WEBVTT 00:07.109 --> 00:15.052 Күн тәртібі-21 – 1992 жылы Рио-де-Жанейро қаласында өткен Қоршаған орта және даму жөніндегі конференцияда 182 00:15.052 --> 00:20.182 мемлекет тарапынан қабылданған БҰҰ-ның іс-қимыл бағдарламасы. 00:20.182 --> 00:27.697 Онда 21-ші ғасырдағы даму және экологиялық саясат салаларында іс-қимылға арналған нақты ұсыныстар бар. 00:27.697 --> 00:37.179 2015 жылы БҰҰ қабылдаған 2030 күн тәртібі аясында Agenda 21 мақсаттары әлемдік деңгейде өскен сын-қатерлерге сәйкес 00:37.179 --> 00:43.966 одан әрі дамытылып, қазір барлық елдерге бірдей қолданылады. 00:43.966 --> 00:52.870 2030 күн тәртібінің 17 негізгі бағытының ресми мақсаты – елдердегі жағдайдың нашарлауына қарсы әрекет ету 00:52.870 --> 00:59.122 және тұрақтылық қағидаты негізінде әлемді жақсарту. 00:59.122 --> 01:07.458 2015 жылғы БҰҰ Бас Ассамблеясының резолюциясында былай делінген: «Біз кедейшілік пен қажеттіліктің тираниясынан адамзатты азат 01:07.458 --> 01:12.313 етуге және планетамызды сауықтырып, қорғауға бекініп отырмыз.» 01:12.313 --> 01:22.733 Біз әлемді тұрақтылық пен төзімділік жолына қою үшін шұғыл түрде қажет батыл әрі түбегейлі өзгерістер енгізуге бекініп отырмыз. 01:22.733 --> 01:29.327 Бүгін бастап отырған осы сапарда ешкімді артта қалдырмайтынымызға уәде береміз. 01:29.327 --> 01:36.385 Алайда саяси бағдарламаларды мұқият қарасақ, көзделген мақсаттардың жұртшылыққа ұсынылған 01:36.385 --> 01:41.407 мақсаттардан түбегейлі өзгеше екені айқын болады. 01:41.407 --> 01:49.979 Осы алдамшылық аспектісін ескере отырып, Kla.TV 2030 күн тәртібінің 17 негізгі тармағының 12-сін мұқият қарап шығып, 01:49.979 --> 01:56.852 оларды «аударды», осылайша бүкіл әлемнің көрермендері жағымды сөздермен жазылған мақсаттардың 01:56.852 --> 02:01.122 іс жүзінде нені білдіретінін салыстыра алады: 02:01.122 --> 02:06.545 Мақсат 1: Барлық жерде кедейліктің барлық түрін жою. 02:06.545 --> 02:14.117  Оның орнына біз бүкіл халықтың мемлекеттік субсидияларға тәуелді болып жатқанын көріп отырмыз, бұл қоғамды 02:14.117 --> 02:18.373 біртіндеп социалистік жүйеге бет бұруға әкеліп соғуда. 02:18.373 --> 02:25.993 Халықаралық Валюта Қоры (ХВҚ) елдерді ешқашан шыға алмайтын қарызға батырады. 02:25.993 --> 02:35.600 Мақсат 2: Аштықты жою, азық-түлік қауіпсіздігін және тамақтану сапасын жақсарту және тұрақты ауыл шаруашылығын дамыту. 02:35.600 --> 02:42.842  Алайда табиғи, шағын ауқымды фермерлік шаруашылық жойылып бара жатқанын байқауға болады, ал сонымен бірге көпұлтты корпорациялар 02:42.842 --> 02:47.967 өнеркәсіптік ауыл шаруашылығы, генетикалық инженерия және агрохимиялық заттар арқылы әлемдік 02:47.967 --> 02:52.206 азық-түлік өндірісін барған сайын бақылауға алып келеді. 02:52.206 --> 02:59.985 Мақсат 3: Барлық жастағы адамдардың саулығын қамтамасыз ету және әл-ауқатын жақсарту. 02:59.985 --> 03:04.696  Алайда, міндетті вакцинация барлық жерде енгізіліп жатқанымен, табиғи емдеу әдістері 03:04.696 --> 03:08.966 басқыншылыққа ұшырап немесе қудаланып жатқанын атап өткен жөн. 03:08.966 --> 03:14.492 Нәтижесінде адамдар фармацевтикалық индустрияның үстемдігіне барған сайын көбірек ұшырауда, оның өнімдері халықты ауыр 03:14.492 --> 03:19.020 сырқатқа шалдықтырып, тіпті оның санын азайтатыны дәлелденген. 03:19.020 --> 03:29.352 Мақсат 4: Баршаға инклюзивті, тең және сапалы білім беруді қамтамасыз ету және өмір бойы оқу мүмкіндіктерін ілгерілету. 03:29.352 --> 03:38.186  Оның орнына атап өту керек, әсіресе Agenda 21 және 2030 нәтижесінде білім деңгейі бүкіл әлемде төмендеп барады. 03:38.186 --> 03:45.772 Білім беру стандарттары мен «ортақ ядроға» бағытталған білім жүйесінің көмегімен халықты ерте жастан 03:45.772 --> 03:55.833 манипуляциялап, адамдарды сыни ойдан айырып, бәрін сынсыз қабылдауға мәжбүрлеп, нәтижесінде пассивті күйде ұстайды. 03:55.833 --> 04:00.620 Мақсат 5: Жыныстық теңдікке қол жеткізу және барлық әйелдер мен қыздарды тең мүмкіндіктер мен 04:00.620 --> 04:04.383 өзін-өзі анықтауды қамтамасыз ету үшін құзыретті ету. 04:04.383 --> 04:10.301  Оның орнына табиғи, дәстүрлі отбасы мен өмір салты жойылып бара жатқанын, әйелдер арзан жұмыс күші ретінде 04:10.301 --> 04:15.999 пайдаланылып жатқанын және балалар мемлекет тарапынан тәрбиеленіп жатқанын атап өту керек. 04:15.999 --> 04:20.396  Біз сондай-ақ онжылдықтар бойы жыныссыз қоғам мақсатына жақындап келе жатырмыз. 04:20.396 --> 04:26.550 Феминизм насихатталып жатқанда, барлық еркектік қасиеттер басқыншылыққа ұшырайды. 04:26.550 --> 04:33.273  Трансгендерлік идеологияны насихаттау жастар арасында жынысты ауыстыру операцияларының санының күрт өсуіне әкелді, бұл 04:33.273 --> 04:37.376 ақыр соңында мемлекетке көбеюді бақылауға мүмкіндік береді. 04:37.376 --> 04:45.569 Мақсат 6: Баршаға су мен санитарияның қолжетімділігі мен тұрақты басқарылуын қамтамасыз ету 04:45.569 --> 04:52.671  Алайда, әлем суының 90%-ы шикізат өнеркәсібі саласында пайдаланылады, ол сала көпұлттық корпорациялардың 04:52.671 --> 05:00.511 бақылауында, және сонымен бірге сумен жабдықтауды жекешелендіру бүкіл әлемде қарқынды түрде насихатталуда. 05:00.511 --> 05:06.579 Бүгінде бірқатар көпұлтты корпорациялар жаһандық су нарықтарын үстемдік етіп, суды барған сайын сән-салтанатты 05:06.579 --> 05:13.345 тауарға айналдырып, сонымен бірге халықтың өзін-өзі қамтамасыз етуіне және тәуелсіз болуына кедергі келтіріп отыр. 05:13.345 --> 05:21.280 Мақсат 7: Баршаға қолжетімді, сенімді, тұрақты және заманауи энергияға қол жеткізуді қамтамасыз ету. 05:21.280 --> 05:28.514  Алайда шын мәнінде, мысалы, Германияда жаңартылатын энергия көздерін кеңейту электр энергиясының бағасын айтарлықтай 05:28.514 --> 05:33.120 қымбаттатты, және шотты негізінен тұтынушылар төлеуге мәжбүр. 05:33.120 --> 05:39.611 Мақсат 8: Тұрақты, инклюзивті және тұрақты экономикалық өсуді, толық және өнімді жұмыспен 05:39.611 --> 05:44.619 қамтуды және барлығына лайықты еңбекті ілгерілету. 05:44.619 --> 05:51.413  Алайда, жаһанданудың халықаралық корпорацияларды еңбек жағдайларын барған сайын белгілеуге, адамдарды аяусыз 05:51.413 --> 05:59.599 пайдалануға және сонымен бірге ірі көлемде шағын компанияларды басып алуға немесе жоюға итермелейтінін байқауға болады. 05:59.599 --> 06:11.331 Мысалы, соңғы он жыл ішінде тек бес ірі интернет компаниясы 131 миллиард АҚШ долларына бағаланатын 436 компанияны сатып алды. 06:11.331 --> 06:17.188 Нәтижесінде ақырында тек бірнеше корпорация ғана қалады. 06:17.188 --> 06:28.710 Мақсат 9: Төзімді инфрақұрылым құру, инклюзивті және тұрақты өнеркәсіптендіруді ілгерілету және инновацияны дамыту. 06:28.710 --> 06:34.542  Алайда, көптеген елдерде деиндустриялану жүріп жатқанын атап өту керек, бұл кейбір 06:34.542 --> 06:39.049 жағдайларда жұмыссыздықтың айтарлықтай өсуіне әкеледі. 06:39.049 --> 06:45.828 Сонымен бірге көптеген елдер «субсидияланған» несиелер арқылы шектен тыс мемлекеттік қарызға немесе қарыз тұзағына тартылды. 06:45.828 --> 06:52.495 Нәтижесінде ішкі ресурстар, инфрақұрылым және еңбек күші сатылып жатыр. 06:52.495 --> 06:57.019 Мақсат 10: Елдер арасындағы теңсіздікті азайту. 06:57.019 --> 07:05.030  Зерттеу барысында экономист Валентин Ланг 1970 мен 2014 жылдар аралығында 147 елдегі жаһанданудың 07:05.030 --> 07:10.499 салдарын зерттеп, мынадай ойландырарлық қорытындыға келді: 07:10.499 --> 07:19.700 Елдер арасындағы табыс алшақтығы азайып жатса да, халық ішіндегі табыс алшақтығы ұлғайып барады. 07:19.700 --> 07:26.651 Жоғары табысты жоғарғы таптың табысы өскен кезде, қарапайым халық ең көп шығынға ұшырады. 07:26.651 --> 07:32.144 Олар жиі кедейшілікке, аштыққа және үмітсіздікке халықаралық корпорациялар – 07:32.144 --> 07:36.720 жаһанданудың негізгі пайда алушылары – ұрындырады. 07:36.720 --> 07:47.044 Бұл корпорациялар елдер мен олардың халқын аяусыз пайдаланып, уәде етілген теңсіздікті азайтудың орнына оны одан әрі күшейтеді. 07:47.044 --> 07:54.880 Мақсат 11: Қалалар мен қоныстарды инклюзивті, қауіпсіз, төзімді және тұрақты ету. 07:54.880 --> 08:00.402  Бірақ оның орнына халықты толық бақылау қауіпсіздік атынан алға жылжытылуда. 08:00.402 --> 08:05.588 Мысалы, барған сайын көбірек елдер бет-әлпетті тану технологиясын бақылау мақсатында қолдануда. 08:05.588 --> 08:13.382 Қалалардағы қоғамдық орындарда адамдардың бет-әлпеттері автоматты түрде сканерленіп, алгоритм арқылы өңделеді. 08:13.382 --> 08:17.437 Сонымен қатар, қатаң қару заңдары қауіпсіздікті арттыруға бағытталған. 08:17.437 --> 08:23.401 Шын мәнінде, алайда қаруға тыйым салу бірде-бір қылмыскерді қарусыздандырмайды, керісінше заңды азаматтарды 08:23.401 --> 08:31.073 қарусыздандырады, осылайша халық көтерілістерінің алдын алып, тек олигархтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. 08:31.073 --> 08:36.489 Мақсат 12: Тұрақты тұтыну мен өндіру үлгілерін қамтамасыз ету 08:36.489 --> 08:43.065  Оның орнына жазалау сипатындағы салықтарды салу адамдарды дәлелденген технологиялардан бас тартуға мәжбүрлеп отыр. 08:43.065 --> 08:50.077 Мысалы, Германияда қазба отынын тұтынуға салынатын CO2 салығының салдарынан жаңа көмір жағатын электр 08:50.077 --> 08:56.755 станциялары бұзылып, басқа елдерде жұмысын жалғастыруда. Дизельдік көліктерде де жағдай ұқсас. 08:56.755 --> 09:02.566  Сонымен қатар, «Ұлы қайта жүктеу» аясында Германияда және әлемнің барлық басқа елдерінде Қытай 09:02.566 --> 09:07.092 үлгісіндегі әлеуметтік кредит жүйесі біртіндеп дайындалып жатыр. 09:07.092 --> 09:15.633 Нәтижесінде үкімет саясатына сәйкес әрекет етпейтін кез келген адамның бостандықтары мен негізгі құқықтары, тіпті күнкөрісі, яғни 09:15.633 --> 09:20.622 азық-түлік сатып алу мүмкіндігіне дейін қатты шектелуі мүмкін. 09:20.622 --> 09:25.573 Айтпақшы, болжамды жақсартуларды тексеру осымен аяқталды. 09:25.573 --> 09:33.468 Қорытынды: Егер біз көптеген амбициялық әрі әдемі сөздермен баяндалған мақсаттарды нақты дамулармен салыстырсақ, 09:33.468 --> 09:38.663 бұл, айтқандай, жалған белгілеу жағдайы екенін көреміз. 09:38.663 --> 09:43.725 Қызығы сол, Agenda 2030 үшін де, Дүниежүзілік экономикалық форум (WEF) жоспарлаған «Үлкен 09:43.725 --> 09:47.981 қайта жүктеу» үшін де бірдей символ қолданылады. 09:47.981 --> 09:52.413 Дегенмен, Дүниежүзілік экономикалық форум сияқты өзін-өзі тағайындаған элитадан 09:52.413 --> 09:55.658 жаһандық жағдайдың жақсаруын күтуге болмайды. 09:55.658 --> 10:02.599 Керісінше, олардың Жаңа Әлем Тәртібі қарапайым тілмен айтқанда, жалпы халықтың есебінен бірнеше қаржылық 10:02.599 --> 10:08.164 олигархтың өздерін-өздері байытуынан басқа ештеңе емес. 10:08.164 --> 10:16.013 Сондықтан бізге жай ғана жаңа, жаһандық саналы әлемдік көшбасшылық қажет, ол халықтың өз ішінен пісіп-жетілуі тиіс. 10:16.013 --> 10:23.211 Сондықтан жаһандық жағдайды жақсартуға деген кез келген ұмтылыс – бұл жақсы хабардар халықтың ортақ жауапкершілігі, әрі 10:23.211 --> 10:26.840 олар жеке жауапкершілікті өз мойнына алуға дайын болуы тиіс.