Vektorli vaksinalar – tromb hosil bo'lish xavfi ma'lum edi!
2021 yil yanvarida AstraZeneca vektorli vaksinasi bilan koronavirusga qarshi emlashlardan so'ng
trombozning birinchi rasmiy holatlari qayd etildi.
Trombozlar qon tomirlarida hayot uchun xavfli tiqilishlardir.
Bir necha hafta o'tgach, Die Welt yozdi: Tadqiqotchilar AstraZeneca vaksinasini emdirgandan so'ng sinus ven trombozlariga
nima sabab bo'lganini aniqlashga harakat qilishmoqda.
Ular vektor virusi og'ir yon ta'sirni keltirib chiqarishiga ishonishadi.
Sinus venalarining trombozlari odatda miya venalarining halokatli tiqilishlari hisoblanadi.
Biroq, emlashdan keyin nafaqat kam uchraydigan sinus venalarining trombozlari, balki boshqa qon tomirlarida ham
trombozlar va qon ketishga moyillik oshishi kuzatildi.
Oxir-oqibat, Greifsvaldning yetakchi shifokorlari va boshqalarining muvaffaqiyati ommaviy axborot
vositalari tomonidan nishonlandi, chunki ular, aytilishicha, sindrom mexanizmini aniqlashgan edi.
Dori vositalarini baholash va nazorat qilish uchun mas'ul bo'lgan Yevropa Dori-darmonlar Agentligi (EMA) oxir-oqibat vektorli
vaksina va tromb hosil bo'lishi o'rtasidagi bog'liqlikni tan olishga majbur bo'ldi, va AstraZeneca vaksinasini ko'plab
Yevropa mamlakatlarida vaqtincha to'xtatishga qaror qilindi.
Trombozni keltirib chiqaradigan sindromlardan biriga endi nom berildi:
TTS = trombositopeniya bilan kechadigan tromboz sindromi, ya'ni qon tomirlarini tiqib qo'yuvchi qon
ivishi, qon plitalari yetishmovchiligi bilan birga.
Lekin dastlab bizga sir sifatida taqdim etilgan va oxir-oqibat ommaviy axborot vositalari hamda yetakchi
olimlar tomonidan muvaffaqiyatli ilmiy izoh deb e'lon qilingan narsa kamida 20 yildan beri ma'lum.
Bu har kimga ochiq bo'lgan tajribalar bo'yicha ilmiy nashrlar bilan isbotlangan.
Bu vektor deb ataladigan tashuvchi bilan bog'liq bo'lib, u vektorli emlovlarda ishlatiladi.
Genen vaksinasi materialini tashuvchi adenovirusdir.
Nashrlar in'ektsiya qilingan adenovirus vektorlarining ma'lum xavfsizlik bilan bog'liq muammolari
va hayot uchun xavfli toksikligini aniq ko'rsatadi.
Ular tromboz yoki qon ketishiga olib keladigan bir qator qon o'zgarishlari bilan namoyon bo'ladi.
Ushbu sindromlarning barchasi AstraZeneca vaksinasiga bog'liq holda kuzatilgan va yaqinda
Johnson & Johnson vektor vaksinasida ham qayd etilgan.
Aholiga qarshi jinoyatdirki, farmatsevtika kompaniyalari va bu masala bo'yicha ovoz chiqargan ko'plab olimlar tromboz xavfi
umuman noma'lum edi, deb jamoatchilikka aytishmoqda va barcha ogohlantirishlarga qaramay,
ushbu vaksina qo'llanilishiga ruxsat berishmoqda.
Tadqiqot maqolalari, ulardan ba'zilari o'nlab yillardan beri mavjud, dastur matnida dastur ostida ro'yxatga olingan.
Ushbu tadqiqotlar kelajakdagi huquqiy munozaralarda yoki jabrlangan tomonlarning zararni qoplash bo'yicha
da'volarida ham huquqiy oqibatlarga olib kelishi mumkin, chunki ular emlash dasturi boshlanishidan oldin ham mavjud edi.