Agenda 21 ezali programme ya misala ya ONU oyo bikolo 182 bandimaki na likita likolo ya Environnement
mpe Développement na Rio de Janeiro na mobu 1992.
Ezali na toli ya sikisiki mpo na misala na makambo ya bokoli mpe ya politiki ya zinga zinga mpo na ekeke ya 21.
Na Programme ya 2030 oyo ONU endimaki na 2015, mikano ya Programme 21 ekolisamaki lisusu mpo na kokokana na mikakatano oyo ekolaki
na mokili mobimba mpe sikoyo etali bikolo nyonso ndenge moko.
Mokano officiel ya makambo 17 ya ntina ya Programme ya 2030 ezali ya kopekisa bobebisami ya ezalela na mikili mpe kobongisa
mokili mobimba na nse ya likanisi ya bokoli ya kolongobana.
Mokano ya Likita Linene ya ONU ya 2015 elobi boye: "Tozali na ekateli ya kokangola bato na bokonzi ya makasi ya
bobola mpe bozangi, mpe kobikisa mpe kobatela mokili na biso."
Tozali na ekateli ya makasi ya kozwa bikateli ya mpiko mpe ya mbongwana oyo esengeli na lombangu mpo na kotia
mokili na nzela ya bokasi ya kowumela mpe ya bokangami.
Tolaki ete na mobembo oyo tozali kobanda lelo, tokotika moto moko te sima.
Kasi, soki moto atali malamu ba programmes politiques, emonanaka polele ete mikano oyo bazali
kolanda ekeseni mpenza na oyo balakisaka na bato.
Na kokanisa likambo oyo ya bokosi, Kla.TV etalelaki na bozindo biteni 12 kati na 17 ya ntina ya Agenda 2030 mpe "ebongolaki"
yango mpo ete batalani na mokili mobimba bákoka kokokanisa nini mpenza mikano wana, oyo
ekomami na maloba ya kitoko, elakisi na misala:
Mokano 1: Suka na bobola na mitindo na yango nyonso bisika nyonso.
 Kasi, na esika na yango, tozali komona ndenge bato nyonso bazali kokoma na bosenga ya lisungi ya leta, likambo oyo
ezali komema société malembe malembe na système socialiste.
Fonds Monétaire International, FMI, ekangaka bikolo na nyongo oyo bakoki kokima ata mokolo moko te.
Mokano ya mibale: Suka nzala, zwa biloko ya kolia ya kokoka mpe bilei ya malamu, mpe kolendisa bilanga ya kobika.
 Kasi, emonani ete lolenge ya boloni ya naturel mpe ya moke moke ezali kobebisama, nzokande na ntango moko, ba kompanyi ya minene
ya mikili mingi bazali kokamba mingi koleka ndenge biloko ya kolia na mokili mobimba esalemaka na nzela ya
agriculture industrielle, génie génétique mpe nkisi ya bilanga.
Mokano ya misato: Kosala ete bato nyonso bázala na nzoto kolongono mpe kolendisa bomoi ya malamu na mbula nyonso ya bomoi.
 Kasi, esengeli koyeba ete bazali kotia mangwele ya makasi mpo na moto nyonso, nzokande bazali konyokola
to kolandela na mabe banzela ya kobikisa ya naturel.
Na yango, bato bazali kokoma na nse ya bokonzi ya industrie pharmaceutique koleka, oyo biloko na yango emonani ete
ezali kobebisa bato mingi mpe kutu kokitisa motango na bango.
Mokano ya minei: Kosala ete mateya ya bomoko, ya bosembo mpe ya kitoko ezala mpo na moto
nyonso, mpe kolendisa nzela ya koyekola bomoi mobimba.
 Kasi, esengeli koyeba ete, mingi mpenza mpo na Agenda 21 mpe 2030, nivo ya kelasi ezali kokita na mokili mobimba.
Na lisalisi ya mibeko ya mateya mpe ya ebongiseli ya kelasi oyo etali "common core", bato bakosamaka banda bomwana,
mpo bákóma kozanga kokanisa, bandimaka biloko nyonso mpe, na yango, bátikalaka kozanga kosala eloko.
Mokano 5: Kokoma na bokokani ya basi na mibali mpe kopesa basi nyonso mpe bilenge basi makasi mpo
bákokisa makoki na bango mpe bákoma na bokokani.
 Kasi, esengeli koyeba ete mabota ya bomoto, ya bonkoko mpe lolenge ya bomoi ezali kobukama, basi bazali kosalelama
lokola basali ya ntalo moke, mpe bana bazali kokolisama na leta.
 Tozali mpe kokoma pene ya mokano ya kozala na société oyo ezangi bokeseni kati na mibali na basi banda bambula ebele.
Na ntango bazali kotombola féminisme, bizaleli nyonso ya bomobali bizali konyokwama.
Kotombola makanisi ya transgenre ememi bokóli ya monene mpenza ya motángo ya lipaso ya mbóngwana ya nzoto epái ya bilenge,
likambo oyo na suka epesaka leta nzela ya kokonza kobota.
Mokano 6: Kosala ete mai mpe bopeto bizala mpe bikambama na ndenge ya kolongobana mpo na bato nyonso.
 Kasi, esengeli koyeba ete 90% ya mayi ya mokili mobimba esalelamaka na industrie ya biloko ya moboko, oyo ekambami na ba
sociétés multinationales, mpe na tango yango moko, koteka mayi na ba sociétés privées
ezali kolendisemaka makasi na mokili mobimba.
Lelo oyo, ba kompani ebele ya mikili mingi nde bazali kokonza bazando ya mayi na mokili mobimba, bazali kokomisa mayi mokolo na
mokolo eloko ya motuya mpo na bato ya bozwi, mpe na ntango moko, bazali kopekisa bato
bázwa mayi bango moko mpe bázala na lipanda.
Mokano ya 7: Kosala ete bato nyonso bázwa nguya ya tina malamu, ya kotyela motema, ya kowumela mpe ya mikolo oyo.
 Kasi, solo ezali ete, na Allemagne na ndakisa, bokoli ya ba énergies renouvelables ematisi talo ya kura
makasi mpenza, mpe ezali mingi mpenza basombi nde bazali kosengama kofuta faktire yango.
Mokano ya mwambe: Kotombola bokoli ya nkita ya kolongobana, ya kozwa bato nyonso na kati mpe ya kowumela, mosala ya
mobimba mpe ya mbuma, mpe mosala ya lokumu mpo na moto nyonso.
 Kasi, emonani ete mondialisation ezali kotinda ba kompani ya minene ya mikili misusu bákoma kotya mibeko ya mosala,
kobuka bato na makasi kozanga mawa, mpe na ntango yango moko, kokamata to kobebisa ba kompani ya mike na ndenge ya monene.
Na ndakisa, kaka ba kompani mitano ya minene koleka ya Internet asombi ba kompani 436 na motuya ya miliáre 131
ya badolare ya Amerika na boumeli ya mibu zomi oyo eleki.
Na yango, na suka, kaka mwa bakompanyi moke nde bakotikala.
Mokano 9: Kotonga ba infrastructures ya makasi, kolendisa industrialisation oyo ezali ya bato nyonso
mpe ya kolongobana, mpe kolendisa mayele ya sika.
 Kasi, esengeli koyeba ete kokita ya industrie ezali kosalema na bikolo ebele, mpe yango ezali
komema na mwa bisika bomati monene ya bozangi mosala.
Na tango yango moko, bamboka ebele bakotaki na nyongo ya leta oyo eleki ndelo, to na motambo
ya nyongo, na nzela ya mindele oyo "esungamaki".
Nsuka na yango ezali boteki ya biloko ya motuya ya mboka, misala ya minene mpe bato ya mosala.
Mokano ya 10: Kokitisa bokeseni kati na bikolo.
 Na bolukiluki moko, économiste Valentin Lang atalelaki makama ya mondialisation na bikolo 147 kati na mobu
1970 na 2014 mpe akomaki na conclusion oyo ya kotungisa:
Ata soki bokeseni ya mosolo kati na mikili ezali kokita, bokeseni ya mosolo kati na bato moko ezali se kokoma monene.
Ntango mosolo ya bato ya likolo ezalaki komata, bato ya mpamba nde bazangaki mingi.
Mbala mingi, ba kompani ya minene ya mokili mobimba nde etindaka bango na kati ya bobola, nzala mpe kozanga elikya, mpe bango
nde bazali bato ya liboso oyo bazwaka matomba na mondialisation.
Ba kompani oyo bazali konyokola bikolo mpe bato na yango na nko, yango ezali kobimisa bokabwani ya
makasi koleka na esika ya bokitisi oyo balakaki.
Mokano 11: Kosala ete bingumba mpe bamboka ezala ya boyambi mpo na moto nyonso, ya libateli, ya makasi mpe ya kolongobana.
 Kasi na esika na yango, bazali kokende liboso na bokengi ya bato nyonso na nkombo ya bokengi.
Na ndakisa, bamboka ebele mpe ebele bazali kosalela tekiniki ya koyeba bato na elongi mpo na kokɛngɛla.
Na bisika ya bato ebele na bingumba, bilongi ya bato etángamaka mpe esalelamaka na lolenge ya automatique na nzela ya algorithme.
Lisusu, mibeko ya makasi mpo na minduki ezali mpo na kobatela bato malamu koleka.
Kasi na bosolo, kopekisa mandoki elongolaka mandoki ata na mopekisi moko te, kasi nde elongolaka yango epai ya bana
mboka oyo batosaka mibeko, mpe na ndenge wana epekisaka botomboki ya bato mpe ebatelaka kaka libateli ya ba oligarques.
Mokano 12: Kosala ete lolenge ya kosomba mpe ya kosala biloko ezala ya kolongobana mpe ya kowumela.
 Kasi, kotia mpako ya etumbu ezali kotinda bato bátika kosalela ba technologies oyo emonisami ete ezali malamu.
Na ndakisa, mpo na mpako ya CO2 likolo ya bosaleli ya ba combustibles fossiles na Allemagne, bazali kolongola ba
centrales à charbon ya sika mpe bakobi kosalela yango na mikili misusu. Ezalela ezali mpe ndenge moko mpo na mituka ya mazuti.
Lisusu, système ya crédit social na ndakisa ya Chine ezali kobongisama malembe malembe na Allemagne mpe na bikolo
mosusu nyonso na mokili mobimba na nkombo ya "Great Reset".
Yango elingi koloba ete moto nyonso oyo akotosa te mibeko ya leta, bakoki kokitisa makasi bonsomi mpe makoki
na ye ya moboko, ata mpe kino na ndenge ya kobikisa bomoi na ye, elingi koloba, kosomba bilei.
Boye mpo na ankɛtɛ likolo ya mabongisi oyo balobi ezali.
Na bosukisi: Soki tokokanisi mikano ebele ya minene mpe ya maloba kitoko na makambo oyo esalemaki mpenza, tomoni ete
ezali likambo ya kotia nkombo ya lokuta, ndenge lisese elobaka.
Likambo ya kokamwa, elembo moko esalelami mpo na Agenda 2030 lokola mpe mpo na "Great Reset" oyo WEF ebongisi.
Kasi, mbongwana moko te na makambo ya mokili mobimba ekoki kouta na bato ya lokumu oyo
bamipesi bango moko lokola Forum Économique Mondial.
Kasi, Ordre Nouveau ya mokili na bango ezali, na maloba ya polele, eloko mosusu te koleka
komibɔkɔlisa ya bato moke ya mosolo na nzela ya bato banso.
Yango wana tozali na mposa mpenza ya bokambi ya sika ya mokili mobimba, oyo emonaka makambo ya mokili
mobimba mpe esengeli ekola kouta na kati ya bato.
Na yango, mbongwana nyonso ya malamu oyo elingami na mokili mobimba ezali mosala ya bomoko ya bato oyo bayebi makambo malamu,
mpe basengeli lisusu komibongisa mpo na komizwela mikumba.