1
00:00:00,000 --> 00:00:01,153


2
00:00:01,153 --> 00:00:06,259
Климат үзгәреше – кешеләр белем белән ышану арасында

3
00:00:06,259 --> 00:00:13,440
Климатны сәясәтчеләр һәм матбугат
безгә әйткәнчә җиңел генә үзгәртеп буламы?

4
00:00:13,440 --> 00:00:21,251
Күп кеше өчен тиешле лоббистларның алдан
формалашкан фикерләре тулысынча җитә, ә башкалар бу теманы

5
00:00:21,251 --> 00:00:25,613
үзе җентекләп өйрәнү өчен бик катлаулы дип саный.

6
00:00:25,613 --> 00:00:33,733
Автор, профессор-доктор Вернер Кирштайн, тәҗрибәле
климатолог һәм физик, төбәк һәм глобаль климат

7
00:00:33,733 --> 00:00:39,532
тибрәнүләренең фәнни процессларын 40 елдан артык өйрәнә.

8
00:00:39,532 --> 00:00:46,327
Яңа китабында «Климат үзгәреше – чынбарлыкмы, хатамы, ялганмы?
Белем белән ышану арасындагы кешеләр» дип

9
00:00:46,327 --> 00:00:53,330
аталган ул климат үзгәрешенең «кызу темалары»
турында фактларны һәркем аңларлык итеп аңлата.

10
00:00:53,330 --> 00:01:03,436
Аерым алганда, ул күрсәтә: Климат үзгәреше чын,
климат үзгәреше хата, һәм климат үзгәреше ялган.

11
00:01:03,436 --> 00:01:08,969
Бу күренеп торган каршылыкларга
карамастан, өч белдерүнең һәркайсы дөрес.

12
00:01:08,969 --> 00:01:19,153
Бу ничек мөмкин? Якынча 200 битлек, укырга җиңел китабында
Вернер Кирштайн шушы һәм башка бик күп сорауларга җавап бирә.

13
00:01:19,153 --> 00:01:23,773
Бу документаль фильмда шушы «hot
spots»ның кайберләре ассызыкланган.

14
00:01:23,773 --> 00:01:28,232
Шуның өчен кайбер өзекләр турыдан-туры
Вернер Кирштайның китабыннан алынган яки безнең

15
00:01:28,232 --> 00:01:31,781
сүзләр белән кыскартылган рәвештә бирелгән.

16
00:01:31,781 --> 00:01:35,454
Климат үзгәреше чын

17
00:01:35,454 --> 00:01:44,582
Җирнең климаты һәрвакыт үзгәреп килгән, димәк, климат
үзгәреше чынбарлык – ягъни табигый климат үзгәреше!

18
00:01:44,582 --> 00:01:51,749
Климат үзгәрешләре һәм климат тибрәнүләре эзләре климатологлар
һәм геологлар тарафыннан күптәннән өйрәнелә һәм

19
00:01:51,749 --> 00:01:59,980
документлаштырыла, мәсәлән, агач боҗраларын бәяләү, осадок
анализлары һәм Җир өсте рельефы үзгәрешләре нигезендә.

20
00:01:59,980 --> 00:02:04,778
Җылы һәм салкын чорлар алмашынып тору белән
атмосферадәге CO2 концентрациясе дә үзгәрде,

21
00:02:04,778 --> 00:02:07,886
ләкин бу үзгәреш вакыт тоткарлыгы белән барды.

22
00:02:07,886 --> 00:02:16,328
Беренчедән, температура һәрвакыт күтәрелде, аннан күпкә соң CO2
концентрациясе артты. Температура аермалары 10 °C

23
00:02:16,328 --> 00:02:25,202
кадәр булды. Мәсәлән, бүгенге температура Җир тарихындагы
җылы чорларга караганда якынча 10 градуска түбәнрәк!

24
00:02:25,202 --> 00:02:33,806
CO2 концентрацияләре дә еш кына бүгенгедән сизелерлек югарырак
булган. Температура үзгәрешләре һәрвакыт кояш активлыгы һәм

25
00:02:33,806 --> 00:02:43,815
Җирнең орбита параметрлары кебек табигый сәбәпләргә бәйле
булган; кешеләр климат үзгәрешенә беркайчан да җаваплы булмаган.

26
00:02:43,815 --> 00:02:47,995
Климат үзгәреше – ялгыш фикер

27
00:02:47,995 --> 00:02:56,216
1986 елда Германия Физика Җәмгыяте хаталы статистика
– Мауна-Лоа сызыгына нигезләнеп, «якынлашып килүче

28
00:02:56,216 --> 00:03:01,133
глобаль климат фаҗигасе» турында кисәтү игълан итте.

29
00:03:01,133 --> 00:03:07,584
Мауна-Лоа сызыгы температура һәм CO2 артулары
арасында күренеп торган бәйләнешне күрсәтә.

30
00:03:07,584 --> 00:03:15,964
Аннан соң Җир температурасының һавадагы CO₂
кебек эз газлары күләменә бәйле булуы дип әйтелде.

31
00:03:15,964 --> 00:03:25,268
Бу фаталь хата нигезендәге компьютер симуляцияләре һәм
модель исәпләүләре нәтиҗәдә һәрвакыт җылынуны фаразлады.

32
00:03:25,268 --> 00:03:33,026
Үткән климат үсешләре һәм болытлар барлыкка килү, океан
агымнарының динамикасын да модельләрдә төгәл чагылдыру

33
00:03:33,026 --> 00:03:37,801
мөмкин түгел. Бу бөтенләй дөрес булмаган фаразларга китерде.

34
00:03:37,801 --> 00:03:45,948
Хәтта Хөкүмәтләр арасы климат үзгәреше панеле (IPCC) 2001 елда да
таныды: «Климатны өйрәнү һәм модельләштерүдә без моны

35
00:03:45,948 --> 00:03:55,706
бәйләнгән, сызыклы булмаган хаотик система итеп танырга тиешбез.
Шуңа күрә климат үсешенең озак вакытлы фаразлары мөмкин түгел.»

36
00:03:55,706 --> 00:03:59,436
Климат үзгәреше ялган

37
00:03:59,436 --> 00:04:07,329
Бу «глобаль җылыну» сәяси куркынычын гаять зур ялган
монстрына әверелдерде, һәм шуның нәтиҗәсендә 2019 елда Европа

38
00:04:07,329 --> 00:04:11,923
Берлеге парламенты «климат буенча гадәттән тыш хәл» игълан итте.

39
00:04:11,923 --> 00:04:18,916
Ләкин көннән-көн күбрәк галимнәр һәм хәтта кайбер сәясәтчеләр
Хөкүмәтләр аралык климат үзгәреше панеленең апокалиптик

40
00:04:18,916 --> 00:04:25,725
белдерүләреннән читләшә. Төрле тикшеренүләр һәм температура
графиклары ялган һәм фальсификация икәнен ачыкладылар.

41
00:04:25,725 --> 00:04:34,319
Мәсәлән, «хоккей таягы» графигында чын температура тибрәнүләре
XII гасырдагы озак җылы чор белән тигезләнеп, 800 ел дәвамында

42
00:04:34,319 --> 00:04:42,638
климатның диярлек тотрыклы булуы турында иллюзия тудырды, ә
аннары 1900 елдан башлап температура күтәрелешен сәнәгатьләшү

43
00:04:42,638 --> 00:04:47,392
нәтиҗәсендә барлыкка килгән CO2 эмиссияләренә бәйләделәр.

44
00:04:47,392 --> 00:04:55,694
Бу танылган ялганнарга карамастан, дәүләт финанслары нәкъ менә бу
«сәяси яктан өстенлекле» тикшеренүләргә юнәлтелә. Шул рәвешле

45
00:04:55,694 --> 00:05:04,063
«кеше ясаган климат үзгәреше» дигән төшенчә чынлыкны кирәк
булган барлык ысуллар белән бастырырга омтылучы ышануга әйләнде.

46
00:05:04,063 --> 00:05:08,496
Һава торышы климат белән бер үк түгел

47
00:05:08,496 --> 00:05:16,502
Йөз елдан артык элек климатологлар климат турында фикер
йөртә алу өчен ким дигәндә утыз ел дәвамында теркәлгән һава

48
00:05:16,502 --> 00:05:21,216
торышы вакыйгалары һәм параметрларын бәяләргә килештеләр.

49
00:05:21,216 --> 00:05:27,738
Климат чынлыкта үткәннән алынган һава торышы мәгълүматларының зур
җыелмасыннан башка берни түгел, шуңа күрә

50
00:05:27,738 --> 00:05:34,580
климатны саклап булмый. Климатны бары тик озак вакыт
дәвамында һәм киң территорияләрдә күзәтеп кенә була.

51
00:05:34,580 --> 00:05:39,816
Хөкүмәт акчасы белән тәэмин ителгән метеорологлар төп массакүләм
мәгълүмат чараларында хәтта берничә эссе һәм коры

52
00:05:39,816 --> 00:05:45,921
көнне дә экстремаль һава торышы дип аңлаталар һәм моны
климат фаҗигасе инде булган дигән дәлил итеп күрсәтәләр.

53
00:05:45,921 --> 00:05:54,789
Ләкин болар бары тик вакытлы һәм җирле һава торышы күренешләре
генә, аларны халыкка климат бәла-казалары итеп күрсәтәләр.

54
00:05:54,789 --> 00:05:59,500
Сәйәсәтчеләр һәм төп массакүләм мәгълүмат чаралары
«һава торышы» һәм «климат» төшенчәләрен халыкны борчуга

55
00:05:59,500 --> 00:06:03,000
салу һәм адаштыру максатыннан махсус бутап җибәрәләрме?

56
00:06:03,000 --> 00:06:08,491
Киләчәккә курку хисе белән яшәүче халыкны «климат максатларын»
кабул итәргә күпкә җиңелрәк ышандырырга һәм климат салымнарына,

57
00:06:08,491 --> 00:06:12,320
шулай ук башка бәяләрнең тагын да күтәрелүенә әзерләргә мөмкин.

58
00:06:12,320 --> 00:06:19,394
Потсдам климат йогынтысын тикшерү институтында (PIK) эшләүче
климат тикшерүчеләре дә һава торышы белән климат арасындагы

59
00:06:19,394 --> 00:06:24,994
буталчыклыкны файдаланып, паника таратырга
яраталар. Биредә климат тикшерүчеләренең төп максаты

60
00:06:24,994 --> 00:06:28,394
климат тревогизмы өчен финанслауны тәэмин итүме?

61
00:06:28,394 --> 00:06:32,494
Хөкүмәтләр аралык климат үзгәреше панеле (IPCC) роле

62
00:06:32,494 --> 00:06:37,977
Климат үзгәреше буенча Хөкүмәтләр арасы экспертлар төркеме (IPCC)
1988 елда Берләшкән Милләтләр Оешмасының

63
00:06:37,977 --> 00:06:43,987
Тирә-як мохитне саклау программасы (UNEP) һәм Дөнья
метеорология оешмасы (WMO) тарафыннан оештырылды.

64
00:06:43,987 --> 00:06:54,349
Элеккеге Германия канцлеры Хельмут Шмидт 2011 елда Берлинда
глобаль җылыну турында чыгышында IPCCка ышанмавын белдерде:

65
00:06:54,349 --> 00:06:59,981
Хәзерге вакытка кадәр Хөкүмәтләр аралык климат үзгәреше панеле
(IPCC) тәкъдим иткән документлар шик-шөбһә белән

66
00:06:59,981 --> 00:07:06,197
кабул ителде, бигрәк тә анда катнашкан кайбер
тикшеренүчеләрнең алдаучылар булып чыгуы ачыкланганнан соң.

67
00:07:06,197 --> 00:07:17,024
IPCCның баштагы 2500 эксперты арасыннан кеше ясаган климат
үзгәреше гипотезасын яклаганнар бары тик 5 кеше генә калды.

68
00:07:17,024 --> 00:07:22,959
Шулай да хәзер IPCCны контрольдә тотучы
сәясәтчеләр чиста гипотетик модельләргә һәм

69
00:07:22,959 --> 00:07:27,805
идеологик йогынтыда калган алымнарга күзсез ышаналар.

70
00:07:27,805 --> 00:07:35,574
1980 еллар башында гына климат белгечләре чынлап
та IPCC-та вәкиллек итә башлады. Сорау шунда: ни

71
00:07:35,574 --> 00:07:40,166
өчен бу эш шулкадәр фәнсез һәм пропагандага бай?

72
00:07:40,166 --> 00:07:48,668
Кеше ясаган климат катастрофасы мифындагы финанс
мәнфәгатьләре ачыклана бара, дип раслый бу өлкә белгечләре.

73
00:07:48,668 --> 00:07:57,417
Бу коточкыч зур акчалардан файда күрүчеләр арасында элекке АКШ
вице-президенты Ал Гор, Уоррен Баффет, Элон Маск (ул салым

74
00:07:57,417 --> 00:08:05,948
түләүчеләр акчасыннан 1,5 миллиард АКШ доллары алган), Винод
Хосла һәм Джеймс Кэмерон кебек шәхси затлар да бар. Ләкин

75
00:08:05,948 --> 00:08:12,166
финанслау алучы тикшеренү төркемнәре һәм
институтлар, шулай ук Дөнья банкы кебек төрле

76
00:08:12,166 --> 00:08:16,542
тармаклар һәм банклар да бу мифтан файда күрә.

77
00:08:16,542 --> 00:08:20,582
Паникага салучының кабул ителеше

78
00:08:20,582 --> 00:08:29,745
Джеймс Лавеллок сокланырлык итеп күрсәтә: климат ышанучы ничек
«Дамаск тәҗрибәсе»н кичерде һәм Саулдан Павелгә әйләнде, ә ул

79
00:08:29,745 --> 00:08:34,836
әңгәмәдә үзенең куркытучан фаразларында хата киткәнен аңлатты.

80
00:08:34,836 --> 00:08:41,215
Ул климат катастрофасын фаразлау өчен кулланылган
модельләрне җентекләп уйлаган иде. Лавеллок

81
00:08:41,215 --> 00:08:45,210
сүзләренә караганда, бу модельләр аңа инде ышандыра алмады.

82
00:08:45,210 --> 00:08:53,183
"Проблема шунда ки, без һаман да климат турында бик аз беләбез.
Егерме ел элек без барысын да контрольдә тотабыз дип уйлый идек."

83
00:08:53,183 --> 00:08:58,288
Бу соңыннан минеке дә кертеп берничә паника
тудыручы китаплар чыгуга китерде, чөнки бу

84
00:08:58,288 --> 00:09:01,560
бик ачык күренде. Ләкин ул тормышка ашмады.

85
00:09:01,560 --> 00:09:06,857
Климат гадәти үрнәгендә бара. Нигездә,
бернинди гадәти булмаган хәл дә булмады.

86
00:09:06,857 --> 00:09:16,321
Без хәзер артык эссе дөньяга ярты юлда булырбыз дип уйлаган
идек. Ләкин меңъеллык башыннан бирле дөнья бик аз гына җылыган.

87
00:09:16,321 --> 00:09:23,276
Температура, күтәрелергә тиеш булса да, диярлек
үзгәрешсез калды. Шул ук вакытта углекислый газ

88
00:09:23,276 --> 00:09:27,470
дәрәҗәләренең күтәрелеүен дәвам итүенә шик юк.

89
00:09:27,470 --> 00:09:32,576
Климат үзгәреше: ышану һәм белем

90
00:09:32,576 --> 00:09:37,698
Үз эшендә Вернер Кирштайн кешеләрнең «ышану»
һәм «белем» каршылыклы көчләре арасында

91
00:09:37,698 --> 00:09:40,959
ничек эләккәнен күрсәтә. Менә бары тик өч мисал:

92
00:09:40,959 --> 00:09:47,200
1. Инану: Иске фотосурәтләр Альп тауларында киң таралган бозлыкны
күрсәтә, ә соңгы фотосурәтләр аларның

93
00:09:47,200 --> 00:09:54,272
чагыштырмача кими баруын күрсәтә. Бу якынлашып килүче
климат катастрофасы турында кисәтү сигналымы?

94
00:09:54,272 --> 00:10:00,258
Белем: хәзер бозлавыклардан азат булган
урыннарда табылган агач һәм үсемлек калдыклары

95
00:10:00,258 --> 00:10:04,105
элек бу җирләрдә бозлавыклар булмавын раслый.

96
00:10:04,105 --> 00:10:12,503
Мондый дәлилләр күрсәтә ки, соңгы 10 000 елның 65 проценты
дәвамында Альп бозлавыклары кечерәк булган һәм һава температурасы

97
00:10:12,503 --> 00:10:16,284
югарырак булган – кешенең бернинди тыкшынуы булмыйча!

98
00:10:16,284 --> 00:10:24,210
2. Инану: Поляр аюлар популяциясе кеше ясаган
глобаль җылыну аркасында җитди куркыныч астында.

99
00:10:24,210 --> 00:10:30,638
Факты: Поляр аюлары инде 600 000 ел элек Арктика
океанында яшәгән. Бу аларның барлык интерглациаль чорларны

100
00:10:30,638 --> 00:10:35,223
(боз чорлары арасындагы җылы чорларны) узып чыгуын аңлата.

101
00:10:35,223 --> 00:10:41,340
Җылырак һавада алар шулай ук үләннәрне, куакларны һәм
җиләкләрне ашыйлар, шуңа күрә аларны зирәк аучылар дип саныйлар.

102
00:10:41,340 --> 00:10:50,647
Канада хөкүмәте аулауны тыюга күрә, хайваннар
саны якынча 5 000 дән 25 000 гә кадәр артты.

103
00:10:50,647 --> 00:10:55,841
3. Инанү: Полюслардагы боз катмалары туктаусыз эри.

104
00:10:55,841 --> 00:11:02,380
Белгечләргә яхшы таныш Ларсен B боз каплавы боз
массасының дүрттән өч өлешен югалтты. Арктика һәм

105
00:11:02,380 --> 00:11:07,200
Антарктика тулысынча бозсыз калуга инде вакыт мәсьәләсе генә.

106
00:11:07,200 --> 00:11:15,880
Белем: Берничә дистә ел дәвамында Арктика һәм
Антарктида температуралары кире тибрәнүләр күрсәтүе билгеле.

107
00:11:15,880 --> 00:11:22,374
Бу шуны аңлата: Көньяк полюста
температуралар төшкәндә, Төньяк полюста алар күтәрелә.

108
00:11:22,374 --> 00:11:29,440
Бу күренеш шулай ук «биполяр тибрәнү» яки
«Арктика-Антарктида бәйләнеше» дип тә атала.

109
00:11:29,440 --> 00:11:35,423
Якыннан караганда хәлнең башкача сурәте ачыклана ала.

110
00:11:35,423 --> 00:11:41,230
Ләкин хәзерге климат турындагы
бәхәсләшүләрдә хисле ышандыру фактларга нигезләнгән белем

111
00:11:41,230 --> 00:11:45,124
белән каршы килсә дә, мөһимрәк булып күренә.

112
00:11:45,124 --> 00:11:48,512
Эко-нигилизм нәрсә ул?

113
00:11:48,512 --> 00:11:55,609
Француз язучысы, философ һәм әдәбият буенча Нобель
премиясе лауреаты Альбер Камус фикеренчә, нигилизм бернигә

114
00:11:55,609 --> 00:12:00,440
ышанмау дигәнне аңлатмый, ә булганга ышанмау дигәнне аңлата.

115
00:12:00,440 --> 00:12:08,640
Нигилистлар еш кына яхшы дип санаган нәрсәгә ирешү өчен
бар көчләрен куялар, ләкин нәтиҗәләрен исәпкә алмыйлар.

116
00:12:08,640 --> 00:12:15,585
Бу җитди булырга мөмкин һәм фәнни һәм логик
фикерләү принципларын тулысынча боза ала.

117
00:12:15,585 --> 00:12:21,682
Нигилизм кешенең кадерен бозуны, яхшы
дип саналган максат өчен кабул итә.

118
00:12:21,682 --> 00:12:30,431
Эко-нигилизм — ул әйләнә-тирә мохитне саклауга көчле арттырылган,
ныклы һәм катгый нияткә нигезләнгән тормыш фәлсәфәсе.

119
00:12:30,431 --> 00:12:37,450
Бу кайчакта кырыс эко-террор белән характерлана торган идеология.

120
00:12:37,450 --> 00:12:44,508
Эдгар Гёртнер, «Эко-нигилизм: сәяси экологиягә
тәнкыйть» китабы авторы, хәзерге вакытта климатны саклауны

121
00:12:44,508 --> 00:12:49,203
нигилизмның иң куркыныч формасы дип санауда ялгыз түгел.

122
00:12:49,203 --> 00:12:52,544
Бакчачы: «Эко-нигилизм нәрсә ул?»

123
00:12:52,544 --> 00:13:00,352
Чыгымнарны исәпкә алмыйча барысын да бер картага уйнау
аркасында икътисади үз-үзеңне юк итүне өлешләп башкаралар.

124
00:13:00,352 --> 00:13:07,158
Уйланмыйча, «климат сәясәте» статистик төшенчәне саклау
максатыннан энергия чыганаклары һәм азык-төлек бәяләрен

125
00:13:07,158 --> 00:13:12,000
(максатчан рәвештә) күтәрү нәтиҗәсендә ачлыкны кабул итә.

126
00:13:12,000 --> 00:13:20,768
"Климатны саклау" – "яңартыла торган" энергияләр ярдәмендә
CO2 чыгарын киметү – акылга сыймаслык, яртылаш пешмәгән идея.

127
00:13:20,768 --> 00:13:32,787
Кояш һәм җил энергиясе бушлай түгел; техник гамәлгә ашыру
чыгымнары бик зур һәм углерод нейтральлегенә бер дә туры килми.

128
00:13:32,787 --> 00:13:37,413
Климат гадәттән тыш хәле аша демократияне какшату

129
00:13:37,413 --> 00:13:42,747
Европа Берлеге күптән инде климат гадәттән
тыш хәл игълан итте, һәм күп кенә немец

130
00:13:42,747 --> 00:13:47,107
шәһәрләре инде бу демократиягә каршы адымны ясадылар.

131
00:13:47,107 --> 00:13:52,746
Сәяси көндәшләрне юк итү өчен гадәттән тыш
вәкаләтләр кулланылачак. Хәзер инде иң яхшы

132
00:13:52,746 --> 00:13:57,400
аргументлар түгел, ә идеологик максатлар өстенлек алачак.

133
00:13:57,400 --> 00:14:03,869
Ләкин бу чиктән тыш таләпләр социаль һәм
икътисади низаглар өчен зур потенциал тудыра.

134
00:14:03,869 --> 00:14:09,036
«Коткару хәле» терминына карата борчылулар
тулысынча нигезле, чөнки ул хокук

135
00:14:09,036 --> 00:14:14,247
өстенлеген сорау астына алуга ишекләрне киң ача ала.

136
00:14:14,247 --> 00:14:18,105
Климат манифесты

137
00:14:18,105 --> 00:14:28,000
Бавария кыйммәтләре берлеге 2020 ел башында климат
манифестын бастырды. Төп пунктларның кыскача йомгагы түбәндә:

138
00:14:28,000 --> 00:14:32,886
1. Кояш безнең климатны контрольдә тота, CO2 түгел.

139
00:14:32,886 --> 00:14:40,060
2. Климатны саклау чаралары –
мәсәлән, уңышсыз энергия күчүе – сәяси хата.

140
00:14:40,060 --> 00:14:47,056
3. Германиягә тотрыклы һәм арзан
энергия белән тәэмин ителү кирәк.

141
00:14:47,056 --> 00:14:54,176
Бу пунктлар 2020 елгы Климат манифестында җентекләп аңлатыла.
Башка мәсьәләләр арасында, WerteUnion «Яшел

142
00:14:54,176 --> 00:15:01,611
килешүне» һәм «Федераль хөкүмәтнең климат пакеты»нда
каралган CO2 бәяләүне катгый рәвештә кире кага.

143
00:15:01,611 --> 00:15:07,275
Климат манифесты климат мифын тәмамлауны һәм
климат, кояш цикллары һәм углекислый газ

144
00:15:07,275 --> 00:15:11,720
темалары буенча мәгариф кампаниясе уздыруны таләп итә.

145
00:15:11,720 --> 00:15:18,480
Бу хакта тулырак мәгълүматны Бавария кыйммәтләре
берлегенең 2020 елгы климат манифестында табарга була.

146
00:15:18,480 --> 00:15:24,099
Тик курку һәм куркыту аша гына сәясәтчеләр кешеләрне
буйсынучан һәм ризалык белдерүче итә ала. Хәзерге

147
00:15:24,099 --> 00:15:28,096
вакытта моңа ирешү өчен климат катастрофасы янавы кулланыла.

148
00:15:28,096 --> 00:15:34,653
Ләкин берничә елдан яңа мини бозлык чоры инкарь ителмәс дәрәҗәгә
җиткәч, «климат галимнәренә», глобаль җылыну

149
00:15:34,653 --> 00:15:40,860
сәясәтчеләренә һәм климат пропагандасы
журналистларына бирелә торган җавап бары тик бер генә булачак:

150
00:15:40,860 --> 00:15:46,428
Әгәр дә син урманда кычкырып өндәшсәң,
яңгырауны ишетергә әзер булырга кирәк, хәтта ул бөтенләй

151
00:15:46,428 --> 00:15:49,183
башкача яңгыраса да. проф. д-р Вернер Кирштайн