,373
O noso tema, quen financia a
investigación científica, é un tema sensible.

386
00:42:54,373 --> 00:43:00,405
Coñezo a moitos científicos coma min que,
cando reciben un novo estudo para ler, primeiro

387
00:43:00,405 --> 00:43:06,060
van á última páxina para ver quen o financiou.

388
00:43:06,060 --> 00:43:10,520
Cree que podería haber un conflito de intereses en
relación coa financiación da industria do teléfono

389
00:43:10,520 --> 00:43:14,080
móbil cando se trata de investigar os efectos nocivos?

390
00:43:14,080 --> 00:43:19,577
Pois, por suposto, hai conflitos de interese
potenciais, e por iso un programa de investigación

391
00:43:19,577 --> 00:43:24,169
deste tipo debe ser xestionado coidadosamente.

392
00:43:24,169 --> 00:43:30,758
Traballei extensamente coa industria das telecomunicacións
porque organizo o traballo de comunicacións como representante

393
00:43:30,758 --> 00:43:34,220
aquí, así que levo moito tempo falando con estas persoas.

394
00:43:34,220 --> 00:43:40,685
Creo que lles gustaría ser obxectivos, pero están impulsados
principalmente polo beneficio, especialmente nun mercado no que

395
00:43:40,685 --> 00:43:47,680
compiten entre si pola cota de mercado, e así poden financiar
investigación, pero son moi semellantes á industria farmacéutica.

396
00:43:47,680 --> 00:43:52,281
Está claro que contratan persoas que xa están do seu lado.

397
00:43:52,281 --> 00:43:55,359
Os científicos non son estrelas do pop; non gañan moito diñeiro.

398
00:43:55,359 --> 00:43:59,941
Teñen casas que financiar, teñen familias ás que coidar.

399
00:43:59,941 --> 00:44:03,991
Quen podería culpalos se chegan ás conclusións equivocadas?

400
00:44:03,991 --> 00:44:09,603
Non atoparás outro traballo, polo menos non alí.

401
00:44:09,603 --> 00:44:16,897
Hai presións psicolóxicas, mesmo sen presión real,
que poden ou non estar presentes en casos individuais.

402
00:44:16,897 --> 00:44:24,749
Pero a presión psicolóxica de conformarse e de agradar á
organización que os financia sen dúbida xoga un papel.

403
00:44:24,749 --> 00:44:26,249
Sentes obrigado?

404
00:44:26,249 --> 00:44:30,547
Si, un sente obrigado. Un sente obrigado.

405
00:44:30,547 --> 00:44:40,532
Hai estatísticas realmente sólidas que amosan que, cando se trata
dos efectos dos campos electromagnéticos, os estudos financiados

406
00:44:40,532 --> 00:44:47,444
polas empresas de servizos públicos, é dicir,
pola industria eléctrica, pola radio ou pola

407
00:44:47,444 --> 00:44:52,043
industria do teléfono móbil, están financiados por elas.

408
00:44:52,043 --> 00:44:55,451
Estes estudos tenden a ser significativamente negativos.

409
00:44:55,451 --> 00:45:02,131
Estudos financiados de xeito independente dentro das universidades
e así por diante, por outra banda, adoitan non selo.

410
00:45:03,819 --> 00:45:07,409
É un campo de investigación desafiante.

411
00:45:07,409 --> 00:45:14,274
Non é doado realizar estudos deste tipo e, debido ás
limitacións da investigación con suxeitos humanos,

412
00:45:14,274 --> 00:45:17,908
nunca haberá un contorno de investigación perfecto.

413
00:45:17,908 --> 00:45:21,408
Sempre haberá restricións.

414
00:45:26,367 --> 00:45:30,898
É esta unha enfermidade real? Si, absolutamente, o é.

415
00:45:30,898 --> 00:45:37,518
Actualmente, a OMS di que isto é real e que
os síntomas poden ser graves e debilitantes.

416
00:45:37,518 --> 00:45:42,701
As cifras relativas á
electrohipersensibilidade sitúanse arredor do 2–3%.

417
00:45:42,701 --> 00:45:47,272
Estas son persoas cuxas vidas están
gravemente afectadas por esta condición.

418
00:45:47,272 --> 00:45:52,740
Pero como mencionei antes, o 100 % das
persoas responden a iso a nivel celular.

419
00:45:52,740 --> 00:45:57,373
Isto significa que as consecuencias para o sistema
sanitario poden ser potencialmente enormes se isto non

420
00:45:57,373 --> 00:45:59,736
se toma con suficiente seriedade ou non se recoñece.

421
00:45:59,736 --> 00:46:07,473
E o número de persoas con electrosensibilidade leve ou moderada
é probablemente moito máis alto do que asumíamos anteriormente.

422
00:46:09,749 --> 00:46:21,754


423
00:46:21,754 --> 00:46:25,144
Que significa iso para nós?

424
00:46:25,144 --> 00:46:33,823
Refírese a unha gravación en casete dunha conexión experimental
entre un teléfono estándar e un dispositivo móbil único.

425
00:46:33,823 --> 00:46:37,627
Un ton de marcación – e iso é todo un logro!

426
00:46:37,627 --> 00:46:43,873
Porque unha cousa é transmitir unha conversa, pero outra
moi diferente é transmitir información dixital precisa.

427
00:46:43,873 --> 00:46:48,076
Agora vén un número de marcación directa para o
instituto de investigación en Chelmsford

428
00:46:48,076 --> 00:46:51,750
(Essex, Inglaterra), que perfeccionou esta tecnoloxía.

429
00:46:51,750 --> 00:46:54,604
Liz Charnock debería estar no outro extremo.

430
00:46:54,604 --> 00:47:01,392
Coa introdución dos teléfonos móbiles na década dos
oitenta, foi necesario unha rede de antenas para eles.

431
00:47:01,392 --> 00:47:07,845
Desde entón, as empresas de telecomunicacións
erixiron máis de 5 millóns de mástiles en todo o mundo.

432
00:47:07,845 --> 00:47:13,713
Orgulhosos de encher o aire con frecuencias de
microondas, non realizaron nin un só estudo para

433
00:47:13,713 --> 00:47:18,605
garantir que non habería danos a longo prazo para a saúde.

434
00:47:18,605 --> 00:47:23,096
Foron construídos sen antes asegurarse de que eran seguros.

435
00:47:23,096 --> 00:47:25,615
Grazas pola túa axuda.

436
00:47:42,930 --> 00:47:44,719
Moi desagradable, non si?

437
00:47:44,719 --> 00:47:48,388
Si, e tamén está constantemente
aí; algo que destaca é que non para.

438
00:47:48,388 --> 00:47:54,294
Está constantemente emitindo radiación – provén das
antenas – se podes ver as antenas, estás exposto a ela.

439
00:47:54,294 --> 00:47:59,396
Para ser sincero, aínda que non o sexa, aínda estás exposto
a iso a esta distancia, xa que penetra en muros de formigón e

440
00:47:59,396 --> 00:48:02,051
noutras cousas. Está un pouco amortecido, pero só un pouco.

441
00:48:02,051 --> 00:48:07,012
A 200 ou 300 metros do mástil, estás constantemente exposto a el.

442
00:48:07,012 --> 00:48:11,720
Cando o escoitas, todo cambia. Si. Que pasaría se puideses velo?

443
00:48:16,285 --> 00:48:19,920
Sería coma ver smog todos os días.

444
00:48:31,707 --> 00:48:38,017
Cun smog de frecuencias artificiais que nos rodea
constantemente e sen comprobar a súa seguridade, é de

445
00:48:38,017 --> 00:48:43,688
estrañar que o corpo humano comece a reaccionar a elas?

446
00:48:43,688 --> 00:48:47,891
Foi hai uns 10 anos. Eu tiña uns 30 anos.

447
00:48:47,891 --> 00:48:53,300
Ata agora non hai cancro de mama na miña
familia. Levaba un estilo de vida moi saudable.

448
00:48:53,300 --> 00:48:59,511
Vivín xunto a un poste de teléfono
durante moitos anos, sete anos nese momento.

449
00:48:59,511 --> 00:49:02,628
El estaba de pé a cen metros da miña casa.

450
00:49:02,628 --> 00:49:08,573
Durante anos tiven síntomas que non estaban
asociados cos mástiles, porque naquela época

451
00:49:08,573 --> 00:49:13,019
non sabía nada sobre a electrosensibilidade.

452
00:49:13,019 --> 00:49:20,472
Tiña vertixe, problemas para durmir, dores de cabeza,
dores punzantes na cabeza e ía con frecuencia ao médico.

453
00:49:20,472 --> 00:49:26,773
Díxeronme que era estrés ou un virus. E
entón, do nada, diagnosticáronme un cancro

454
00:49:26,773 --> 00:49:32,793
de mama. Foi o maior choque da miña vida.

455
00:49:32,793 --> 00:49:41,432
Ao principio pensei que simplemente tiña mala
sorte, que era culpa miña. Logo comezou o tratamento.

456
00:49:41,432 --> 00:49:47,300
E atopeime con algúns veciños alí no
hospital – vivía nunha aldea moi pequena.

457
00:49:47,300 --> 00:49:53,979
E tamén coñecín a estas veciñas, mulleres novas –
eu era a máis nova, nos meus trinta anos, as outras

458
00:49:53,979 --> 00:49:57,915
estaban nos corenta ou a principios dos cincuenta.

459
00:49:57,915 --> 00:50:06,836
Cinco de nós estabamos alí, todas ao mesmo tempo nun
período de seis meses, co mesmo diagnóstico de cancro de mama.

460
00:50:06,836 --> 00:50:10,975
Só había 18 casas na nosa aldea, que estaban
situadas arredor da antena de telefonía móbil.

461
00:50:10,975 --> 00:50:16,249
Así que Eileen decidiu iniciar unha enquisa para ver
se outros tamén sufrían de enfermidades repentinas.

462
00:50:16,249 --> 00:50:23,164
O resultado fíxonos estremecer. Moita xente
informou dos mesmos síntomas que eu sufrira

463
00:50:23,164 --> 00:50:26,235
durante anos. As dores de cabeza, as vertixes.

464
00:50:26,235 --> 00:50:31,619
Pero tamén había outras mozas na aldea que tiñan
problemas de fertilidade e lesións cervicais precancerosas

465
00:50:31,619 --> 00:50:34,814
– ou unha muller que tiña bultos de cancro de mama.

466
00:50:34,814 --> 00:50:39,095
E había outros tipos de cancro na zona.

467
00:50:39,095 --> 00:50:46,744
Un veciño, que só tiña 51 anos, desenvolveu a
enfermidade das neuronas motoras e, tristemente,

468
00:50:46,744 --> 00:50:51,930
faleceu. Para ser sincero: unha terrible afección.

469
00:50:56,289 --> 00:51:00,851
Afectou a 77 persoas destas casas.

470
00:51:05,143 --> 00:51:12,840
Si, estímase que o 70 % das persoas que experimentaron
efectos biolóxicos ao longo dos anos – problemas de

471
00:51:12,840 --> 00:51:16,993
sono, erupcións cutáneas, bultos no peito ou cancro.

472
00:51:16,993 --> 00:51:22,415
Si, tivo un gran impacto na xente desta aldea.

473
00:51:22,415 --> 00:51:26,399
Creo que é un problema global masivo.

474
00:51:26,399 --> 00:51:31,237
Desde entón descubrimos que non somos o único grupo de
casos de cancro arredor dunha antena de telefonía móbil.

475
00:51:31,237 --> 00:51:33,862
Hai moitos clusters de cancro preto dos pilóns.

476
00:51:33,862 --> 00:51:40,017
Traballamos cun científico no lugar, onde examinamos
outros mástiles que levaban moito tempo erguidos noutras zonas.

477
00:51:40,017 --> 00:51:45,699
E realizamos outras enquisas e tamén
atopamos unha alta incidencia de cancro.

478
00:51:53,076 --> 00:51:59,850
Con tantos teléfonos móbiles e antenas e unha industria do móbil
valorada en billóns, agardaríase que se tivese creado unha

479
00:51:59,850 --> 00:52:04,603
axencia gubernamental estrita, unha autoridade
que asegure que a industria das telecomunicacións

480
00:52:04,603 --> 00:52:09,341
está do lado seguro no que respecta á transmisión.

481
00:52:09,341 --> 00:52:14,928
Alguén que establece límites estritos que
protexen á poboación – alguén que garante que aquilo ao

482
00:52:14,928 --> 00:52:19,748
que estamos expostos sexa completamente seguro.

483
00:52:19,748 --> 00:52:27,716
Por desgraza, nada diso existe. O que temos é a ICNIRP.

484
00:52:27,716 --> 00:52:33,093
ICNIRP foi establecida en Europa hai uns 20
anos para estudar a radiación non ionizante.

485
00:52:33,093 --> 00:52:39,250
É o Comité Internacional para a Protección fronte á
Radiación Non Ionizante, e a súa tarefa é revisar

486
00:52:39,250 --> 00:52:42,660
toda a literatura publicada e, esencialmente, resumila:

487
00:52:42,660 --> 00:52:45,957
Iso é o que a ciencia di de forma definitiva.

488
00:52:45,957 --> 00:52:52,608
Non podes entrar por votación. Invítanche a
unirte se es unha das persoas preferidas.

489
00:52:52,608 --> 00:52:58,133
Entón, sempre está determinado pola
industria, porque alí radican as raíces.

490
00:52:58,133 --> 00:53:05,704
Entón, temos un punto de referencia que estableceron, que foi
adoptado pola maioría dos países europeos, e é algo que recomenda

491
00:53:05,704 --> 00:53:09,568
a propia Comisión Europea, incluído o panel de expertos.

492
00:53:09,568 --> 00:53:14,215
Con todo, estas directrices baséanse en métodos de
construción que sabemos que teñen unha relación

493
00:53:14,215 --> 00:53:16,568
de causa e efecto coa radiación de alta frecuencia.

494
00:53:16,568 --> 00:53:22,439
O único escenario que existe actualmente en relación coa enerxía
que nos rodea a esa frecuencia, como a radiación dos teléfonos

495
00:53:22,439 --> 00:53:27,478
móbiles, das antenas de telefonía móbil e dos teléfonos sen fíos
– é dicir, todos os diversos dispositivos de

496
00:53:27,478 --> 00:53:32,473
comunicación que empregamos a diario – é o mesmo co
que estamos familiarizados nos fornos microondas.

497
00:53:32,473 --> 00:53:38,259
Se empregamos enerxía abondo e a concentramos nunha zona
suficientemente pequena, entón quentamos o tecido,

498
00:53:38,259 --> 00:53:43,181
quentamos todo aquilo que conteña unha certa cantidade de auga.

499
00:53:43,181 --> 00:53:50,682
Ningunha das directrices actuais ten nada que ver con danos
crónicos á saúde ou con cancro. Nin unha soa delas, nin unha soa.

500
00:53:50,682 --> 00:53:54,421
Todos están deseñados para producir efectos de
calor ou efectos inmediatos, como formigueo na pel ou

501
00:53:54,421 --> 00:53:56,686
movemento involuntario das cellas ou algo similar.

502
00:53:56,686 --> 00:54:00,809
Ninguén pode determinar o dano a longo prazo á saúde.

503
00:54:00,809 --> 00:54:04,924
Entón cres que por debaixo de 40 é
insignificante, non ten sentido...

504
00:54:04,924 --> 00:54:10,910
Isto non ten sentido. Non hai intención de
protexer fronte a danos á saúde a longo prazo.

505
00:54:10,910 --> 00:54:16,722
ICNIRP é... ben, ICNIRP é completamente irrelevante.

506
00:54:16,722 --> 00:54:23,012
Por exemplo: se queres garantir que ninguén supere
o límite de velocidade na escola, establece o

507
00:54:23,012 --> 00:54:28,046
límite de velocidade en 10.000 quilómetros por hora.

508
00:54:28,046 --> 00:54:32,957
Deste xeito, todos se adherirán a iso
e ninguén conducirá demasiado rápido.

509
00:54:32,957 --> 00:54:39,918
Podes pasar pola escola a 999
km/h e aínda así cumprir o "límite".

510
00:54:39,918 --> 00:54:46,105
O comité asesor non ten actualmente a tarefa de
revisar as probas relativas á protección do público.

511
00:54:46,105 --> 00:54:54,175
Entón, a ICNIRP só existe para garantir o que é 100% feito, e
calquera cousa que non sexa 100% feito non é da súa competencia.

512
00:54:54,175 --> 00:55:00,920
Iso é correcto. Falarán diso, resumirán o que hai dispoñible,
o que non hai dispoñible e o que aínda queda por descubrir.

513
00:55:00,920 --> 00:55:05,979
E iso foi todo. Deixano así. Sen recomendacións –
nada, porque non o ven como a súa responsabilidade.

514
00:55:05,979 --> 00:55:13,241


515
00:55:13,241 --> 00:55:16,768


516
00:55:16,768 --> 00:55:18,425
Vén, vou tentar facer unha chamada.

517
00:55:18,425 --> 00:55:24,424
Cando tentas chamar a alguén, é case constante cando
comeza a transmisión de alta frecuencia en ambas as direccións.

518
00:55:24,424 --> 00:55:27,226
De acordo, imos probalo. Oh, vaites!

519
00:55:27,226 --> 00:55:31,943
En canto se conecte; ese é o modo de
chamada, iso é o que fai o teléfono móbil.

520
00:55:31,943 --> 00:55:36,656
Estas son ondas que van do meu teléfono
móbil á estación base e desde alí transmítense?

521
00:55:36,656 --> 00:55:41,577
Iso é basicamente o que fai o teu teléfono móbil
todo o tempo cando tes cobertura e o estás a usar.

522
00:55:41,577 --> 00:55:42,682
Terrible.

523
00:55:42,682 --> 00:55:50,867
E o teu teléfono móbil en realidade transmite isto á túa cabeza
todo o tempo cando te conectas á estación base e usas o teléfono.

524
00:55:50,867 --> 00:56:02,322


525
00:56:06,533 --> 00:56:14,889
É difícil imaxinar un dispositivo tecnolóxico que
entrou nas nosas vidas tan rápido como o teléfono móbil.

526
00:56:14,889 --> 00:56:19,975
Hai vinte e cinco anos, considerábase pouco máis que un truco.

527
00:56:21,810 --> 00:56:26,320
Hoxe en día, 4.000 millóns de nós posúen un.

528
00:56:27,967 --> 00:56:32,615
De media, os nenos teñen o seu
primeiro teléfono móbil aos 8 anos.

529
00:56:36,764 --> 00:56:43,771
Os teléfonos móbiles funcionan transmitindo e
recibindo frecuencias de microondas desde a estación base.

530
00:56:43,771 --> 00:56:49,912
Cando achegas un teléfono móbil á orella, o teu
cerebro queda inevitablemente exposto a estas ondas.

531
00:56:51,593 --> 00:56:55,381
¿Reacciona o cerebro a esta influencia?

532
00:56:55,381 --> 00:57:01,764
Un novo estudo estadounidense
amosa que isto é definitivamente así.

533
00:57:01,764 --> 00:57:05,295
A Dra. Nora Volkow realizou este estudo.

534
00:57:05,295 --> 00:57:10,834
A Dra. Volkow e o seu equipo estudaron
47 persoas sanas durante todo un ano.

535
00:57:10,834 --> 00:57:15,371
Os participantes tiñan teléfonos
móbiles nos seus ouvidos dereito e esquerdo.

536
00:57:15,371 --> 00:57:19,381
Un deles estaba en funcionamento pero
silenciado, o outro estaba apagado.

537
00:57:19,381 --> 00:57:27,732
A Dra. Volkow utilizou equipos de imaxe cerebral para descubrir
canto glucosa consumiría o cerebro durante a exposición.

538
00:57:30,756 --> 00:57:37,306
É un indicador moi sensible de se hai cambios na
actividade cerebral que poden ser causados por

539
00:57:37,306 --> 00:57:43,500
un estimulador – neste caso, un teléfono móbil.

540
00:57:43,500 --> 00:57:50,982
Cando o cerebro se estimula, consome
glucosa, igual que un coche consome combustible.

541
00:57:50,982 --> 00:57:57,320
A exposición aos teléfonos móbiles durante 15 minutos está
asociada cun aumento no consumo de glucosa no

542
00:57:57,320 --> 00:58:03,304
cerebro, o que indica que o cerebro foi
activado polas frecuencias de radio do teléfono móbil.

543
00:58:03,304 --> 00:58:09,458
O lado dereito do cerebro, que estaba moi preto da
antena, mostrou o maior aumento na actividade metabólica en

544
00:58:09,458 --> 00:58:14,035
comparación con cando o teléfono móbil estaba apagado.

545
00:58:17,993 --> 00:58:25,099
Aínda que as frecuencias de radio emitidas polas
tecnoloxías actuais de telefonía móbil son moi débiles,

546
00:58:25,099 --> 00:58:30,665
son capaces de activar o cerebro humano e ter un efecto.

547
00:58:30,665 --> 00:58:36,128
Cando se usa un teléfono móbil en modo silencioso, o
experimento da Dra. Volkow mostrou que o cerebro humano presenta

548
00:58:36,128 --> 00:58:41,760
unha resposta metabólica ás microondas do teléfono móbil.

549
00:58:41,760 --> 00:58:46,848
Unha reacción metabólica a niveis
moi por debaixo do límite legal.

550
00:58:46,848 --> 00:58:52,126
Algo que moitos din que é imposible.

551
00:58:54,925 --> 00:59:00,705
E a reacción rexistrada pola Dra. Volkow
é secundaria a unha preocupación maior:

552
00:59:00,705 --> 00:59:09,420
A maneira na que estes raios de microondas son realmente
absorbidos polo cerebro. Isto coñécese como valor SAR.

553
00:59:15,873 --> 00:59:19,565
SAR significa taxa de absorción específica.

554
00:59:19,565 --> 00:59:24,520
E esa é a medición de cantoas ondas de radio
son absorbidas polo corpo humano nun

555
00:59:24,520 --> 00:59:30,128
determinado período de tempo e nun determinado volume.

556
00:59:30,128 --> 00:59:36,839
É a medición do efecto de quentamento que
un transmisor de radio ten no corpo humano.

557
00:59:38,880 --> 00:59:45,792
O SAR mídese do seguinte xeito. Emprega unha cabeza artificial.

558
00:59:45,792 --> 00:59:50,690
Está cheo dunha mestura de glucosa
deseñada para representar o cerebro humano.

559
00:59:50,690 --> 00:59:57,995
O dispositivo de proba mide a cantidade de
radiación de microondas que penetra no cranio do modelo.

560
00:59:57,995 --> 01:00:03,815
O valor SAR calcúlase entón en función da enerxía absorbida.

561
01:00:08,112 --> 01:00:13,395
Para a UE, o límite é de 2 vatios por
quilogramo nunha mostra media de tecido de 10 gramos.

562
01:00:13,395 --> 01:00:18,929
Para os EUA, é de 1,6 W/kg sobre unha media de 1 g de tecido.

563
01:00:18,929 --> 01:00:29,291
Os EUA teñen un límite máximo máis estrito que a UE, pero outros
países como Australia e Nova Zelandia empregan os límites da UE.

564
01:00:29,291 --> 01:00:34,004
Algúns dos teléfonos móbiles máis populares do
mercado emiten tanta radiación de microondas

565
01:00:34,004 --> 01:00:38,042
que o seu valor SAR está xusto no límite máximo.

566
01:00:50,560 --> 01:00:54,691
Cada milímetro do cranio axuda a protexer o
cerebro da radiación por microondas e, deste

567
01:00:54,691 --> 01:00:59,540
xeito, reduce o valor SAR do teléfono móbil.

568
01:00:59,540 --> 01:01:03,640
Os nenos reciben o seu primeiro
teléfono móbil á idade media de 8 anos.

569
01:01:03,640 --> 01:01:08,366
O cranio dun neno de 8 anos é
significativamente máis delgado que o dun adulto.

570
01:01:08,366 --> 01:01:16,663
Agardaríase que os teléfonos móbiles sexan
probados cun grosor de cranio equivalente ao dun neno.

571
01:01:16,663 --> 01:01:23,243
A cabeza SAM é un cranio humano grande de forma media.

572
01:01:23,243 --> 01:01:30,221
A media de 10.000 medicións de cabezas tomadas en
humanos utilizouse para crear esta cabeza

573
01:01:30,221 --> 01:01:37,071
fantasma SAM, que representa un cráneo humano medio...

574
01:01:37,071 --> 01:01:43,210
Por suposto, a cabeza dun adulto medio é
significativamente máis grande que a dun neno de oito anos.

575
01:01:45,971 --> 01:01:54,240
Pero cando preguntamos á empresa que fabrica a cabeza
fantasma SAM, descubrimos que a realidade é aínda peor.

576
01:01:55,764 --> 01:02:01,360
O modelo de proba SAM non é simplemente a
media de 10.000 persoas, senón a media de

577
01:02:01,360 --> 01:02:06,096
10.000 soldados do Exército dos Estados Unidos.

578
01:02:08,268 --> 01:02:12,180
E o persoal do Exército dos Estados Unidos
sen dúbida ten cabezas máis grandes e máis

579
01:02:12,180 --> 01:02:16,028
grosas que a dun neno de oito anos de idade media.

580
01:02:17,997 --> 01:02:22,787
Por iso, é bastante probable supoñer que, se
se probasen teléfonos móbiles no cranio dun

581
01:02:22,787 --> 01:02:26,737
neno de oito anos, a maioría non aprobarían.

582
01:02:28,952 --> 01:02:30,812
Quen establece as directrices?

583
01:02:30,812 --> 01:02:35,800
Estas son persoas do comité chamado ICNIRP.

584
01:02:46,030 --> 01:02:49,399
As persoas que traballan nos teléfonos móbiles son bioenxeñeiros.

585
01:02:49,399 --> 01:02:56,500
Non teñen nin idea do que sucede dentro dunha
célula viva, pero falan dela con pomposidade.

586
01:02:56,500 --> 01:03:02,921
Asumen que a única cousa que pode afectar o
benestar dun organismo vivo é a cuestión de se

587
01:03:02,921 --> 01:03:07,232
é suficientemente forte para quentar o tecido.

588
01:03:07,232 --> 01:03:13,674
Pero iso é coma dicir: "Sabemos que cando
fervemos un ovo, este se volverá duro."

589
01:03:13,674 --> 01:03:18,830
O que non saben é que se non ferven o ovo, converterase nun polo.

590
01:03:18,830 --> 01:03:25,986
Non teñen nin a máis mínima idea de como
sucede. Pero aínda así falan como se o soubesen.

591
01:03:38,462 --> 01:03:48,339
En 2011, a Organización Mundial da Saúde cambiou a clasificación
de risco dos teléfonos móbiles, reclasificándoos como

592
01:03:48,339 --> 01:03:57,129
posiblemente canceríxenos para os humanos debido a un
risco incrementado de desenvolver glioma, o tipo de

593
01:03:57,129 --> 01:04:02,917
tumor cerebral asociado ao uso de teléfonos móbiles.

594
01:04:02,917 --> 01:04:07,170
Que provocou este cambio abrupto de estatus?

595
01:04:09,279 --> 01:04:15,432
Houbo innumerables estudos sobre os
posibles efectos na saúde dos teléfonos móbiles.

596
01:04:15,432 --> 01:04:20,536
Algúns amosan un efecto. Outros non amosan ningún.

597
01:04:22,189 --> 01:04:26,769
Pero o estudo máis conclúínte veu de Lennart Hardell.

598
01:04:26,769 --> 01:04:32,190
Dirixiu o proxecto de investigación máis
grande e máis perspicaz xamais levado a cabo.

599
01:04:32,190 --> 01:04:37,867
Combinou o seu propio traballo co de outros de todo o mundo.

600
01:04:37,867 --> 01:04:45,048
Desde principios da década de 1990, estudaron os
hábitos telefónicos de máis de 2.000 persoas en todo o mundo.

601
01:04:45,048 --> 01:04:52,648
Persoas con tumores como os astrocitomas e os neuromas
acústicos, os tumores cerebrais máis comúnmente asociados

602
01:04:52,648 --> 01:04:58,700
co uso do teléfono móbil debido á súa proximidade ao oído.

603
01:04:58,700 --> 01:05:08,571
Os resultados son escandalosos. Concluíron que o uso de teléfonos
móbiles efectivamente aumenta o risco de tumores cerebrais.

604
01:05:08,571 --> 01:05:15,020
E tamén descubriron por que os
estudos anteriores non mostraran efectos.

605
01:05:24,450 --> 01:05:30,997
Creo que hai máis probas de que é
canceríxeno que simplemente posiblemente canceríxeno.

606
01:05:30,997 --> 01:05:39,767
Pero creo que o entendo dalgunha maneira, porque a
maioría dos cancros que van chegar aínda non chegaron.

607
01:05:41,505 --> 01:05:47,876
A xente non leva tempo abondo usando teléfonos
móbiles para que os verdadeiros efectos se fagan evidentes.

608
01:05:51,224 --> 01:05:59,251
Como con outros carcinóxenos, cómpre polo
menos dez anos para ver un efecto da exposición.

609
01:05:59,251 --> 01:06:05,916
Dado que a explosión do teléfono móbil só comezou a finais
da década de 1990, non é de estrañar que só agora esteamos a

610
01:06:05,916 --> 01:06:10,959
comezar a ver os efectos. E iso está a suceder agora mesmo.

611
01:06:10,959 --> 01:06:17,680
Entón, que está a facer a industria das telecomunicacións
para protexer aos seus usuarios dos tumores cerebrais?

612
01:06:17,680 --> 01:06:25,636
Unha ollada aos manuais de seguridade suxire que
están máis preocupados pola súa propia protección.

613
01:06:29,766 --> 01:06:34,750
Este modelo de dispositivo sen fíos cumpre cos requisitos legais
relativos á exposición ás ondas de radio. Cando se utiliza tal e

614
01:06:34,750 --> 01:06:37,247
como se describe nesta sección, cumpre coas directrices legais.

615
01:06:37,247 --> 01:06:46,980
Mantén o dispositivo BlackBerry a polo menos 2,5 cm de
distancia do teu corpo, incluído o abdome de mulleres

616
01:06:46,980 --> 01:06:54,678
embarazadas e adolescentes! Reduce os tempos de chamada!

617
01:06:54,678 --> 01:07:02,063
Na parte traseira de case todos os teléfonos móbiles hai
instrucións sobre a distancia á que debe manterse do corpo.

618
01:07:10,453 --> 01:07:15,815
Instrucións que son completamente
impracticables na maioría dos casos.

619
01:07:19,079 --> 01:07:25,540
E que sucede cando a industria das telecomunicacións
financia investigación sobre os danos que causa?

620
01:07:28,485 --> 01:07:42,403
E esta investigación conclúe que hai un impacto, que o uso
do teléfono móbil xoga un papel no desenvolvemento do cancro.

621
01:07:45,590 --> 01:07:50,090
Con todo, adoitan gardar esta investigación para eles mesmos.

622
01:07:54,242 --> 01:08:01,429
Simplemente non sabemos o que estamos a almacenar cos
campos electromagnéticos porque os efectos son en gran parte a

623
01:08:01,429 --> 01:08:05,809
longo prazo, e temos, como dis, esta exposición xeneralizada.

624
01:08:05,809 --> 01:08:10,283
E unha dependencia xeneralizada nestas exposicións.

625
01:08:10,283 --> 01:08:14,126
Simplemente aínda non entendemos
completamente o que estamos a facer.

626
01:08:20,399 --> 01:08:27,376
Aínda que a epidemioloxía demostra claramente que usar un
teléfono móbil aumenta o risco de desenvolver un tumor cerebral.

627
01:08:27,376 --> 01:08:34,203
O que a xente da ICNIRP necesita ver é unha
causa e efecto claras; como sucede, cal é o

628
01:08:34,203 --> 01:08:40,840
mecanismo e como exactamente se produce o cancro.

629
01:08:40,840 --> 01:08:48,547
Pode parecer obvio que un ser tan sintonizado coas frecuencias
da Terra e tan sensible ao seu campo magnético tería, de

630
01:08:48,547 --> 01:08:54,600
forma natural, unha reacción ás microondas de orixe humana.

631
01:08:54,600 --> 01:08:59,971
Pero durante anos, a industria das telecomunicacións
defendeu as súas accións preguntando a mesma pregunta.

632
01:08:59,971 --> 01:09:02,785


633
01:09:02,785 --> 01:09:05,959
Como resultou, fixeron a pregunta equivocada.

634
01:09:05,959 --> 01:09:09,461


635
01:09:09,461 --> 01:09:13,125
A resposta é: melatonina.

636
01:09:17,052 --> 01:09:23,387
Xa sabes, a melatonina é unha hormona
e, queiras ou non, prodúcese no cerebro.

637
01:09:23,387 --> 01:09:29,029
É producido na glándula pineal do cerebro e
ten propiedades antioxidantes moi fortes

638
01:09:29,029 --> 01:09:32,586
en comparación coas vitaminas, por exemplo:

639
01:09:32,586 --> 01:09:42,524
A melatonina é cinco veces máis potente que a
vitamina C e dúas veces máis potente que a vitamina E.

640
01:09:42,524 --> 01:09:45,180
E só se distribúe pola noite.

641
01:09:45,180 --> 01:09:49,783
E é precisamente pola noite cando o
necesitamos, porque é entón cando imos durmir e o

642
01:09:49,783 --> 01:09:53,563
noso cerebro repara as células do noso corpo.

643
01:09:53,563 --> 01:09:57,781
E é entón cando a melatonina comeza a facer efecto.

644
01:10:04,808 --> 01:10:09,931
Cada día, os nosos corpos perden
arredor de medio billón de células.

645
01:10:09,931 --> 01:10:15,483
E sucede pola noite que o noso corpo
substitúe estas células mediante un proceso

646
01:10:15,483 --> 01:10:20,315
chamado mitose celular, a división das células.

647
01:10:22,234 --> 01:10:27,883
O que fai: Captura o que se coñece como radicais libres.

648
01:10:27,883 --> 01:10:34,504
Estes radicais libres son en realidade o exceso
de electróns resultante do proceso de produción

649
01:10:34,504 --> 01:10:39,280
de enerxía, que necesitamos para rexenerarnos.

650
01:10:41,536 --> 01:10:46,973
Cada noite, cando os nosos corpos se
regeneran, prodúcense millóns de células de

651
01:10:46,973 --> 01:10:52,280
radicais libres como subproduto da mitose celular.

652
01:10:52,280 --> 01:10:56,511
Estas células de radicais libres atacan as células saudables.

653
01:11:01,590 --> 01:11:08,669
Xeralmente aceptase que as células de radicais libres
son a principal causa ou factor na maioría dos cancros.

654
01:11:08,669 --> 01:11:16,720
A defensa máis importante do noso corpo fronte a estes
radicais libres é o seu antioxidante máis potente: a melatonina.

655
01:11:19,087 --> 01:11:27,086
Penetra na corrente sanguínea e actúa como un
antioxidante natural, un axente anticanceríxeno natural.

656
01:11:27,086 --> 01:11:32,499
A melatonina é un axente anticanceríxeno moi, moi potente.

657
01:11:32,499 --> 01:11:37,629
Actúa como un chamado axente
oncostático, que che protexe do cancro.

658
01:11:37,629 --> 01:11:46,023
Tamén regula o teu ciclo de sono e vixilia, garantindo que
teñas un bo sono pola noite e a dose adecuada de melatonina.

659
01:11:46,023 --> 01:11:51,838
É unha molécula antienvellecemento. Noutras
palabras, captura os radicais libres e

660
01:11:51,838 --> 01:11:58,080
simplemente fai que a túa pel pareza máis nova.

661
01:11:58,080 --> 01:12:03,342


662
01:12:03,342 --> 01:12:10,861
Temos 12.000 estudos no noso laboratorio que recollimos ao longo
dos anos, o que supón máis estudos dos que se

663
01:12:10,861 --> 01:12:18,561
publicaron xamais sobre o paracetamol, un
medicamento para a dor de cabeza de uso común.

664
01:12:18,561 --> 01:12:25,001
Hai un interese científico significativamente
maior pola melatonina que polo paracetamol.

665
01:12:27,196 --> 01:12:30,584
Cales son as consecuencias da
redución da secreción de melatonina?

666
01:12:30,584 --> 01:12:38,080
Si, ben, se tes niveis reducidos de
melatonina, entón o teu sistema inmunitario debilítase.

667
01:12:38,080 --> 01:12:46,368
Ao principio, tendes problemas para durmir, é dicir, non
podes adormecer ou, se o fas, non podes volver durmir.

668
01:12:46,368 --> 01:12:53,660
Pode que teñas problemas de corazón porque
a melatonina tamén protexe o teu corazón.

669
01:12:58,359 --> 01:13:05,343
E es moito máis susceptible ás enfermidades porque o teu
sistema inmunitario non está a funcionar de xeito óptimo.

670
01:13:05,343 --> 01:13:10,169
Estas son algunhas das cousas que suceden
cando tes niveis reducidos de melatonina.

671
01:13:10,169 --> 01:13:15,189
E, por exemplo, a muller media con cancro de
mama ten só unha décima parte da melatonina en

672
01:13:15,189 --> 01:13:19,227
comparación cunha muller normal da súa idade.

673
01:13:22,375 --> 01:13:30,871
E nas persoas con cancro de próstata teñen
menos da metade da melatonina que deberían ter.

674
01:13:30,871 --> 01:13:38,078
Os nenos autistas teñen menos da metade
dos niveis de melatonina que deberían ter.

675
01:13:38,078 --> 01:13:43,335
Melatonina reducida nos traballadores de quenda
nocturna porque traballan de noite e están expostos á luz.

676
01:13:43,335 --> 01:13:50,302
Non producen melatonina pola noite, o que se
sabe que aumenta o risco de cancro de mama nun 50%.

677
01:13:50,302 --> 01:13:57,044
E a Axencia Internacional para a Investigación do Cancro (IARC)
clasificou gradualmente o traballo en quendas nocturnas como

678
01:13:57,044 --> 01:14:01,970
posiblemente carcinóxeno debido a esta redución de melatonina.

679
01:14:04,956 --> 01:14:10,642
Agora hai moitos estudos que amosan que as persoas que
traballan en quendas nocturnas ou as persoas cegas

680
01:14:10,642 --> 01:14:14,320
teñen taxas de cancro diferentes ás da poboación media.

681
01:14:14,320 --> 01:14:20,193
E a maioría destes estudos apoian a opinión
de que a falta ou a redución dos niveis de

682
01:14:20,193 --> 01:14:25,322
melatonina ten un impacto negativo na saúde.

683
01:14:25,322 --> 01:14:34,269
Como o corpo só se regenera pola noite, a melatonina só se
produce cando a glándula pineal detecta que non hai luz.

684
01:14:36,182 --> 01:14:39,769
E o que sucede é que a glándula pineal é sensible á luz.

685
01:14:39,769 --> 01:14:46,211
Está situado exactamente onde o teu cerebro recibe
sinais dos teus ollos e se cruza no punto central.

686
01:14:46,211 --> 01:14:49,511
Chámase núcleo suprachiasmático.

687
01:14:49,511 --> 01:14:56,107
E as conexións desde alí van directamente á
glándula pineal para dicirlle se hai luz ou non.

688
01:14:56,107 --> 01:15:03,573
Cando hai luz, prodúcese unha interferencia simultánea cos sinais
que o cerebro quere enviar ás nosas células para reparalas.

689
01:15:03,573 --> 01:15:10,668
Así que non ten sentido que o cerebro envíe estes sinais
ás nosas células para dicirlles que se reparen a si

690
01:15:10,668 --> 01:15:14,288
mesmas cando hai tanta interferencia que non o escoitarían.

691
01:15:14,288 --> 01:15:18,620
Así agarda o cerebro ata que escurece.

692
01:15:33,624 --> 01:15:38,485
Que investigacións demostraron que os campos
eléctricos, os campos magnéticos ou as ondas de

693
01:15:38,485 --> 01:15:42,752
radio teñen un efecto na produción de melatonina?

694
01:15:42,752 --> 01:15:52,861
Si, pois o Instituto Battelle en América leva facendo
moito traballo neste tema desde finais da década de 1970.

695
01:15:52,861 --> 01:16:02,645
E os seus científicos, Barry Wilson, Dick Stevens e estas
persoas comezaron a pensar nisto, porque sabemos que o

696
01:16:02,645 --> 01:16:08,860
cerebro deixa de producir melatonina cando acendes a luz.

697
01:16:08,860 --> 01:16:16,546
Entón pensaron: ben, quizais os nosos cerebros non poidan
distinguir entre os campos eléctricos que xeramos artificialmente

698
01:16:16,546 --> 01:16:25,581
e a luz natural que todos sabemos que está presente durante o
día, porque simplemente non producimos melatonina durante o día.

699
01:16:25,581 --> 01:16:28,019
Hai moi boas razóns biolóxicas para isto.

700
01:16:28,019 --> 01:16:36,088
Así pensaban que estes campos eléctricos suprimirían a síntese de
melatonina, o que á súa vez levaría ao cancro, especialmente

701
01:16:36,088 --> 01:16:44,250
ao cancro de mama nas mulleres, porque xa non terían
a protección inmunolóxica que normalmente está presente.

702
01:16:44,250 --> 01:16:47,840
Entón o cerebro interpreta as ondas de radio como ondas de luz?

703
01:16:47,840 --> 01:16:51,240
Si, non podemos distinguilos.

704
01:16:53,026 --> 01:16:58,456


705
01:17:01,284 --> 01:17:08,262
A hipótese de que a glándula pineal non pode distinguir entre
frecuencias de luz e frecuencias artificiais foi demostrada máis

706
01:17:08,262 --> 01:17:11,665
aló de toda dúbida por unha gran cantidade de investigación.

707
01:17:11,665 --> 01:17:13,384
Efectos supresores directos de campos magnéticos
débiles (50 Hz e 16 2/3 Hz) na síntese de melatonina na

708
01:17:13,384 --> 01:17:16,094
glándula pineal de hámsters dzhungarianos (Phodopus sungorus)

709
01:17:16,094 --> 01:17:18,426
Os resultados do presente estudo amosan que os campos magnéticos
de baixa frecuencia son capaces de reducir a produción

710
01:17:18,426 --> 01:17:19,153
de melatonina en glándulas pineais illadas de hámsters.

711
01:17:19,153 --> 01:17:21,829
... reducir a produción de melatonina ...

712
01:17:21,829 --> 01:17:25,075
… Efectos dos campos electromagnéticos sobre o contido
circulante de melatonina fotofásica nas astorcas americanas …

713
01:17:25,075 --> 01:17:28,760
En resumo, o EMF influíu na melatonina
plasmática en falcóns peregrinos americanos machos, ...

714
01:17:28,760 --> 01:17:31,310
EMFs poden influír na súa migración...

715
01:17:31,310 --> 01:17:34,770
… Ausencia dun efecto crónico da exposición a
sinais de radio de onda curta na

716
01:17:34,770 --> 01:17:39,324
concentración de melatonina na saliva das vacas leiteiras.

717
01:17:39,324 --> 01:17:42,649
Así, un efecto agudo retardado dos campos
electromagnéticos na concentración de melatonina é ...

718
01:17:42,649 --> 01:17:46,009
Un campo magnético de 0,5 G e 60 Hz suprime
a produción de melatonina nos pinealocitos.

719
01:17:46,009 --> 01:17:49,901
… unha redución media do 46 % na produción de melatonina inducida
por noradrenalina nos pinealocitos. Os resultados apoian a

720
01:17:49,901 --> 01:17:53,134
hipótese de que a exposición a EM pode producir a supresión de
melatonina na glándula pineal ao afectar células individuais.

721
01:17:53,134 --> 01:17:54,712
exposición á supresión de melatonina

722
01:17:54,712 --> 01:17:56,775
pode producir na glándula pineal,

723
01:17:56,775 --> 01:17:59,253
ao influír nas células individuais.

724
01:17:59,253 --> 01:18:00,933
EMF/EMR reduce a melatonina en animais e humanos Dr Neil Cherry 2
de setembro de 2002 Dezasete estudos amosan que a exposición a

725
01:18:00,933 --> 01:18:02,089
ELF e RF/MW reduce a melatonina. Dezaseis estudos observaron unha
redución significativa de melatonina en humanos asociada á EMR.

726
01:18:02,089 --> 01:18:07,134
Cre que hai probas concluintes de que os
campos eléctricos, os campos magnéticos e as ondas

727
01:18:07,134 --> 01:18:10,952
de radio inflúen na produción de melatonina?

728
01:18:10,952 --> 01:18:19,645
Esta investigación, que amosa que os niveis de melatonina das
rapinas diminúen coa exposición; que as cigüeñas salvaxes que

729
01:18:19,645 --> 01:18:28,762
anidan en edificios preto de mástiles de radio teñen menos crías
en comparación cos niños de cigüeña que están lonxe dos mástiles

730
01:18:28,762 --> 01:18:34,699
de radio; estudos sobre formigas, abellas e
varias especies de aves, e estudos sobre

731
01:18:34,699 --> 01:18:40,169
mamíferos mariños, todos apuntan na mesma dirección.

732
01:18:40,169 --> 01:18:48,586
Pero logo hai estudos de laboratorio de células na
glándula pineal que realmente sintetizan melatonina.

733
01:18:48,586 --> 01:18:52,410
Estou a observar o efecto dos campos magnéticos nestas células.

734
01:18:52,410 --> 01:19:01,525
E en cada etapa da avaliación da melatonina, demostrouse que
os campos magnéticos interfiren na produción de melatonina.

735
01:19:04,342 --> 01:19:10,383
Así, as probas son claras en todos os aspectos
da produción de melatonina e na inhibición da

736
01:19:10,383 --> 01:19:13,542
produción de melatonina polos campos magnéticos.

737
01:19:13,542 --> 01:19:18,180
A investigación realmente abarca todos os aspectos deste camiño.

738
01:19:21,180 --> 01:19:26,063
Dirías que é o suficientemente conclúínte?

739
01:19:26,063 --> 01:19:30,314
Si, diría que iso é conclúínte.

740
01:19:42,441 --> 01:19:47,010
O sorprendente dos nosos corpos é a súa
capacidade para contrarrestar a produción

741
01:19:47,010 --> 01:19:52,375
de radicais libres producindo melatonina.

742
01:19:52,375 --> 01:19:59,664
Creamos dentro de nós un equilibrio
preciso, un sistema de defensa perfecto.

743
01:20:01,343 --> 01:20:06,750
Os nosos corpos tardaron millóns de
anos en perfeccionar esta técnica.

744
01:20:06,750 --> 01:20:12,540
Unha tecnoloxía creada en base ao medio no que nos desenvolvemos.

745
01:20:14,522 --> 01:20:22,993
Pero non cambiou o noso medio ambiente
de xeito exponencial nas últimas décadas?

746
01:20:22,993 --> 01:20:34,424
A simple vista, o mundo parece o mesmo, pero a nivel celular é o
maior cambio ambiental que as nosas vidas xamais experimentaron.

747
01:20:38,517 --> 01:20:47,810
É obvio que un cambio tan xigantesco
inevitablemente alteraría un equilibrio tan delicado.

748
01:20:47,810 --> 01:20:54,628
E as consecuencias de que o noso corpo non produza a
cantidade adecuada de melatonina poderían ser mortais.

749
01:20:54,628 --> 01:21:00,134
Os científicos de todo o mundo cren agora que os
radicais libres poderían ser a causa ou un factor contribuínte

750
01:21:00,134 --> 01:21:03,634
en todas as enfermidades coñecidas, non só no cancro.

751
01:21:03,634 --> 01:21:09,493
A principios do século XX, a
leucemia infantil era unha rareza médica.

752
01:21:09,493 --> 01:21:13,696
Desde entón, só vimos un aumento da leucemia entre os nenos.

753
01:21:13,696 --> 01:21:17,172
Aumenta arredor dun dous por cento cada ano.

754
01:21:17,172 --> 01:21:23,146
E isto tamén se aplica a moitas outras
enfermidades: autismo, tumores cerebrais, cancro.

755
01:21:23,146 --> 01:21:29,034
As taxas de cancro na década de 1910 eran
probablemente só a metade das que son hoxe.

756
01:21:29,034 --> 01:21:37,192
Moitas outras enfermidades foron asociadas á exposición a campos
electromagnéticos e radiación en estudos e

757
01:21:37,192 --> 01:21:45,637
investigacións científicas; non só as liñas de alta
tensión, senón tamén os campos de radio e de microondas.

758
01:21:45,637 --> 01:21:53,899
Nos últimos 50 anos estivemos inmersos nun océano de
radiación electromagnética. Envoltános por todas partes.

759
01:21:53,899 --> 01:21:57,111
Invisible, non podemos velo. Pero sabemos que está alí.

760
01:21:57,111 --> 01:22:02,999
Cada vez que usas o teu teléfono móbil, sabes que está aí.

761
01:22:02,999 --> 01:22:06,849
É extremadamente difícil volver atrás no tempo. Imposible.

762
01:22:06,849 --> 01:22:14,280
Pero necesitamos ser conscientes destes impactos na saúde
para ter a opción de adoptar precaucións de seguridade.

763
01:22:14,280 --> 01:22:17,819
Se queremos iso, temos que facelo.

764
01:22:17,819 --> 01:22:23,664
O que me preocupa son as cousas que están a suceder agora mesmo .

765
01:22:25,227 --> 01:22:30,288
Quizais non prestásemos abondo de atención.

766
01:22:30,288 --> 01:22:40,739
Unha das cousas que están a suceder agora é o autismo, ou
chamémolo polo seu nome correcto: trastorno do espectro autista.

767
01:22:40,739 --> 01:22:47,567
Crees que chegamos a un punto na ciencia no que case non nos
queda un grupo de control para probar estas cousas, porque case

768
01:22:47,567 --> 01:22:55,905
todo o mundo ten un teléfono móbil, case todo o mundo ten Wi-Fi
e case todo o mundo está exposto a campos electromagnéticos?

769
01:22:55,905 --> 01:23:04,364
Si, todos estamos chegando a un punto no que tanta xente está
exposta a campos electromagnéticos dos teléfonos móbiles e do

770
01:23:04,364 --> 01:23:15,472
Wi-Fi que xa non temos un grupo de control para ver a diferenza
entre a saúde das persoas expostas e a das que non o están.

771
01:23:15,472 --> 01:23:18,325
Se me permite trazar unha analogía:

772
01:23:18,325 --> 01:23:21,841
Descubrimos que fumar pode causar cancro de pulmón.

773
01:23:21,841 --> 01:23:26,364
Isto foi porque algunhas persoas non
fumaban e formaron o grupo de control.

774
01:23:26,364 --> 01:23:31,812
Se todos fumasen, nunca teriamos
descuberto que fumar pode causar cancro de pulmón.

775
01:23:31,812 --> 01:23:39,553
E todos morrerían de cancro de pulmón, e recoñeceríase como
unha enfermidade nacional sen estar vinculada ao tabaquismo.

776
01:23:39,553 --> 01:23:43,764
O que sucede coa interferencia dos teléfonos
móbiles é que perdemos todas aquelas

777
01:23:43,764 --> 01:23:46,703
seccións da poboación que non están expostas a ela.

778
01:23:46,703 --> 01:23:52,379
Mesmo os poucos que non teñen un teléfono móbil
están rodeados de radiación dos teléfonos móbiles;

779
01:23:52,379 --> 01:23:56,015
cando van de compras, no tren, onde queira que vaian!

780
01:23:56,015 --> 01:23:59,729
Non é só o "canario na mina de carbón", coma min.

781
01:23:59,729 --> 01:24:05,546
En última instancia, se simplemente aumentas os campos
electromagnéticos na atmosfera, que é o que realmente

782
01:24:05,546 --> 01:24:12,709
estamos a facer, e agora temos un millón de veces máis campos
electromagnéticos e microondas no medio ambiente que hai 30 anos.

783
01:24:12,709 --> 01:24:16,552
Nalgún momento, tamén comezará a afectarte a ti!

784
01:24:16,552 --> 01:24:20,576
É moi difícil dicir onde estaremos dentro de 15 anos.

785
01:24:20,576 --> 01:24:28,057
Pero diría que, só nos últimos anos, estamos a recoñecer
canto están a custar á poboación estes efectos prexudiciais.

786
01:24:28,057 --> 01:24:34,716
E logo espertamos e miramos as causas.
E teremos que facer algo coas causas.

787
01:24:44,751 --> 01:24:48,079
Somos un organismo inxenioso pero complexo.

788
01:24:48,079 --> 01:24:55,241
A forma en que funcionan os nosos corpos non é nin
aleatoria nin algo que acontecese da noite para a mañá.

789
01:24:56,795 --> 01:25:04,144
Como todas as demais criaturas viventes deste
planeta, adaptámonos ao medio no que vivimos.

790
01:25:08,964 --> 01:25:17,042
Un contorno que exhibiu un delicado equilibrio
de campos e resonancias desde o albor dos tempos.

791
01:25:18,665 --> 01:25:24,123
Estes fenómenos non só nos rodean, senón que nos fan quen somos.

792
01:25:24,123 --> 01:25:31,072
As células nos nosos corpos comunícanse entre si
usando frecuencias de luz, do mesmo xeito que o noso ADN

793
01:25:31,072 --> 01:25:36,080
usa frecuencias electromagnéticas para reproducirse.

794
01:25:39,040 --> 01:25:47,679
No núcleo de todo isto están os protóns e os electróns, con cargas
positiva e negativa, que fan que toda a vida sexa magnética.

795
01:25:50,093 --> 01:25:55,719
Como todos os seres vivos, estamos equipados con
células de criptocromo, que nos permiten

796
01:25:55,719 --> 01:26:00,179
percibir estes campos de xeitos que apenas entendemos.

797
01:26:02,882 --> 01:26:14,523
Somos seres de frecuencia, electricidade, luz e magnetismo.

798
01:26:14,523 --> 01:26:22,368
E levou millóns de anos para converterse
nisto; un proceso que comezou coa primeira célula.

799
01:26:23,930 --> 01:26:30,209
Aínda que adoptamos a tecnoloxía sen fíos e
a incorporamos á nosa vida cotiá, os nosos

800
01:26:30,209 --> 01:26:34,480
corpos non mantiveron o ritmo a nivel celular.

801
01:26:34,480 --> 01:26:42,942
As frecuencias que agora nos rodean son tan alleas ás nosas
células como o serían para os nosos ollos se só puidésemos velas.

802
01:26:48,364 --> 01:26:54,028
Os nosos fillos nacen nun mundo que os
seus corpos simplemente non poden comprender.

803
01:26:57,255 --> 01:27:00,372
A onde levará todo isto?

804
01:27:04,508 --> 01:27:09,535
Mentres se está a facer esta película, a
tecnoloxía 4G está a implantarse en todo o mundo.

805
01:27:09,535 --> 01:27:13,828
Para facelo posible, estanse a elevar os límites.

806
01:27:15,961 --> 01:27:22,719
O Wi-Fi está dispoñible en case todas as casas,
escolas e tendas, e envólvenos constantemente.

807
01:27:22,719 --> 01:27:28,108
A tecnoloxía telefónica DECT
pódese atopar en case todas as fogares.

808
01:27:28,108 --> 01:27:32,824
Nun momento no que a industria debería ser
responsable e exercer precaución, está amosando unha

809
01:27:32,824 --> 01:27:36,923
desconsideración imprudente coa nosa saúde a longo prazo.

810
01:27:36,923 --> 01:27:41,045
O diñeiro goberna o mundo.

811
01:27:41,045 --> 01:27:49,224
E a probabilidade de que desenvolvan conciencia sobre
isto é tan alta como a que tiña a industria do tabaco.

812
01:27:49,224 --> 01:27:54,348
Entón, se vai haber un cambio, non virá deles.

813
01:27:54,348 --> 01:27:58,055
Ten que vir de nós!

814
01:27:58,055 --> 01:28:03,297
Só temos que abrir os ollos e recoñecer o problema.

815
01:28:18,453 --> 01:28:24,731
¿Planea usar o MTHR para financiar investigación
sobre o efecto das ondas de radio na melatonina?

816
01:28:24,731 --> 01:28:30,217
Tendo en conta que este é o mecanismo ao que a
xente obviamente se refire cando di que os

817
01:28:30,217 --> 01:28:34,098
teléfonos móbiles interfiren na produción de melatonina.

818
01:28:34,098 --> 01:28:40,231
A melatonina é un antioxidante, un
aspirador de radicais libres, se queres.

819
01:28:45,817 --> 01:28:51,629
Cando emitimos unha proposta de investigación, que é o que
estamos a facer agora, ao tempo que enfatizamos

820
01:28:51,629 --> 01:28:58,448
áreas de interese particular, convidamos a
presentar solicitudes e propostas en todo o espectro.

821
01:29:04,215 --> 01:29:12,012
Con todo, estes deben priorizarse xunto coas outras
solicitudes que recibimos. Temos un orzamento limitado.

822
01:29:12,012 --> 01:29:19,342
Pero de momento non temos previsto ningún estudo
sobre a melatonina. Non é unha prioridade neste momento.

823
01:29:35,705 --> 01:29:44,255
O MTHR aínda necesita investir en investigación que
investigue como os teléfonos móbiles afectan á melatonina.