Ваксинаҳои векторӣ – хатари тромбоз маълум буд!
Дар январи соли 2021 аввалин ҳолатҳои расмии тромбоз пас аз эмгузаронии зидди коронавирус
бо ваксинаи векторӣ AstraZeneca гузориш шуданд.
Тромбозҳо монеаҳои таҳдидкунандаи ҳаёт дар рагҳои хун мебошанд.
Чанд ҳафта пас, Die Welt навишт: Тадқиқотчиён ҳайронанд, ки пас аз эмгузаронӣ бо ваксинаи AstraZeneca чӣ
сабаб шуд, ки тромбозҳои венаҳои синусӣ ба вуҷуд оянд.
Онҳо бовар доранд, ки вируси векторӣ боиси таъсири ҷиддии паҳлӯӣ мешавад.
Тромбозҳои венаҳои синусӣ одатан басташавии ҳалокатовари венаҳои мағзӣ мебошанд.
Аммо пас аз эмгузаронӣ на танҳо тромбозҳои нодири венаҳои синусӣ рух доданд, балки тромбозҳо дар дигар
рагҳои хун ва афзоиши майли хунравӣ низ мушоҳида шуданд.
Дар ниҳоят, расонаҳои асосӣ муваффақияти табибони пешсафи Грайфсвальд ва дигаронро таҷлил карданд, зеро,
гӯё, онҳо механизми ин синдромро кашф карда буданд.
Агентии дорувории Аврупо (EMA), ки масъули арзёбӣ ва назорати доруҳост, ниҳоят маҷбур шуд, ки робита байни эмгузаронии
векторӣ ва тромбозро эътироф кунад, ва ваксинаи AstraZeneca муваққатан дар бисёр кишварҳои Аврупо боздошта шуд.
Яке аз синдромҳое, ки тромбозро ба вуҷуд меорад, ҳоло номгузорӣ шудааст:
TTS = синдроми тромбоз бо тромбоцитопения, яъне тромбҳои хун, ки рагҳои хунро мебанданд
ва ҳамзамон камбуди тромбоцитҳои хунро доранд.
Аммо он чизе, ки аввал ба мо ҳамчун як сирр муаррифӣ шуда, дар ниҳоят аз ҷониби васоити ахбори омма ва
олимони пешсаф ҳамчун як тавзеҳи муваффақонаи илмӣ пешкаш гардид, ҳадди ақал 20 сол боз маълум аст.
Ин бо нашрияҳои илмӣ дар бораи таҷрибаҳое, ки барои ҳама дастрасанд, исбот шудааст.
Инҳо ба ҳамлокунанда, ки вектор ном дорад ва дар ваксинаҳои векторӣ истифода мешавад, дахл доранд.
Ин интиқолдиҳандаи маводи генетикии ваксина — аденовирус аст.
Нашрияҳо бе ягон шак нишон медиҳанд, ки векторҳои аденовирусии воридшуда нигарониҳои маълуми бехатарӣ
ва заҳролудӣеро, ки ба ҳаёт таҳдид мекунад, доранд.
Онҳо дар як қатор тағйироти хун зоҳир мешаванд, ки ба тромбоз ё хунравӣ меоранд.
Ҳамаи ин синдромҳо дар робита бо ваксинаи AstraZeneca ва, дар замонҳои охир, бо ваксинаи
векторӣ Johnson & Johnson мушоҳида шудаанд.
Ин ҷиноят алайҳи аҳолӣ аст, ки ширкатҳои фармасевтӣ ва бисёре аз олимоне, ки дар ин масъала изҳори назар кардаанд, ба мардум
мегӯянд, ки хатари тромбоз комилан номаълум буд ва бо вуҷуди ҳамаи ҳушдорҳо иҷозат медиҳанд, ки ин ваксина гузаронида шавад.
Мақолаҳои тадқиқотӣ, ки баъзеи онҳо даҳсолаҳо дастрас буданд, дар матни барнома дар зери барнома рӯйхат шудаанд.
Ин тадқиқотҳо метавонанд дар баҳсҳои ҳуқуқии оянда ё даъвоҳои ҷубронпулӣ аз ҷониби шахсони осебдида низ
оқибатҳои ҳуқуқӣ дошта бошанд, зеро онҳо аллакай пеш аз оғози барномаи эмгузаронӣ дастрас буданд.