WEBVTT

00:07.109 --> 00:14.840
Agenda 21 se yon pwogram aksyon Nasyonzini ki
te adopte pa 182 peyi nan Konferans sou

00:14.840 --> 00:20.182
Anviwònman ak Devlopman nan Rio de Janeiro an 1992.

00:20.182 --> 00:27.697
Li gen ladan rekòmandasyon espesifik pou aksyon nan
domèn devlopman ak politik anviwònman pou 21yèm syèk la.

00:27.697 --> 00:37.343
Avèk Ajanda 2030 ke Nasyonzini te adopte an 2015, objektif
Ajanda 21 yo te plis devlope an liy ak defi ki te grandi

00:37.343 --> 00:43.966
atravè lemond e kounye a yo aplike egalman pou tout peyi.

00:43.966 --> 00:52.874
Objektif ofisyèl 17 pwen kle nan Ajanda 2030
se konbat deteryorasyon sitiyasyon an nan peyi

00:52.874 --> 00:59.122
yo epi amelyore mond lan sou baz dirabilite.

00:59.122 --> 01:07.348
Rezolisyon Asanble Jeneral Nasyonzini 2015 la
deklare: "Nou detèmine pou libere limanite anba tirani

01:07.348 --> 01:12.313
povrete ak mizè epi geri ak pwoteje planèt nou an."

01:12.313 --> 01:18.701
Nou detèmine pou nou pran mezi odasye ak
transfòmatè ki ijan nesesè pou mete mond lan sou yon

01:18.701 --> 01:22.733
chemen ki mennen nan dirabilite ak rezilyans.

01:22.733 --> 01:29.327
Nou pwomèt ke nan vwayaj sa a n ap
kòmanse jodi a, nou pap kite pèsonn dèyè.

01:29.327 --> 01:36.408
Sepandan, si yon moun egzamine pwogram politik yo
pi pre, li vin klè ke objektif yo ap pouswiv yo

01:36.408 --> 01:41.407
toujou diferan anpil de sa yo prezante bay piblik la.

01:41.407 --> 01:51.113
Avèk aspè dezepsyon sa a nan tèt ou, Kla.TV te egzamine ak anpil
atansyon 12 sou 17 pwen kle nan Ajanda 2030 epi li te

01:51.113 --> 02:01.122
"tradwi" yo pou telespektatè atravè lemond ka konpare sa
objektif ki ekri ak pawòl pozitif yo vle di an pratik:

02:01.122 --> 02:06.545
Objektif 1: Mete fen nan povrete nan tout fòm li yo toupatou.

02:06.545 --> 02:14.020
 Olye de sa, n ap wè tout popilasyon yo vin
depann de sibvansyon leta, sa ki ap mennen

02:14.020 --> 02:18.373
sosyete a piti piti nan yon sistèm sosyalist.

02:18.373 --> 02:25.993
Fon Monetè Entènasyonal la, FMI, trape
nasyon nan dèt kote yo pa janm ka sòti.

02:25.993 --> 02:35.600
Objektif 2: Mete fen nan grangou, reyalize sekirite
alimantè ak yon pi bon nitrisyon, epi ankouraje agrikilti dirab.

02:35.600 --> 02:43.575
 Sepandan, nou ka obsève ke agrikilti natirèl sou ti echèl ap
detwi, pandan menm tan konpayi miltinasyonal yo ap

02:43.575 --> 02:52.206
vin gen plis kontwòl sou pwodiksyon manje mondyal
atravè agrikilti endistriyèl, jeni jenetik ak agrochimik.

02:52.206 --> 02:59.985
Objektif 3: Asire lavi an sante epi
ankouraje byennèt pou tout moun nan tout laj.

02:59.985 --> 03:05.266
 Sepandan, li ta dwe note ke vaksinasyon
obligatwa ap entwodwi pou tout moun, pandan ke

03:05.266 --> 03:08.966
metòd gerizon natirèl ap siprime oswa pèsekite.

03:08.966 --> 03:14.470
Kòm rezilta, moun yo ap vin pi plis domine pa
endistri famasetik la, ki pwodwi li yo pwouve ke yo fè

03:14.470 --> 03:19.020
popilasyon an vin pi malad e menm diminye kantite li.

03:19.020 --> 03:29.352
Objektif 4: Asire edikasyon enklizif, ekitab ak kalite epi
ankouraje opòtinite aprantisaj pou tout lavi pou tout moun.

03:29.352 --> 03:38.186
 Olye de sa, li dwe note ke, sitou kòm rezilta Ajanda
21 ak 2030, nivo edikasyon ap diminye atravè lemond.

03:38.186 --> 03:46.856
Avèk èd estanda edikatif yo ak yon sistèm edikasyon ki vize yon
"nwayo komen", yo manipile popilasyon an depi

03:46.856 --> 03:55.833
nan anfans, konsa moun yo vin san kritik, yo
aksepte tout bagay epi, kòm rezilta, yo rete pasif.

03:55.833 --> 04:04.383
Objektif 5: Reyalize egalite sèks epi bay tout fanm ak
tifi pouvwa pou reyalize potansyèl yo epi jwenn egalite.

04:04.383 --> 04:11.047
 Olye de sa, fòk nou note ke fanmi natirèl,
tradisyonèl ak fason viv yo ap demantibile, fanm yo ap

04:11.047 --> 04:15.999
eksplwate kòm travay bon mache, epi timoun yo ap leve pa leta.

04:15.999 --> 04:20.396
 Nou menm tou nou ap pwoche objektif yon
sosyete san sèks depi plizyè dizèn ane.

04:20.396 --> 04:26.550
Pandan y ap pwomote feminis, yo ap
siprime tout karakteristik maskilen.

04:26.550 --> 04:33.098
 Pwomosyon ideyoloji transjan te mennen nan yon
ogmantasyon dramatik nan kantite chanjman sèks pami

04:33.098 --> 04:37.376
jèn yo, ki finalman pèmèt leta kontwole repwodiksyon.

04:37.376 --> 04:45.569
Objektif 6: Asire disponiblite ak
jesyon dirab dlo ak sanitasyon pou tout moun

04:45.569 --> 04:53.150
 Sepandan, li dwe note ke 90% nan dlo mond lan konsome pa
endistri matyè premyè, ki domine pa konpayi

04:53.150 --> 05:00.511
miltinasyonal, epi an menm tan, priveizasyon
rezèv dlo ap fòtman ankouraje atravè lemond.

05:00.511 --> 05:08.582
Jodi a, plizyè konpayi miltinasyonal domine mache dlo mondyal
yo, yo ap fè dlo tounen de pli zan pli yon machandiz liks

05:08.582 --> 05:13.345
epi an menm tan anpeche popilasyon an vin otonòm ak endepandan.

05:13.345 --> 05:21.280
Objektif 7: Asire aksè a enèji
abòdab, fyab, dirab ak modèn pou tout moun.

05:21.280 --> 05:28.443
 Reyalite a se, sepandan, ke nan Almay, pa egzanp,
ekspansyon enèji renouvlab yo te ogmante pri elektrisite yo

05:28.443 --> 05:33.120
anpil, e se sitou konsomatè yo y ap mande pou peye bòdwo a.

05:33.120 --> 05:44.619
Objektif 8: Ankouraje kwasans ekonomik dirab, enklizif ak soutni,
anplwa konplè ak pwodiktif ak travay desan pou tout moun.

05:44.619 --> 05:51.722
 Sepandan, nou ka obsève ke mondyalizasyon ap mennen kòporasyon
entènasyonal yo vin pi plis dikte kondisyon

05:51.722 --> 05:59.599
travay, eksplwate moun san pitye epi, an menm tan, pran
kontwòl oswa detwi ti konpayi yo sou yon echèl laj.

05:59.599 --> 06:11.331
Pa egzanp, senk pi gwo konpayi Entènèt yo sèlman te achte 436
konpayi ki vo 131 milya dola ameriken pandan dis dènye ane yo.

06:11.331 --> 06:17.188
Kòm rezilta, se sèlman kèk kòporasyon ki pral rete finalman.

06:17.188 --> 06:28.710
Objektif 9: Bati enfrastrikti rezilyan, ankouraje
endistriyalizasyon enklizif ak dirab epi ankouraje inovasyon.

06:28.710 --> 06:34.870
 Sepandan, fòk nou note ke
dezendistriyalizasyon ap fèt nan plizyè peyi, sa ki nan kèk ka

06:34.870 --> 06:39.049
mennen nan yon ogmantasyon siyifikatif nan chomaj.

06:39.049 --> 06:45.828
An menm tan, anpil peyi te atire nan yon dèt
gouvènman eksè, oswa yon pyèj dèt, atravè prè "sibvansyone".

06:45.828 --> 06:52.495
Rezilta a se vant resous domestik, enfrastrikti ak mendèv la.

06:52.495 --> 06:57.019
Objektif 10: Redwi inegalite ant peyi yo.

06:57.019 --> 07:05.211
 Nan yon etid, ekonomis Valentin Lang te egzamine
konsekans mondyalizasyon nan 147 peyi ant 1970 ak

07:05.211 --> 07:10.499
2014 epi li te rive nan konklizyon sa a ki fè reflechi:

07:10.499 --> 07:19.700
Malgre disparite revni ant peyi yo ap diminye,
disparite revni anndan popilasyon yo ap ogmante.

07:19.700 --> 07:26.651
Pandan revni klas siperyè ki touche plis la t ap
ogmante, se popilasyon òdinè a ki te pi gwo pèdan an.

07:26.651 --> 07:36.720
Yo souvan plonje nan povrete, grangou ak dezespwa pa kòporasyon
entènasyonal yo, ki se prensipal benefisyè mondyalizasyon an.

07:36.720 --> 07:42.670
Kòporasyon sa yo eksplwate peyi yo ak
popilasyon yo san pitye, sa ki lakòz yon inegalite

07:42.670 --> 07:47.044
ki ogmante olye de rediksyon yo te pwomèt la.

07:47.044 --> 07:54.880
Objektif 11: Fè vil ak zòn abite yo
enklizif, an sekirite, rezilyan ak dirab.

07:54.880 --> 08:00.402
 Men olye de sa, yo ap pouse avanse
siveyans total sou popilasyon an nan non sekirite.

08:00.402 --> 08:05.588
Pa egzanp, plis ak plis peyi ap itilize
teknoloji rekonesans figi pou rezon siveyans.

08:05.588 --> 08:13.382
Nan espas piblik nan vil yo, yon algoritm
eskane ak trete figi moun yo otomatikman.

08:13.382 --> 08:17.437
Anplis, lwa strik sou zam yo vize asire plis sekirite.

08:17.437 --> 08:25.621
An reyalite, sepandan, entèdiksyon zam pa dezame okenn
kriminèl, men pito sitwayen ki respekte lalwa, konsa yo anpeche

08:25.621 --> 08:31.073
soulèvman popilè epi asire sekirite sèlman pou oligak yo.

08:31.073 --> 08:36.489
Objektif 12: Asire mod konsomasyon ak pwodiksyon dirab

08:36.489 --> 08:43.065
 Olye de sa, enpozisyon taks pinitif ap
fòse moun abandone teknoloji ki deja pwouve.

08:43.065 --> 08:50.189
Pa egzanp, akòz taks CO2 sou konsomasyon konbistib fosil nan
Almay, yo ap demonte nouvo plant elektrisite ki

08:50.189 --> 08:56.755
mache ak chabon epi yo kontinye opere yo nan lòt
peyi. Sitiyasyon an sanble pou machin dyezèl yo.

08:56.755 --> 09:03.054
Anplis de sa, yo ap prepare tikal pa tikal yon sistèm
kredi sosyal ki modle sou sa Lachin nan, an Almay ak

09:03.054 --> 09:07.092
nan tout lòt peyi atravè mond lan, nan non "Great Reset".

09:07.092 --> 09:15.531
Konsekans lan se ke nenpòt moun ki pa konpòte li dapre politik
gouvènman an ka wè libète ak dwa fondamantal li yo limite

09:15.531 --> 09:20.622
gravman, menm rive nan mwayen pou l viv, sètadi achte manje.

09:20.622 --> 09:25.573
Se tout sa pou ankèt sou swadizan amelyorasyon yo.

09:25.573 --> 09:33.319
Konklizyon: Si nou konpare anpil objektif
anbisye ak bèlman ekri ak devlopman reyèl yo,

09:33.319 --> 09:38.663
nou wè se yon ka etikèt fo, jan pwovèb la di.

09:38.663 --> 09:47.981
Sa ki enteresan, se menm senbòl la yo itilize pou
Ajanda 2030 ak pou "Gwo Reyajisteman" WEF la planifye a.

09:47.981 --> 09:52.672
Sepandan, pa gen okenn amelyorasyon nan
sitiyasyon mondyal la nou ka espere de yon elit ki pran tèt

09:52.672 --> 09:55.658
li pou kont li tankou Fowòm Ekonomik Mondyal la.

09:55.658 --> 10:08.164
Okontrè, Lòd Mondyal Nouvo yo a se, nan langaj senp, pa plis
pase anrichisman pwòp tèt kèk oligak finansye sou do piblik la.

10:08.164 --> 10:16.013
Se poutèt sa nou senpleman bezwen yon nouvo lidèchip
mondyal ki gen konsyans mondyal, ki dwe grandi depi pami pèp la.

10:16.013 --> 10:23.064
Se poutèt sa, nenpòt amelyorasyon nou swete nan sitiyasyon
mondyal la se responsablite konjwen yon popilasyon ki

10:23.064 --> 10:26.840
byen enfòme, ki dwe tou pare pou pran responsablite pèsonèl.
