1
00:00:00,000 --> 00:00:01,153


2
00:00:01,153 --> 00:00:06,259
Ukuguquka kwesimo sezulu – abantu phakathi kolwazi nokukholwa

3
00:00:06,259 --> 00:00:13,440
Ingabe isimo sezulu kulula ukusithonya
njengoba abezepolitiki nezindaba zithi njalo?

4
00:00:13,440 --> 00:00:20,897
Kubantu abaningi, imibono esivele yakhiwa ngabameli
abafanele iyagcwele ngokuphelele, kanti abanye bathola lesi

5
00:00:20,897 --> 00:00:25,613
sihloko sinzima kakhulu ukusibhekana naso ngokujulile ngokwabo.

6
00:00:25,613 --> 00:00:31,735
Umbhali, uProfesa uDokotela uWerner Kirstein, onguchwepheshe
wezimo zezulu nomfisiksi onolwazi olunzulu,

7
00:00:31,735 --> 00:00:39,532
usebefunda imigudu yesayensi yokuguquguquka kwesimo sezulu
sendawo nakwamanye amazwe iminyaka engaphezu kwengu-40.

8
00:00:39,532 --> 00:00:45,582
Encwadini yakhe entsha ethi "UKUSHINTSHA KWESIMO SEZULU –
Iqiniso, Iphutha noma Iqili? Abantu phakathi Kolwazi

9
00:00:45,582 --> 00:00:53,330
Nokukholwa," uchaza amaqiniso mayelana nezihloko ezishisayo
zokushintsha kwesimo sezulu ngendlela wonke umuntu angayiqonda.

10
00:00:53,330 --> 00:00:59,099
Ikakhulukazi, kubonisa ukuthi: Ukuguquka kwesimo
sezulu kuyiqiniso, ukuguquka kwesimo sezulu

11
00:00:59,099 --> 00:01:03,436
kuyiphutha, futhi ukuguquka kwesimo sezulu kuyinkohliso.

12
00:01:03,436 --> 00:01:08,969
Naphezu kwalezi zingqubuzo ezibonakalayo,
ngayinye yalezi zitatimende ezintathu ilungile.

13
00:01:08,969 --> 00:01:15,011
Kungaba kanjani lokhu? Encwadini yakhe elula
ukuyifunda, enezinkulungwane ezingaba ngu-200 zamakhasi,

14
00:01:15,011 --> 00:01:19,153
uWerner Kirstein uphendula le mibuzo neminye eminingi.

15
00:01:19,153 --> 00:01:23,773
Ezinye zalezi zindawo ezishisayo zigqanyisiwe kule dokhumentari.

16
00:01:23,773 --> 00:01:28,106
Ngale njongo, ezinye izingcaphuno
zithathwe ngqo encwadini kaWerner Kirstein noma

17
00:01:28,106 --> 00:01:31,781
ziphindwe ngendlela efingqiwe ngamazwi ethu.

18
00:01:31,781 --> 00:01:35,454
Ukuguquka kwesimo sezulu kuyiqiniso

19
00:01:35,454 --> 00:01:41,684
Isimo sezulu seMhlaba sihlale sishintsha,
okusho ukuthi ukuguquka kwesimo sezulu kuyiqiniso –

20
00:01:41,684 --> 00:01:44,582
ikakhulukazi ukuguquka kwesimo sezulu kwemvelo!

21
00:01:44,582 --> 00:01:50,149
Izimpawu zokuguquka kwesimo sezulu nokuguquguquka kwesimo sezulu
sezifundwe isikhathi eside ngabacwaningi besimo sezulu

22
00:01:50,149 --> 00:01:54,827
nabacwaningi bezomhlaba futhi zibhalwe phansi, phakathi kwezinye
izinto, ngokuhlaziywa kwemijikelezo

23
00:01:54,827 --> 00:01:59,980
yezihlahla, ukuhlaziywa kwezihlabathi kanye
nezinguquko ekuphakameni nasekujiyeni komhlaba.

24
00:01:59,980 --> 00:02:04,318
Ngenxa yokushintshana kwesikhathi esifudumele
nesibandayo, umthamo we-CO2 emkhathini nawo

25
00:02:04,318 --> 00:02:07,886
ushintshile, nakuba kuthatha isikhathi ukuze kube nomphumela.

26
00:02:07,886 --> 00:02:14,759
Okokuqala, izinga lokushisa lihlale likhuphuka, kwalandela
kakhulu ukunyuka kokugxila kwe-CO2. Umehluko wama-degree

27
00:02:14,759 --> 00:02:21,213
wokushisa wawungafika ku-10 °C. Isibonelo, izinga
lokushisa namuhla liphansi cishe ngama-10 degrees kunaleso

28
00:02:21,213 --> 00:02:25,202
esasingekho ezikhathini ezishisayo emlandweni womhlaba!

29
00:02:25,202 --> 00:02:33,705
Amanani e-CO2 ayevame ukuba phezulu kakhulu kunamanje. Izinguquko
zokushisa zazihlale zibangelwa izimbangela zemvelo, ezifana

30
00:02:33,705 --> 00:02:39,079
nemisebenzi yelanga kanye nezimo
zomjikelezo womhlaba; abantu abakaze babe noma

31
00:02:39,079 --> 00:02:43,815
yiluphi uhlangothi ekushintsheni kwesimo sezulu.

32
00:02:43,815 --> 00:02:47,995
Ukuguquka kwesimo sezulu kuyinkohliso

33
00:02:47,995 --> 00:02:54,756
Ngo-1986, iSociété Yezomzimba yaseJalimane yakhipha isixwayiso
mayelana 'nengozi enkulu yezimo zezulu

34
00:02:54,756 --> 00:03:01,133
emhlabeni wonke ezisondelayo' esekelwe
ezibalweni ezingalungile, ikhavu yeMauna Loa.

35
00:03:01,133 --> 00:03:07,584
Ikhavu ye-Mauna Loa ikhombisa ukuhambisana okubonakalayo*
phakathi kokunyuka kwezinga lokushisa nokunyuka kwe-CO2.

36
00:03:07,584 --> 00:03:15,964
Kwathi-ke ngaleso sikhathi ukuthi izinga lokushisa lomhlaba
lincike ekutholakaleni kwamagesi amancane, afana ne-CO₂, emoyeni.

37
00:03:15,964 --> 00:03:25,268
Izifanekiso zekhompyutha nezibalo zemodeli ezisekelwe kuleli
phutha elibulalayo ngaleyo ndlela zihlale zibikezela ukufudumala.

38
00:03:25,268 --> 00:03:33,182
Ukuthuthuka kwesimo sezulu esidlule kanye nokusebenza kokwakheka
kwamafu nokugeleza kolwandle nakho akunakubanjwa ngokunembile

39
00:03:33,182 --> 00:03:37,801
kumamodeli. Lokhu kuholele ekuqageleni okungelona iqiniso nhlobo.

40
00:03:37,801 --> 00:03:43,990
Ngisho nePhaneli Yeziphathimandla Zikahulumeni Ngokushintsha
Kwezulu (IPCC) yavuma ngo-2001: "Ekuhloleni nasekwakheni

41
00:03:43,990 --> 00:03:49,861
amamodeli ezulu, kufanele siqaphele ukuthi lolu hlelo oluxhumene,
olungalandelani ngokuqondile futhi oludidayo.

42
00:03:49,861 --> 00:03:55,706
Ngakho-ke, izibikezelo zesikhathi eside
zokuthuthukiswa kwesimo sezulu azikwazi ukwenzeka."

43
00:03:55,706 --> 00:03:59,436
Ukuguquka kwesimo sezulu kuyinkohliso

44
00:03:59,436 --> 00:04:07,764
Lokhu kuvumele insongo yezombusazwe ethi "ukufudumala komhlaba"
yanda yaba isilo esikhulu kakhulu samanga, kwaphoqa iPhalamende

45
00:04:07,764 --> 00:04:11,923
le-EU ukuba limemezele "isimo esiphuthumayo sezulu" ngo-2019.

46
00:04:11,923 --> 00:04:18,705
Nokho, ososayensi abaningi kakhulu ngisho nabanye abezepolitiki
sebebuya emuva ezitatimendeni zokuphela komhlaba

47
00:04:18,705 --> 00:04:25,725
zePhaneli Yezizwe Ngokwezimo Zezulu. Izifundo ezahlukene
nemigqa yokushisa sekudalulwe njengezinkohliso nokufakelwa.

48
00:04:25,725 --> 00:04:33,310
Isibonelo, kugrafu ye-hockey stick, ukuguquguquka kweqiniso
kokushisa kwalinganiswa yisikhathi eside sokushisa ngekhulu

49
00:04:33,310 --> 00:04:39,811
le-12, kwadala umbono wokuthi isimo sezulu besizinzile cishe
iminyaka engu-800, ukuze kuthiwa ukunyuka

50
00:04:39,811 --> 00:04:47,392
kokushisa kusukela ngo-1900 kuqhubeke kubangelwa
ukukhishwa kwe-CO2 okubangelwa ukuthuthukiswa kwezimboni.

51
00:04:47,392 --> 00:04:54,458
Naphezu kwalezi zinkohliso ezaziwayo, uxhaso lukahulumeni
luhanjiswa ngokukhethekile kulolu cwaningo olubekwe phambili

52
00:04:54,458 --> 00:05:00,087
kwezombusazwe. Okubizwa ngokuthi ukuguquka kwesimo
sezulu okubangelwa abantu sekuyinkolo efuna

53
00:05:00,087 --> 00:05:04,063
ukucindezela iqiniso nganoma yiziphi izindlela ezidingekayo.

54
00:05:04,063 --> 00:05:08,496
Isimo sezulu asifani nesimo sezulu eside

55
00:05:08,496 --> 00:05:14,596
Ngaphezu kweminyaka eyikhulu edlule, ososayensi bezimo zezulu
bavumelana ukuhlola izigameko zezulu ezirekhodiwe kanye

56
00:05:14,596 --> 00:05:21,216
nezinkomba ezivela okungenani eminyakeni engamashumi
amathathu ukuze bakwazi ukwenza izitatimende ngesimo sezulu.

57
00:05:21,216 --> 00:05:27,589
Isimo sezulu empeleni asikho ngaphezu kweqoqo elikhulu
lemininingwane yesimo sezulu esidlule, okusho ukuthi

58
00:05:27,589 --> 00:05:34,580
isimo sezulu asikwazi ukuvikelwa. Isimo sezulu
singabonwa kuphela esikhathini eside nasemiphakathini emikhulu.

59
00:05:34,580 --> 00:05:39,576
Ochwepheshe bemeteoroloji abaxhaswa nguhulumeni emithonjeni
emikhulu yezindaba bachaza ngisho nezinsuku

60
00:05:39,576 --> 00:05:45,921
ezimbalwa ezishisayo nezomile njengesimo sezulu esinzima
kakhulu nobufakazi bokuba kwenzeke isihlakalo sezulu.

61
00:05:45,921 --> 00:05:54,789
Nokho, lezi zimo zezulu zesikhashana nezendawo nje kuphela
ezethulwa emphakathini njengezinhlekelele zezimo zezulu.

62
00:05:54,789 --> 00:05:59,505
Ingabe amagama athi 'isimo sezulu' kanye 'nekhilimithi'
ayehlanganiswa ngenhloso ngabezepolitiki kanye neziteshi

63
00:05:59,505 --> 00:06:03,000
ezinkulu zezindaba ukuze badide futhi badukise umphakathi?

64
00:06:03,000 --> 00:06:08,068
Umphakathi onokwesaba ngekusasa ungakhuthazwa kalula
kakhulu ukuthi wamukele "izinhloso zezulu" futhi

65
00:06:08,068 --> 00:06:12,320
ulungiselelwe izintela zezulu nokwenyuka okwengeziwe kwamanani.

66
00:06:12,320 --> 00:06:18,629
Abacwaningi besimo sezulu ePotsdam Institute for Climate Impact
Research (PIK) nabo bathanda ukusebenzisa ukudideka phakathi

67
00:06:18,629 --> 00:06:24,786
kwesimo sezulu nesimo sezulu esijwayelekile ukuze basabalalise
ukwesaba. Ingabe inhloso enkulu yabacwaningi besimo sezulu

68
00:06:24,786 --> 00:06:28,394
lapha ukuthola uxhaso lwezimali lokushushisa ngesimo sezulu?

69
00:06:28,394 --> 00:06:32,494
Indima yePhaneli Yeziphathimandla
Zikahulumeni Ngokushintsha Kwesimo Sezulu (IPCC)

70
00:06:32,494 --> 00:06:39,368
Iphaneli Yeziphathimandla Zikahulumeni Ngokushintsha Kwezulu
(IPCC) yasungulwa ngo-1988 uhlelo lweZizwe Ezihlangene

71
00:06:39,368 --> 00:06:43,987
Lwezemvelo (UNEP) kanye neNhlangano Yezulu Yomhlaba Wonke (WMO).

72
00:06:43,987 --> 00:06:49,734
OwayenguNgqongqoshe wezezimali waseJalimane, uHelmut
Schmidt, wabonisa ukungamethemba kwakhe i-IPCC

73
00:06:49,734 --> 00:06:54,349
enkulumweni yakhe mayelana nokushisa komhlaba eBerlin ngo-2011:

74
00:06:54,349 --> 00:07:00,032
Imibhalo ehanjiswe yiPhaneli Yeziphathimandla Zikahulumeni
Ngokushintsha Kwezulu (IPCC) kuze kube manje ibhekane

75
00:07:00,032 --> 00:07:06,197
nokungabaza, ikakhulukazi njengoba abanye
babacwaningi ababambe iqhaza sekuvezwe ukuthi benza inkohliso.

76
00:07:06,197 --> 00:07:12,602
Kwaba nochwepheshe bokuqala abangu-2,500 be-IPCC,
kwasalela abayisihlanu kuphela ababemukela umbono wokuthi

77
00:07:12,602 --> 00:07:17,024
ukuguquka kwesimo sezulu kwenzeka ngenxa yomsebenzi womuntu.

78
00:07:17,024 --> 00:07:23,202
Noma kunjalo, abezepolitiki ababusa manje i-IPCC
bathemba ngokungaboni imodeli eziyizinganekwane

79
00:07:23,202 --> 00:07:27,805
kuphela nezindlela eziphenywene ngemibono yezombusazwe.

80
00:07:27,805 --> 00:07:34,172
Kwaze kwaba ekuqaleni kweminyaka yama-1980 lapho ochwepheshe
bezimo zezulu babemelelwa ngempela ku-IPCC.

81
00:07:34,172 --> 00:07:40,166
Umbuzo uwukuthi kungani lo msebenzi
ungawusayensi kangaka futhi ugcwele ukupropaganda.

82
00:07:40,166 --> 00:07:45,670
Izintshisekelo zezimali engqondweni yenganekwane
yokubhujiswa kwesimo sezulu okubangelwa abantu seziya

83
00:07:45,670 --> 00:07:48,668
zisobala, njengoba ochwepheshe kulo mkhakha beqinisekisa.

84
00:07:48,668 --> 00:07:56,394
Phakathi kwabo abazuza kule mali emangalisayo kukhona abantu
ngabanye abazimele abafana no-Al Gore, owayenguSekela Mongameli

85
00:07:56,394 --> 00:08:03,933
wase-US, uWarren Buffett, u-Elon Musk, owathola izigidigidi
eziyi-1.5 zamadola ase-US ezivela emalini yabakhokhi bentela,

86
00:08:03,933 --> 00:08:11,846
uVinod Khosla noJames Cameron. Kodwa amaqembu ocwaningo nezikhungo
ezithola uxhaso, kanye nezimboni ezahlukahlukene namabhange,

87
00:08:11,846 --> 00:08:16,542
njengeBhange Lomhlaba, nazo ziyazuza kulo mqondo ongamanga.

88
00:08:16,542 --> 00:08:20,582
Ukwamukelwa komuntu okhuthaza ukwesaba

89
00:08:20,582 --> 00:08:27,434
UJames Lovelock ukhombisa ngokumangalisayo ukuthi umlandeli
wokuthemba isimo sezulu waba nokuhlangenwe nakho kweDamascus

90
00:08:27,434 --> 00:08:34,836
wabe eseshintsha kusuka kuSaulu waya kuPhawuli lapho echaza
engxoxweni ukuthi wayephutha ngokubikezela kwakhe okwesabisa.

91
00:08:34,836 --> 00:08:41,778
Wacabanga ngokucophelela ngemodeli
ezisetshenziselwa ukubikezela izinhlekelele zezulu.

92
00:08:41,778 --> 00:08:45,210
NgokukaLovelock, le modeli azisamkholwanga.

93
00:08:45,210 --> 00:08:49,979
Inkinga ukuthi sisazazi kancane kakhulu
ngesimo sezulu. Eminyakeni engu-20 edlule nje,

94
00:08:49,979 --> 00:08:53,183
sasicabanga ukuthi sinakho konke ekulawuleni.

95
00:08:53,183 --> 00:08:58,034
Lokhu kwaholela ekutholakaleni kwezincwadi
eziningi ezethusa, kuhlanganise neyami, ngoba

96
00:08:58,034 --> 00:09:01,560
kwakubonakala kucacile kakhulu. Kodwa akwenzekanga.

97
00:09:01,560 --> 00:09:06,857
Isimo sezulu silandela iphethini yaso ejwayelekile.
Ngokuyisisekelo, akwenzekanga lutho olungajwayelekile.

98
00:09:06,857 --> 00:09:12,608
Besicabanga ukuthi manje sesingasemaphakathi
endleleni eya emhlabeni oshisayo ngokweqile. Nokho, umhlaba

99
00:09:12,608 --> 00:09:16,321
awushisanga kakhulu kusukela ekuqaleni kwekhulunyaka.

100
00:09:16,321 --> 00:09:23,373
Izinga lokushisa selihlale cishe lingashintshi, nakuba
bekufanele likhuphuke. Ngasikhathi sinye, akukho okungabazeki

101
00:09:23,373 --> 00:09:27,470
ukuthi amazinga e-carbon dioxide aqhubekile nokunyuka.

102
00:09:27,470 --> 00:09:32,576
Ukuguquka kwesimo sezulu: ukukholwa kuya kolwazi

103
00:09:32,576 --> 00:09:37,409
Emsebenzini wakhe, uWerner Kirstein ukhombisa
ukuthi abantu babanjwe phakathi kwamandla

104
00:09:37,409 --> 00:09:40,959
aphikisanayo okholo nolwazi. Nazi izibonelo ezintathu nje:

105
00:09:40,959 --> 00:09:47,195
1. Ukukholwa: Izithombe zakudala zikhombisa amaqhuqhuva amakhulu
e-Alpine, kanti izithombe zakamuva zikhombisa

106
00:09:47,195 --> 00:09:54,272
amaqhuqhuva asehlile uma kuqhathaniswa. Ingabe lokhu
kuyisignali yokuxwayisa ngobhubhane lwemvelo oluzayo?

107
00:09:54,272 --> 00:09:59,988
Ulwazi: Izinsalela zezihlahla nezitshalo ezindaweni
ezingasasekho amakhethini eqhwa manje zifakazela ukuthi

108
00:09:59,988 --> 00:10:04,105
kwakungekho amakhethini eqhwa lapha ezikhathini zangaphambilini.

109
00:10:04,105 --> 00:10:10,615
Ubufakazi obunjalo bubonisa ukuthi phakathi kuka-65% weminyaka
eyizinkulungwane eziyishumi ezedlule, amaqhwa

110
00:10:10,615 --> 00:10:16,284
ase-Alpine ayemancane futhi izinga lokushisa
laliphezulu – ngaphandle kwenhlangano yomuntu!

111
00:10:16,284 --> 00:10:24,210
2. Ukukholwa: Inani lama-polar bear lisongelwa
kakhulu ukufudumala komhlaba okubangelwa abantu.

112
00:10:24,210 --> 00:10:29,472
Iqiniso: Amabhere asePolar ayevele ekhona eLwandle lwe-Arctic
eminyakeni engu-600 000 edlule. Lokhu kusho

113
00:10:29,472 --> 00:10:35,223
ukuthi asindile kuzo zonke izikhathi zokuncipha
kweqhwa phakathi kwezikhathi zobusika beqhwa.

114
00:10:35,223 --> 00:10:41,340
Ezindaweni ezifudumele, baphinde badla utshani, izihlahla ezincane
namabheri, ngakho-ke babhekwa njengabazingeli abahlakaniphile.

115
00:10:41,340 --> 00:10:50,647
Kusukela uhulumeni waseCanada wavimbela ukuzingela, inani
lezilwane likhule lisuka cishe ku-5 000 laya ku-25 000.

116
00:10:50,647 --> 00:10:55,841
3. Ukukholwa: Iqhwa ezindaweni eziphakeme
zamapole liyanyibilika ngokungagwemeki.

117
00:10:55,841 --> 00:11:01,583
Ishelufu yomkhowe eyaziwayo iLarsen B isilahlekelwe izingxenye
ezintathu kwezine zobukhulu bayo bomkhowe.

118
00:11:01,583 --> 00:11:07,200
Sekuyindaba yesikhathi nje ukuthi i-Arctic
ne-Antarctic zibe sezingenamkhowe ngokuphelele.

119
00:11:07,200 --> 00:11:12,579
Ulwazi: Eminyakeni engamashumi ambalwa eyedlule,
kuye kwaziwa ukuthi amazinga okushisa e-Arctic

120
00:11:12,579 --> 00:11:15,880
nase-Antarctic abonisa ukuguquguquka okuphikisanayo.

121
00:11:15,880 --> 00:11:22,374
Lokhu kusho ukuthi ngenkathi izinga lokushisa
eNqanyeni YaseNingizimu lehla, lenyuka eNqanyeni YaseNyakatho.

122
00:11:22,374 --> 00:11:29,440
Lesi simo saziwa nangokuthi 'ukujikeleza kwe-bipolar'
noma 'ukuxhumana phakathi kwe-Arctic ne-Antarctic'.

123
00:11:29,440 --> 00:11:35,423
Kuyavela ukuthi ukubheka ngokucophelela
kungaveza isithombe esihlukile sesimo.

124
00:11:35,423 --> 00:11:41,216
Ekuxoxweni kwamanje ngesimo sezulu, noma kunjalo
kubonakala sengathi ukunxenxa ngomzwelo kubaluleke

125
00:11:41,216 --> 00:11:45,124
kakhulu, noma ngabe kuphikisana nolwazi oluqinile.

126
00:11:45,124 --> 00:11:48,512
Yini i-eco-nihilism?

127
00:11:48,512 --> 00:11:54,481
Ngokuka-Albert Camus, umbhali waseFrance, isazi sezifundiso
nophilozofi nowine iNobel Prize yeziMbhalo,

128
00:11:54,481 --> 00:12:00,440
i-nihilism ayisho ukukholwa ekungeni lutho,
kodwa ayisho ukungakholwa kulokho okukhona.

129
00:12:00,440 --> 00:12:05,081
Abanihilisti bavame ukwenza konke
okusemandleni abo ukuze bafinyelele entweni abakholelwa

130
00:12:05,081 --> 00:12:08,640
ukuthi iyinhle, kodwa abacabangi ngemiphumela.

131
00:12:08,640 --> 00:12:15,585
Lezi zingaba yingozi futhi ziphule ngokuphelele
izimiso zokucabanga kwesayensi nokucabanga okuhlelekile.

132
00:12:15,585 --> 00:12:21,682
UNihilism wamukela ukwephulwa kwesithunzi
somuntu ngenhloso yesizathu esithi sihle.

133
00:12:21,682 --> 00:12:30,431
I-Eco-nihilism iyifilosofi yokuphila egxile
ekuzibophezeleni okwedlulele nokungaguquki ekusindiseni imvelo.

134
00:12:30,431 --> 00:12:37,450
Yimfundiso ethile engokwesinye isikhathi
ichazwa ngobuphekula bemvelo obungabazi.

135
00:12:37,450 --> 00:12:44,980
Edgar Gärtner, umbhali wencwadi ethi "Eco-Nihilism: A Critique of
Political Ecology," akayedwa ekuboneni ukuthi ukuvikelwa kwesimo

136
00:12:44,980 --> 00:12:49,203
sezulu kuyindlela eyingozi kakhulu ye-nihilism okwamanje.

137
00:12:49,203 --> 00:12:52,544
Umgadi: "Yini i-eco-nihilism?"

138
00:12:52,544 --> 00:13:00,352
Ukuzibulala komnotho ngokuhlawulwa kancane kancane, ngoba konke
kubekwa ekhadini elilodwa ngaphandle kokucabangela izindleko.

139
00:13:00,352 --> 00:13:06,595
Ngokungacabangi, "inqubomgomo yesimo sezulu" yamukela
indlala njengomphumela wokunyuswa ngenhloso

140
00:13:06,595 --> 00:13:12,000
kwezindleko zamandla nokudla ukuze kuvikelwe isakhiwo sezibalo.

141
00:13:12,000 --> 00:13:16,894
"Ukuvikelwa kwesimo sezulu" – ngokunciphisa
ukukhishwa kwe-CO2 ngosizo lwamandla

142
00:13:16,894 --> 00:13:20,768
"avuselelekayo" – kuwumbono ongenangqondo, ongaphelele.

143
00:13:20,768 --> 00:13:26,735
Amandla elanga nawomoya awazange abe mahhala;
izindleko zokusetshenziswa kobuchwepheshe

144
00:13:26,735 --> 00:13:32,787
zinkulu kakhulu futhi azilungele imvelo ngokuphelele.

145
00:13:32,787 --> 00:13:37,413
Ukudiliza idemokhrasi ngesimo sezulu esiphuthumayo

146
00:13:37,413 --> 00:13:43,257
I-EU yamemezela isimo esiphuthumayo sezulu kwesinye
isikhathi esedlule, futhi amadolobha amaningi aseJalimane

147
00:13:43,257 --> 00:13:47,107
asevele athathe lesi sinyathelo esingeyona idemokhrasi.

148
00:13:47,107 --> 00:13:53,336
Amandla okuphuthuma azosetshenziswa ukususa
izimbangi zezepolitiki. Akusase kuyizizathu ezinhle

149
00:13:53,336 --> 00:13:57,400
kakhulu ezizowina, kodwa izinhloso zezimfundiso.

150
00:13:57,400 --> 00:14:03,869
Nokho, lezi zidingo ezigqile zinegugu elikhulu
lokubangela izingxabano zomphakathi nezomnotho.

151
00:14:03,869 --> 00:14:14,247
Ukukhathazeka ngesisho esithi 'isimo esiphuthumayo' kunesizathu
esihle kakhulu, ngoba kungavula iminyango yokubuza umthetho.

152
00:14:14,247 --> 00:14:18,105
Imanifesto Yesimo Sezulu

153
00:14:18,105 --> 00:14:23,230
Inhlangano Yemigomo YaseBavaria yashicilela
isimemezelo sezimo zezulu ekuqaleni

154
00:14:23,230 --> 00:14:28,000
kuka-2020. Nansi isifinyezo samaphuzu abalulekile:

155
00:14:28,000 --> 00:14:32,886
1. Ilanga liyalawula isimo sezulu sethu, hhayi i-CO₂.

156
00:14:32,886 --> 00:14:40,060
2. Izinqumo zokuvikela isimo sezulu – njengokuguqulwa
kwamandla okwehlulekile – ziyiphutha kwezombusazwe.

157
00:14:40,060 --> 00:14:47,056
3. IJalimane idinga ukunikezwa
kwamandla okuzinzile nokungabizi kakhulu.

158
00:14:47,056 --> 00:14:53,913
Amaphuzu achazwe ngokuningiliziwe kuManifesto Yesimo Sezulu
ka-2020. Phakathi kwezinye izinto, i-WerteUnion iyaphika

159
00:14:53,913 --> 00:15:01,611
ngokuqinile i-"Green Deal" kanye nokubekwa kwentengo ye-CO2
njengoba kuchazwe ku-"Federal Government's Climate Package".

160
00:15:01,611 --> 00:15:07,357
IManifesto Yesimo Sezulu ibiza ukuphela
kwezinganekwane zezulu nokuqalisa umkhankaso wemfundo

161
00:15:07,357 --> 00:15:11,720
ngezihloko zezulu, izijikelezo zelanga ne-carbon dioxide.

162
00:15:11,720 --> 00:15:18,480
Ulwazi olwengeziwe ngalokhu lungatholakala
kuManifesto Yesimo Sezulu ka-2020 yeBavarian Values Union.

163
00:15:18,480 --> 00:15:24,530
Kuphela ngokwesaba nokwesabisa abantu abezepolitiki abangabenza
bathobeke futhi bahloniphe imithetho. Isongo senhlekelele yesimo

164
00:15:24,530 --> 00:15:28,096
sezulu okwamanje siyithuluzi elisetshenziswayo ukufeza lokhu.

165
00:15:28,096 --> 00:15:34,492
Nokho, lapho inkathi entsha yobusika obuncane isiba engangabazeki
eminyakeni embalwa ezayo, kuzoba nempendulo eyodwa kuphela

166
00:15:34,492 --> 00:15:40,860
ongayinikeza 'ososayensi besimo sezulu', abezepolitiki bokushisa
komhlaba kanye nezintatheli zokupropaganda yesimo sezulu:

167
00:15:40,860 --> 00:15:46,370
Uma ubiza ehlathini, kufanele futhi
uzilungiselele ukuzwa umsindo ophindayo, noma ngabe uzwakala

168
00:15:46,370 --> 00:15:49,183
uhlukile ngokuphelele. Prof. Dr. Werner Kirstein

