Pagbag-o sa klima – mga tawo taliwala sa kahibalo ug pagtuo
Sayon ba kaayo impluwensyahan ang klima sama sa gisulti sa mga politiko ug media kanato?
Para sa daghang mga tawo, igo na kaayo ang daan nga mga opinyon sa mga may kalabutan nga lobbyista, samtang ang
uban nagtuo nga sobra ka komplikado ang hilisgutan aron hingpit nilang masusi kini sa ilang kaugalingon.
Ang awtor, Prof. Dr. Werner Kirstein, usa ka eksperyensiyadong klimatologo ug pisiko, nagtuon sa
siyentipikong mga proseso sa rehiyonal ug global nga pagbag-o sa klima sulod sa kapin sa 40 ka tuig.
Sa iyang bag-ong libro, "CLIMATE CHANGE – Reality, Error or Lie? People between Knowledge and Belief," iyang gipatin-aw
ang mga kamatuoran bahin sa "mainit nga mga hisgutanan" sa pagbag-o sa klima sa paagi nga masabtan sa tanan.
Sa partikular, nagpakita kini nga: Ang pagbag-o sa klima tinuod, ang pagbag-o sa klima usa ka
sayop, ug ang pagbag-o sa klima usa ka bakak.
Bisan pa sa kini nga mga klarong panagbangi, husto ang matag usa sa tulo ka pahayag.
Unsaon man ni? Sa iyang sayon basahon nga libro, nga mga 200 ka pahina ang gitas-on, gitubag ni
Werner Kirstein kini ug daghan pang mga pangutana.
Ang uban niini nga mga "hot spot" gipasiugda sa kini nga dokumentaryo.
Alang niini, pipila ka mga sipi ang gikuha diretso gikan sa libro ni Werner Kirstein o gi-reproduce sa
pinasimple nga porma gamit ang among kaugalingong mga pulong.
Ang pagbag-o sa klima usa ka kamatuoran
Ang klima sa Yuta kanunay nang nagbag-o, nga nagpasabot nga tinuod gayud ang pagbag-o sa klima –
labi na gayud ang natural nga pagbag-o sa klima!
Ang mga bakas sa pagbag-o sa klima ug sa mga pag-usab-usab sa klima dugay nang gisusi sa mga klimatologo ug mga heologo ug
nadokumentohan, lakip na ang pagtuki sa mga singsing sa kahoy, pag-analisar sa sedimento, ug mga
kausaban sa dagway sa yuta sa nawong sa kalibutan.
Sa pag-ilis-ilis sa init ug bugnaw nga mga panahon, nabag-o usab ang konsentrasyon sa CO2 sa
atmospera, bisan pa adunay paglangan sa panahon.
Una, ang temperatura kanunay misaka, gisundan sa mas ulahi nga pagtaas sa konsentrasyon sa CO2. Ang kalainan sa temperatura
miabot hangtod sa 10 °C. Pananglitan, ang temperatura karon mga 10 ka grado nga mas ubos kaysa
sa mga mainit nga yugto sa kasaysayan sa Yuta!
Ang konsentrasyon sa CO2 kasagaran usab mas taas kaayo kaysa karon. Ang mga kausaban sa temperatura kanunay tungod sa natural
nga mga hinungdan, sama sa aktibidad sa adlaw ug sa mga parametro sa orbit sa Yuta; ang mga tawo wala
gayud magdala sa pagbag-o sa klima sa bisan unsang paagi.
Ang pagbag-o sa klima usa ka sayop nga panghunahuna
Niadtong 1986, ang German Physical Society nagpagawas og pahimangno bahin sa usa ka hapit nga kalibutanong katalagman sa
klima base sa sayop nga estadistika, ang kurba sa Mauna Loa.
Ang kurba sa Mauna Loa nagpakita og usa ka daw nga korelasyon* tali sa pagsaka sa temperatura ug CO2.
Niingon unya nga ang temperatura sa Yuta nagdepende sa sulod sa mga bakas nga gas, sama sa CO₂, sa hangin.
Ang mga kompyuter nga simulasyon ug kalkulasyon sa modelo nga gibase sa kini nga fatal nga
sayop busa kanunay nga nagtagna sa pag-init.
Ang mga nangaging kalamboan sa klima ug ang dinamika sa pagbuo sa panganod ug sa dagan sa dagat dili usab tukmang masakop sa mga
modelo. Niresulta kini sa hingpit nga sayop nga mga prediksyon.
Bisan pa ang Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) miangkon niadtong 2001: "Sa panukiduki ug pagmodelo sa klima,
kinahanglan natong ilhon nga kini usa ka magkahiusa nga dili-linear ug magubot nga sistema. Busa, dili posible
ang dugay nga mga prediksyon bahin sa kalamboan sa klima."
Ang pagbag-o sa klima usa ka bakak
Tungod niini, ang politikal nga hulga sa "global warming" mitubo ngadto sa usa ka katingalahang dakong halimaw
sa bakak, nga nagpugos sa Parlamento sa EU sa pagdeklara og "emergency sa klima" niadtong 2019.
Bisan pa, nagkadaghan na ang mga siyentista ug bisan pipila ka mga politiko nga misalikway sa mga apokaliptikong pahayag sa
Intergovernmental Panel on Climate Change. Nagkalain-laing mga pagtuon ug mga kurba sa
temperatura ang napamatud-an nga bakak ug peke.
Pananglitan, sa grapiko sa hockey stick, ang tinuod nga pag-usab-usab sa temperatura napantayan sa taas nga mainit nga
yugto sa ika-12 nga siglo, nga nagmugna og ilusyon nga hapit lig-on ang klima sulod sa 800 ka tuig, aron dayon
i-atribusyon ang pagsaka sa temperatura gikan sa 1900 pataas sa mga emisyon sa CO2 nga hinungdan sa industriyalisasyon.
Bisan pa niining nailhang mga bakak, ang pondo sa gobyerno gipadagan gayud ngadto niining "politically prioritised" nga
panukiduki. Ang gitawag nga pagbag-o sa klima nga hinimo sa tawo nahimong usa ka doktrina nga naningkamot sa pagpugong sa
kamatuoran pinaagi sa bisan unsang paagi nga gikinahanglan.
Ang panahon dili pareho sa klima
Kapin sa usa ka gatus ka tuig ang milabay, misabot ang klimatolohiya sa pagtuki sa narekord nga mga panghitabo
sa panahon ug mga parametro sulod sa labing menos traynta ka tuig aron makahimo og mga pahayag bahin sa klima.
Ang klima sa tinuod wala'y lain kondili usa ka dako kaayong koleksyon sa datos sa panahon gikan sa nangagi, nga
nagpasabot nga dili kini maprotektahan. Ang klima matan-aw ra sa taas nga panahon ug sa dagkong mga lugar.
Ang mga meteorolohista nga gipondohan sa estado sa mainstream media naghubad bisan pipila ka init ug uga nga
mga adlaw ingon nga grabe nga panahon ug ebidensya sa usa ka katalagman sa klima nga nahitabo na.
Apan, kini mga panandaliang ug lokal nga panghitabo sa panahon nga gipakita sa publiko ingon mga katalagman sa klima.
Gipalabo ba sa mga politiko ug sa mainstream media ang mga termino nga 'weather' ug
'climate' aron makabalisa ug malimbong ang publiko?
Ang populasyon nga adunay kahadlok bahin sa umaabot dali ra kaayo mapugos sa pagdawat sa "mga target sa klima" ug
mapreparar alang sa buhis sa klima ug dugang pagtaas sa presyo.
Ang mga mananaliksik sa klima sa Potsdam Institute for Climate Impact Research (PIK) ganahan usab mogamit sa kalibog tali sa
panahon ug klima aron magpakalat og kahadlok. Ang pangunang pokus ba sa mga mananaliksik sa klima dinhi
mao ang pagsiguro og pondo para sa alarmismo sa klima?
Ang papel sa Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC)
Ang Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) gitukod niadtong 1988 sa United Nations Environment
Programme (UNEP) ug sa World Meteorological Organisation (WMO).
Ang kanhing German Chancellor nga si Helmut Schmidt nagpahayag sa iyang kawalay pagsalig sa IPCC sa iyang
pakigpulong bahin sa global warming sa Berlin niadtong 2011:
Ang mga dokumento nga gihatag sa Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) hangtod karon gisugat uban
sa pagduha-duha, labi na kay napamatud-an nga peke ang pipila sa mga mananaliksik nga nalambigit.
Sa sinugdan nga 2,500 ka eksperto sa IPCC, lima ra ang nabilin nga nagtuo sa hipotesis
nga hinungdan sa tawo ang pagbag-o sa klima.
Bisan pa niana, ang mga politiko nga karon nangibabaw sa IPCC buta nga nagsalig sa hingpit nga hipotetikal nga mga
modelo ug sa mga pamaagi nga naimpluwensyahan sa ideolohiya.
Dili pa hangtod sa sayong bahin sa dekada 1980 nga ang mga eksperto sa klima aktuwal nga girepresentar
sa IPCC. Ang pangutana mao nganong ang trabaho ingon ka dili siyentipiko ug propagandistiko.
Nagkadool na ang pinansyal nga mga interes sa mito sa katalagman sa klima nga hinimo sa tawo, sumala
sa pagkumpirma sa mga eksperto sa maong larangan.
Lakip sa mga nakaginansya sa makalilisang nga kantidad sa kuwarta mao ang mga pribadong indibidwal sama nila Al Gore, ang kanhi
Bise Presidente sa Estados Unidos, Warren Buffet, Elon Musk, nga nakadawat og 1.5 bilyon ka dolyar sa Estados Unidos gikan sa
kuwarta sa mga nagbayad og buhis, Vinod Khosla ug James Cameron. Apan ang mga grupo sa panukiduki ug mga institusyon nga nakadawat
og pondo, ingon man usab ang nagkalain-laing industriya ug bangko sama sa World Bank, nakapahimulos usab gikan niining mito.
Ang pag-angkon sa usa ka alarmista
Si James Lovelock katingalahang nagpakita kung giunsa sa usa ka magtotoo sa klima ang pag-agi sa usa ka "kasinatian sa Damascus"
ug pagbag-o gikan kang Saulo ngadto kang Pablo sa dihang iyang gipatin-aw sa usa ka interbyu nga
sayop siya sa iyang mga alarmistang prediksyon.
Mas maampingon siya sa paghunahuna sa mga modelo nga gigamit aron matagna ang katalagman sa klima. Sumala ni
Lovelock, kining mga modelo wala na makumbinsi kaniya.
"Ang problema mao nga gamay ra kaayo ang atong nahibaw-an bahin sa klima. 20 ka tuig lang ang
milabay, nagtuo kita nga kontrolado nato ang tanan."
Kini dayon misangpot sa daghang mga alarmistang libro, lakip na ang akoa, tungod kay
murag klaro kaayo kini. Apan wala kini nahitabo.
Ang klima nagsunod sa kasagarang hulagway niini. Sa kinatibuk-an, walay talagsaong nahitabo.
Gituohan namo nga karon naa na kita sa tunga-tunga padulong sa usa ka kalibutan nga sobra kainit. Apan, hapit
wala gyud kainit ang kalibutan sukad sa pagsugod sa milenyo.
Ang temperatura nagpabilin nga hapit pareho, bisan pa unta nga misaka na kini. Sa samang panahon, nagpadayon ang
pagtaas sa sulod sa carbon dioxide; walay duhaduha bahin niini.
Pagbag-o sa klima: pagtuo batok sa kahibalo
Sa iyang buhat, gipakita ni Werner Kirstein kung giunsa ang mga tawo nga naipit taliwala sa nagkasumpaki nga pwersa
sa 'pagtuo' ug 'kahibalo'. Ania ang tulo ka mga pananglitan:
1. Pagtuo: Ang karaang mga litrato nagpakita og dagkong glacier sa Alps, samtang ang mas bag-ong mga litrato nagpakita
og mga glacier nga mikunhod kumpara kaniadto. Usa ba kini ka timailhan sa umaabot nga katalagman sa klima?
Kahibalo: Ang mga nahibilin nga kahoy ug tanom sa mga lugar nga karon walay glacier
nagpamatuod nga kaniadto wala'y glacier dinhi.
Ang ingon nga ebidensya nagpakita nga sa 65 porsyento sa miaging 10,000 ka tuig, mas gamay ang mga glacier sa Alps ug mas taas
ang temperatura – nga walay bisan unsang interbensyon sa tawo!
2. Pagtuo: Ang populasyon sa polar bear grabe nga na-threaten sa global warming nga hinungdan sa tawo.
Kamatuoran: Ang mga polar bear naglungtad na sa Dagat Arctic 600,000 ka tuig ang milabay. Nagpasabot kini
nga nakalahutay sila sa tanang interglacial nga mga panahon (taliwala sa mga yugto sa yelo).
Sa init nga panahon, mokaon usab sila og mga hilamon, mga palungpong, ug mga berry, ug busa
giisip sila nga maalamon nga mga mangangayam.
Sukad gipugngan sa gobyerno sa Canada ang pagpangayam, ang gidaghanon sa mga hayop
misaka gikan sa mga 5,000 ngadto sa 25,000.
3. Pagtuo: Ang yelo sa mga polo nagkatunaw nga walay hunong.
Ang iladong Larsen B Ice Shelf nawala na ang tulo ka-kapat sa tibuok masa sa yelo niini. Panahon na lang ang kulang
aron hingpit nga mahimong walay yelo ang Artiko ug Antartiko.
Kahibalo: Sulod sa daghang dekada, nahibal-an na nga ang temperatura sa Arctic ug
Antarctic nagpakita og supak nga pag-usab-usab.
Nagpasabot kini nga samtang ang temperatura sa Timog Polo nagakanaog, ang temperatura sa Amihanan Polo nagataas.
Kini nga panghitabo nailhan usab nga 'bipolar swing' o Arctic-Antarctic coupling.
Nahibaloan nga kung tan-awon pag-ayo, mahimong makita ang lain nga hulagway sa usa ka sitwasyon.
Sa kasamtangang debate sa klima, bisan pa man, daw mas importante ang emosyonal nga
pagpangumbinsi, bisan pa kon kini supak sa tinuod nga kahibalo.
Unsa ang eco-nihilismo?
Sumala kang Albert Camus, usa ka Pranses nga manunulat, pilosopo ug nakadaog sa Nobel Prize sa Literatura, ang
nihilismo dili nagpasabot sa pagtuo sa walay bisan unsa, kondili sa dili pagtuo sa unsay anaa.
Ang mga nihilista kasagaran buhaton ang tanan nilang makaya aron makab-ot ang ilang gituohan nga
maayo, apan dili nila hunahunaon ang mga sangputanan.
Mahimong seryoso kini ug hingpit nga makalapas sa mga prinsipyo sa siyentipiko ug lohikal nga panghunahuna.
Ang nihilismo midawat sa paglapas sa dignidad sa tawo alang sa usa ka kuno maayong katuyuan.
Ang eco-nihilismo usa ka pilosopiya sa kinabuhi nga nagpunting sa kusog kaayo nga gipabug-at,
mapugos nga determinasyon sa pagluwas sa kalikupan.
Usa kini ka ideolohiya nga usahay gihulagway pinaagi sa walay kalooy nga ekoterorismo.
Si Edgar Gärtner, ang awtor sa libro nga "Eco-Nihilism: A Critique of Political Ecology," dili
nag-inusara sa pagtan-aw sa pagpanalipod sa klima ingon nga labing delikado nga porma sa nihilismo karon.
Hardinero: "Unsa ang eco-nihilismo?"
Ekonohikal nga pagpakamatay sa hugna-hugna, kay gipusta ang tanan sa usa ka baraha nga wala magtagad sa mga gasto.
Walay paghunahuna, gidawat sa "climate policy" ang gutom isip sangputanan sa (hinayong) pagtaas sa presyo sa
mga tinubdan sa enerhiya ug pagkaon aron maprotektahan ang usa ka estadistikal nga konstruksyon.
"Proteksyon sa klima" – pinaagi sa pagkunhod sa CO2 nga emisyon uban sa tabang sa "nabag-o" nga
enerhiya – usa ka buang, dili hingpit nga ideya.
Ang enerhiya sa adlaw ug hangin dili libre; dako kaayo ang gasto sa teknikal nga pagpatuman ug dili gyud kini carbon neutral.
Pagpahuyang sa demokrasya pinaagi sa emerhensiya sa klima
Ang EU nagdeklara og emerhensiya sa klima pipila ka panahon na ang milabay, ug daghang mga siyudad sa
Alemanya ang nakahimo na niini nga dili demokratikong lakang.
Ang mga gahum sa emerhensya gamiton aron wagtangon ang mga politikal nga kaatbang. Dili na ang labing maayong
argumento ang magdaug, kondili ang mga ideolohikal nga tumong.
Bisan pa, kining mga ekstrem nga panginahanglan nagdala og dakong potensyal alang sa sosyal ug ekonomikanhong panagbangi.
Ang kabalaka bahin sa termino nga 'sitwasyon sa emerhensya' labaw pa sa matarong, kay mahimo kini
magbukas sa daghang pangutana batok sa paghari sa balaod.
Ang Manifesto sa Klima
Ang Bavarian Values Union nagpasiugda og usa ka manifesto sa klima sa pagsugod sa 2020. Ani-a ang
usa ka mubo nga pagsumada sa mga yawe nga punto:
1. Ang adlaw ang nagkontrol sa atong klima, dili ang CO₂.
2. Ang mga lakang sa pagpanalipod sa klima – sama sa napakyas nga pagbalhin sa enerhiya – usa ka politikal nga sayop.
3. Ang Alemanya nanginahanglan og lig-on ug baratohon nga suplay sa enerhiya.
Ang mga punto gipasabot sa mas detalyado nga paagi sa 2020 Climate Manifesto. Lakip sa uban, hugot nga gisalikway sa
WerteUnion ang "Green Deal" ug ang pagpresyo sa CO2 sama sa gipakita sa "Climate Package" sa Pederal nga Gobyerno.
Ang Manifesto sa Klima nag-awhag sa pagtapos sa mito sa klima ug sa usa ka kampanya sa edukasyon bahin sa mga
hilisgutan sa klima, mga siklo sa adlaw, ug carbon dioxide.
Makita pa ang dugang kasayuran bahin niini sa 2020 Climate Manifesto sa Bavarian Values Union.
Pinaagi lamang sa kahadlok ug pagpanghadlok makapahimo ang mga politiko sa mga tawo nga masunuron ug mosunod.
Ang hulga sa usa ka katalagman sa klima mao karon ang instrumento nga gigamit aron makab-ot kini.
Apan, sa dihang dili na ikalimod ang bag-ong mini nga yugto sa katugnaw sa pipila ka tuig, usa ra ka tubag ang ihatag
sa mga 'siyentista sa klima', sa mga politiko sa global warming, ug sa mga mamamahayag sa propaganda sa klima:
Kung motawag ka sa lasang, kinahanglan usab nga andam ka nga madungog ang ekwelo, bisan pa man kung
lain kaayo ang tunog niini. Prof. Dr. Werner Kirstein