אַדזשענדאַ 21 איז אַ אַקציע־פּראָגראַם פֿון די פֿאַראייניקטע נאַציאָנען, וואָס איז אָנגענומען געוואָרן דורך
182 לענדער בײַ דער קאָנפֿערענץ וועגן סביבה און אַנטוויקלונג אין ריאָ דע זשאַנעיראָ אין 1992.
עס אַנטהאַלט ספּעציפֿישע רעקאָמענדאַציעס פֿאַר אַקציע אין די געביטן פֿון אַנטוויקלונג
און סביבה־פּאָליטיק פֿאַרן 21סטן יאָרהונדערט.
מיט דער 2030־אַגענדע, וואָס די פֿאַראייניקטע נאַציאָנען האָבן אָנגענומען אין 2015, זענען די צילן פֿון אַגענדע 21 ווײַטער
אַנטוויקלט געוואָרן לויט די אַרויספֿאָרדערונגען וואָס זענען געוואַקסן וועלטווײַט און
וואָס איצט גלייַך געלטן פֿאַר אַלע לענדער.
דער אָפיציעלער ציל פֿון די 17 שליסל־פּונקטן פֿון אַגענדע 2030 איז צו קעגנווירקן דער פֿאַרשלעכטונג פֿון דער
סיטואַציע אין לענדער און צו פֿאַרבעסערן די וועלט אונטער דער פּרעמיסע פֿון נאָכהאַלטיקייט.
די רעזאָלוציע פֿון דער 2015ער גענעראַל־אַסעמבלי פֿון די פֿאַראייניקטע נאַציאָנען שטייט: "מיר זענען באַשלאָסן צו
באַפרײַען די מענטשהייט פֿון דער טיראַניע פֿון אָרעמקייט און נויט און צו היילן און באַשיצן אונדזער פּלאַנעט."
מיר זענען באַשלאָסן צו נעמען די דרייסטע און טראַנספֿאָרמאַטיווע טריט וואָס זענען דרינגענדיק נייטיק, כּדי
צו שטעלן די וועלט אויף אַ וועג צו קיימאָקייט און חוסן.
מיר פֿאַרשפּרעכן אַז אויף דער רייזע וואָס מיר הייבן הײַנט אָן, וועלן מיר קיינעם נישט איבערלאָזן.
אָבער אויב מען באַטראַכט פּאָליטישע פּראָגראַמען מער נאָענט, ווערט קלאָר אַז די צילן וואָס מען פֿאַרפאָלגט זענען
שטענדיק גאָר אַנדערש פֿון די וואָס מען פּרעזענטירט דעם ציבור.
מיט דעם אַספּעקט פֿון טריקעריי אין זינען, האָט Kla.TV נאָענט אונטערזוכט 12 פֿון די 17 הויפּט־פּונקטן פֿון אַגענדאַ 2030 און
זיי "איבערגעזעצט", אַזוי אַז צוקוקערס אַרום דער וועלט קענען פֿאַרגלײַכן וואָס די
פּאָזיטיוו־פֿאָרמולירטע צילן טאַקע מיינען אין פּראַקטיק:
ציל 1: באַענדיקן אָרעמקייט אין אַלע אירע פאָרמען איבעראַל.
 אַנשטאָט דעם זעען מיר גאַנץ באַפעלקערונגען ווערן אָפּהענגיק פֿון שטאַטלעכע סובסידיעס, וואָס פירט דערצו אַז די געזעלשאַפֿט
שטענדיק מער ווערט געפֿירט צו אַ סאָציאַליסטישן סיסטעם.
דער אינטערנאַציאָנאַלער מאָנעטאַרער פֿאָנד (IMF) פֿאַרכאַפּט לענדער אין שׂוּלדן, פֿון
וועלכע זיי קענען קיינמאָל נישט אַנטלויפֿן.
ציל 2: ענדיקן הונגער, דערגרייכן עסן־זיכערהייט און פֿאַרבעסערטע נוטריציע, און פֿאַרבעסערן נאַכְהאַלטיקע לאַנדווירטשאַפֿט.
 אָבער מען קען באַמערקן אַז נאַטירלעכע, קליין־פֿאַרמינג ווערט צעשטערט, בשעת גלײַך צײַטיק מולטינאַציאָנאַלע קאָרפּעראַציעס
שטענדיק מער קאָנטראָלירן די גלאבאַלע עסנוואַרג־פּראָדוקציע דורך אינדוסטריעלע
לאַנדווירטשאַפֿט, גענעטישע אינזשעניריע און אַגראָכעמיקאַלן.
ציל 3: פֿאַרזיכערן געזונטע לעבן און פֿאַרבעסערן וווילזײַן פֿאַר אַלעמען אין אַלע עלטערן.
 אָבער מען זאָל באַמערקן אַז פֿאַרפּליכטעטע וואַקסינאַציע ווערט איבעראַל אַרײַנגעפֿירט, בשעת נאַטירלעכע
היילונג־מעטאָדן ווערן אונטערדרוקט אָדער פֿאַרפֿאָלגט.
דעריבער ווערן מענטשן מער און מער דאַמינירט דורך די פֿאַרמאַסיוטישע אינדוסטריע, וועלכע אירע פּראָדוקטן האָבן זיך באַוויזן צו
מאַכן די באַפעלקערונג קראַנקער און אפילו צו רעדוצירן איר צאָל.
ציל 4: פֿאַרזיכערן אַרײַננעמענדיקע, גלײַכבאַרעכטיקטע און קוואַליטעט־בילדונג און
פֿאַרבעסערן לעבן־לאַנג לערנען־געלעגנהייטן פֿאַר אַלע.
 אַנשטאָט דעם דאַרף מען באַמערקן אַז, בפרט ווי אַ רעזולטאַט פֿון אַגענדע 21 און 2030, די
מדרגה פֿון בילדונג פֿאַלט אַראָפּ וועלטווייט.
מיט דער הילף פֿון בילדונג־סטאַנדאַרטן און אַ בילדונג־סיסטעם געצילט אויף אַ "קאָמאָן קאָר", ווערט די באַפעלקערונג
פֿון דער קינדשאַפֿט אָן מאַניפּולירט, אַזוי אַז מענטשן ווערן אומקריטיש, אָננעמען אַלץ און דערפֿאַר בלײַבן פּאַסיוו.
ציל 5: דערגרייכן געשלעכט־גלײַכקייט און שטאַרקן אַלע פֿרויען און מיידלעך צו דערגרייכן עקאָנאָמישע,
פּאָליטישע און געזעלשאַפֿטלעכע זעלבסטשטענדיקייט.
 אַנשטאָט דעם דאַרף מען באַמערקן אַז נאַטירלעכע, טראַדיציאָנעלע משפּחות און לעבנס־שטייגער ווערן צעשטערט, פֿרויען ווערן אויסגענוצט
ווי ביליקע אַרבעט, און קינדער ווערן אויפגעצויגן דורך דער מדינה.
 מיר האָבן זיך אויך דעקאַדעס לאַנג דערנענטערט צום ציל פֿון אַ געשלעכטלאָזער געזעלשאַפֿט.
ווען פֿעמיניזם ווערט פּראָמאָווירט, ווערן אַלע מענערישע אייגנשאַפֿטן אונטערדרוקט.
 די פּראָמאָציע פֿון טראַנסגענדער־אידעאָלאָגיע האָט געפֿירט צו אַ דראַמאַטישן אויפֿשטײַג אין דער צאָל פֿון
סעקס־איבערזעצונג־אָפּעראַציעס בײַ יונגע מענטשן, וואָס לעסאָף דערלויבט דעם שטאַט צו קאָנטראָלירן די רעפּראָדוקציע.
ציל 6: פֿאַרזיכערן די בנימצאקייט און נאָכְהאַלטיקע פאַרוואַלטונג פֿון וואַסער און סאַניטאַציע פֿאַר אַלע
 אָבער מען דאַרף באַמערקן אַז 90% פֿון דער וועלט־וואַסער ווערט גענוצט דורך די רוי־מאַטעריאַלן־אינדוסטריע, וואָס ווערט דאַמינירט
דורך מולטינאַציאָנאַלע קאָרפּעראַציעס, און אין דער זעלביקער צײַט ווערט די פּריוואַטיזאַציע פֿון
וואַסער־פֿאַרזאָרגונגען שטאַרק פּראָמאָטירט וועלטווייט.
הײַנט דאָמינירן אַ צאָל מולטינאַציאָנאַלע קאָרפּאָראַציעס די גלאבאלע וואַסער־מאַרקן, וואָס מאַכן וואַסער אַלץ מער
צו אַ לוקסוס־סחורה און גלײַך־צייטיק פאַרהאַלטן די באַפעלקערונג פֿון זעלבסט־פֿאַרזאָרגונג און זעלבסטשטענדיקייט.
ציל 7: פֿאַרזיכערן צוטריט צו ביליקער, פאַרלאָזלעכער, נאַכהאַלטיקער און מאָדערנער ענערגיע פֿאַר אַלע.
 דער פאקט איז אָבער אַז אין דײַטשלאַנד, למשל, האָט די אויסבויערונג פֿון רינועבאַלע ענערגיעס די
עלעקטריציטעט־פּרײַזן מאַסיוו געהויבן, און עס זענען בעיקר די קאַנסומערס וואָס מוזן באַצאָלן די רעכענונג.
ציל 8: פֿאָדערן אַ שטענדיקן, אַרײַננעמענדיקן און נאַכְהאַלטיקן עקאָנאָמישן וואַקסן, פול און פּראָדוקטיוו
באַשעפֿטיקונג און אַן אָנשטענדיקן אַרבעט פֿאַר אַלע.
 אָבער מע קען באַמערקן אַז גלאָבאַליזאַציע פֿירט אינטערנאַציאָנאַלע קאָרפּאָראַציעס צו מער און מער באַשטימען די
אַרבעט־באַדינגונגען, גרויזאַם אויסנוצן מענטשן און, אין דער זעלביקער צײַט, איבערנעמען אָדער
צעשטערן קלענערע פֿירמעס אויף אַ גרויסן מאָס.
למשל, די פינף גרעסטע אינטערנעץ־פֿירמעס האָבן אַליין אין די לעצטע צען יאָר געקויפֿט 436
פֿירמעס, ווערט 131 ביליאָן אַמעריקאַנער דאָלאַר.
דעריבער וועלן לעסאָף בלויז אַ האַנדפֿול פֿירמעס איבערבלײַבן.
ציל 9: בויען אַ שטאַרק און קעגנשטעליקע אינפֿראַסטרוקטור, פֿאָדערן אַרײַננעמענדיקע און
נאַכְהאַלטיקע אינדוסטריאַליזאַציע און שטיצן אינאָוואַציע.
 אָבער, מען דאַרף באַמערקן אַז די־אינדוסטריאַליזאַציע פּאַסירט אין אַ סך לענדער, וואָס אין עטלעכע פאַלן
פירט צו אַ באַטײַטנדיקער העכערונג פֿון אַרבעטלאָזיקייט.
אין דער זעלבער צײַט זענען פילע לענדער דורך "סובסידירטע" לאָנען אַרײַנגעצויגן געוואָרן אין
איבערמעסיקע רעגירונגס־שולדן, אָדער אין אַ שולד־פאַל.
דער רעזולטאַט איז דער פאַרקויף פֿון היימישע רעסורסן, אינפֿראַסטרוקטור און אַרבעט.
ציל 10: רעדוצירן אומגלײַכקייט צווישן לענדער.
 אין אַ שטודיע האָט דער עקאָנאָמיסט וואַלענטינ לאַנג אונטערזוכט די קאָנסעקווענצן פֿון גלאָבאַליזאַציע אין 147 לענדער צווישן
1970 און 2014 און איז געקומען צו דער פאלגנדיקער ערנסטער מסקנה:
כאָטש די אײַנקאָם־אונטערשיידן צווישן לענדער ווערן קלענער, די אײַנקאָם־אונטערשיידן אינעווייניק אין באַפעלקערונגען ווערן גרעסער.
ווען די הכנסות פֿון דער העכסט־פֿאַרדינער אויבערשטע קלאַס זענען געשטיגן, איז די
געוויינטלעכע באַפעלקערונג געווען דער גרעסטער פאַרלירער.
זיי ווערן אָפֿט אַרײַנגעוואָרפֿן אין אָרעמקייט, הונגער און האָפֿענונגסלאָזיקייט דורך אינטערנאַציאָנאַלע קאָרפּאָראַציעס,
וואָס זענען די הויפּט־בענעפֿיציאַרן פֿון גלאָבאַליזאַציע.
די קאָרפּאָראַציעס אויסנוצן געשווינדערדיק לענדער און זייערע באַפעלקערונגען, וואָס פירט צו אַ
פֿאַרגרעסערטער אומגלײַכקייט אַנשטאָט דער צוגעזאָגטער רעדוקציע.
ציל 11: מאַכן שטעט און ישובים אַרײַננעמענדיק, זיכער, קעגנשטעליק און נאַכהאַלטיק.
 אָבער אַנשטאָט דעם ווערט גאַנץ איבערוואכונג פֿון דער באַפעלקערונג אין נאָמען פֿון זיכערהייט פאָרגעשטויסן.
למשל, מער און מער לענדער נוצן פּנים־דערקענונג־טעכנאָלאָגיע פֿאַר אויפֿפּאַסונג־צוועקן.
אין עפנטלעכע ערטער אין שטעט ווערן די פּנים פֿון מענטשן אויטאָמאַטיש געסקאַנט און פּראַסעסירט דורך אַ אַלגאָריטם.
דערצו, די שטרענגע געווער־געזעצן זענען געמיינט צו פֿאַרזיכערן גרעסערע זיכערהייט.
אין דער אמתן, אָבער, געווער־פֿאַרבאָטן באַוואָפֿענען נישט קיין איין קרימינעלן, נאָר געזעץ־געטרייע בירגער, און
דערמיט פאַרהיטן זיי פּאָפּולערע אויפשטאַנדן און פֿאַרזיכערן בלויז די זיכערהייט פֿון די אָליגאַרכן.
ציל 12: פֿאַרזיכערן בר־קיימא קאַנסומפּציע און פּראָדוקציע מוסטערן
 אַנשטאָט דערצו, די אויפֿלייג פֿון שטראפֿ־שטייערן צווינגט מענטשן אָפּצולאָזן באַווייזטע טעכנאָלאָגיעס.
למשל, צוליב דעם CO2־שטייער אויף דער קאַנסומפּציע פֿון פאָסיל־ברענשטאָפֿן אין דײַטשלאַנד, ווערן נײַע
קאָלאָ־קראַפֿט־צענטראַלן אַראָפּגענומען און ווערן ווייטער אָפּערירט אין אַנדערע לענדער. די
סיטואַציע איז ענלעך פֿאַר דיזעל־פֿאָרמיטלען.
 דערצו ווערט אַ געזעלשאַפֿטלעכער קרעדיט־סיסטעם, מאָדעלירט לויט דעם כינעזישן, ביסלעכווײַז צוגעגרייט אין
דײַטשלאַנד און אין אַלע אַנדערע לענדער אַרום דער וועלט אין נאָמען פֿון דעם "גרויסן ריסעט".
דער תּוצאה איז אַז ווער עס האַנדלט נישט לויט דער רעגירונגס־פּאָליטיק, קען זײַנע פֿרײַהייטן
און יסוד־רעכטן שטאַרק באַגרענעצט ווערן, אפילו ביז צו זײַן פרנסה, למשל דעם קויפֿן פֿון עסן.
אַזוי פיל וועגן דער אויספֿאָרשונג פֿון די געמיינטע פֿאַרבעסערונגען.
מסקנא: אויב מיר פֿאַרגלײַכן די פֿיל אַמביציעזע און שיין אויסגעדריקטע צילן מיט די טאַקע אַנטוויקלונגען, זעען מיר אַז
דאָס איז אַ פאַל פֿון פאַלשע באַצייכענונג, ווי מען זאָגט.
אינטערעסאַנטערהייט, דער זעלבער סימבאָל ווערט גענוצט פֿאַר אַגענדאַ 2030 ווי פֿאַר דעם
"גרויסן ריסעט", וואָס איז געפּלאַנט דורך דער WEF.
אָבער, קיין פֿאַרבעסערונג אין דער גלאבאלער סיטואַציע קען מען נישט דערוואַרטן פֿון אַ
זיך-באַשטימטער עליטע ווי דער וועלט-עקאָנאָמישער פֿאָרום.
פֿאַרקערט, זייער נײַע וועלט־אָרדענונג איז, אין פּשוטע לשון, גאָרנישט מער ווי די זעלבסט־רײַכערונג פֿון אַ פּאָר פינאַנציעלע
אָליגאַרכן אויף חשבון פֿון דער אַלגעמיינער פּובליקום.
דערפֿאַר דאַרפֿן מיר פשוט אַ נײַע, גלאָבאַל־באַוווּסטע וועלט־פֿירערשאַפֿט, וואָס
מוז פֿון אינעווייניק בײַם פֿאָלק רײַפֿן.
יעדע געוואלטע פֿאַרבעסערונג אין דער גלאבאלער סיטואַציע איז דעריבער די געמיינזאַמע אויפֿגאַבע פֿון אַ
גוט אינפֿאָרמירטער באַפעלקערונג, וואָס מוז אויך זײַן גרייט צו נעמען פּערזענלעכע אחריות.